| dbpprop:abstract
|
- The Jacobite Risings were a series of uprisings, rebellions, and wars in the kingdoms of England, Scotland, and Ireland occurring between 1688 and 1746. The uprisings were aimed at returning James VII of Scotland and II of England, and later his descendants of the House of Stuart, to the throne after he was deposed by Parliament during the Glorious Revolution. The series of conflicts takes its name from Jacobus, the Latin form of James. The major Jacobite Risings were called the Jacobite Rebellions by the ruling governments. The "First Jacobite Rebellion" and "Second Jacobite Rebellion" were known respectively as "The Fifteen" and "The Forty-Five", after the years in which they occurred (1715 and 1745). Although each Jacobite Rising had unique features, they were part of a larger series of military campaigns by Jacobites attempting to restore the Stuart kings to the thrones of Scotland and England (and after 1707, Great Britain). James VII of Scotland and II of England was deposed in 1688 and the thrones were claimed by his daughter Mary II jointly with her husband, the Dutch-born William of Orange. After the House of Hanover succeeded to the British throne in 1714, the risings continued, and intensified. They continued until the last Jacobite Rebellion ("the Forty-Five"), led by Charles Edward Stuart (the Young Pretender), who was soundly defeated at the Battle of Culloden in 1746. This ended any realistic hope of a Stuart restoration.
- El levantamiento jacobita fue una serie de revueltas, rebeliones y guerras en las islas británicas entre 1688 y 1746. El levantamiento jacobita tenía como finalidad devolver el trono a Jacobo II de Inglaterra y, con ello, a sus descendientes de la Casa de Estuardo, del cual habían sido privados por el Parlamento después de la Revolución Gloriosa de 1688. Esta serie de conflictos tomaron su nombre de Jacobus, versión latina de Jacobo. El ejército francés participó en el conflicto entre 1692 y 1708. Unos 40.000 refugiados jacobitas se instalaron en Francia entre 1688 y 1692, donde fueron denominados los oies sauvages (ganzos salvajes). Luis XIV instaló al rey de Inglaterra en el exilio Jacobo II en su castillo de Saint-Germain en Laye, con una corte de jacobitas exiliados. La ciudad contaba con más de 1700 jacobitas en el año 1700. Estas revueltas tuvieron como consecuencia la emigración masiva de pueblos escoceses, conocidos bajo el nombre de Highland Clearances hacia las planicies del litoral y hacia América, en particular el piedemonte de los Apalaches. Ocasionaron el fin del sistema de solidaridad social que existía al interior de los clanes escoceses, cuyos jefes se convirtieron en grandes terratenientes. A pesar del trauma de la masacre de Glencoe, las revueltas continuaron e incluso se intensificaron, después del ascenso de la Casa de Hannover al trono británico en 1714. Continuaron antes de la última rebelión jacobita ("la cuarenta y cinco"), conducida por Carlos Eduardo Estuardo (Bonnie Prince Charlie), quien fue derrotado en la Batalla de Culloden en 1746, terminando definitivamente con toda esperanza realista de una restauración de los Estuardo.
- Les révoltes jacobites sont une série de soulèvements, de rébellions et de guerres dans les îles Britanniques entre 1688 et 1746. Les soulèvements visent à ramener Jacques VII d'Écosse et II d'Angleterre, puis ses descendants de la Maison de Stuart, sur le trône dont ils ont été privés par le Parlement après la Glorieuse Révolution de 1688. Cette série de conflits tirent leur nom de Jacobus, version latine de Jacques. L'armée française y participe en 1692 et 1708. Quelques 40 000 réfugiés jacobites en France se sont installés entre 1688 et 1692, appelé les oies sauvages. Louis XIV installe le roi d'Angleterre en exil Jacques II dans son chateau de Saint-Germain en Laye, avec une cour de jacobites en exil. La ville compte plus de 1700 jacobites en 1700. Ces révoltes eurent pour conséquence l'émigration massive des peuples écossais, connue sous le nom de Highland Clearances, vers les plaines du littoral et vers l'Amérique, en particulier le piémont des Appalaches. Elles ont causé la fin du système de solidarité sociale existant au sein des clans écossais, dont les chefs sont de venus de grands propriétaires terriens. Malgré le traumatisme du massacre de Glencoe, les révoltes se poursuivent, et même s'intensifient, après l'accession de la Maison de Hanovre sur le trône britannique en 1714. Elles continuent avant la dernière rébellion jacobite ("la Quarante-Cinq"), menée par Charles Édouard Stuart (Bonnie Prince Charlie), qui est anéantie à la bataille de Culloden en 1746, brisant définitivement tout espoir réaliste d'une restauration des Stuarts.
- Per 'Insurrezione giacobita si intende una serie di rivolte e di guerre nelle isole britanniche avvenute fra il 1688 e il 1746. Le rivolte avevano come obiettivo il ritorno al trono di Giacomo VII di Scozia, e successivamente dei suoi discendenti degli Stuart, deposti dal Parlamento durante la Gloriosa rivoluzione. La serie di conflitti prende il suo nome da Jacobus, il corrispettivo latino di Giacomo. "La prima ribellione giacobita" e "la seconda ribellione giacobita" sono state chiamate rispettivamente come "il quindici" e "il quarantacinque", perché combattute nel 1715 e nel 1745. Anche se ogni insurrezione giacobita ha caratteristiche uniche, è formata da un'ampia serie di campagne militari dei giacobiti che tenta di ristabilire gli Stuart sul trono di Scozia e d'Inghilterra (dopo il 1707, la Gran Bretagna) dopo che Giacomo VII di Scozia e II d'Inghilterra venne deposto nel 1688 e il trono venne reclamato insieme a lui, da sua figlia Maria II con suo marito, l'olandese Guglielmo d'Orange. L'ascesa è continuata ed si è perfino intensificata, dopo il Casato di Hannover successo al trono britannico nel 1714. È continuata fino all'ultima ribellione giacobita ("il quarantacinque"), condotta da Carlo Edoardo Stuart, ma sono stati sconfitti nella Battaglia di Culloden nel 1746, e per sempre si concluse ogni speranza di ripristinare gli Stuart al trono.
- Jakobittopprørene var en serie opprør og kriger på De britiske øyer mellom 1688 og 1746. Målet for jakobittene var å gjeninnsette Jakob VII av Skottland og II av England på tronen, etter at han ble avsatt av Det engelske parlamentet under den ærerike revolusjon. Etter Jakob IIs død forsøkte man å sette en av hans arvinger på tronen. Striden var først og fremst dynastisk, men hadde også religiøse sider ettersom de jakobittiske arvingene var katolikker. Mange katolikker hadde forhåpninger om at det å få en katolsk monark ville føre til store endringer i britisk religionspolitikk. De største opprørene fant sted i 1715 og 1745. De er kjent som henholdsvis første jakobittopprør og andre jakobittopprør, men ble også kalt for The Fifteen («Femten») og The Forty-Five («Førtifem») etter årene de brøt ut i. Det var også flere mindre opprør. Hvert av opprørene har unike trekk, men de kan bindes sammen i en serie forsøk på å gjeninnsette huset Stuart på Skottlands og Englands troner, og etter 1707 på Storbritannias trone. Det siste opprøret endte da Charles Edward Stuart, «Bonnie Prince Charlie», led et knusende nederlag i slaget ved Culloden i 1746.
- Powstania szkockie - narodowowyzwoleńcze powstania wzniecane przez jakobickich zwolenników legitymistycznej dynastii Stuartów. Powstanie Dundeego - rozpoczęte ogłoszonym w Irlandii 16 kwietnia 1689 r. przez Johna Grahama, wicehrabiego Dundee zaciągiem pod sztandary króla Jakuba II Stuarta. Desant w Kintyre z 200 osobowym oddziałem powiódł się głównie dzięki zmianie na stanowisku głównodowodzącego armią zwolenników Wilhelma III Orańskiego. Pierwsze poparły powstanie klany góralskie. W czerwcu siły powstańcze liczyły 8 batalionów i 2 kompanie, złożone głównie z górali. Atakowi dzikich i walecznych oddziałów klanowych nie potrafiły się przeciwstawić liczniejsze, zwarte oddziały nowoczesnej armii rządowej w bitwie pod Killiecrankie. Powstańcy stracili jednak w tej bitwie swego przywódcę, gdyż Dundee chcąc uhonorować swych dumnych góralskich żołnierzy walczył wbrew radom sztabu z bronią w ręku w pierwszej linii. Kolejne bitwy były w większości przegrane i powstanie wygasło w końcu 1691, zwłaszcza po ogłoszeniu ultimatum przez Wilhelma. Ostatnim zbrojnym akcentem powstania była zbrodnia wojsk orańskich dokonana w Glencoe. próba inwazji w 1708 r. - W 1708 r. Jakub Stuart, zwany "starym pretendentem", uznany przez jakobitów i Francję za Jakuba III wyruszył z Dunkierki z 30 okrętami i siłami ok. 6 tys. żołnierzy, głównie francuskich. Próba desantu została udaremniona jeszcze na wodach Kanału przez Royal Navy. Pierwsza Wielka Rebelia (nazywana też "pierwszym jakobickim powstaniem", "powstaniem 15. roku") - rozpoczęte w lecie 1715 zwołaniem przez hrabiego Mar wodzów klanów na "wielkie polowanie" w Beamar. 8 września Mar ogłosił Jakuba Stuarta legalnym suwerenem. Wkrótce siły powstańcze zdobyły Perth i wzrosły do ok. 8 tys. Do powstania przyłączyli się jakobici z północnej Anglii pod wodzą Thomasa Kenmure'a w sile 300 konnych. Próba marszu w głąb Anglii zakończyła się klęską sił jakobickich w bitwie pod Preston w Lancashire. W Szkocji odbicie Perth przez siły rządowe dowodzone przez Johna Campbella, 2. księcia Argyll, złożone głównie z Campbellów 13 listopada 1715 było w zasadzie końcem powstania. 4 lutego 1716 r. Jakub III Stuart odpłynął do Francji. Próba inwazji w 1719 r. - zorganizowana przy wsparciu Hiszpanii. Kolejny sojusz zaoferował Jakubowi Stuartowi hiszpański minister, kardynał Giulio Alberoni. Siły inwazyjne liczyły ok. 5 tys. ludzi, na 27 okrętach. Większość hiszpańskich okrętów zatonęła jednak w czasie sztormu na Kanale. Dwie ocalałe fregaty wysadziły 300 hiszpańskich żołnierzy, do których dołączył niewielki oddział zgromadzony przez Lorda Tullibardine i Wielkiego Marszałka Szkocji. Nieliczne, wskutek niewielkiego poparcia klanów, siły powstańcze zostały rozbite przez wojska Jerzego I w bitwie pod Glen Shiel. Próba inwazji w 1744 r. - nieudana próba inwazji w sile ok. 10 tys. ludzi, głównie żołnierzy francuskich. Większość floty inwazyjnej została zniszczona i zatopiona w wyniku sztormu, i w rezultacie akcja została odwołana. Wsparcie króla Francji spowodowało ostre protesty dyplomatyczne Anglii. Druga Wielka Rebelia (zwana "drugim jakobickim powstaniem", "powstaniem 45. roku") - powstanie zorganizowane przez "Młodego Pretendenta", księcia Karola Edwarda Stuarta, syna Jakuba II. Jako jedyne z powstań szkockich miało pełne szanse na powodzenie. Rozpoczęte przybyciem do Szkocji księcia Karola Edwarda, który przy braku tym razem wsparcia Francji, z własnej kieszeni finansował przedsięwzięcie. 2 sierpnia1745r. młody książę wylądował na Hebrydach z niewielką grupą jakobickich emigrantów, 700 ochotnikami z Irlandzkiej Brygady i ładunkiem broni dla powstańców. Młodzieńczy zapał Karola Edwarda, jego szacunek dla góralskich tradycji oraz krwawe rządy angielskich najeźdźców przyczyniły się do masowego poparcia powstania. Prócz większości klanów góralskich przyłączali się również jakobici z nizin i Anglii. Armia powstańcza prawie bez walki zajęła stolicę Szkocji - Edynburg. Pierwsze wielkie zwycięstwo w bitwie pod Prestonpans 21 września przyczyniło się do podniesienia morale wojsk i dalszego napływu ochotników. Powstańcy rozpoczęli marsz na Newcastle, w Londynie zapanowała panika. Jednak niezdecydowanie dowódców, niesnaski w sztabie i zaczynające się dezercje wśród ochotników przyczyniły się do klęski. Armia rządowa została natomiast wsparta świeżymi hanowerskimi siłami, ściągniętymi z kontynentu. Mimo to wojska szkockie zdołały jeszcze pokonać Anglików w bitwie pod Falkirk. Ostateczną klęskę siły jakobickie poniosły 16 kwietnia 1746 r. w bitwie pod Culloden Moor, na moczarach opodal Inverness. "Młody pretendent" został siłą wycofany z walki i po kilku miesiącach ukrywania się wśród góralskich stronników wrócił do Francji. Anglicy i ich zwolennicy pod wodzą głównodowodzącego księcia Cumberland rozpoczęli krwawe represje. Większość rannych pod Culloden została dobita, ponad 1000 jeńców sprzedano jako niewolników na plantacje w Ameryce, w Szkocji zaczęły się prawdziwe polowania na jakobitów. System klanowy został zakazany, zakazano nawet używania narodowego stroju szkockiego, języka gaelickiego i posiadania broni. Syn Jerzego II, książę Cumberland zyskał miano "rzeźnika Cumberlanda". Na kanwie tych wydarzeń powstała powieść Waltera Scotta Waverley.
|
| rdfs:comment
|
- The Jacobite Risings were a series of uprisings, rebellions, and wars in the kingdoms of England, Scotland, and Ireland occurring between 1688 and 1746. The uprisings were aimed at returning James VII of Scotland and II of England, and later his descendants of the House of Stuart, to the throne after he was deposed by Parliament during the Glorious Revolution. The series of conflicts takes its name from Jacobus, the Latin form of James.
- El levantamiento jacobita fue una serie de revueltas, rebeliones y guerras en las islas británicas entre 1688 y 1746. El levantamiento jacobita tenía como finalidad devolver el trono a Jacobo II de Inglaterra y, con ello, a sus descendientes de la Casa de Estuardo, del cual habían sido privados por el Parlamento después de la Revolución Gloriosa de 1688. Esta serie de conflictos tomaron su nombre de Jacobus, versión latina de Jacobo.
- Les révoltes jacobites sont une série de soulèvements, de rébellions et de guerres dans les îles Britanniques entre 1688 et 1746. Les soulèvements visent à ramener Jacques VII d'Écosse et II d'Angleterre, puis ses descendants de la Maison de Stuart, sur le trône dont ils ont été privés par le Parlement après la Glorieuse Révolution de 1688. Cette série de conflits tirent leur nom de Jacobus, version latine de Jacques. L'armée française y participe en 1692 et 1708.
- Per 'Insurrezione giacobita si intende una serie di rivolte e di guerre nelle isole britanniche avvenute fra il 1688 e il 1746. Le rivolte avevano come obiettivo il ritorno al trono di Giacomo VII di Scozia, e successivamente dei suoi discendenti degli Stuart, deposti dal Parlamento durante la Gloriosa rivoluzione. La serie di conflitti prende il suo nome da Jacobus, il corrispettivo latino di Giacomo.
- Jakobittopprørene var en serie opprør og kriger på De britiske øyer mellom 1688 og 1746. Målet for jakobittene var å gjeninnsette Jakob VII av Skottland og II av England på tronen, etter at han ble avsatt av Det engelske parlamentet under den ærerike revolusjon. Etter Jakob IIs død forsøkte man å sette en av hans arvinger på tronen. Striden var først og fremst dynastisk, men hadde også religiøse sider ettersom de jakobittiske arvingene var katolikker.
- Powstania szkockie - narodowowyzwoleńcze powstania wzniecane przez jakobickich zwolenników legitymistycznej dynastii Stuartów. Powstanie Dundeego - rozpoczęte ogłoszonym w Irlandii 16 kwietnia 1689 r. przez Johna Grahama, wicehrabiego Dundee zaciągiem pod sztandary króla Jakuba II Stuarta. Desant w Kintyre z 200 osobowym oddziałem powiódł się głównie dzięki zmianie na stanowisku głównodowodzącego armią zwolenników Wilhelma III Orańskiego.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
