| dbpprop:abstract
|
- György Lukács (April 13, 1885 – June 4, 1971) was a Hungarian Marxist philosopher and literary critic. Most scholars consider him to be the founder of the tradition of Western Marxism. He contributed the ideas of reification and class consciousness to Marxist philosophy and theory, and his literary criticism was influential in thinking about realism and about the novel as a literary genre. He served briefly as Hungary's Minister of Culture following the 1956 Hungarian Revolution.
- Georg Lukács [ˈlukaːtʃ] war ein ungarischer Philosoph, Literaturwissenschaftler und -kritiker. Lukács gilt als bedeutender Erneuerer einer marxistischen Philosophie und Theorie in der ersten Hälfte des 20. Jahrhunderts.
- György Lukács o Georg Lukács fou un filòsof marxista i hegelià i un crític literari hongarès. Nascut en una família de banquers jueus, va estudiar en Budapest, Berlín i Heidelberg, on fou deixeble de Max Weber i conegué Ernst Bloch. Va ser membre del Partit Comunista hongarès i fou comissari d'educació durant el govern de Béla Kun el 1919. Després d'exilià a Viena, on dirigío la revista Komunismus, i el 1930 marxà a Moscou. El 1945 tornà a Hongria. Participà en la revolució hongaresa de 1956 i fou ministre de cultura del govern d'Imre Nagy; però després del fracàs fou deportat a Romania. El 1957 se li permeté de tornar, va fer una autocrítica i es mantingué fidel a la línia oficial del partit fins a la seva mort el 1971. Malgrat tot, la seva aportació filosòfica és obertament original i innovadora, lluny de les ortodoxies i forma part, amb Antonio Gramsci, Karl Korsch, Ernst Bloch i altres, del grup de pensadors que feren del marxisme, al llarg del segle XX, un corrent de pensament viu i innovador. El seu principal escrit filosòfic-polític és Història i consciència de classe, de gran influència en el pensament marxista. Les seves teories estètiques, fonamentalment sobre literatura, es basen en un concepte dialèctic de l'art relacionat estretament amb les contradiccions de la societat. La interpretació humanista del marxisme que fa Lukács es planteja com reacció al determinisme econòmic. Intenta integrar les arrels subjectives hegelianas superant les limitacions del determinisme econòmic. Hegel, com pensador exponent de l'idealisme alemany, incorpora a la dialèctica la dimensió de la subjectivitat.
- György Lukács byl maďarský marxistický filozof a literární kritik. Mnozí jej považují za spoluzakladatele západní marxistické tradice. Přispěl k obohacení idejí materialistického názoru a třídního uvědomění marxistické filozofie a teorie. Jeho literární kritika byla ovlivněna realismem a románem jako literárním žánrem. Během Maďarského povstání v r. 1956 byl krátce ministrem kultury vlády Imre Nagyho.
- Georg Lukács (György Lukács) nació y murió en Budapest, Hungría. Fue un filósofo marxista y hegeliano y un crítico literario.
- Georg Lukács von Szeged oli unkarilainen marxilainen filosofi ja kirjallisuuskriitikko sekä merkittävä marxilainen teoreetikko. Tunnetuin hänen kirjoittamansa teos on 1923 ilmestynyt kirja Geschichte und Klassenbewusstsein. Kyseisessä kirjassaan hän esitti oman näkemyksensä, jonka mukaan kirjallisuus historiallisesti ja esteettisesti heijastaa yhteiskunnan kehitystä. Marxilaisena kirjallisuuskriitikkona Lukácsilla oli laajat tiedot maailmankirjallisuudesta ja häntä kiinnosti erityisesti kirjallisuuden suhde historiaan ja yhteiskuntaan. Lukács joutui 1940- ja 1950-luvuilla ongelmiin vallanpitäjien kanssa, koska hän ei koskaan suostunut hyväksymään neuvostoliittolaisia kommunistisia poliiittisia oppeja. Politiikassa hän vaikutti mm. toimimalla Béla Kunin kommunistisen hallituksen komissaarina vuonna 1919. Unkarin kansannousun jälkeen Lukács nimitettiin 1956 Imre Nagyn johtaman hallituksen opetusministeriksi. Lukács myös karkotettiin elämänsä aikana Romaniaan, mutta 1957 hänen sallittiin palata Unkariin. Kymmenen vuotta myöhemmin kommunistinen puolue hyväksyi hänet jäsenekseen.
- Georg Lukács ou György Lukács est un philosophe marxiste et un sociologue de la littérature hongrois d'expression allemande.
- Lukács György zsidó származású filozófus, esztéta, egyetemi tanár, marxista gondolkodó, kommunista politikus; az MTA tagja.
- Le riflessioni di Lukacs si sono direzionate nel liberare il marxismo dalle interpretazioni dogmatiche: il marxismo umanistico proposto in Storia e coscienza di classe ha influenzato sia gli esistenzialisti francesi sia la scuola di Francoforte. Questa visione umanistica del marxismo affronta il problema del metodo dialettico e dell'alienazione dell'uomo nella società capitalistica. Ugualmente influenti sono stati la sua identificazione della filosofia nietzschana ed in generale della cultura cosiddetta irrazionalista come matrice ideologica del fascismo europeo. In opere come Saggi sul realismo ha elaborato una teoria del realismo che poi avrebbe influenzato vasti settori dell'estetica e della critica. La sua formulazione di un sistema estetico marxista critica duramente il controllo politico sull'arte e sui suoi interpreti.
- ルカーチ・ジェルジ（ハンガリー語 Szegedi Lukács György Bernát、ドイツ語 Georg Bernhard Lukács von Szegedin ゲオルク・ルカーチ、1885年4月13日 - 1971年6月4日）はハンガリー・ブタペスト出身の哲学者、政治家。マルクス主義者。
- Georg Lukács of György Lukács was een Hongaarse marxistische filosoof en literatuurcriticus van Joodse komaf. Hij wordt gezien als de grondlegger van het westerse marxisme. Hij heeft veel bijgedragen aan de vernieuwing van marxistische filosofie en theorie. Hij was korte tijd minister van Cultuur na de Hongaarse Opstand.
- Georg Lukács var en ungarsk hegeliansk og marxistisk filosof og litteraturkritiker. Hans verker, særlig Geschichte und Klassenbewusstsein (1923), har hatt stor innflytelse på bl.a. Frankfurterskolen. Hans fulle navn var Georg Bernhard von Lukács von Szegedin på tysk, og på ungarsk szegedi Lukács György Bernát.
- György Lukács – węgierski filozof marksistowski i historyk literatury, estetyki; działacz węgierskiego i międzynarodowego ruchu robotniczego. Po ukończeniu sławnego Fasori Gimnázium, studiował na uniwersytetach w Budapeszcie, Berlinie i Heidelbergu; w 1906 r. uzyskał doktorat z socjologii na uniwersytecie w Berlinie za dysertację napisaną u Georga Simmla, pod którego wpływem oraz Maxa Webera znajdował się w tym czasie. Na Lukácsa w pewnym stopniu oddziaływała także filozofia syndykalizmu Georges'a Sorela, zwłaszcza przez twórczość L. Szabo, najwybitniejszego przedstawiciela syndykalizmu na Węgrzech. W 1911 r. ogłosił Lukács dwie rozprawy o literaturze: Dusza i formy i Teoria powieści. W 1918 r. wstąpił do Komunistycznej Partii Węgier. W okresie Węgierskiej Republiki Rad pełnił funkcję komisarza ludowego ds. oświaty. Po upadku Republiki wyemigrował do Wiednia, gdzie przebywał do lat 30. , działając w KPW, publikował w wiedeńskim piśmie Kommunist artykuły o nastawieniu ultraradykalnym. Rozprawy napisane w latach 1919-1922: Czym jest marksizm ortodoksyjny?, Marksistka Róża Luksemburg, Świadomość klasowa, Urzeczowienie i świadomość proletariatu, Zmiana funkcji materializmu historycznego, Legalność i nielegalność, Krytyczne uwagi o "Krytyce rewolucji rosyjskiej" Róży Luksemburg, Metodyczne uwagi w kwestii organizacji złożyły się na wybitną, ale i kontrowersyjną, książkę Lukácsa Historia i świadomość klasowa. W Historii i świadomości klasowej Lukács poddał krytyce tendencje do utożsamiania filozofii marksistowskiej z materializmem ekonomicznym i przyrodniczym, zdecydowanie odrzucił kontemplatywizm i mechanicyzm w filozofii, podkreślał wartość i znaczenie humanizmu, ideę osobowości czynnej, aktywnej; interesujące są jego analizy fetyszyzmu towarowego, reifikacji i dialektyki. Zarazem jednak Lukács przeciwstawiał twórczość Karola Marksa twórczości Fryderyka Engelsa, którego poglądy oceniał krytycznie: odrzucał znaczenie materializmu filozoficznego w marksizmie, negował dialektykę przyrody i teorię odbicia, silnie akcentował znaczenie dialektyki Heglowskiej. Książka Lukácsa wywołała ożywioną dyskusję, w środowisku większości marksistów osądzona została krytycznie. W latach późniejszych, pod wpływem dominującej stalinowskiej wykładni marksizmu, Lukács wielokrotnie odcinał się od poglądów w niej przedstawionych, określając je jako produkt niedojrzałości młodzieńczej, etap w swoim rozwoju od Hegla do Marksa i marksizmu. Nowy okres w twórczości Lukácsa rozpoczął się w ZSRR, gdzie wyemigrował w 1933 r. , po dojściu Hitlera do władzy. W wystąpieniu na sesji naukowej poświęconej pracy W. I. Lenina Materializm a empiriokrytycyzm poddał krytyce swoje dotychczasowe stanowisko polityczne i filozoficzne, także pracę Geschichte und Klassenbewusstsein. W latach 1933-1945 pracował w Instytucie Filozofii Akademii Nauk ZSRR; z tego okresu pochodzą jego rozprawy z teorii literatury poświęcone poglądom estetycznym Marksa i Engelsa, problemom realizmu, powieści historycznej, twórczości Goethego, niemieckiej literatury. Szczególne znaczenie ma jego jego praca doktorska poświęcona filozofii heglowskiej, obroniona w 1936 r. , wydana w 1948 pt. Der Junge Hegel und die Problemen der kapitalistischen Gesellschaft . Praca ta pod wieloma względami miała charakter pionierski w studiach nad twórczością G. W. F. Hegla; obalając poglądy o rzekomo teologicznym charakterze wczesnej twórczości Hegla, Lukács dowodził jej republikańskiego i realistycznego charakteru; przeprowadził interesującą analizę kategorii "alienacja" u Hegla. Lukács w 1945 r. powrócił na Węgry; objął katedrę estetyki i filozofii kultury na uniwersytecie w Budapeszcie, a w r. 1950 został członkiem Węgierskiej Akademii Nauk. Kontynuował krytykę irracjonalizmu w filozofii (zapoczątkowaną w pracy o młodym Heglu) i burżuazyjnej kulturze, w którym dostrzegał ideowe przygotowanie faszyzmu (praca Die Zerstoerung der Vernunft, 1954). W 1956 r. , po XX Zjeździe KPZR, Lukács wystąpił z ostrą krytyką "kultu jednostki", zdecydowanie piętnował jego następstwa. W czasie powstania węgierskiego jesienią 1956 r. pełnił funkcję ministra kultury w rządzie Imre Nagya: po reorganizacji Węgierskiej Partii Pracy w Węgierską Socjalistyczną Partię Robotniczą nie znalazł się w szeregach partii. W latach 60. wydał pierwszą część fundamentalnego, trzyczęściowego dzieła Die Eigenart des Aesthetischen, w którym przedstawił podstawy marksistowskiej estetyki, problemy zastosowania teorii odbicia do dziedziny sztuki, stosunku estetyki do rzeczywistości, przechodzenia od odbicia potocznego do estetycznego. Lukács jednocześnie śledził uważnie zmiany zachodzące na Węgrzech i w międzynarodowym ruchu robotniczym. W 1966 r. , w wywiadzie dla "L'Unity", dał wyraz swemu pozytywnemu stosunkowi do reformy gospodarczej w kraju i rozwijającej się demokracji socjalistycznej po wydarzeniach w 1956 r. ; wkrótce został także członkiem WSPR. Ostatnie dzieło, o ontologii bytu społecznego, Lukács pozostawił jedynie w zarysie . Podejmuje ono materialistyczną interpretację celowej i aktywnej działalności podmiotu ludzkiego za pomocą pojęcia pracy, podstawowej formy działalności ludzkiej. Twórczość Lukácsa, złożona i miejscami kontrowersyjna, stanowi wybitny wkład w rozwój myśli marksistowskiej oraz do ogólnoświatowej myśli filozoficznej.
- György Lukács ou Georg Lukács foi um filósofo húngaro de grande importância no cenário intelectual do século XX. Segundo Lucien Goldmann, Lukács refez, em sua acidentada trajetória, o percurso da filosofia clássica alemã: inicialmente um crítico influenciado por Kant, depois o encontro com Hegel e finalmente, a adesão ao marxismo. Seu nome completo era Georg Bernhard Lukács von Szegedin em alemão ou Szegedi Lukács György Bernát em húngaro.
- Дьёрдь Лукач — венгерский философ-марксист, литературный критик, член Венгерской Академии наук.
- Georg Lukács, född 13 april 1885, död 4 juni 1971, var en ungersk kommunistisk politiker, filosof, författare och kulturkritiker. Lukács, ursprungligen socialdemokrat, anslöt sig till Béla Kuns kommunister i samband med Ungerska revolutionen 1919 och blev folkkommissarie för utbildning- och kulturfrågor i den revolutionära regeringen. Efter kontrarevolutionens seger ett halv år senare flydde Lukács till Wien för att undkomma den vita terrorn och hamnade senare i Sovjetunionen. Lukács var kritisk mot den framväxande stalinismen, men drog sig på 1930-talet undan och lyckades undkomma Stalins terror och utrensningarna inom den kommunistiska rörelsen, medan många av hans gamla kamrater, inklusive Béla Kun, fängslades och avrättades. Efter andra världskriget återvände Lukács till det av Sovjet erövrade Ungern. Under Ungernrevolten 1956 deltog han i Imre Nagys antistalinistiska regering, men efter att sovjetiska trupper krossat upproret fängslades Lukács och fördes till Rumänien. Men medan de flesta andra revolutionsledarna avrättades, blev Lukács benådad och kunde senare återvända till Ungern där han i stort ignorerades av Kádár-regimen. Under sin livstid producerade Lukács en enorm mängd skrifter. Hans verk i filosofi och teori, främst Geschichte und Klassenbewusstsein (1923) (svenska Historia och klassmedvetande), har haft ett stort inflytande på bland andra Frankfurtskolan.
- Georg Lukács, 13 Nisan 1885'te Budapeşte'de doğdu; 4 Haziran 1971'de aynı yerde öldü. Lukacs, Batı Marksizminin ünlü isimlerinden Macar Marksist filozof ve edebiyat bilimcisidir. Marksizmi Hegelci anlamda yeniden degerlendirmiş ve geliştirmiştir. Ernst Bloch, Antonio Gramsci, Karl Korsch ile birlikte Lukacs, 20. yüzyılın ilk yarısında, Marksist felsefe ve Marksist teorinin yeniden oluşturulmasında en önemli isimlerden biri olmuştur. Lukacs belirgin bir şekilde Ortodoks Marksizm savunusu yapar, ancak metinleri bu anlamdaki Marksizm anlayışının her zaman sınırlarını aşmıştır. Özellikle Marksist sınıf kuramını ve bu kuramın bilinç ile ilgili yönünü geliştirmiş, sınıf bilinci teorisi ile her zaman konuşulan bir isim olmuştur. Bu konu İdeoloji teorisi bağlamında her zaman önemli bir alan olmuştur. Yabancılaşma ve meta fetişizmi konuları da Lukacs'ın özellikle belirli bir dönem esas konuları durumundadır. Öte yandan Lukacs bir edebiyat bilimcisi ve eleştirmenidir. Bu noktada etkili olacak ölcütler ve kavramlar geliştirmiştir.
|
| rdfs:comment
|
- György Lukács (April 13, 1885 – June 4, 1971) was a Hungarian Marxist philosopher and literary critic. Most scholars consider him to be the founder of the tradition of Western Marxism. He contributed the ideas of reification and class consciousness to Marxist philosophy and theory, and his literary criticism was influential in thinking about realism and about the novel as a literary genre. He served briefly as Hungary's Minister of Culture following the 1956 Hungarian Revolution.
- Georg Lukács [ˈlukaːtʃ] war ein ungarischer Philosoph, Literaturwissenschaftler und -kritiker. Lukács gilt als bedeutender Erneuerer einer marxistischen Philosophie und Theorie in der ersten Hälfte des 20. Jahrhunderts.
- György Lukács o Georg Lukács fou un filòsof marxista i hegelià i un crític literari hongarès. Nascut en una família de banquers jueus, va estudiar en Budapest, Berlín i Heidelberg, on fou deixeble de Max Weber i conegué Ernst Bloch. Va ser membre del Partit Comunista hongarès i fou comissari d'educació durant el govern de Béla Kun el 1919. Després d'exilià a Viena, on dirigío la revista Komunismus, i el 1930 marxà a Moscou. El 1945 tornà a Hongria.
- György Lukács byl maďarský marxistický filozof a literární kritik. Mnozí jej považují za spoluzakladatele západní marxistické tradice. Přispěl k obohacení idejí materialistického názoru a třídního uvědomění marxistické filozofie a teorie. Jeho literární kritika byla ovlivněna realismem a románem jako literárním žánrem. Během Maďarského povstání v r. 1956 byl krátce ministrem kultury vlády Imre Nagyho.
- Georg Lukács (György Lukács) nació y murió en Budapest, Hungría. Fue un filósofo marxista y hegeliano y un crítico literario.
- Georg Lukács von Szeged oli unkarilainen marxilainen filosofi ja kirjallisuuskriitikko sekä merkittävä marxilainen teoreetikko. Tunnetuin hänen kirjoittamansa teos on 1923 ilmestynyt kirja Geschichte und Klassenbewusstsein. Kyseisessä kirjassaan hän esitti oman näkemyksensä, jonka mukaan kirjallisuus historiallisesti ja esteettisesti heijastaa yhteiskunnan kehitystä.
- Georg Lukács ou György Lukács est un philosophe marxiste et un sociologue de la littérature hongrois d'expression allemande.
- Lukács György zsidó származású filozófus, esztéta, egyetemi tanár, marxista gondolkodó, kommunista politikus; az MTA tagja.
- Le riflessioni di Lukacs si sono direzionate nel liberare il marxismo dalle interpretazioni dogmatiche: il marxismo umanistico proposto in Storia e coscienza di classe ha influenzato sia gli esistenzialisti francesi sia la scuola di Francoforte. Questa visione umanistica del marxismo affronta il problema del metodo dialettico e dell'alienazione dell'uomo nella società capitalistica.
- ルカーチ・ジェルジ（ハンガリー語 Szegedi Lukács György Bernát、ドイツ語 Georg Bernhard Lukács von Szegedin ゲオルク・ルカーチ、1885年4月13日 - 1971年6月4日）はハンガリー・ブタペスト出身の哲学者、政治家。マルクス主義者。
- Georg Lukács of György Lukács was een Hongaarse marxistische filosoof en literatuurcriticus van Joodse komaf. Hij wordt gezien als de grondlegger van het westerse marxisme. Hij heeft veel bijgedragen aan de vernieuwing van marxistische filosofie en theorie. Hij was korte tijd minister van Cultuur na de Hongaarse Opstand.
- Georg Lukács var en ungarsk hegeliansk og marxistisk filosof og litteraturkritiker. Hans verker, særlig Geschichte und Klassenbewusstsein (1923), har hatt stor innflytelse på bl.a. Frankfurterskolen. Hans fulle navn var Georg Bernhard von Lukács von Szegedin på tysk, og på ungarsk szegedi Lukács György Bernát.
- György Lukács – węgierski filozof marksistowski i historyk literatury, estetyki; działacz węgierskiego i międzynarodowego ruchu robotniczego. Po ukończeniu sławnego Fasori Gimnázium, studiował na uniwersytetach w Budapeszcie, Berlinie i Heidelbergu; w 1906 r. uzyskał doktorat z socjologii na uniwersytecie w Berlinie za dysertację napisaną u Georga Simmla, pod którego wpływem oraz Maxa Webera znajdował się w tym czasie.
- György Lukács ou Georg Lukács foi um filósofo húngaro de grande importância no cenário intelectual do século XX. Segundo Lucien Goldmann, Lukács refez, em sua acidentada trajetória, o percurso da filosofia clássica alemã: inicialmente um crítico influenciado por Kant, depois o encontro com Hegel e finalmente, a adesão ao marxismo. Seu nome completo era Georg Bernhard Lukács von Szegedin em alemão ou Szegedi Lukács György Bernát em húngaro.
- Дьёрдь Лукач — венгерский философ-марксист, литературный критик, член Венгерской Академии наук.
- Georg Lukács, född 13 april 1885, död 4 juni 1971, var en ungersk kommunistisk politiker, filosof, författare och kulturkritiker. Lukács, ursprungligen socialdemokrat, anslöt sig till Béla Kuns kommunister i samband med Ungerska revolutionen 1919 och blev folkkommissarie för utbildning- och kulturfrågor i den revolutionära regeringen. Efter kontrarevolutionens seger ett halv år senare flydde Lukács till Wien för att undkomma den vita terrorn och hamnade senare i Sovjetunionen.
- Georg Lukács, 13 Nisan 1885'te Budapeşte'de doğdu; 4 Haziran 1971'de aynı yerde öldü. Lukacs, Batı Marksizminin ünlü isimlerinden Macar Marksist filozof ve edebiyat bilimcisidir. Marksizmi Hegelci anlamda yeniden degerlendirmiş ve geliştirmiştir. Ernst Bloch, Antonio Gramsci, Karl Korsch ile birlikte Lukacs, 20. yüzyılın ilk yarısında, Marksist felsefe ve Marksist teorinin yeniden oluşturulmasında en önemli isimlerden biri olmuştur.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
