| dbpprop:abstract
|
- The Kalmyk language is the language spoken by the Kalmyks, that is, the Oirats of Kalmykia. The Kalmyk variety belongs to the Oirat language within the Mongolic language family and is itself divided into the Torgut language in the East and the Dörbed dialect in the West. The Kalmyks suffered greatly during the Soviet period. Half of all Kalmyk speakers died during the Russian Civil War. Stalin's ethnic cleansings also significantly reduced the population of the Kalmyk people. Until recently, the Kalmyk population in Russia was at lower levels than it had been in 1913. Russian was made the primary official language of Kalmykia, and in 1963 the last Kalmyk language classes were closed and Russian became the language of education for Kalmyk children. As a result of these policies, many Kalmyks do not speak their ethnic language. Kalmyk linguists, in collaboration with the Kalmyk government, are working to improve this situation. Beginning in 1993, school education in the Kalmyk language was restored.
- Die kalmückische Sprache (auch kalmükische oder kalmykische Sprache) ist eine Varietät des Oiratischen und als solche zu den mongolischen Sprachen. Sie ist - wie alle mongolischen Sprachen - eine agglutinierende Sprache. Kalmückisch wird von 180.000 Menschen gesprochen und ist Amtssprache in der Republik Kalmückien in Russland. Kalmückisch wird seit 1923 in kyrillischer Schrift geschrieben, mit einer von 1931–1938 dauernden Unterbrechung, in der das lateinische Alphabet verwendet wurde.
- El calmuc és una llengua mongòlica parlada per més de mig milió de persones, 175.000 a Calmúquia, uns 140.000 a la Xina i més de 200.000 a Mongòlia. En aquests dos últims països s'anomena 'oirat'. Antigament usaven l'escriptura vertical mongola fins la reforma de Zaia Pandit del 1648, qui inventà un nou sistema d'escriptura basat en l'antic mongol. El 1924 foren obligats a adoptar l'alfabet ciríl·lic, com a la majoria de llengües minoritàries de Rússia, encara que del 1931 al 1938 adoptaren l'alfabet llatí. El calmuc s'escriu amb caràcters ciríl·lics adaptats a la seva llengua:
- Kalmukin kieli eli kalmukki (aikaisemmin myös oiraatti; kalmukiksi хальмг келн, halmg keln) on etupäässä Venäjällä asuvien kalmukkien puhuma mongolikieli. Sillä on virallinen asema Kalmukian tasavallassa.
- Le kalmouk (ou kalmyk; en kalmouk Хальмг келн hal’mg kyeli, en russe калмыцкий язык kalmyckij jazyk) est une langue mongole proche de l'oïrat. Comme toutes les langues mongoles, c'est une langue agglutinante. Le kalmouk est la langue officielle de la République de Kalmoukie, appartenant à la Fédération de Russie (175 000 locuteurs), et est encore en usage dans certaines régions de Chine (140 000) et de Mongolie (200 000).
- Het Kalmuks (Хальмг келн, Halʹmg keln) is de taal van de Kalmukken en wordt gesproken in Kalmukkië. Er zijn ongeveer 160.000 sprekers. Kalmuks behoort tot de Oirat-subgroep van de Mongoolse talen. Het heeft ook enkele kenmerken gemeen met de Oeraalse en Turkse talen, en soms wordt gespeculeerd dat het een lid is van de betwiste Altaïsche of Oeral-Altaïsche taalfamilie. Dit weerspiegelt de oorsprong van het Kalmuks als een gemeenschappelijke taal van de Oirat-Mongolen, een unie van vier Kalmukse stammen die enkele Oegrische en Turkse stammen absorbeerden tijdens hun westwaartse expansie. De Kalmukken hadden zwaar te lijden onder het sovjetregime. Tijdens de Russische burgeroorlog werd het aantal Kalmuks-sprekers gehalveerd. Ook Stalins etnische zuiveringen haalden dit aantal flink naar beneden. Gedurende lange tijd was Russisch de enige officiële taal in Kalmukkië, en in 1963 werden de lessen in het Kalmuks afgeschaft en werd Russisch de enige officiële taal in het Kalmukse onderwijs. Als gevolg van dit beleid spreken vele Kalmukken hun eigen taal niet. Samen met de Kalmukse overheid werken Kalmukse taalkundigen aan verbetering van deze situatie. In 1993 werd het basisonderwijs in het Kalmuks hersteld.
- Kalmykisk er et mongolsk språk som snakkes av rundt en halv million mennesker i Kalmykia, vestlige Kina og vestlige Mongolia. Det er omtrent 160 000 kalmykisktalende i hvert land. Kalmykisk tilhører den kalmykisk-oiratiske undergruppa av østmongolske språk, og har noen fellestrekk med uigurisk og uralske språk. Dette kommer av kalmykisks opphav som fellesspråk for oiratene, et forbund av fire kalmykiske stammer som trakk til seg noen ugriske og tyrkiske stammer under sin utvidelse vestover. Den litterære tradisjonen i kalmykisk strekker seg tilbake til det 11. århundre, da det uiguriske alfabetet ble brukt. Det offisielle kalmykiske alfabetet, kalt todo-bitsjig (klarskrift) ble lagd i det 16. århundret av en kalmykisk buddhistisk munk ved navn Zaja Pandit. I 1924 ble dette alfabetet erstatta av det kyrilliske, som igjen ble erstatta av det latinske alfabetet i 1930. Det latinske alfabetet ble deretter erstatta med det kyrilliske alfabetet igjen i 1938. Kalmykene led under sovjetperioden, og halvparten av alle kalmykisktalende døde den russiske borgerkrigen. Stalins etniske rensninger førte også til en markant nedgang i den kalmykiske befolkninga. Inntil nylig var den kalmykiske befolkninga i Russland på lavere nivåer enn den var i 1913. Russisk ble gjort til hovedspråket i Kalmykia, og i 1963 ble den siste kalmykiskspråklige klassen stengt, og russisk ble det eneste utdanningsspråket for kalmykiske barn. Som et resultat av denne politikken er det mange kalmyker som ikke snakker sitt eget språk. Kalmykiske språkforskere jobber sammen med den kalmykiske regjeringa med å endre denne situasjonen, og i 1993 ble utdanningstilbudet på kalmykisk gjenoppretta.
- Język kałmucki – język Kałmuków osiadłych nad Wołgą, z podrodziny języków mongolskich; ok. 518 tys. mówiących. Wykształcił się w XVII wieku z języków ojrackich. W XIX wieku zaadaptował cyrylicę.
- Калмыцкий язык (калм. Хальмг келн) — национальный язык калмыков, живущих на юге европейской части России, и ойратов Западного Китая и Западной Монголии. В каждой из вышеперечисленных стран имеется примерно по 170 тысяч калмыков. Другие названия языка — ойратский, джунгарский, ойрат-калмыцкий, монгольско-калмыцкий, западно-монгольский. Калмыцкий язык принадлежит к монгольской ветви алтайской языковой семьи. Определённое влияние на калмыцкий язык оказали тюркские, урало-угорские и тунгусские элементы, влившиеся в состав калмыцкого этноса. Несмотря на длительное разделение ойратских групп и использование различных письменностей, разговорно ойратский и калмыцкий языки практически тождественны.
- Kalmuckiska är ett mongolspråk som talas framför allt i Kalmuckien i södra Ryssland. Det har 518 500 talare. Det är det enda mongolspråk som talas i Europa. Kalmuckiskan tillhör den västliga gruppen inom de mongoliska språken och har den karakteristiska mongoliska vokalharmonin och en skrift som grundar sig på det mongoliska alfabetet. (För mer om de mongoliska språkens struktur, se mongoliska. ) Språket har en litterär tradition sedan 1600-talet, då det skrevs med en variant det mongoliska alfabetet. 1924 ersattes denna skrift av en variant av det kyrilliska alfabetet, som sedan ersattes av en variant av det latinska alfabetet 1930, som i sin tur byttes ut mot en ny kyrillisk variant 1938. Dessa skriftreformer avbröt den litterära traditionen. Det kalmuckiska språket, liksom det kalmuckiska folket, utsattes för stora påfrestningar under Sovjetunionens tid. Hälften av alla talare dog under Stalins deportationer av kalmuckerna. Ryska blev Kalmuckiens primära officiella språk. 1963 avskaffades kalmuckiskan i skolundervisningen och ryska blev skolspråk. På grund av Sovjetunionens språkpolitik talar många kalmucker nuförtiden inte kalmuckiska. Sedan 1993 har skolundervisning på kalmuckiska dock återupptagits.
- Kalmıkça (Kalmukça, Oyratça olarak da bilinir), Rusya Federasyonu içindeki Kalmıkya, Batı Çin ve Batı Moğolistan'da yaşayan Kalmıkların konuştuğu dildir. Yaklaşık olarak 160.000 kişi tarafından konuşulur.
- Калмицька мова – відноситься до могнольської групи мов, яка разом з тюркськими та ін. входить в алтайську макросім’ю мов. Калмицька мова єдина з єдина з монгольських мов, що знаходиться у Європі або на її межах. Калмицька мова зазнала переслідувань за часів СРСР. Половина мовців загинула під час громадянської війни в Росії у 1920-х роках. Відтак, сталінські етнічні «чистки» значно зменшили кількість калмикомовного населення. Аж до останнього часу чисельність калмиків була менша за чисельність, зафіксовану в Російській імперії у 1913 році. Політика русифікації призвела до того, що основною мовою Калмикії було запроваджено російську мову, і у 1963 році було відмінено останні уроки калмицької мови у школі. Результатом такої політики стало те, що у наш час велика кількість калмиків не говорять рідною мовою. Калмицькі мовознавці в купі з урядом Калмикії зараз намагаються виправити таке становище. Викладання калмицької мови у школі було відновлено у 1993 році. Для калмицької мови (бл. 140 тис. мовців) властива гармонія голосних. 8 відмінків, спеціальні дієслівні форми - умовний та розділовий дієприкметники тощо. Суб'єкт зворотів ставиться у знахідному або родовому відмінку. У словнику чимало запозичень з санскриту, тибетської, китайської, арабської, перської і тюркських мов, засвоєних за час тривалого перебування калмиків у китайському Туркестані. Давня монгольська писемність була вживана до 1924 року, відтоді – алфавіт на кириличній основі.
|
| rdfs:comment
|
- The Kalmyk language is the language spoken by the Kalmyks, that is, the Oirats of Kalmykia. The Kalmyk variety belongs to the Oirat language within the Mongolic language family and is itself divided into the Torgut language in the East and the Dörbed dialect in the West. The Kalmyks suffered greatly during the Soviet period. Half of all Kalmyk speakers died during the Russian Civil War. Stalin's ethnic cleansings also significantly reduced the population of the Kalmyk people.
- Die kalmückische Sprache (auch kalmükische oder kalmykische Sprache) ist eine Varietät des Oiratischen und als solche zu den mongolischen Sprachen. Sie ist - wie alle mongolischen Sprachen - eine agglutinierende Sprache. Kalmückisch wird von 180.000 Menschen gesprochen und ist Amtssprache in der Republik Kalmückien in Russland. Kalmückisch wird seit 1923 in kyrillischer Schrift geschrieben, mit einer von 1931–1938 dauernden Unterbrechung, in der das lateinische Alphabet verwendet wurde.
- El calmuc és una llengua mongòlica parlada per més de mig milió de persones, 175.000 a Calmúquia, uns 140.000 a la Xina i més de 200.000 a Mongòlia. En aquests dos últims països s'anomena 'oirat'. Antigament usaven l'escriptura vertical mongola fins la reforma de Zaia Pandit del 1648, qui inventà un nou sistema d'escriptura basat en l'antic mongol.
- Kalmukin kieli eli kalmukki (aikaisemmin myös oiraatti; kalmukiksi хальмг келн, halmg keln) on etupäässä Venäjällä asuvien kalmukkien puhuma mongolikieli. Sillä on virallinen asema Kalmukian tasavallassa.
- Le kalmouk (ou kalmyk; en kalmouk Хальмг келн hal’mg kyeli, en russe калмыцкий язык kalmyckij jazyk) est une langue mongole proche de l'oïrat. Comme toutes les langues mongoles, c'est une langue agglutinante. Le kalmouk est la langue officielle de la République de Kalmoukie, appartenant à la Fédération de Russie (175 000 locuteurs), et est encore en usage dans certaines régions de Chine (140 000) et de Mongolie (200 000).
- Het Kalmuks (Хальмг келн, Halʹmg keln) is de taal van de Kalmukken en wordt gesproken in Kalmukkië. Er zijn ongeveer 160.000 sprekers. Kalmuks behoort tot de Oirat-subgroep van de Mongoolse talen. Het heeft ook enkele kenmerken gemeen met de Oeraalse en Turkse talen, en soms wordt gespeculeerd dat het een lid is van de betwiste Altaïsche of Oeral-Altaïsche taalfamilie.
- Kalmykisk er et mongolsk språk som snakkes av rundt en halv million mennesker i Kalmykia, vestlige Kina og vestlige Mongolia. Det er omtrent 160 000 kalmykisktalende i hvert land. Kalmykisk tilhører den kalmykisk-oiratiske undergruppa av østmongolske språk, og har noen fellestrekk med uigurisk og uralske språk.
- Język kałmucki – język Kałmuków osiadłych nad Wołgą, z podrodziny języków mongolskich; ok. 518 tys. mówiących. Wykształcił się w XVII wieku z języków ojrackich. W XIX wieku zaadaptował cyrylicę.
- Калмыцкий язык (калм. Хальмг келн) — национальный язык калмыков, живущих на юге европейской части России, и ойратов Западного Китая и Западной Монголии. В каждой из вышеперечисленных стран имеется примерно по 170 тысяч калмыков.
- Kalmuckiska är ett mongolspråk som talas framför allt i Kalmuckien i södra Ryssland. Det har 518 500 talare. Det är det enda mongolspråk som talas i Europa. Kalmuckiskan tillhör den västliga gruppen inom de mongoliska språken och har den karakteristiska mongoliska vokalharmonin och en skrift som grundar sig på det mongoliska alfabetet. (För mer om de mongoliska språkens struktur, se mongoliska.
- Kalmıkça (Kalmukça, Oyratça olarak da bilinir), Rusya Federasyonu içindeki Kalmıkya, Batı Çin ve Batı Moğolistan'da yaşayan Kalmıkların konuştuğu dildir. Yaklaşık olarak 160.000 kişi tarafından konuşulur.
- Калмицька мова – відноситься до могнольської групи мов, яка разом з тюркськими та ін. входить в алтайську макросім’ю мов. Калмицька мова єдина з єдина з монгольських мов, що знаходиться у Європі або на її межах. Калмицька мова зазнала переслідувань за часів СРСР.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
