| dbpprop:abstract
|
- History of PomeraniaEarly historyEarly Middle AgesHigh Middle AgesLate Middle AgesEarly Modern Age1806–19331933–19451945–present Settlement in Pomerania started by the end of the Vistula Glacial Stage, about 13,000 years ago. Archeological traces have been found of various cultures during the Stone and Bronze Age, Veneti and Germanic peoples during the Iron Age and, in the Middle Ages, Slavic tribes and Vikings. Starting in the 10th century, early Polish dukes on several occasions subdued parts of the region from the southeast, while the Holy Roman Empire and Denmark augmented their territory from the west and north. In the High Middle Ages, the area became Christian and was ruled by local dukes of the House of Pomerania (Griffins) and the Samborides, at various times vassals of Denmark, the Holy Roman Empire and Poland. From the late 12th century, the Griffin Duchy of Pomerania stayed with the Holy Roman Empire and the Principality of Rugia with Denmark, while Denmark, Brandenburg, Poland and the Teutonic Knights struggled for control in Samboride Pomerelia. The Teutonic Knights succeeded in integrating Pomerelia into their monastic state in the early 14th century. Meanwhile the Ostsiedlung started to turn Pomerania into a German-settled area; the remaining Wends, who became known as Slovincians and Kashubians, continued to settle within the rural East. In 1325 the line of the princes of Rugia (Rügen) died out, and the principality was inherited by the Griffins. In 1466, with the Teutonic Order's defeat, Pomerelia became subject to the Polish Crown as a part of Royal Prussia. While the Duchy of Pomerania adopted the Protestant reformation in 1534, Kashubia remained with the Roman Catholic Church. The Thirty Years' and subsequent wars severely ravaged and depopulated most of Pomerania. With the extinction of the Griffin house during the same period, the Duchy of Pomerania was divided between the Swedish Empire and Brandenburg-Prussia in 1648. Prussia gained the southern parts of Swedish Pomerania in 1720, Pomerelia in 1772, and the remainder of Swedish Pomerania in 1815, when French occupation during the Napoleonic Wars was lifted. The former Brandenburg-Prussian Pomerania and the former Swedish parts were reorganized into the Prussian Province of Pomerania, while Pomerelia was made part of the Province of West Prussia. With Prussia, both provinces joined the newly constituted German Empire in 1871. Following the empire's defeat in World War I, Pomerelia was transformed into the Polish Corridor and the Free City of Danzig. Germany's Province of Pomerania was expanded in 1938 to include northern parts of the former Province of Posen–West Prussia, and in 1939 the annexed Polish Corridor became part of the wartime Reichsgau Danzig-West Prussia. The Nazis deported the Pomeranian Jews to a reservation near Lublin and, in Pomerelia, mass murdered Jews, Poles and Kashubians, planning to eventually exterminate Jews and Poles and Germanise the Kashubians. After Nazi Germany's defeat in World War II, the German–Polish border was shifted west to the Oder–Neisse line and all of Pomerania was under Soviet military control. The German population of the areas east of the line was expelled, and the area was resettled primarily with Poles and some Ukrainians and Jews. Most of Western Pomerania (Vorpommern) remained in Germany and today forms the eastern part of the state of Mecklenburg-Vorpommern, while the Polish part of the region is divided between West Pomeranian Voivodeship and Pomeranian Voivodeship, with their capitals in Szczecin (Stettin) and Gdańsk (Danzig), respectively. During the late 1980s, the Solidarnosc and Die Wende movements had overthrown the Communist regimes implemented during the post-war era; since then, Pomerania is democratically governed.
- Pommern ist eine Region in Deutschland und Polen mit langer Geschichte. Der Teil westlich der Oder wird Vorpommern genannt und gehört (bis auf die Gegend um Stettin) heute zum deutschen Bundesland Mecklenburg-Vorpommern. Der Teil östlich der Oder heißt Hinterpommern und ist - wie auch die Region um Stettin und die anderen Gebiete östlich der Oder-Neiße-Grenze - im Gefolge des Zweiten Weltkriegs zu einem Teil Polens geworden.
- W średniowieczu region Pomorza zamieszkiwany był przez słowiańskie plemiona: Pomorzan w części przedodrzańskiej oraz Połabian w części zaodrzańskiej. Główne ośrodki znajdowały się w (licząc od wschodu) Gdańsku, Kołobrzegu, Wolinie, Arkonie. Ziemie między ujściami Wisły i Odry podbite zostały przez władców polskich, jednak przy każdym osłabieniu władzy centralnej górę brały dążenia do odzyskania niezależności. Pierwszy swoją władzę nad całym Pomorzem między Wisłą a Odrą rozciągnął najprawdopodobniej Mieszko I. Ponownego podboju dokonywali Kazimierz Odnowiciel oraz Bolesław Krzywousty. W wyniku naporu Sasów do XIII wieku całe Pomorze zaodrzańskie znalazło się w granicach Cesarstwa. W czasie rozbicia dzielnicowego Pomorze przedodrzańskie praktycznie uniezależniło się od Korony pod rządami rodu Gryfitów. Księstwa Gryfitów, choć sięgnęły po część ziem zaodrzańskich, same podatne były na rozbicie i w 1181 roku popadły w silną zależność lenną od Cesarstwa. Bliższe związki z Krakowem wykazywało Pomorze Gdańskie, które po rządach lokalnej dynastii wróciło pod władzę Łokietka, aby niemal natychmiast w 1308 roku zostać zdobyte przez Krzyżaków. Pod koniec swego życia nieudaną próbę ponownego związania Pomorza Zachodniego z Koroną podjął Kazimierz III Wielki, pragnąc uczynić swym dziedzicem wnuka, Kaźka, księcia słupskiego. Po drugim pokoju toruńskim w 1466 roku Pomorze Gdańskie wróciło pod władzę króla Polski. W 1637 wymarła dynastia Gryfitów. W 1648 w wyniku pokoju westfalskiego zachodnia część księstwa pomorskiego z Rugią i ujściem Odry przypadła Szwecji, a wschodnia elektoratowi Brandenburgii. Posiadłości szwedzkie z czasem coraz bardziej przechodziły na rzecz przeradzającej się w Prusy Brandenburgii. W 1720 roku Szczecin przeszedł pod władanie Prus, stając się stolicą prowincji Pommern. Prusy objęły wreszcie całe Pomorze Zachodnie w wyniku kongresu wiedeńskiego w 1815 przejmując ostatnią jego część należącą do Szwecji. Po reformie administracyjnej z 1818 roku Pomorze Zachodnie tworzyło prowincję Pommern, w skład której wchodziły rejencje szczecińska, stralsundzka i koszalińska. W 1932 roku rejencja stralsundzka została włączona do rejencji szczecińskiej, natomiast w 1938 roku powstała na południu Pomorza Zachodniego nowa rejencja pilska, po likwidacji Marchii Pogranicznej. W wyniku zakończenia II wojny światowej wschodnia część Pomorza Zachodniego przypadła Polsce, a jej ludność została wysiedlona. Zachodnia część Pomorza Zachodniego (Pomorze Przednie i skrawki Pomorza Szczecińskiego) znalazły się w granicach radzieckiej strefy okupacyjnej, a następnie NRD. Obecnie wraz z Meklemburgią stanowi kraj związkowy Meklemburgia-Pomorze Przednie. Książę Bogusław X (1454-1523), po zjednoczeniu pod swym berłem wszystkich ziem pomorskich, ustalił krótko po 1500 r. dziewięciopolowy tzw. wielki herb Księstwa Pomorskiego. W kolejnych polach począwszy od pierwszego górnego prawego (heraldycznie) widniały kolejno herby: księstwa szczecińskiego: w polu błękitnym czerwony ukoronowany gryf w lewo księstwa pomorskiego (słupskiego): w polu srebrnym czerwony gryf księstwa kaszubskiego: w polu złotym czarny gryf księstwa wendyjskiego: w polu srebrnym gryf w lewo w trzy czerwone i trzy zielone skosy księstwa rugijskiego: w polu dwudzielnym w pas,w górnym złotym czarny połulew ukoronowany w dolnym błękitnym czerwona krokiew łamana pięciokrotnie władztwo Uznam (Herschaft Usedom): w polu czerwonym srebrny poługryf z rybim ogonem ziemi bardzkiej(Barth): w złotym polu czarny gryf w lewo z dwoma piórami skrzydeł srebrnymi hrabstwa choćkowskiego (Gutzkow): w polu złotym dwie czerwone belki w krzyż i cztery czerwone róże po bokach księstwa wołogoskiego: w polu dwudzielnym w pas, w górnym czerwonym srebrny poługryf, w dolnym złoto-błękitna szachownica. W 1772, w efekcie I rozbioru Rzeczypospolitej, w granicach Prus znalazło się polskie dotąd Pomorze Gdańskie. Po reformie administracyjnej z 1818 roku Pomorze Wschodnie wchodziło w skład prowincji Westpreussen, dzielącą się na rejencję gdańską i kwidzyńską. Pomorze zostało podzielone między Polskę i Niemcy w okresie międzywojennym.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
