| dbpprop:abstract
|
- John Hanning Speke (4 May 1827 – 15 September 1864) was an officer in the British Indian army, who made three voyages of exploration to Africa and who is most associated with the search for the source of the Nile.
- John Hanning Speke war ein britischer Afrikaforscher.
- John Hanning Speke fue un oficial del ejército británico indio quien hizo tres viajes entre 1857 y 1858 a África con Richard Francis Burton en busca de las fuentes del río Nilo, señalando al lago Victoria como origen. Unos años después regresó para demostrar que sus cálculos eran correctos, debido a una polémica con Burton. La discusión con Burton se originó a raíz de que Burton creía que el Nilo nacía en otro lago, pero Speke le dijo que no podía ser, porque ese lago estaba por debajo del nivel del río y que el agua no podría subir. Murió en 1864 por un accidente de caza.
- John Hanning Speke oli Britannian Intian armeijan upseeri, joka teki kolme tutkimusmatkaa Afrikkaan. Niilin alkulähteiden etsimistä käsittelevässä kirjassaan Discovery of the Source of the Nile hän myös esittää niin sanotun haamilaisen teorian tutsien ja hutujen alkuperästä, jota pidetään yhtenä syynä Ruandan kansanmurhaan. Speke liittyi Britannian Intian armeijaan vuonna 1844. Hän palveli Sikhisodassa Sir Colin Campbellin alaisuudessa. Hän teki matkoja Himalajan vuoristoon ja Tiibettiin. Speke teki ensimmäisen tutkimusmatkansa Richard Francis Burtonin kanssa Somaliaan. Matka oli vaarallinen, retkikuntaa vastaan hyökättiin ja molemmat haavoittuivat vakavasti. Speke oli vangittu ja kidutettu useita kertoja keihäällä ennen kuin hän onnistui vapauttamaan itsensä ja pakenemaan. Burton pakeni molemmat posket nuolten lävistäminä. Speke palasi Englantiin ja sitten hän palveli Krimin sodassa. Vuonna 1856, Speke ja Burton tekivät matkan Itä-Afrikkaan tavoitteena löytää Suuret järvet ja Niilin lähteet. Matka oli äärimmäisen rasittava ja molemmat miehet kärsivät erilaisista trooppisista sairauksista. Speke kärsi vakavammin kun kovakuoriainen pisti hänen korvaansa ja hän joutui sen poistamaan veitsellä. Hän myös tuli myöhemmin hetkellisesti sokeaksi. He löysivät ensimmäisinä eurooppalaisina Tanganjikajärven. He kuulivat toisesta järvestä alueella, mutta Burton oli myös liian sairas jatkamaan matkaa. Speke meni siten yksin, ja löysi järven, jonka hän nimesi Victoriajärveksi. Tämä oli se järvi, jota voitiin pitää Niilijoen lähteenä. Kuitenkin, suurin osa retkikunnan teknisistä välineistä oli kadonnut tässä vaiheessa matkaa ja siten tärkeisiin kysymyksiin järven korkeudesta ja laajuudesta ei saatu vastauksia. Speke palasi Englantiin ennen Burtonia ja piti kuuluisan puheen heidän matkastaan Kuninkaalliselle Maantieteen Seuralle, jossa hän ilmoitti löytäneensä Niilin alkulähteet. Burton oli suuttunut hänen toimistaan, koska he olivat sopineet, että he puhuisivat yhdessä tiedeseuralle. Tämä johti siihen, että Speke lähti seuraavalle löytöretkelle ilman Burtonia. James August Grantin kanssa, Speke lähti Sansibarista lokakuussa 1860. Kun he saapuivat Ugandaan Grant matkusti pohjoiseen ja Speke jatkoi matkaansa kohti länttä. Speke saapui Victoriajärvelle 28. heinäkuuta 1862 ja matkusti sitten Viktoriajärven länsipuolelle, jossa ei ollut paljonkaan näkemistä, mutta järven pohjoispuolella Speke löysi Niiliä seuraamalla Ripponin putoukset. Speke matkusti sitten alas Niiliä ja liittyi Grantin seuraan. Seuraavaksi hän matkusti Gondoharaan eteläisessä Sudanissa, missä hän tapasi Samuel Bakerin ja hänen vaimonsa ja jatkoi Khartumiin, josta hän lähetti juhlallisen sanoman Lontooseen:"Niili on selvitetty". Speken matkan merkitystä ei hyväksytty. Burton ilmoitti, että koska Speke ei ollut seurannut Niiliä siitä paikasta josta se virtaa Viktorianjärvestä Gondoharaan, hän ei voinut olla varma olivatko he samalla joella. Keskustelu oli suunniteltu pidettäväksi näiden kahden välillä Kuninkaallisen Maantieteen seurassa 16. syyskuuta, 1864, mutta Speke kuoli päivää ennen aseen lauetessa itsestään. Tämä herätti kysymyksiä oliko laukaus onnettomuus tai itsemurha. Speke on haudattu Dowlish Wakesissa, Somersethissa. Elokuva Mountains of the Moon (1990) (pääosissa Ian Glen näyttelee Spekeä). Elokuva perustuu William Harrisonin novelliin Burton ja Speke. Vuori Speke Ruwenzorin vuoristossa on nimetty hänen kunniaksi, varhaisimmille Eurooppalaisille löytöretkeilijöille tällä alueella.
- John Hanning Speke était un explorateur anglais de l'Afrique de l'Est. Il a été officier de l'armée britannique en Inde et a effectué trois voyages d'exploration en Afrique.
- John Hannington Speke a brit indiai hadsereg tisztje volt, aki három expedíción is részt vett Afrika belsejében, nevéhez a Nílus forrásának kutatása fűződik. Nevét leggyakrabban John Hanning Speke-ként említik.
- Compì tre viaggi di esplorazione in Africa. Fu anche il creatore dell'ipotesi camitica, una delle sospette cause principali del genocidio ruandese. Il suo primo viaggio risale al 1854, viaggio in cui si unì al già famoso Richard Francis Burton per una spedizione in Somalia. A dispetto delle difficoltà, i due riuscirono a raggiungere la 'città proibita' di Harar. Nel 1856, fu chiesto a Burton di intraprendere un viaggio nell'Africa occidentale, per scoprire la sorgente del Nilo. Egli scelse di nuovo Speke come compagno di viaggio. I due viaggiarono nell'entroterra partendo da Zanzibar e scoprirono il lago Tanganica. Sentirono parlare di un secondo lago nella zona, ma Burton era troppo ammalato per continuare a viaggiare. Così Speke andò da solo, e trovò il lago, che chiamò lago Vittoria. Speke tornò in Inghilterra prima di Burton, e rese il loro viaggio famoso. Burton era indispettito, perché Speke indicò il lago Vittoria come la sorgente del Nilo, metre Burton credeva che fosse il lago Tanganica, e anche perché Speke era già stato scelto come capo di una nuova spedizione che aiutasse ad avere risposte più precise sulla questione. Insieme a James Augustus Grant, Speke lasciò Zanzibar nell'ottobre del 1860. I due viaggiarono sulla parte occidentale del lago Vittoria senza però vedere molto del lago, nella parte settentrionale, però, Speke scoprì le cascate Rippon dalle quali intuì che nasceva il Nilo. Poi viaggiò fino a Gondokoro, nel sud del Sudan, dove incontrò Samuel Baker, e tornò in Inghilterra. Il viaggio di Speke non risolse il problema in modo definitivo, Burton affermò che Speke non aveva seguito il Nilo dal punto in cui nasceva fino a Gondokoro, e non poteva essere sicuro che fosse lo stesso fiume. Un dibattito fu organizzato tra i due per il 16 settembre 1864, ma Speke morì il giorno prima, per un incidente di caccia. Burton e altri ipotizzarono che fu una morte per suicidio.
- ジョン・ハニング・スピーク は、イギリスの探検家。ヴィクトリア湖とリポン滝の命名とハム仮説の提唱で知られている。 デヴォンで生まれたスピークは1844年に17歳で英印軍の前身のイギリス東インド会社の軍に入隊し、コリン・キャンベルの元でシク戦争に従軍した。休暇にはヒマラヤを探検し、一度はチベットに渡った。 1954年当時既に有名であったリチャード・フランシス・バートンとソマリアを探検した。これはうまくいかず2人とも負傷した。スピークは捕えられ何度か槍で刺されたが逃げ出した。バートンも両頬を投げ槍で傷付けられた。スピークはイギリスに戻るとクリミア戦争に従軍した。 1856年バートンとスピークはヨーロッパ人には確認されていなかったナイル川源流の「発見」を信じて東アフリカからアフリカ大湖沼地域へ探検した。スピークは耳に入った虫をナイフで掻き出してその耳が一時的に難聴になった。またある時は一時的に目が見えなくなった。2人はヨーロッパ人で初めてタンガニーカ湖に達し、ウケレウェ湖と呼ばれる別の湖についても聞いたが、バートンの病のためにスピークが一人で冒険し、ヴィクトリア湖と命名した。観測機器が故障したため詳細な地理的データは採取できなかった。 スピークは1859年5月8日にバートンより先にイギリスに戻り2人の冒険について王立地理学協会で講演し、ヴィクトリア湖がナイル川の水源であると主張した。
- John Hanning Speke was een officier in de British Indian army. Hij maakte drie ontdekkingsreizen in Afrika. In 1854 maakte hij zijn eerste reis. Hij vergezelde toen de bekende Richard Francis Burton bij een expeditie naar Somalië. In 1856 werd aan Burton gevraagd om een reis te maken naar Oost-Afrika met als doel de bron van de Nijl. Opnieuw koos hij Speke om met hem mee te gaan. Beide mannen reisden naar het binnenland van Oost-Afrika. Daar ontdekten ze het Tanganyikameer. Ze hoorden er ook verhalen van een tweede meer in de buurt, maar Burton was te ziek om te reis voor te zetten dus zette Speke ze alleen verder. Hij vond het meer en doopte het Victoriameer. Speke kwam eerder dan Burton aan in Engeland en maakte hun reis bekend. Maar er ontstond een “ruzie” tussen hen aangezien Speke meende dat het Victoriameer de bron was van de Nijl, terwijl Burton dacht dat dit het Tanganyikameer was. Daarom startte Speke een nieuwe expeditie op om dit probleem op te lossen. Samen met James Augustus Grant vertrok Speke naar Zanzibar. Ze reisden op de westelijke oever van het meer, zonder er iets van te kunnen zien. Maar aan de noordelijke kant van het meer vond Speke de Nijl. Spekes reis loste het probleem niet op, aangezien Burton meende dat het niet honderd procent zeker was dat het de Nijl was, aangezien Speke de rivier niet helemaal had gevolgd. Er werd een debat gepland op 16 september 1864 om het probleem verder uit te praten. Spijtig genoeg stierf Speke een dag eerder aan de gevolgen van een jachtongeluk.
- John Hanning Speke - angielski podróżnik, oficer i badacz Afryki. W wieku lat 17 wstąpił do armii w Indiach służąc w Pendżabie i biorąc udział w tłumieniu powstania Sikhów w roku 1849. Przebywając w północnych Indiach Speke, zapalony myśliwy, zorganizował - wespół ze swym przyjacielem Jamesem Augustusem Grantem wyprawę w Himalaje i do Tybetu sporządzając pierwsze dokładne mapy tych obszarów. W roku 1854 spotkał w Adenie Richarda F. Burtona i przyłączył się do planowanej przezeń wyprawy do Rogu Afryki. Jednakże wkrótce po wylądowaniu w okolicach Berbery w dzisiejszej Somalii zostali zaatakowani przez tubylców. Jeden z członków ekspedycji został zabity, a Burton i Speke odnieśli rany. Speke ponadto został - na krótko - uprowadzony przez napastników. Powróciwszy do zdrowia wziął udział w ostatnich zmaganiach wojny krymskiej, by w grudniu 1856 wrócić wraz z Burtonem do Afryki. Celem ekspedycji, która wyruszyła z Bagamojo koło Zanzibaru było poszukiwanie, na zlecenie Królewskiego Towarzystwa Geograficznego w Londynie, źródeł Nilu. W lutym obaj podróżnicy dotarli do Udżidżi na brzegach Jeziora Tanganika. Wobec choroby Burtona Speke samotnie eksplorował jezioro szukając ujścia, które mogłoby być wodami Nilu. Badania wykazały jednak, że wody jeziora są tylko o 3 metry wyżej niż Nil w Gondokoro w Sudanie. Wiosną 1858 roku rozpoczęli podróż powrotną, jednakże w miejscowości Tabora, w połowie drogi do Oceanu, usłyszeli o wielkim jeziorze położonym za Jeziorem Tanganika. Chory Burton został na miejscu, a Speke jako pierwszy Europejczyk dotarł do Jeziora Wiktorii, które uznał za źródło Nilu. Burton nie zgadzał się z nim uważając, że należy sprawdzić, czy Jezioro Wiktorii nie jest jeziorem przepływowym, a prawdziwe źródła Nilu leżą gdzieś dalej. Wracając do Anglii rozdzielili się i Speke dotarł do Londynu dwa tygodnie przed Burtonem. Mimo obietnicy, że wyniki odkryć ogłoszą wspólnie, Speke natychmiast doniósł w Królewskim Towarzystwie Geograficznym o swoim odkryciu źródeł Nilu. Dzięki temu cała sława odkrywcy przypadła Speke'owi. W 1862 wraz z Jamesem Augustusem Grantem odkrył wypływ Nilu z Jeziora Wiktorii. Odkrycia te rozwiązały problem źródeł Nilu (do czasu odkrycia rzeki Kagera), co Speke ogłosił natychmiast po powrocie do Anglii. W związku ze sprzeciwem Burtona, który nadal podważał wyniki raportu, Brytyjskie Stowarzyszenie ds. Rozwoju Nauki zorganizowało dla obu badaczy debatę publiczną, która miała rozpocząć się 16 września 1864 roku. Dzień wcześniej Speke zginął od własnej kuli podczas polowania w okolicach jego domu. W ówczesnej prasie pojawiły się sugestie iż mogło to być samobójstwo dżentelmena i człowieka honoru, który nie mógł znieść pomówienie o głoszenie nieprawdy. Zapis podróży pt. "Dziennik z odkrycia źródeł Nilu" (ang. Journal of the Discovery of the Source od the Nile) został wydany drukiem w roku 1863.
- John Hanning Speke foi um oficial do Exército britânico Indio que fez três viagens à África entre 1857 e 1858 junto com Richard Francis Burton em busca da nascente do Rio Nilo, assinalando o Lago Victoria como origem. Anos depois regressou para demonstrar que seus cálculos estavam corretos, devido a uma polêmica com Burton. A discussão com Burton originou-se quando Burton afirmava que a nascente do Nilo era em outro local, porém John Speke lhe disse que não poderia ser, pois o lago está abaixo no nível do rio.
- John Hanning Speke a fost un explorator britanic al Africii de Est. El a fost ofiter al armatei britanice în India şi a efectuat trei expediţii în Africa.
- Джон Хеннинг Спик — офицер британской индийской армии, исследователь Африки, в 1858 году обнаруживший озеро Виктория, а вместе с тем и исток Белого Нила.
- John Hanning Speke, född 4 maj 1827, död 15 september 1864, var en brittisk upptäcktsresande. Han deltog i den engelske Sir Richard Burton, forskningsresandes afrikanska expedition, och tillsammans nådde de Tanganyikasjön 1858. Där blev Burton sjuk och Speke fortsatte på egen hand och blev den förste europé som såg Victoriasjön 1858. Speke hävdade att Victoriasjön var Nilens källa, något som ifrågasattes av Burton. Speke vådasköt sig själv till döds dagen innan han tillsammans med Burton skulle diskutera saken inför allmänheten.
|
| rdfs:comment
|
- John Hanning Speke (4 May 1827 – 15 September 1864) was an officer in the British Indian army, who made three voyages of exploration to Africa and who is most associated with the search for the source of the Nile.
- John Hanning Speke war ein britischer Afrikaforscher.
- John Hanning Speke fue un oficial del ejército británico indio quien hizo tres viajes entre 1857 y 1858 a África con Richard Francis Burton en busca de las fuentes del río Nilo, señalando al lago Victoria como origen. Unos años después regresó para demostrar que sus cálculos eran correctos, debido a una polémica con Burton.
- John Hanning Speke oli Britannian Intian armeijan upseeri, joka teki kolme tutkimusmatkaa Afrikkaan. Niilin alkulähteiden etsimistä käsittelevässä kirjassaan Discovery of the Source of the Nile hän myös esittää niin sanotun haamilaisen teorian tutsien ja hutujen alkuperästä, jota pidetään yhtenä syynä Ruandan kansanmurhaan. Speke liittyi Britannian Intian armeijaan vuonna 1844. Hän palveli Sikhisodassa Sir Colin Campbellin alaisuudessa.
- John Hanning Speke était un explorateur anglais de l'Afrique de l'Est. Il a été officier de l'armée britannique en Inde et a effectué trois voyages d'exploration en Afrique.
- John Hannington Speke a brit indiai hadsereg tisztje volt, aki három expedíción is részt vett Afrika belsejében, nevéhez a Nílus forrásának kutatása fűződik. Nevét leggyakrabban John Hanning Speke-ként említik.
- Compì tre viaggi di esplorazione in Africa. Fu anche il creatore dell'ipotesi camitica, una delle sospette cause principali del genocidio ruandese. Il suo primo viaggio risale al 1854, viaggio in cui si unì al già famoso Richard Francis Burton per una spedizione in Somalia. A dispetto delle difficoltà, i due riuscirono a raggiungere la 'città proibita' di Harar. Nel 1856, fu chiesto a Burton di intraprendere un viaggio nell'Africa occidentale, per scoprire la sorgente del Nilo.
- John Hanning Speke was een officier in de British Indian army. Hij maakte drie ontdekkingsreizen in Afrika. In 1854 maakte hij zijn eerste reis. Hij vergezelde toen de bekende Richard Francis Burton bij een expeditie naar Somalië. In 1856 werd aan Burton gevraagd om een reis te maken naar Oost-Afrika met als doel de bron van de Nijl. Opnieuw koos hij Speke om met hem mee te gaan. Beide mannen reisden naar het binnenland van Oost-Afrika. Daar ontdekten ze het Tanganyikameer.
- John Hanning Speke - angielski podróżnik, oficer i badacz Afryki. W wieku lat 17 wstąpił do armii w Indiach służąc w Pendżabie i biorąc udział w tłumieniu powstania Sikhów w roku 1849. Przebywając w północnych Indiach Speke, zapalony myśliwy, zorganizował - wespół ze swym przyjacielem Jamesem Augustusem Grantem wyprawę w Himalaje i do Tybetu sporządzając pierwsze dokładne mapy tych obszarów. W roku 1854 spotkał w Adenie Richarda F.
- John Hanning Speke foi um oficial do Exército britânico Indio que fez três viagens à África entre 1857 e 1858 junto com Richard Francis Burton em busca da nascente do Rio Nilo, assinalando o Lago Victoria como origem. Anos depois regressou para demonstrar que seus cálculos estavam corretos, devido a uma polêmica com Burton.
- John Hanning Speke a fost un explorator britanic al Africii de Est. El a fost ofiter al armatei britanice în India şi a efectuat trei expediţii în Africa.
- Джон Хеннинг Спик — офицер британской индийской армии, исследователь Африки, в 1858 году обнаруживший озеро Виктория, а вместе с тем и исток Белого Нила.
- John Hanning Speke, född 4 maj 1827, död 15 september 1864, var en brittisk upptäcktsresande. Han deltog i den engelske Sir Richard Burton, forskningsresandes afrikanska expedition, och tillsammans nådde de Tanganyikasjön 1858. Där blev Burton sjuk och Speke fortsatte på egen hand och blev den förste europé som såg Victoriasjön 1858. Speke hävdade att Victoriasjön var Nilens källa, något som ifrågasattes av Burton.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
