| dbpedia-owl:abstract
|
- Ido is a constructed language created with the goal of becoming a universal second language for speakers of different linguistic backgrounds as a language easier to learn than ethnic languages. Unlike English, which is a natural and frequently irregular language, Ido was specifically designed for grammatical, orthographic, and lexicographical regularity, and to favor no one who might otherwise be advantaged in a situation due to native fluency in a widespread language. In this sense, Ido is classified as a consciously created International Auxiliary Language (conIAL). Many other reform projects appeared after Ido: examples such as Occidental and Novial appeared afterwards but have since faded into obscurity. At present, Ido is one of the three auxiliary languages with a large body of literature and a relatively large speaker base. Ido was developed in the early 1900s, and retains a following today, primarily in Europe. It is largely based on Esperanto, created by L. L. Zamenhof. Ido first appeared in 1907 as a result of a desire to reform perceived flaws in Esperanto that some of its supporters believed to be a hindrance in its propagation as an easy-to-learn second language. The name of the language traces its origin to the Esperanto/Ido word ido, meaning "offspring", since the language was a "descendant" of Esperanto. Ido uses the 26 Latin letters used in the English alphabet with no diacritics. While still being completely morphologically regular, Ido resembles the Romance languages in appearance and is sometimes mistaken for Italian or Spanish at first glance. Ido is largely intelligible to those who have studied Esperanto, though there are certain differences in word formation, grammar and grammatical-function words that make it more than a simple reform project. Ido is a stand-alone language. After its inception, Ido gained support (estimates generally range around 20%) from some in the Esperanto community at the time, but following the sudden death in 1914 of one of its most influential proponents, Louis Couturat, it declined in popularity. There were two reasons for this: first, the emergence of further schisms arising from competing reform projects; and second, a general lack of awareness of Ido as a candidate for an international language. These obstacles weakened the movement and it was not until the rise of the Internet that it began to regain its former momentum.
- Ido ist eine Plansprache, die 1907 durch den französischen Mathematiker und Philosophen Louis Couturat in Abstimmung mit dem französischen Hauslehrer Louis de Beaufront auf der Basis von Esperanto geschaffen wurde. Das 1887 entwickelte Esperanto erschien ihnen nicht einheitlich und logisch genug. So benutzten sie im Ido lediglich die Buchstaben des lateinischen Alphabetes und verzichteten auf die diakritischen Zeichen des Esperanto. Des Weiteren gestalteten sie den Esperanto-Wortschatz teilweise nach dem Grundsatz größtmöglicher Internationalität um, gemeint ist die Angleichung an die romanischen Sprachen. Sie gaben ihrem Projekt außerdem ein gegenüber dem Esperanto erweitertes Wortableitungssystem.
- El ido /Plantilla:IPA/ es una lengua auxiliar, posiblemente la segunda lengua construida más usada en el mundo, tras el esperanto aunque con gran diferencia en cuanto a representación por continentes y número de hablantes. Es una versión reformada del esperanto (idioma creado por L. L. Zamenhof) que en 1907 fue escogida oficialmente por la Delegación para la Adopción de una Lengua Auxiliar Internacional como el mejor proyecto de lengua internacional de todos los existentes. Aunque durante unos años corrió el riesgo de convertirse en una lengua muerta, hoy en día es una de las lenguas artificiales que más se expanden, especialmente en Europa y gracias a Internet.
- Ido on esperantosta muokattu kansainvälinen apukieli, jonka Louis de Beaufront julkaisi vuonna 1907. Vaikka idon käyttäjäkunta on pienentynyt viime vuosikymmeninä, on sillä edelleen joitakin puhujia ympäri maailmaa, kuitenkin eniten Euroopassa. Suomessa oli Tilastokeskuksen mukaan vuoden 2008 lopussa kaksi henkilöä, joiden äidinkieleksi oli rekisteröity ido.
- L'ido è una lingua artificiale ausiliaria creata da Louis de Beaufront, e sviluppata dalla Delegazione per l'adozione di una lingua ausiliaria internazionale, come tentativo di creare una versione più semplice dell'esperanto. Non a caso, ido in esperanto significa discendente ma è anche l'abbreviazione di esperantido. Fu adottata nell'ottobre 1907, a Parigi, da un comitato internazionale di scienziati e linguisti che la scelsero tra tutte le altre proposte dopo aver esaminato ogni progetto, vecchio e nuovo, di lingua universale. L'idioma venne poi discusso pubblicamente, tra il 1908 e il 1914, nella rivista ufficiale Progreso, e fu completato dopo un lungo ed estenuante lavoro dall'Accademia Idista. L'ido eredita molte delle caratteristiche grammaticali dell'esperanto ed in molti casi il vocabolario di cui si serve è altrettanto simile. Altre cose in comune tra i due idiomi sono le semplicissime costruzioni grammaticali e la notevole velocità d'apprendimento consentita dalla regolarità dell'uso degli affissi e dall'uso di parole comuni alle varie lingue europee. Nonostante i numerosi cambiamenti apportati rispetto all'esperanto, le due lingue risultano reciprocamente comprensibili. Estratto: Il Padre Nostro: Patro nia, qua esas en la cielo, tua nomo santigesez; tua regno advenez; tua volo facesez quale en la cielo tale anke sur la tero. Donez a ni cadie l'omnidiala pano, e pardonez a ni nia ofensi, quale anke ni pardonas a nia ofensanti, e ne duktez ni aden la tento, ma liberigez ni del malajo.
- イド語(Ido)は、人工言語の一種で、エスペラントの改修案として1907年に発表されたものである。 1907年に国際語選定委員会はエスペラントを採択したが、この際に「一応の採択はするが改変が必要だとみて、検討をすべきだ」という条件が付けられており、これを受けてフランス人エスペラント支持者のルイ・ド・ボーフロンを長とする会が結成され、改作が進められた。 このエスペラント改造案には多くのエスペランティストが、国際語の完成の期待を寄せた。多くの人は不完全なエスペラントがその発展にブレーキをかけるのではないかと思った。エスペラントの改造をしようとした人が数多く、1884年にエスペラントを初めて作ったルドヴィコ・ザメンホフも、現在イド語に入っている複数形の-iの使用と対格形の-nをほとんどの場合でなくして、語順のため曖昧な場合だけ続けてすることを提案したが、可決には至らなかった。 ボーフロンはパリで行われた国際語選定代表者会で、国際語案の候補として、このエスペラントの改造案、「イド」を発表した。この改造案が発表された後、国際エスペラント運動は重大な分裂が続いた。この新しい計画は特にプロの言語学者から支持を受けた。しかし、エスペラントはボーフロンのような指導者無しに言語として確立したが、イディスト（イド語使用者）は発表後も文法規則をよく変えていったため、一般のエスペランティスト達の支持を受けられなくなっていった。1920年代に入ってからは改造がなくなり、その時のイド語と今のイド語はほぼ同じになったが、時はすでに遅く、多くのイディストたちが離れてしまった後だった。 ただし、組織化されたイド運動は現在でも存在し、インターネットのウェブページと少数の使用者たちによって支えられている。エスペラントのように一年に一回大会を開くが、エスペラントの世界大会が2000人程度であるのに対し、イド語大会の参加者は2001年以後、毎年20人未満の参加である。
- Ido is een "herziene" versie van de kunsttaal Esperanto. Ido is ontwikkeld in het begin van de 20e eeuw, en wordt heden ten dage nog door een klein aantal mensen gesproken, hoofdzakelijk in Europa. Ido heeft veel grammaticale eigenschappen gemeen met Esperanto, en in veel gevallen is de woordenschat vergelijkbaar. Ido deelt met Esperanto de doelstellingen van grammaticale eenvoud en consistentie, het gemak om te leren, en het gebruik van leenwoorden van diverse Europese talen. De twee talen zijn grotendeels onderling verstaanbaar. In Ido zijn echter bepaalde veranderingen geïntroduceerd om enkele knelpunten op te lossen die zich met Esperanto hadden voorgedaan. Deze veranderingen zijn onder andere: Het alfabet van het Esperanto gebruikt zes niet-Latijnse letters, waarvan er drie niet in een andere bestaande taal voorkomen. Hierdoor moet men zich bij het Esperanto in allerlei bochten wringen bij het typen (bijvoorbeeld op internet, e-mail en nieuwsgroepen) om deze letters weer te geven. Dit heeft er toe geleid dat hetzelfde woord vaak op verschillende manieren geschreven wordt. Ido lost dit op door het 26-letterige Latijnse alfabet te gebruiken. Om de eenvoud te bewaren legt Ido in het algemeen geen regels van grammaticale overeenkomst tussen grammaticale categorieën binnen een zin op. Bijvoorbeeld: in Esperanto is het werkwoord in een zin onveranderlijk ongeacht het aantal en de persoon van het onderwerp. Maar dit principe wordt in Esperanto niet uitgebreid tot bijvoeglijke naamwoorden en zelfstandige naamwoorden; dientengevolge moet in Esperanto een bijvoeglijk naamwoord in aantal en naamval overeenstemmen met het bijbehorende zelfstandig naamwoord. Het Esperanto vereist het gebruik van -n om aan te geven dat iets een lijdend voorwerp is. Ido staat het gebruik van deze eigenschap in dubbelzinnige situaties toe waar het voorwerp van een zin niet het onderwerp volgt, maar in alle andere situaties wordt de lijdend-voorwerpvorm niet toegepast. Ido hanteert consistente regels voor wat betreft het gebruik van het einde van een woord om verschillende betekenissen van dat woord aan te geven, waardoor de noodzakelijke woordenschat verkleind wordt. Ido, in tegenstelling tot Esperanto, gaat niet uit van het mannelijk geslacht als de "standaard", en definieert zo bijvoorbeeld zuster niet als "vrouwelijk-broer", zoals het Esperanto doet. Ido probeert zo veel mogelijk gebruik te maken van cognaten (woorden die in verschillende talen aan elkaar verwant zijn, een gemeenschappelijke etymologische oorsprong hebben). De naam van de taal Ido heeft mogelijk zijn oorsprong in de Ido uitspraak van "I.D. " ("Internationale Delegatie", zie hieronder) of in het woord ido, "nakomeling (van Esperanto)".
- Ido er et internasjonalt hjelpespråk i hovedsak utarbeidet av den franske filosofen og matematikeren Louis Couturat. Idistene ser på språket sitt som en forbedret utgave av Esperanto. Språket ble fremlagt under pseudonymet Ido for Delegasjonen for antakelse av et internasjonalt hjelpespråk i 1907. En annen franskmann, Louis de Beaufront, ble siden feilaktig utpekt som opphavsmannen til Ido.
- Ido (-ides - grecki przyrostek patronimiczny = odojcowski) – sztuczny język opracowany w 1908 na bazie esperanto, stąd jego druga nazwa: esperanto reformita = 'esperanto reformowane'. Jego autorami byli Louis Couturat i Leopold Leau. Celem reformy było usunięcie niektórych krytykowanych cech esperanta, jak końcówka biernika czy tabela korelatywów, a także poprawienie brzmienia języka. Ido jest zasadniczo językiem schematycznym z pewnymi cechami naturalistycznego. Wielkim propagatorem esperanto reformita był laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii Wilhelm Ostwald, który część otrzymanych pieniędzy przekazał na promocję języka ido. Liczba użytkowników ido jest niewielka (wynosi szacunkowo od 200 do 5000); mieszkają oni także w Polsce, gdzie miały miejsce dwie międzynarodowe konwencje poświęcone temu językowi. Przykładowy tekst: Patro nia, qua esas en la cielo, tua nomo santigesez; tua regno advenez; tua volo facesez quale en la cielo tale anke sur la tero. Donez a ni cadie l'omnidiala pano, e pardonez a ni nia ofensi, quale anke ni pardonas a nia ofensanti, e ne duktez ni aden la tento, ma liberigez ni del malajo.
- Ido é uma língua artificial, sendo essencialmente uma versão reformulada e simplificada do Esperanto. Foi criada no início do século XX por uma equipa de cientistas e linguistas e ainda hoje conta com um pequeno grupo de seguidores, principalmente na Europa. A língua Ido herdou muito da gramática do Esperanto, e em muitos casos o vocabulário é idêntico. Alguns idistas iniciaram outros projectos linguísticos, de tendência mais naturalista: as línguas Occidental e Novial apareceram mais tarde, mas praticamente desapareceram em meados do século vinte. A língua Ido tem como principal objectivo uma síntese das principais línguas européias existentes, com um vocabulário relativamente reduzido, uma gramática simples e consistente, sendo assim teoricamente fácil de aprender. Usa as vinte e seis letras latinas do alfabeto, sem o uso de acentos. O Ido assemelha-se às línguas românicas e é confundido, à primeira vista, com o italiano ou com o espanhol. O Ido é, geralmente, inteligível para a maior parte daqueles que estudaram o esperanto, mas há algumas diferenças na formação de palavras e na gramática - o que a torna mais do que um simples projeto de reforma: o Ido é uma língua autônoma. Desde que foi criada, ganhou um forte apoio por parte da comunidade estudiosa do esperanto (estima-se que cerca de 20 a 30%), mas a partir dos anos 30 do século vinte a nova língua começou a perder terreno para o esperanto. Com o advento da Internet, contudo, a língua começou de novo a ganhar algum prestígio.
- Идо — плановый международный язык, принятый в 1907 году Делегацией по принятию международного вспомогательного языка как усовершенствованный вариант эсперанто. Считается, что его автором был французский эсперантист Луи де Бофрон, представлявший в этой Делегации интересы Заменгофа, создателя эсперанто. Кроме него в создании нового языка участвовали французский математик Луи Кутюра и датский лингвист Отто Есперсен.
- Ido är en reformerad variant av det konstgjorda språket esperanto. Esperanto, som är tänkt som ett internationellt och neutralt hjälpspråk konstruerat för kommunikation mellan människor med olika modersmål, men som enligt idos anhängare anses innehålla en rad komplicerade språkelement som inte krävs för att göra sig fullt förstådd. Bland annat menar man att esperanto utnyttjar ett antal bokstäver som i övrigt inte existerar i det latinska alfabetet, såsom Ŝ, s med ^, som står för ett sj-ljud. Detta ses som problematiskt, dels eftersom det i många språk inte är uppenbart hur det uttalas bara vid blotta anblicken av tecknet, dels därför att det inte alltid går att skriva i enkla e-postmeddelanden och i andra elektroniska dokument utan att först installera ett särskilt typsnitt. I ido väljer man att istället skriva sh (det främre ljudet; som i engelska ship) för sj-ljudet (på svenska stavas ljudet på många olika sätt). Vidare anses att bestämningar till ett substantiv i esperanto ofta böjs efter substantivets kasus och numerus, vilket varken existerar inom ido eller många andra språk, till exempel engelskan. Ido är mer komplicerat än esperanto när det gäller affixsystemet och antalet pronomen. De främsta orsakerna till att esperanto har förblivit mer spritt än ido är dels att esperanto sedan sin tillkomst förknippats med en ideologi, som innebär tron på att ett accepterande av esperanto som mellanfolkligt språk, leder till en fredligare värld, vilket lockat många idealister att lära sig esperanto, dels att varje esperantist har haft frihet att hitta på egna ord, varefter det allmänna språkbruket avgör om ett ord bli ett esperantoord eller inte. Inom ido-rörelsen har det aldrig funnits någon tradition att det är "tillåtet" att uppfinna nya ord.
- 伊多語是以世界語為基礎，針對其缺點再行改良的另一個人造語言，於1900年代發展出來，至今仍有一群為數不多的跟隨者，主要使用人口分佈於歐洲。
- L’ido est une langue construite dérivée de l'espéranto (ido signifie « fils/fille, descendant » en espéranto, on utilise aussi le terme d'« espérantide »). Elle est également inspiré de l'Idiom Neutral. La naissance de l'ido date de 1907. Cependant, l'élaboration de la langue dura plusieurs années et ce n'est qu'en 1912 qu'elle arriva à maturité. Par la suite, la langue ne subit que des modifications mineures. L'élan des premières années fut brutalement interrompu par la Première Guerre mondiale. Une nouvelle impulsion fut donnée au début des années 1920 puis au début des années 1930. Par la suite, l'ido s'est maintenue comme langue active dans de nombreux pays du monde. Au début du Modèle:S-, elle semble connaître un intérêt accru grâce à Internet et à la construction européenne, qui remet au goût du jour les problèmes linguistiques en Europe.
|
| rdfs:comment
|
- Ido on esperantosta muokattu kansainvälinen apukieli, jonka Louis de Beaufront julkaisi vuonna 1907. Vaikka idon käyttäjäkunta on pienentynyt viime vuosikymmeninä, on sillä edelleen joitakin puhujia ympäri maailmaa, kuitenkin eniten Euroopassa. Suomessa oli Tilastokeskuksen mukaan vuoden 2008 lopussa kaksi henkilöä, joiden äidinkieleksi oli rekisteröity ido.
- イド語(Ido)は、人工言語の一種で、エスペラントの改修案として1907年に発表されたものである。 1907年に国際語選定委員会はエスペラントを採択したが、この際に「一応の採択はするが改変が必要だとみて、検討をすべきだ」という条件が付けられており、これを受けてフランス人エスペラント支持者のルイ・ド・ボーフロンを長とする会が結成され、改作が進められた。 このエスペラント改造案には多くのエスペランティストが、国際語の完成の期待を寄せた。多くの人は不完全なエスペラントがその発展にブレーキをかけるのではないかと思った。エスペラントの改造をしようとした人が数多く、1884年にエスペラントを初めて作ったルドヴィコ・ザメンホフも、現在イド語に入っている複数形の-iの使用と対格形の-nをほとんどの場合でなくして、語順のため曖昧な場合だけ続けてすることを提案したが、可決には至らなかった。 ボーフロンはパリで行われた国際語選定代表者会で、国際語案の候補として、このエスペラントの改造案、「イド」を発表した。この改造案が発表された後、国際エスペラント運動は重大な分裂が続いた。この新しい計画は特にプロの言語学者から支持を受けた。しかし、エスペラントはボーフロンのような指導者無しに言語として確立したが、イディスト（イド語使用者）は発表後も文法規則をよく変えていったため、一般のエスペランティスト達の支持を受けられなくなっていった。1920年代に入ってからは改造がなくなり、その時のイド語と今のイド語はほぼ同じになったが、時はすでに遅く、多くのイディストたちが離れてしまった後だった。 ただし、組織化されたイド運動は現在でも存在し、インターネットのウェブページと少数の使用者たちによって支えられている。エスペラントのように一年に一回大会を開くが、エスペラントの世界大会が2000人程度であるのに対し、イド語大会の参加者は2001年以後、毎年20人未満の参加である。
- Ido er et internasjonalt hjelpespråk i hovedsak utarbeidet av den franske filosofen og matematikeren Louis Couturat. Idistene ser på språket sitt som en forbedret utgave av Esperanto. Språket ble fremlagt under pseudonymet Ido for Delegasjonen for antakelse av et internasjonalt hjelpespråk i 1907. En annen franskmann, Louis de Beaufront, ble siden feilaktig utpekt som opphavsmannen til Ido.
- Идо — плановый международный язык, принятый в 1907 году Делегацией по принятию международного вспомогательного языка как усовершенствованный вариант эсперанто. Считается, что его автором был французский эсперантист Луи де Бофрон, представлявший в этой Делегации интересы Заменгофа, создателя эсперанто. Кроме него в создании нового языка участвовали французский математик Луи Кутюра и датский лингвист Отто Есперсен.
- 伊多語是以世界語為基礎，針對其缺點再行改良的另一個人造語言，於1900年代發展出來，至今仍有一群為數不多的跟隨者，主要使用人口分佈於歐洲。
- Ido ist eine Plansprache, die 1907 durch den französischen Mathematiker und Philosophen Louis Couturat in Abstimmung mit dem französischen Hauslehrer Louis de Beaufront auf der Basis von Esperanto geschaffen wurde. Das 1887 entwickelte Esperanto erschien ihnen nicht einheitlich und logisch genug. So benutzten sie im Ido lediglich die Buchstaben des lateinischen Alphabetes und verzichteten auf die diakritischen Zeichen des Esperanto.
- Ido is a constructed language created with the goal of becoming a universal second language for speakers of different linguistic backgrounds as a language easier to learn than ethnic languages. Unlike English, which is a natural and frequently irregular language, Ido was specifically designed for grammatical, orthographic, and lexicographical regularity, and to favor no one who might otherwise be advantaged in a situation due to native fluency in a widespread language.
- El ido /Plantilla:IPA/ es una lengua auxiliar, posiblemente la segunda lengua construida más usada en el mundo, tras el esperanto aunque con gran diferencia en cuanto a representación por continentes y número de hablantes. Es una versión reformada del esperanto (idioma creado por L. L. Zamenhof) que en 1907 fue escogida oficialmente por la Delegación para la Adopción de una Lengua Auxiliar Internacional como el mejor proyecto de lengua internacional de todos los existentes.
- L'ido è una lingua artificiale ausiliaria creata da Louis de Beaufront, e sviluppata dalla Delegazione per l'adozione di una lingua ausiliaria internazionale, come tentativo di creare una versione più semplice dell'esperanto. Non a caso, ido in esperanto significa discendente ma è anche l'abbreviazione di esperantido.
- Ido is een "herziene" versie van de kunsttaal Esperanto. Ido is ontwikkeld in het begin van de 20e eeuw, en wordt heden ten dage nog door een klein aantal mensen gesproken, hoofdzakelijk in Europa. Ido heeft veel grammaticale eigenschappen gemeen met Esperanto, en in veel gevallen is de woordenschat vergelijkbaar. Ido deelt met Esperanto de doelstellingen van grammaticale eenvoud en consistentie, het gemak om te leren, en het gebruik van leenwoorden van diverse Europese talen.
- Ido (-ides - grecki przyrostek patronimiczny = odojcowski) – sztuczny język opracowany w 1908 na bazie esperanto, stąd jego druga nazwa: esperanto reformita = 'esperanto reformowane'. Jego autorami byli Louis Couturat i Leopold Leau. Celem reformy było usunięcie niektórych krytykowanych cech esperanta, jak końcówka biernika czy tabela korelatywów, a także poprawienie brzmienia języka. Ido jest zasadniczo językiem schematycznym z pewnymi cechami naturalistycznego.
- Ido é uma língua artificial, sendo essencialmente uma versão reformulada e simplificada do Esperanto. Foi criada no início do século XX por uma equipa de cientistas e linguistas e ainda hoje conta com um pequeno grupo de seguidores, principalmente na Europa. A língua Ido herdou muito da gramática do Esperanto, e em muitos casos o vocabulário é idêntico.
- Ido är en reformerad variant av det konstgjorda språket esperanto. Esperanto, som är tänkt som ett internationellt och neutralt hjälpspråk konstruerat för kommunikation mellan människor med olika modersmål, men som enligt idos anhängare anses innehålla en rad komplicerade språkelement som inte krävs för att göra sig fullt förstådd. Bland annat menar man att esperanto utnyttjar ett antal bokstäver som i övrigt inte existerar i det latinska alfabetet, såsom Ŝ, s med ^, som står för ett sj-ljud.
- L’ido est une langue construite dérivée de l'espéranto (ido signifie « fils/fille, descendant » en espéranto, on utilise aussi le terme d'« espérantide »). Elle est également inspiré de l'Idiom Neutral. La naissance de l'ido date de 1907. Cependant, l'élaboration de la langue dura plusieurs années et ce n'est qu'en 1912 qu'elle arriva à maturité. Par la suite, la langue ne subit que des modifications mineures.
|
