| dbpprop:abstract
|
- Khakas is a Turkic language spoken by the Khakas people, who mainly live in the southern Siberian Khakas Republic, or Khakassia, in Russia. The Khakas number 78,500, of whom 60,168 speak the Khakas language; most people are bilingual in Russian. Its ISO 639-3 code is kjh. Traditionally, the Khakas language is divided into several closely related dialects, which take their names from the different tribes: Sagay, Kacha, Koybal, Beltir, and Kyzyl. In fact, these names represent former administrative units rather than tribal or linguistic groups. The people speaking all these dialects simply referred to themselves as Tadar. Shor, which was later on recognised as a Khakas dialect, is spoken by people who originally came from Shoria, currently the Kemerovo region. The first major recordings of the Khakas language originate from the middle of the 19th century. The Finnish linguist Matthias Castrén, who travelled through northern and Central Asia between 1845–1849, wrote a treatise on the Koybal dialect, and recorded an epic. Wilhelm Radloff traveled the southern Siberian region extensively between 1859 and 1870. The result of his research was, among others, published in his four-volume dictionary, and in his ten volume series of Turkic texts. The second volume contains his Khakas materials, which were provided with a German translation. The ninth volume, provided with a Russian translation, was prepared by Radloff's student Katanov, who was a Sagay himself, and contains further Khakas materials. The Khakas literary language, which was developed only after the Russian Revolution of 1917, is based on the central dialects Sagay and Kacha; the Beltir dialect has largely been assimilated by Sagay, and the Koybal dialect by Kacha. In 1924, a Cyrillic alphabet was devised, which was substituted by a Latin alphabet in 1929, and replaced by a Cyrillic alphabet again in 1939. The Khakas language is part of the northeastern conglomerate of Turkic languages, which includes Shor, Chulym, Tuva, Tofa, Sakha (Yakut), and Dolgan.
- Die chakassische Sprache (chakassisch Тадар тили Tadar tili) oder kurz: Chakassisch ist eine der südsibirischen Turksprachen, gesprochen von den Chakassen. Sie wird auch Abakan-Türkisch, Abakan-Tatarisch oder Jenissei-Türkisch genannt. Als Alternativbezeichnungen ist auch aus der türkischen Turkologie „chakassisches Türkisch“ (Hakas Türkçesi) bekannt.
- El khakàs és una llengua turquesa parlada principalment a la República de Khakàssia pels khakassos, de 60.000 a 80.000 persones. Fa servir l'alfabet ciríl·lic i els seus parlants pertanyen tant a religions tradicionals siberianes com a l'església ortodoxa russa.
- Chakaština je turkický jazyk, kterým mluví Chakasové. Ze 78 500 Chakasů jím mluví asi 60 000. Jazyk má mnoho dialektů.
- Hakassin kieli kuuluu altailaisten kielten turkkilais-tataarilaiseen ryhmään. Hakassia puhuu äidinkielenään noin 60 200 ihmistä, joista suurin osa asuu Hakassiassa, jonka toinen virallinen kieli hakassi myös on. Lisäksi hakassin kielen puhujia asuu jonkin verran ympäröivillä alueilla, kuten Tuvassa, Kemerovon alueella ja Evenkiassa. Vuonna 1989 76,1 prosenttia hakasseista ilmoitti äidinkielekseen hakassin. Hakassin lähimmät sukukielet ovat muut pohjoisturkkilaiset kielet: šoori, tšulym, tuva, tofa, jakuutti ja dolgaani. Hakassin kielessä on vaikutteita mongolin ja venäjän kielistä sekä jonkin verran myös arabiasta ja persiasta.
- Le khakasse est une langue turque parlée dans la République de Khakassie et dans le Sud du kraï de Krasnoïarsk en Russie. En dehors de la Khakassie, des locuteurs de la langue se trouvent dans les raïons d'Oujour et Charypovo, ainsi qu'au Touva. Au recensement soviétique de 1989, 61 100 des 80 300 personnes s'étant déclarées khakasses parlaient la langue.
- ハカス語（はかすご、Хакас тілі（Khakas tele、ハカス・テレ）/Тадар тілі （Tadar tele、タダル・テレ））はテュルク諸語に属する言語。トゥバ語、アルタイ語、 ショル語とともに北東語群（北語群）に分類される。ロシア連邦ハカス共和国を中心にケメロヴォ州、クラスノヤルスク地方などに住むハカス人の間で、約6万人によって話されている。中華人民共和国黒竜江省富裕県のいわゆる「キルギス語」話者（自称：グルグズ）は、18世紀中頃に移住した人々によるハカス語の一種であると考えられている。
- Het Chakas of Chakassisch (Хакас тілі, Chakas tili) is een Turkse taal die gesproken wordt door de Chakassen in Zuid-Siberische republiek Chakassië in Rusland. De Chakassen zijn met 78.500, waarvan er 60.168 het Chakassisch spreken. De meesten zijn tweetalig Russisch-Chakassisch. Het Chakas wordt onderverdeeld in een aantal nauw verwante dialecten, die de naam dragen van de onderscheiden stammen: Sagay, Kacha, Kojbaals, Beltir en Kyzyl. Deze benamingen zijn echter eerder afkomstig van vroegere bestuurlijke omschrijvingen, dan van stammen of taalkundige groepen. De personen die deze dialecten spreken noemen zichzelf "Tadaren". Het Sjors, dat later erkend werd als een Chakas-dialect, wordt gesproken door de personen die afkomstig zijn uit de Bergachtige Sjor, thans de oblast Kemerovo. De Chakas-literatuur ontwikkelde zich pas na de Russische Revolutie van 1917 en is gebaseerd op de centrale dialecten Sagay en Cacha; het Beltir-dialect ging grotendeels op in het Sagaj, en het Kojbal-dialect in het Cacha. In 1924 werd een cyrillisch alfabet ontworpen, dat werd vervangen door het Latijns alfabet in 1929, en opnieuw vervangen door het cyrillisch alfabet in 1939. Het Chakas maakt deel uit de noord-oostelijke Turkse talen, waartoe ook behoren het Sjors, Choelim, Toevaans, Tofaans, Jakoets en Dolgaans.
- Khakasiske språk er en gruppe tyrkiske språk som tales i den russiske delrepublikken Khakasia rundt Jenisejs vestlige bielv Abakan. Khakasiske språk tales også sør for byen Kansk i Krasnojarsk-territoriet. De khakasiske språkene skrives med russisk alfabet.
- Хака́сский язы́к — язык хакасов. Распространён главным образом на территории Хакасии и частично в Шарыповском районе Красноярского края и Туве. Число говорящих на хакасском языке — 52 тыс. чел.. Относится к хакасско-алтайской группе восточной ветви тюркских языков. Имеет диалекты: сагайский, качинский, кызыльский. Базой литературного языка являются сагайский и качинский диалекты. Фонетические черты: 17 гласных, в том числе долгие, 24 согласных. Мягкость и твёрдость согласных в коренных хакасских словах зависит от гласного: с гласными заднего ряда согласуются всегда твёрдые, с гласными переднего ряда — мягкие. Мягкость и твёрдость согласных не фонематичны, поэтому на письме они никак не отражаются. Ударение экспираторное, обычно фиксируется на последнем слоге. В грамматическом строе хакасского языка — все черты тюркских языков. В лексике имеются монголизмы, русизмы и незначительное количество арабских и персидских элементов. Письменность с 1926 — на основе русской графики, с 1929 — на основе латинского: с 1939 — русского алфавита: Файл:Khakas alphabet 1934. JPG Хакасский алфавит из букваря 1934 года Таблица соответствия букв хакасских алфавитов
- 哈卡斯语是突厥哈卡斯族的语言，是俄罗斯南西伯利亚的哈卡斯共和国的官方语言，使用人口约6万人。在中国黑龙江省齐齐哈尔市富裕县亦有约10名使用者。
|
| rdfs:comment
|
- Khakas is a Turkic language spoken by the Khakas people, who mainly live in the southern Siberian Khakas Republic, or Khakassia, in Russia. The Khakas number 78,500, of whom 60,168 speak the Khakas language; most people are bilingual in Russian. Its ISO 639-3 code is kjh. Traditionally, the Khakas language is divided into several closely related dialects, which take their names from the different tribes: Sagay, Kacha, Koybal, Beltir, and Kyzyl.
- Die chakassische Sprache (chakassisch Тадар тили Tadar tili) oder kurz: Chakassisch ist eine der südsibirischen Turksprachen, gesprochen von den Chakassen. Sie wird auch Abakan-Türkisch, Abakan-Tatarisch oder Jenissei-Türkisch genannt. Als Alternativbezeichnungen ist auch aus der türkischen Turkologie „chakassisches Türkisch“ (Hakas Türkçesi) bekannt.
- El khakàs és una llengua turquesa parlada principalment a la República de Khakàssia pels khakassos, de 60.000 a 80.000 persones. Fa servir l'alfabet ciríl·lic i els seus parlants pertanyen tant a religions tradicionals siberianes com a l'església ortodoxa russa.
- Chakaština je turkický jazyk, kterým mluví Chakasové. Ze 78 500 Chakasů jím mluví asi 60 000. Jazyk má mnoho dialektů.
- Hakassin kieli kuuluu altailaisten kielten turkkilais-tataarilaiseen ryhmään. Hakassia puhuu äidinkielenään noin 60 200 ihmistä, joista suurin osa asuu Hakassiassa, jonka toinen virallinen kieli hakassi myös on. Lisäksi hakassin kielen puhujia asuu jonkin verran ympäröivillä alueilla, kuten Tuvassa, Kemerovon alueella ja Evenkiassa. Vuonna 1989 76,1 prosenttia hakasseista ilmoitti äidinkielekseen hakassin.
- Le khakasse est une langue turque parlée dans la République de Khakassie et dans le Sud du kraï de Krasnoïarsk en Russie. En dehors de la Khakassie, des locuteurs de la langue se trouvent dans les raïons d'Oujour et Charypovo, ainsi qu'au Touva. Au recensement soviétique de 1989, 61 100 des 80 300 personnes s'étant déclarées khakasses parlaient la langue.
- Het Chakas of Chakassisch (Хакас тілі, Chakas tili) is een Turkse taal die gesproken wordt door de Chakassen in Zuid-Siberische republiek Chakassië in Rusland. De Chakassen zijn met 78.500, waarvan er 60.168 het Chakassisch spreken. De meesten zijn tweetalig Russisch-Chakassisch. Het Chakas wordt onderverdeeld in een aantal nauw verwante dialecten, die de naam dragen van de onderscheiden stammen: Sagay, Kacha, Kojbaals, Beltir en Kyzyl.
- Khakasiske språk er en gruppe tyrkiske språk som tales i den russiske delrepublikken Khakasia rundt Jenisejs vestlige bielv Abakan. Khakasiske språk tales også sør for byen Kansk i Krasnojarsk-territoriet. De khakasiske språkene skrives med russisk alfabet.
- Хака́сский язы́к — язык хакасов. Распространён главным образом на территории Хакасии и частично в Шарыповском районе Красноярского края и Туве. Число говорящих на хакасском языке — 52 тыс. чел.. Относится к хакасско-алтайской группе восточной ветви тюркских языков.
- 哈卡斯语是突厥哈卡斯族的语言，是俄罗斯南西伯利亚的哈卡斯共和国的官方语言，使用人口约6万人。在中国黑龙江省齐齐哈尔市富裕县亦有约10名使用者。
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
