| dbpprop:abstract
|
- This article is about the psychological term. For other meanings, see imprinting. Imprinting is the term used in psychology and ethology to describe any kind of phase-sensitive learning (learning occurring at a particular age or a particular life stage) that is rapid and apparently independent of the consequences of behavior. It was first used to describe situations in which an animal or person learns the characteristics of some stimulus, which is therefore said to be "imprinted" onto the subject.
- Prägung nennt man in der Verhaltensbiologie eine irreversible Form des Lernens: Während eines meist relativ kurzen, genetisch festgelegten Zeitabschnitts (sensible Phase) werden Reize der Umwelt derart dauerhaft ins Verhaltensrepertoir aufgenommen, dass sie später wie angeboren erscheinen. Im Rahmen der Instinkttheorie wird das Phänomen Prägung gedeutet als die Aneignung eines Schlüsselreizes durch Lernen. Das englische Wort für Prägung wird heute in der Genetik auch in einem gänzlich anderen Zusammenhang benutzt.
- Westermarck-efekti on suomalaisen Edvard Westermarckin teoria, jonka mukaan henkilöt eivät tunne luontaista sukupuolista vetoa kasvinkumppaneihinsa, kuten sisaruksiinsa. Westermarck arveli, että kyseessä on biologisen evoluution tuottama vaisto, jonka tarkoituksena on estää sisäsiittoisuutta ja insestiä. Westermarck siis vastusti Sigmund Freudin psykoanalyyttista teoriaa, jonka mukaan lapsilla on luontainen taipumus oidipuskompleksiin ja muihin insestikuvitelmiin. Kaksostutkimukset ovat osoittaneet, että geeneillä on suurempi vaikutus yksilön persoonallisuuteen kuin lapsuuden kokemuksilla. Psykoanalyysi on kuitenkin Westermarckin kanssa samalla kannalla sikäli, että psykoseksuaalisen kehityksen lopputuloksena pidetään insestikammoa; Westermarck ei ottanut kantaa siihen, millainen kehitysprosessi johtaisi insestikammoon ja mikä olisi lähtötilanne. Arthur P. Wolf on tutkinut ilmiötä pidemmälle ja havainnut israelilaisten yhteistilojen kibbutsien kasvateissa vahvan Westermarck-efektin. Aikaisemmin kibbutseissa lastenkasvatus ei ollut perheiden tehtävä, vaan lapset vieroitettiin vanhemmistaan heti syntymän jälkeen ja kasvatettiin suuremmissa ryhmissä. Myöhemmin havaittiin, että lapset eivät rakastuneet toisiinsa myöhemminkään, vaikka minkäänlaista verisukulaisuutta ei ollut. Varsin yllättävää oli, että edes kibbutsien yhteisissä suihkuhuoneissa alastomat murrosikäiset tytöt ja pojat eivät olleet seksuaalisesti kiinnostuneita toisistaan. Tämä johtui siitä, että yhdessä kasvatetut tytöt ja pojat kokivat olevansa ikään kuin sisaria ja veljiä. Westermarck-efekti on havaittu myös Taiwanissa niissä perheissä, joihin vanhemmat ovat adoptoineet tyttölapsia poikiensa tuleviksi vaimoiksi. Huolimatta Taiwanin kiinalaisen, pitkälti kungfutselaisiin arvoihin pohjautuvan yhteiskunnan yleisestä vanhoillisuudesta ja järjestettyjen avioliittojen yleisyydestä nämä lapseksi otetut tytöt ovat tutkimusten mukaan myöhemmin ottaneet avioeron miehistään nelinkertaisella todennäköisyydellä väestön keskiarvoon verrattuna. Tulevien miestensä kanssa lapsesta asti samassa perheessä kasvaneet tytöt ovat kokeneet miehensä veljikseen, joten avioliitto on helposti kariutunut insestimäisen luonteensa vuoksi, biologisen sukulaisuuden puuttumisesta huolimatta.
- Une empreinte (ou imprégnation) est en éthologie et en psychologie la mise en place, définitive, d'un lien entre un déclencheur extérieur et un comportement instinctif. Cette mise en place n'étant pas commandée par un déterminisme biologique très spécifique (comme un lien de parenté, une odeur) mais au contraire par des circonstances. Cette forme d'apprentissage s'oppose complètement au dogme central du béhaviorisme pour lequel il ne peut exister d'apprentissage sans stimuli positifs (récompenses) ou négatifs (punitions). Konrad Lorenz critiqua ardemment ce dogme. Par définition l'empreinte est la capacité d'acquisition rapide de façon permanente par un juvénile des caractéristiques d'une forme spécifique qui orientera les conduites ultérieures (lien affectif, choix du partenaire sexuel...). Ce comportement a été décrit par l'éthologue, Konrad Lorenz dans les années trente par une suite d'expérimentations, notamment avec ses célèbres oies de Lorenz.
- L'imprinting è un tipo di apprendimento molto particolare che avviene in alcuni animali nei primi istanti di vita. La parola "imprinting" deriva dall'inglese "imprint" (stampa). Esso è una forma di apprendimento precoce, legato alle informazioni che il cucciolo riceve dal mondo esterno nei primi momenti di vita. L'imprinting di alcune specie di uccelli (pollo, cigno ed anatra) è particolare e per un certo aspetto anche buffo: i piccoli appena nati riconoscono come madre il primo essere animato che si para davanti ai loro occhi appena usciti dall'uovo. Generalmente (e fortunatamente per i pulcini) il primo essere animato davanti ai loro occhi al momento della nascita è la madre, ma potrebbe essere qualsiasi cosa possa muoversi: cani, gatti, uomini, foglie. Questo fenomeno è stato studiato approfonditamente dallo studioso di etologia Konrad Lorenz, che ha effettuato altre importanti scoperte sulle abitudini degli animali. L'imprinting non si manifesta solo negli uccelli, ma anche nei mammiferi ed è molto importante per l'adattamento dell'animale: il primo essere con cui il piccolo avrà contatto (generalmente la madre, o comunque un genitore) gli garantirà maggiori possibilità di sopravvivenza. L'imprinting è anche importante anche nella riproduzione: i cuccioli, in età infantile, infatti, imparano con quali specie di animali devono accoppiarsi. L'imprinting è presente anche nell'uomo: studi recenti hanno dimostrato che,per l'equilibrio psicofisico, i neonati hanno bisogno del battito del cuore della madre nei primi giorni di vita. Questo fenomeno influenza molto il comportamento di qualsiasi individuo in fenomeni specifici, come l'accoppiamento, la vita di relazione e la ricerca del cibo. Recenti studi hanno dimostrato che si può influenzare anche se minimamente le tendenze e il carattere di un individuo gestendo l'imprinting nei suoi primi momenti di vita. Questo metodo è altamente sconsigliato in quanto potrebbero sovvenire in età adulta all'individuo degli ideali e dei "frammenti" di carattere assolutamente imprevedibili, che potrebbero causare danni piuttosto elevati a livello cerebrale.
- 刷り込み（すりこみ）とは、動物の生活史のある時期に、特定の物事がごく短時間で覚え込まれ、それが長時間持続する学習現象の一種。刻印づけ、インプリンティングとも呼ばれる。
- Imprinting (ang. ) po polsku wdrukowanie, naznaczenie lub wpojenie to obserwowane u młodych organizmów, występujące w ściśle określonym momencie rozwoju osobniczego (tzw. okres krytyczny czasami trwający ledwie kilka godzin) utrwalenie się (praktycznie nie podlegające modyfikacji) wzorca swojego rodzica, rodzeństwa oraz typowych dla gatunku zachowań. U pewnych gatunków, w okresie krytycznym, każdy poruszający się przedmiot (np. samochodzik ciągnięty na sznurku) lub organizm (lecz o cechach innych niż wrodzony wzorzec drapieżnika) zostanie uznany za matkę i utożsamiony. Jest to odpowiednik tego co u ludzi nazwalibyśmy samoświadomością. Podążanie świeżo wyklutych gęsi za człowiekiem zauważyli i po raz pierwszy opisali Douglas Spalding (1872 r. ) oraz znany badacz ptaków Oskar Heinroth (1910 r. ) który zjawisko nazwał reakcją piętna. Pojęcie imprintingu jest jednak kojarzone głównie z profesorem Konradem Lorenzem, który poświęcił wiele czasu obserwacji zachowań zwierząt i tematykę etologiczną szeroko spopularyzował w swoich książkach. Jego zainteresowanie etologią, zaczęło się od obserwacji gęsich sierot i przejawów imprintingu u tych ptaków. Później okazało się, że wdrukowanie jest zjawiskiem dość typowym dla wszystkich zagniazdowników oraz ssaków, zaraz po urodzeniu podążających za matką. Jest to szczególny przykład uczenia się. Wdrukowaniem jest również więź matka-dziecko oraz partner-partnerka u wielu gatunków utrzymująca się przez całe życie. W okresie dojrzewania, w dużym stopniu wdrukowaniu podlegają osobnicze preferencje seksualne. U wielu organizmów, w tym także u człowieka, podobne zjawiska również zachodzą, lecz są bardziej rozciągnięte w czasie i nie mają tak ostro zaznaczonego okresu krytycznego. Dlatego zwykle nie nazywamy ich wdrukowaniem. Sens wdrukowania jest oczywisty. Małe pisklę lub jelonek musi wiedzieć kto jest jego opiekunem, za nim podążać i tak samo się zachowywać. W razie rozdzielenia, np. podczas ucieczki, powinno się zbliżyć do innego, podobnego osobnika, który się nim zaopiekuje. Jeśli po rozdzieleniu będzie w stanie się samo wyżywić, musi wiedzieć jak ma wyglądać jego przyszły partner. Para rodziców, zwłaszcza w trudnych warunkach, ma większe szanse wychować potomstwo. Mechanizm tego zjawiska można wyjaśnić na gruncie Integracyjnej działalności mózgu J. Konorskiego. Młody organizm pozostaje w stanie permanentnego pobudzenia eksploracyjnego a obiekt ruchomy (matka) wywołuje odruch orientacyjny (skupia uwagę). Zmysły młodego organizmu analizują i rejestrują w pamięci najważniejsze cechy obserwowanego obiektu. Bodźce przez włókna nerwowe aferentne i ośrodki recepcyjne są filtrowane i analizowane dochodząc do pól percepcyjnych (gnostycznych). Nowe bodźce w „pustym gnostycznie mózgu” zajmują znaczne obszary. Wzorzec rodzica utrwala się szybko i w wielu ośrodkach gnostycznych mózgu, reprezentujących różne właściwości (to tłumaczy dlaczego jest taki trwały) jako tak zwana jednostka gnostyczna. Teraz zwierzęciu wystarczy rzucić okiem, aby rozpoznać z kim ma do czynienia. Następuje habituacja (Konorski nazywa to immunizacją jednostki gnostycznej) bodźca (wzorca) co zapobiega dalszym analizom i przeciwdziała różnicowaniu, co nie znaczy, że w miarę doskonalenia swoich zmysłów zwierzę nie zauważa nowych elementów wzorca. W przypadku wdrukowania o podłożu prokreacyjnym, szczególną rolę odgrywają hormony uaktywniające odpowiednie okolice mózgu, zmieniające zachowanie, często też ubarwienie.
- Cunhagem ou estampagem, em psicologia, refere-se ao comportamento de algumas aves e a sua vinculação ao nascer. Algumas aves como os gansos e os patos, têm desde que nascem um sistema programado de vinculação, estas vinculam-se ao primeiro ser vivo com movimento que veêm.
- Запечатле́ние (импринтинг, от англ. imprinting, оставлять след, запечатлевать, фиксировать) — в этологии (наука о поведении животных) и психологии специфическая форма обучения; фиксация в их памяти признаков объектов при формировании или коррекции врождённых поведенческих актов. Объектами могут являться родительские особи (выступающие и как носители типичных признаков вида), братья и сестры (детёныши одного помёта), будущие половые партнёры, пищевые объекты (в том числе животные-жертвы), постоянные враги (образ внешности врага формируется в сочетании с другими поведенческими условиями, например, предостерегающими криками родителей), характерные признаки обычного места обитания (рождения). Импринтинг осуществляется в строго определённом периоде жизни (обычно в детском и подростковом возрасте), и его последствия чаще всего необратимы. Наиболее изученная и показательная форма запечатления — «реакция следования» зрелорождающихся птенцов или детёнышей млекопитающих за родителями и друг за другом (на фото).
- Prägling innebär att ett djur omkring födseln vänjs vid och identifierar sig med ett objekt, vilket ibland också kan innefatta ett levande objekt, exempelvis en människa eller en surrogatmamma, ibland av en annan art än den nyfödda själv. Mekanismerna kring unga djurs prägling har utnyttjats av människor, vid bland annat uppfödning av ankor.
- Імпри́нтинг англ. imprinting — психофізіологічний механізм, у відповідності з яким образ, сприйнятий в певний кризовий період розвитку, міцно запам'ятовусться в мозку, трансформуючись у стійку програму поведінки.
- 铭印又稱印記、印跡或印痕，在行为生物学中指的是一种不可逆的学习模式：通常在一段比较短的，由基因决定的时期里(敏感时期)，环境的刺激会被长久地植入个体的行为中，后来看来就好像先天习得的一样。本能理论认为，铭印是通过学习，而掌握了钥匙刺激而形成的现象。 铭印一个出名的例子就是：狼孩。
|
| rdfs:comment
|
- This article is about the psychological term. For other meanings, see imprinting. Imprinting is the term used in psychology and ethology to describe any kind of phase-sensitive learning (learning occurring at a particular age or a particular life stage) that is rapid and apparently independent of the consequences of behavior.
- Prägung nennt man in der Verhaltensbiologie eine irreversible Form des Lernens: Während eines meist relativ kurzen, genetisch festgelegten Zeitabschnitts (sensible Phase) werden Reize der Umwelt derart dauerhaft ins Verhaltensrepertoir aufgenommen, dass sie später wie angeboren erscheinen. Im Rahmen der Instinkttheorie wird das Phänomen Prägung gedeutet als die Aneignung eines Schlüsselreizes durch Lernen.
- Westermarck-efekti on suomalaisen Edvard Westermarckin teoria, jonka mukaan henkilöt eivät tunne luontaista sukupuolista vetoa kasvinkumppaneihinsa, kuten sisaruksiinsa. Westermarck arveli, että kyseessä on biologisen evoluution tuottama vaisto, jonka tarkoituksena on estää sisäsiittoisuutta ja insestiä. Westermarck siis vastusti Sigmund Freudin psykoanalyyttista teoriaa, jonka mukaan lapsilla on luontainen taipumus oidipuskompleksiin ja muihin insestikuvitelmiin.
- Une empreinte (ou imprégnation) est en éthologie et en psychologie la mise en place, définitive, d'un lien entre un déclencheur extérieur et un comportement instinctif. Cette mise en place n'étant pas commandée par un déterminisme biologique très spécifique (comme un lien de parenté, une odeur) mais au contraire par des circonstances.
- L'imprinting è un tipo di apprendimento molto particolare che avviene in alcuni animali nei primi istanti di vita. La parola "imprinting" deriva dall'inglese "imprint" (stampa). Esso è una forma di apprendimento precoce, legato alle informazioni che il cucciolo riceve dal mondo esterno nei primi momenti di vita.
- 刷り込み（すりこみ）とは、動物の生活史のある時期に、特定の物事がごく短時間で覚え込まれ、それが長時間持続する学習現象の一種。刻印づけ、インプリンティングとも呼ばれる。
- Imprinting (ang. ) po polsku wdrukowanie, naznaczenie lub wpojenie to obserwowane u młodych organizmów, występujące w ściśle określonym momencie rozwoju osobniczego (tzw. okres krytyczny czasami trwający ledwie kilka godzin) utrwalenie się (praktycznie nie podlegające modyfikacji) wzorca swojego rodzica, rodzeństwa oraz typowych dla gatunku zachowań. U pewnych gatunków, w okresie krytycznym, każdy poruszający się przedmiot (np.
- Cunhagem ou estampagem, em psicologia, refere-se ao comportamento de algumas aves e a sua vinculação ao nascer. Algumas aves como os gansos e os patos, têm desde que nascem um sistema programado de vinculação, estas vinculam-se ao primeiro ser vivo com movimento que veêm.
- Запечатле́ние (импринтинг, от англ.
- Prägling innebär att ett djur omkring födseln vänjs vid och identifierar sig med ett objekt, vilket ibland också kan innefatta ett levande objekt, exempelvis en människa eller en surrogatmamma, ibland av en annan art än den nyfödda själv. Mekanismerna kring unga djurs prägling har utnyttjats av människor, vid bland annat uppfödning av ankor.
- Імпри́нтинг англ. imprinting — психофізіологічний механізм, у відповідності з яким образ, сприйнятий в певний кризовий період розвитку, міцно запам'ятовусться в мозку, трансформуючись у стійку програму поведінки.
- 铭印又稱印記、印跡或印痕，在行为生物学中指的是一种不可逆的学习模式：通常在一段比较短的，由基因决定的时期里(敏感时期)，环境的刺激会被长久地植入个体的行为中，后来看来就好像先天习得的一样。本能理论认为，铭印是通过学习，而掌握了钥匙刺激而形成的现象。 铭印一个出名的例子就是：狼孩。
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
