| dbpprop:abstract
|
- Hunzib is a Northeast Caucasian language spoken by about 2000 people in the south of Dagestan, near the Russian border with Georgia.
- Hunzibin eli gunzibin kieli (hunzibiksi gonkodalas myc) on hunzibien puhuma dagestanilainen kieli. Sitä puhutaan Dagestanin tasavallan Tsuntinin piirin Gunzibin, Nahadan ja Garbutlin kylissä sekä Kiziljurtin piirin Novostalskin kylässä, jonne vuonna 1955 siirtyi osa aikaisemmin Tšetšeno-Ingušetian alueelle asutetuista hunzibeista. 1990-luvulla hunzibin puhujia arvioitiin olleen yli 800 henkeä. Venäjän vuoden 2002 väestönlaskennassa rekisteröitiin 1 800 kielen puhujaa, joista lähes kaikki Dagestanissa. Aiemmissa väestönlaskennoissa hunzibeja on pidetty avaareina. Hunzib kuuluu dagestanilaisten kielten avaarilaisen ryhmän didolaiseen alaryhmään, jossa se muodostaa bežtan kanssa erillisen itäisen ryhmän. Kielen sanastoon ja osittain myös fonetiikkaan on vaikuttanut erityisesti avaari. Murrejakoa ei ole. Hunzib toimii kieliyhteisön suullisen kanssakäymisen välineenä. Sivistyskielenään puhujat käyttävät avaaria ja venäjää. Suurin osa osaa myös bežtaa ja eräät georgiaa.
- Le hunzib est une langue caucasienne. Elle fait partie du sous-groupe tsez de la famille des langues nakho-daghestaniennes. Le hunzib est parlé en par environ 800 personnes, au Daguestan. Il resterait 200 ou 300 hunzib en Géorgie dont seuls quelques rares anciens connaissent encore l'idiome maternel. La langue n'est pas écrite.
- Język chunzybski – jeden z niewielkich języków kaukaskich, używany przez ok. 1 tys. osób w południowym Dagestanie. Język chunzybski należy do języków didojskich w zespole awaro-didojskim, tworzącym podgrupę wśród języków dagestańskich w grupie północno-wschodniej (nachsko-dagestańskiej) języków kaukaskich. Chunzybski jest blisko spokrewniony z językiem kapuczyńskim. Istnieją spory odnośnie statusu chunzybskiego w ramach języków didojskich. Niektórzy badacze uważają go za odrębny język, inni zaś tylko za dialekt. Dane, mówiące o liczbie osób posługujących się tym językiem nie są zbyt dokładne, ponieważ w dużej mierze opierały się na szacunkach. Według statystyk w 1926 r. języka tego używało zaledwie 105 osób. W późniejszym czasie użytkownicy chunzybskiego uznawani byli za odłam Awarów i tak też zapisywani podczas kolejnych spisów powszechnych. Szacunki z lat 1958 oraz 1967 mówiły o ok. 600 użytkownikach języka, dane, podawane za rok 1995 donosiły o ok. 2 tys. , natomiast według spisu powszechnego, przeprowadzonego na terenie Federacji Rosyjskiej w 2000 r. liczba osób posługujących się tym językiem wynosi 1 tys. osób. Językiem chunzybskim posługuje się ludność w trzech niewielkich wioskach w południowodagestańskim okręgach cuntyjskim. Nazwa języka pochodzi od nazwy wsi Chunzib. Inna, spotykana w literaturze nazwa tego języka, język nachadzki, pochodzi od nazwy wsi, w którym jest on używany (Nachada). Dla chunzybskiego nie wyróżnia się dialektów, istnieją tylko niewielkie różnice w fonetyce między językiem używanym we wsiach Chunzyb i Nachad. Język chunzybski nie wykształcił piśmiennictwa. Jest używany wyłącznie w sytuacjach nieformalnych, w domu, wśród przyjaciół. W charakterze języka literackiego używany jest język awarski, jako największy język literacki Dagestanu. Wśród ludności rozpowszechniony jest także rosyjski, jako język urzędowy Federacji Rosyjskiej. Chunzybski jest językiem ergatywnym. Ze względu na historię tego języka widoczne są wpływy języka tureckiego, arabskiego, gruzińskiego oraz rosyjskiego.
- A língua hunzib é uma língua caucasiana do nordeste falada por aproximadamente 2000 pessoas no sul do Daguestão, próximo à fronteira da Rússia com a Geórgia.
- Гунзибский язык (нахадинский язык) — язык гунзибцев. Распространён в сёлах Гунзиб, Гарбутль, Нахада, Родор, Тодор Цунтинского района Дагестана, а также на плоскости и в селе Сарусо Кварельского района Грузии. Число говорящих на гунзибском в России около 1850 человек, в Грузии около 400 человек. Гунзибский язык — один из цезских языков. Внутри них образует восточную группу с бежтинским языком. Имеет 3 говора — гунзибский, гарбутлинский и нахадинский, различия между ними незначительны. В отличие от других цезских языков, в области фонетики для гунзибского языка характерны сложный и архаичный вокализм с развитым средним рядом (ы, ə, ȧ); артикуляционно слабая абруптивность и упереднённый характер шумных латералов. В области морфологии: несовпадение эргатива с косвенной основой (эргатив выражается морфемой -л, восходящей к дативному окончанию); совпадение творительного и родительного падежей; сравнительно простая система локативных форм, включающая 7 серий и 2 пространственных падежа — эссив (падеж нахождения где-либо) и элатив (падеж выхода из чего-либо); инфиксальное выражение числа в глаголе; изменение глагола по лицам в настоящем времени (ср. йекье-ч ‘иду, идёшь’ — йекье ‘идёт’); наличие 6-го согласовательного класса, включающего одно лишь слово къəра ‘ребёнок’. Язык бесписьменный.
|
| rdfs:comment
|
- Hunzib is a Northeast Caucasian language spoken by about 2000 people in the south of Dagestan, near the Russian border with Georgia.
- Hunzibin eli gunzibin kieli (hunzibiksi gonkodalas myc) on hunzibien puhuma dagestanilainen kieli. Sitä puhutaan Dagestanin tasavallan Tsuntinin piirin Gunzibin, Nahadan ja Garbutlin kylissä sekä Kiziljurtin piirin Novostalskin kylässä, jonne vuonna 1955 siirtyi osa aikaisemmin Tšetšeno-Ingušetian alueelle asutetuista hunzibeista. 1990-luvulla hunzibin puhujia arvioitiin olleen yli 800 henkeä.
- Le hunzib est une langue caucasienne. Elle fait partie du sous-groupe tsez de la famille des langues nakho-daghestaniennes. Le hunzib est parlé en par environ 800 personnes, au Daguestan. Il resterait 200 ou 300 hunzib en Géorgie dont seuls quelques rares anciens connaissent encore l'idiome maternel. La langue n'est pas écrite.
- Język chunzybski – jeden z niewielkich języków kaukaskich, używany przez ok. 1 tys. osób w południowym Dagestanie. Język chunzybski należy do języków didojskich w zespole awaro-didojskim, tworzącym podgrupę wśród języków dagestańskich w grupie północno-wschodniej (nachsko-dagestańskiej) języków kaukaskich. Chunzybski jest blisko spokrewniony z językiem kapuczyńskim. Istnieją spory odnośnie statusu chunzybskiego w ramach języków didojskich.
- A língua hunzib é uma língua caucasiana do nordeste falada por aproximadamente 2000 pessoas no sul do Daguestão, próximo à fronteira da Rússia com a Geórgia.
- Гунзибский язык (нахадинский язык) — язык гунзибцев. Распространён в сёлах Гунзиб, Гарбутль, Нахада, Родор, Тодор Цунтинского района Дагестана, а также на плоскости и в селе Сарусо Кварельского района Грузии.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
