| dbpprop:abstract
|
- The Grand Duchy of Lithuania (GDL) or Grand Duchy of Lithuania, Rus' and Samogitia was an Eastern and Central European state from the 12th /13th century until 1795. It was founded by the Lithuanians, one of the pagan Baltic tribes from Aukštaitija. The duchy later expanded to include large portions of the former Kievan Rus' and other Slavic lands, covering the territory of present-day Lithuania, Belarus, Ukraine, Latvia and parts of Moldova, Poland and Russia. At its greatest extent in the 15th century, it was the largest state in Europe. It was a multi-ethnic and multi-confessional state with great diversity in languages, religion, and cultural heritage. Consolidation of the Lithuanian lands began in the late 12th century. Mindaugas, the first Lithuanian ruler, was crowned as King of Lithuania in 1253. The pagan state was involved in the religious crusade with the Teutonic Knights and the Livonian Order. The multi-ethnic and multi-confessional state emerged only at the late reign of Gediminas and continued to expand under his son Algirdas. Algirdas's successor Jogaila signed the Union of Kreva in 1386, bringing two major changes in Lithuanian history: conversion into Catholicism and establishment of a dynastic union between the Grand Duchy of Lithuania and the Kingdom of Poland. Reign of Vytautas the Great marked not only the greatest territorial expansion of the Grand Duchy and defeat of the Teutonic Knights in the Battle of Grunwald in 1410, but also rise of the Lithuanian nobility. After Vytautas's death, Lithuania's relationship with the Kingdom of Poland greatly deteriorated. Lithuanian noblemen, including the Radziwiłłs, attempted to break the personal union with Poland. However, the unsuccessful Muscovite–Lithuanian Wars with the Grand Duchy of Moscow forced the union to remain intact. Eventually, the Union of Lublin of 1569 created a new state, the Polish–Lithuanian Commonwealth. In this federation, the Grand Duchy of Lithuania maintained its political distinctiveness and had a separate government, laws, army, and treasury. The Commonwealth failed to prevent territorial losses to expanding Russia. After a series of devastating wars, the Polish-Lithuanian Commonwealth was partitioned between the Russian Empire, Prussia and Austria in 1795.
- Das Großfürstentum Litauen war ein Fürstentum, das sich über das heutige Territorium der Staaten Litauen, Weißrussland, Ukraine, Russische Föderation und teilweise Polen erstreckte. Am Höhepunkt seiner Macht kurz vor 1400 reichte es bis zu den Steppengebieten am Schwarzen Meer. 1386 ging es eine Union mit Polen ein und vor allem nach der Lubliner Union 1569, wo ein gemeinsamer Staat Polen-Litauen gegründet wurde, verschmolz es mehr und mehr in den polnisch dominierten Gesamtstaat. Jedoch erst im Zuge der Polnischen Teilungen verschwand es als politische Einheit.
- Velkoknížectví litevské (litevsky Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė, bělorusky Вялікае Княства Літоўскае / Vialikaje Kniastva Litoŭskaje, latinsky Magnus Ducatus Lituaniae) byl od 13. století do roku 1795 stát zahrnující země dnešní Litvy, Běloruska, severovýchodního Polska, větší části Ukrajiny a západních okrajů Ruska. Prvním hlavním městem velkoknížectví bylo Kernavė (do roku 1230), později Trakai a za vlády Gedimina se jím stal Vilnius. Král Mindaugas ale sídlil v městě Navahrudak.
- El Gran Ducado de Lituania fue una Estado de la Europa Central y del Este, que existió entre los siglos XII/XIII y XVIII. Fundado por los Lituanos, una de las tribus bálticas paganas, cuyas tierras iniciales cubrieron la parte este de Lituania, Aukštaitija. Posteriormente, expandieron su territorio adquiriendo grandes partes del antiguo Rus de Kiev. El Gran Ducado de Lituania cubrió el territorio de los actuales países de Lituania, Bielorrusia, Ucrania y Transnistria; incluyendo partes de Polonia y Rusia. Su período de mayor extensión fue el siglo XV, siendo el país más grande de Europa. El título de Gran Ducado de Lituania se comenzó a aplicar regularmente desde el siglo XIV, pero el estado multiétnico y multirreligioso surgió sólo en los últimos años del reinado de Gediminas.
- Le grand-duché de Lituanie était un État d'Europe orientale qui a existé du XII siècle au XVII siècle.
- Il Granducato di Lituania fu uno stato dell'Europa orientale esistito tra i secoli XII e XVIII. Fu fondato dai lituani pagani del Baltico nella seconda metà del XII secolo, e si espanse subito oltre i confini dell'area iniziale dell'insediamento lituano, annettendo grandi porzioni del Rus' di Kiev. Copriva i territori dell'attuale Lituania, Bielorussia, Ucraina, Transnistria e parti della Polonia e della Russia, durante il periodo della massima estensione del XV secolo. Accettando l'Unione di Krewo del 1386, il Granducato di Lituania effettuò un'unione personale con il Regno di Polonia. Con l'Unione di Lublino del 1569, il Granducato si unì in una confederazione, la Confederazione Polacco-Lituana, nella quale il Granducato aveva un governo, esercito, leggi e moneta separati. Nel 1795 la Confederazione fu sciolta con la spartizione tra Russia Imperiale, Prussia e Austria. Il Granducato di Lituania era uno stato Baltico che si espanse nel vuoto di potere lasciato dalla caduta dei mongoli. Diventò in seguito uno stato multinazionale, con differenze etniche e religiose. Le genti pagane baltiche, che in seguito si convertirono al cattolicesimo, chiamarono lituane le terre acquisite della Rutenia che nel XVIII secolo si separarono nelle nazioni bielorussa e ucraina ed erano ortodosse. In seguito, a causa delle politiche ducali nacque nelle terre rutene una Chiesa uniata, ora quasi estinta a causa delle persecuzioni imperiali russe del XVIII e XIX secolo. Tra le altre popolazioni, nel Granducato vivevano polacchi, ebrei, armeni, tedeschi ecc. , che contribuivano alla vita politica e culturale. Il carattere multinazionale dello stato e la filosofia cosmopolita della sua elite dopo il XIV secolo fece scoppiare un dibattito sulla legalità della nazione della Lituania nel XIX e XX secolo. Questo dibattito coinvolse prevalentemente storici polacchi, russi, lituani e bielorussi e assunse un carattere sovranazionale; la questione raggiunse il suo picco durante le guerre per l'indipendenza dal 1917 al 1920, e contribuì a molte dispute locali, come ad esempio quella che riguardava la linea Curzon e la politica della Lituania centrale. L'espansione del Granducato di Lituania nella moderna Rutenia Bianca nei secoli successivi rese la sua cultura simile a quella lituana. Entrambe le popolazioni, i predecessori degli attuali abitanti delle moderne Lituania e Bielorussia, chiamavano se stessi Lituani nelle loro lingue native (rispettivamente lietuviai in lituano e litviny in bielorusso). In quel tempo, Lituano aveva un doppio significato: il primo era 'abitante del Granducato di Lituania', mentre l'altro significava 'persona di lingua lituana'. Questi lituani vivevano nella regione della moderna Lituania, ma anche nella Prussia Orientale e in gran parte della moderna Bielorussia. Nella Prussia Orientale era usato per riferirsi principalmente alla minoranza lituana, mentre nelle terre slave del Granducato era più comune il primo uso. In Bielorussia, gli abitanti si consideravano lituani, mentre gli altri popoli come gli ucraini si definivano ruteni. Ad ogni modo, il numero dei nobili che si definivano lituani diminuì quando subentrò la cultura e la lingua polacca; la maggior parte della nobiltà del Granducato si considerò allora polacca. Dal XIX secolo, il termine lituano rimase associato solo alle persone di lingua lituana. I bielorussi, che ebbero un risveglio nazionale in quel periodo, iniziarono a considerarsi una nazione differente. Image:Europein1328. png|L'Europa nel 1328 Image:Europe in 1430. PNG|L'Europa negli anni trenta (XV secolo) Image:Europe in 1470. PNG|L'Europa negli anni settanta (XV secolo)
- ファイル:Lithuanian state in 13-15th centuries. png 13〜15世紀におけるリトアニア大公国の領域領域をバルト海沿岸から南東(黒海方面)に拡大していった。 ファイル:Pol-lith commonwealth map. jpg リトアニア大公国(緑)とポーランド王国(赤)の領域(1619年)ポーランドとの合同により、現在のウクライナにあたる地域がポーランドの領土となっている。 ファイル:Chrzest Litwy 1387 Matejko. JPG リトアニア大公国の洗礼(1387年) リトアニア大公国(リトアニアたいこうこく、リトアニア語:Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė)は、12世紀? - 1795年のあいだにリトアニアを中心とした地域を支配した国家である。 ヨーロッパ最後の異教国家(非キリスト教国家)であり、1387年にキリスト教を国教とした。1430年以後、ポーランド王国と実質的な同君連合となり(ポーランド・リトアニア連合)、支配階層の文化的な同質化が進んだ。1569年のルブリン合同をもってリトアニア大公国はポーランド王国との連合政体であるポーランド・リトアニア共和国を形成した。
- Het Grootvorstendom Litouwen was een Oost-Europese staat van de 12e/ 13e eeuw tot de 18e eeuw.
- Storhertugdømmet Litauen var en østeuropeisk stat som eksisterte fra 1200- til 1500-tallet. Storhertugdømmet ble grunnlagt av hedenske, baltiske litauere på første halvdel av 1200-tallet, og kom snart til å omfatte det tradisjonelle litauiske området samtidig som det la under seg store områder av det tidligere Kiev-riket. Derved dekket det i dets storhetstid på 1400-tallet det geografiske området til dagens Litauen, Hviterussland, Ukraina, Transnistria og delvis Polen og Russland. Ved Krevo-unionen i 1386 ble Storhertugdømmet Litauen tilknyttet Kongedømmet Polen under Vladislav II Jagello ved en personalunion. Fra Lublin-unionen i 1569 var Storhertugdømmet Litauen en integrert del av Polen-Litauen (med separate lover, en hær og statskasse) til den siste delingen av denne staten i 1795.
- Wielkie Księstwo Litewskie (WKL, lit. Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė, białorus. Вялікае Княства Літоўскае/Vialikaje Kniastva Litoŭskaje, ukr. Велике Князівство Литовське, łac. Magnus Ducatus Lituaniae) - państwo obejmujące ziemie (od morza do morza, od Bałtyku po Morze Czarne) dzisiejszej Litwy, Białorusi, północno-wschodniej Polski i większej części Ukrainy, zachodnich kresów Rosji od XIII w. do 1795. Po raz pierwszy nazwy Litwa użyto w stosunku do ziem zamieszkałych przez Bałtów i terenów dzisiejszej Litwy, także Bałtowie- przodkowie dzisiejszych Litwinów zapoczątkowali tworzenie Wielkiego Księstwa Litewskiego. Jednak pomimo tych faktów oraz nazwy Wielkie Księstwo Litewskie nie miało wiele wspólnego z dzisiejszą Litwą, było to państwo o kulturze głównie słowiańskiej, a nie, jak dzisiejsza Litwa- bałtyckiej. Przodkowie dzisiejszych Litwinów stanowili bardzo małą liczbę na tle wszystkich mieszkańców WKL. Słowo Litwini nie oznaczało wtedy- Bałtów, przodków dzisiejszych Litwinów, ale ludność słowiańską, głównie z terenu Białorusi, a także Ukrainy i fragmentu Polski. Także terytorialnie dzisiejsza Litwa, zasiedlona przez plemiona bałtyckie, stanowiła jedynie mały fragment z wielkich ziem WKL, które obejmowało głównie ziemie zamieszkałe przez Słowian, przodków dzisiejszych Białorusinów, Polaków i Ukraińców. Paradoksalnie, z racji innej, nie-słowiańskiej lecz bałtyckiej kultury i języka, przodków dzisiejszych Litwinów nie nazywano Litwinami, tak jak resztę mieszkańców WKL, ale Żmudzinami. Pierwszą stolicą Litwy był Kiernów (do 1230r. ), później Troki, a za rządów Giedymina stolica Litwy została przeniesiona do Wilna. Król Mendog natomiast rezydował w Nowogródku. WKL zamieszkiwały przede wszystkim narody słowiańskie, zaś plemiona bałtyckie zasiedlały głównie tereny dzisiejszej Litwy. Językiem urzędowym był słowiański język starobiałoruski (w tym języku spisano m. in. Statuty Wielkiego Księstwa Litewskiego i prowadzono Metrykę Litewską) do 1699. Język ten nazywany był litewskim, jednak nie miał kompletnie nic wspólnego z tym co dziś znamy pod nazwą język litewski. Następnie na terenie WKL urzędowym był polski, posługiwano się również łaciną i litewskim. Na obszarze WKL zamieszkiwali też przedstawiciele innych narodów, np. w okolicy Trok do dziś mieszkają Karaimi, kultywujący swoją tradycyjną kulturę i język. W XIII w. król Mendog zjednoczył Litwę i utworzył małe, ale szybko rozwijające się państwo ze stolicą w Nowogródku. Litwa, konkurując z Wielkim Księstwem Moskiewskim, jednoczyła księstwa ruskie pod swoim zwierzchnictwem. W 1320 r. Giedymin zawarł sojusz z księciem twerskim. Wykorzystując osłabienie księstw ruskich swój protektorat Litwa narzuciła Smoleńskowi, Pskowowi, księstwu Halicko-Wołyńskiemu oraz Kijowowi. Lokalni książęta zachowywali swoją władzę, ale podlegali wielkiemu księciu. W pewnym momencie granica WKL zbliżyła się do Moskwy na około 130 km. Litwini dwukrotnie oblegali Kreml moskiewski w 1368 i 1370. W połowie XIV wieku Księstwo składało się z Litwy etnicznej (Litwa właściwa, Litwa Zawilejska, Litwa Powilejska, Żmudź - razem około 80 000 km, czyli około 10% terytorium kraju) oraz z ziem ruskich. Litwa etniczna liczyła około 300 000 mieszkańców, ziemie ruskie około 1 700 000 mieszkańców. Giedymin miał siedmiu synów. Dwaj z nich ostatecznie podporządkowali sobie braci i ustanowili wspólne rządy na Litwie. Kiejstut był ojcem Witolda, a Olgierd Jagiełły. W Polsce przyjął się nie do końca zgodny z rzeczywistością pogląd, iż w XIV w. Litwa była już jedynym niechrześcijańskim państwem w Europie. Fakt ten mieli wykorzystywać sąsiadujący z Wielkim Księstwem Krzyżacy jako pretekst do napaści na to państwo. Litwini wchodzili w konflikty także z Polską (Koroną), ale nie przybierały one tak dużych rozmiarów. Napaści Krzyżaków stały się na tyle uciążliwe, że władający Litwą Jagiełło postanowił przyjąć za pośrednictwem Polski chrzest. Królem w Polsce była wówczas niepełnoletnia Jadwiga Andegaweńska. Oba państwa miały wspólny interes - ich wrogiem był zakon krzyżacki. Na zjeździe w Krewie podjęto decyzję o chrzcie Litwy i małżeństwie Jadwigi z Jagiełłą (na chrzcie przyjął imię - Władysław). Doszło do tego, że Jagiełło władał oboma państwami jako król Polski i wielki książę Litwy. Korona Polska i Wielkie Księstwo Litewskie zawarły unię personalną. Państwa były połączone pod panowaniem jednego władcy, ale zachowały odrębność. Zastrzeżenie było takie, że państwa nie mogą znaleźć się pod panowaniem różnych władców. Powyższy, powszechnie przyjęty w Polsce, pogląd na chrystianizację Litwy jest nie do końca zgodny z rzeczywistością z uwagi na fakt, iż absolutna większość ziem wchodzących w skład Wielkiego Księstwa była ziemiami ruskimi, które zostały schrystianizowane w 988 r. w obrządku prawosławnym, wraz z przyjęciem chrztu przez Ruś Kijowską. Wielkie Księstwo Litewskie za panowania Jagiełły było państwem pogańskim jedynie na ziemiach rdzennie litewskich, które stanowiły około 10% powierzchni państwa. Sam Jagiełło został po urodzeniu ochrzczony, przez swoją matkę - ruską księżniczkę Juliannę, w Kościele prawosławnym. Jagiełło był już więc chrześcijaninem, gdy w wieku dorosłym ponownie przyjął chrzest w Kościele katolickim. W 1401 brat stryjeczny Jagiełły, Witold, podpisał akt unii wileńsko-radomskiej, uzyskując tym samym dla siebie tytuł wielkiego księcia Litwy. Jagiełło został jednak księciem zwierzchnim Wielkiego Księstwa Litewskiego i to on był wodzem naczelnym sił polsko-litewskich w bitwie pod Grunwaldem. Witold bezskutecznie próbował rozbić Złotą Ordę, ponosząc klęskę w bitwie nad Worsklą. Moskwa parła na zachód, podbijając w 1478 Nowogród Wielki), w 1485 Iwan III oderwał od Litwy tereny nad górną Oką i Wiaźmą, w latach 1500-1503 Rosjanie opanowali ziemię czernihowsko-siewierską oraz Smoleńszczyznę ze Smoleńskiem. W wielu wojnach Litwa odzyskała jedynie Homel i Starodub. W 1569 r. , za panowania Zygmunta Augusta, na sejmie w Lublinie doszło do zawarcia unii realnej między dwoma państwami. Bezskutecznie sprzeciwiała się temu część litewskich magnatów, bojących się o utratę dominującej pozycji na Litwie. Postanowienia unii lubelskiej były następujące: wspólny sejm i władca Korony i Litwy wspólna polityka zagraniczna odrębne wojska, prawo, skarby i urzędy do Korony przyłączono południowe województwa Wielkiego Księstwa (ziemie dzisiejszej Ukrainy) Oba państwa utworzyły Rzeczpospolitą Obojga Narodów, ale wciąż zachowywały pewną odrębność. Dopiero na Sejmie Czteroletnim podjęto uchwałę o całkowitym połączeniu Korony i Litwy (także wojsk i skarbów). Chciano w ten sposób zapobiec rozbiorom. Nie udało się to jednak i w czasie III rozbioru ziemie litewskie weszły w skład Imperium Rosyjskiego. Obecnie na terenie Wielkiego Księstwa Litewskiego funkcjonują samodzielne państwa - Litwa, Białoruś, częściowo Ukraina i Łotwa, skrawki należą do Polski i Rosji. Herb Wielkiego Księstwa Litewskiego, Pogoń, widnieje dzisiaj w symbolice Litwy, a do 1995 r. była również godłem Białorusi.
- O Grão-Ducado da Lituânia foi um estado do Leste Europeu dos séculos XII ao XVIII. Fundado pelos pagãos lituanos do báltico na segunda metade o século XII, expandiu-se rapidamente para além das fronteiras da área inicialmente estabelecida, adquirindo grande parte da antiga Kievan Rus. Ocupou o território do que é atualmente a Lituânia, Bielorrússia, Ucrânia, Transnístria, parte da Polônia e Rússia durante o período de sua maior expansão no século XV. Aceitando a União de Krewo em 1386, o Grão-Ducado da Lituânia fez uma união pessoal com o Reino da Polônia. Sob a União de Lublin em 1569, o Grão-Ducado da Lituânia fez parte da República das Duas Nações. Nesta federação, o Grão-Ducado teve um governo, leis, exército, e tesouro separados. Em 1795, a Comunidade foi destruída pelas partições entre a Rússia Imperial, a Prússia e a Áustria . O Grão-Ducado da Lituânia foi um estado multinacional que se expandiu na força do vácuo deixado pelos Mongóis. Muitas etnias e religiões contribuiram para sua diversidade cultural e política. O caráter multinacional do estado e a filosofia cosmopolita de sua elite, depois do fim do século XIV, foi tema de debate sobre o legado deixado pela Grão-Ducado da Lituânia nos séculos XIX e XX. Este debate envolveu muitos historiadores poloneses, russos, lituanos, e bielorrussos e transbordou em políticas nacionais. O debate atingiu seu ápice durante as guerras para a independência de 1917 a 1920, e contribuiu muito para as disputas locais como as que envolveram a linha Curzon e políticas na Lituânia Central. A expansão do Grão-Ducado da Lituânia para uma Rutênia Branca uniu pessoas de culturas similares. Os dois povos, os antepassados dos lituanos modernos e da atual Bielorrússia, chamavam-se a si mesmos lituanos em seu idioma próprio (respectivamente lietuviai em lituano e litviny em bielorrusso). Naquela época "lituano" teve um duplo significado. Um significava o habitante do Grão-Ducado da Lituânia, e o outro uma pessoa de idioma lituano. Uma vez que os lituanos viviam não somente na região da atual Lituânia, como também na Prússia Oriental e grande parte da atual Bielorrússia. Na Prússia Oriental ele foi utilizado para se referir à minoria lituana da região da Lituânia Menor, enquanto que nas terras eslavas do Grão-Ducado o emprego do termo como no primeiro caso foi mais comum. Na Bielorrússia, bielorrussos (especialmente os católicos) referem-se a si mesmos como lituanos, enquanto outras populações como a dos ucranianos, denominam-se apenas rutenianos ou por alguma outra etnia. Porém, o número de pessoas que se consideram lituanos diminuiu com o tempo devido a adoção da cultura e idioma polonês, que foram considerados mais sofisticados. Eventualmente a maioria da nobreza do Grão-Ducado se considerava polonesa. O nacionalismo lituano e a auto-determinação resurgiu no século XIX. Até então, o termo era principalmente associado com pessoas de idioma lituano. Bielorrussos, que tiveram um renascimento nacional quase ao mesmo tempo, começaram a se ver como uma nação diferente.
- Marele Ducat al Lituaniei a fost un stat din Europa Răsăriteană care a existat între secolele al XII-lea şi al XVIII-lea. Fondat de lituanienii păgâni în a doua jumătate a secolului al XII-lea, şi-a extins aria de cuprindere dincolo de zona iniţială de aşezare a lituanienilor prin cucerirea unor părţi a Rusiei Kievene. Marele Ducat ocupa în perioada de maximă putere din secolul al XV-lea teritorii care astăzi fac parte din următoarele ţări: Lituania, Belarus, Ucraina, Polonia şi Rusia. După acceptarea Uniunii de la Krewo din 1386, Marele Ducat al Lituaniei a făcut parte dintr-o uniune personală cu Regatul Poloniei. După semnarea Uniunii de la Lublin din 1569, Marele Ducat a intrat într-o federaţie cunoscută ca Uniunea statală polono-lituaniană. În cadrul federaţiei, Marele Ducat al Lituaniei avea guvern, armată, sistem juridic şi buget separate. În 1795, statul polono-lituanian a fost dezmembrat de vecinii mai puternici: Prusia, Imperiul Rus şi Imperiul Austriac. Marele Ducat al Lituaniei era un stat multinaţional, care a ocupat un teritoriu uriaş datorită vacuumului de putere lăsat de prăbuşirea statului mongol. La viaţa sa politică, economică şi culturală au participat lituanienii şi polonezii catolici, slavii răsăriteni ortodocşi şi greco-catolici, evreii armenii, germani, etc. Caracterul multinaţional al statului şi filozofia cosmopolită a elitelor sale după sfârşitul secolul al XIV-lea a generat în secolele al XIX-lea şi secolul al XX-leaal XX-lea]] o dezbatere asupra problemei moştenirii naţionale a Marelui Ducat al Lituaniei. Această dezbatere a implicat istorici din Polonia, Rusia, Lituania şi Belarus şi a influenţat şi politica naţională din cele patru state. Dezbaterea a ajuns la paroxism în timpul războaielor pentru independenţă din 1917 – 1920, şi a contribuit la acutizarea disputelor locale, precum cele ale liniei Curzon şi a politicii în Lituania Centrală. Expansiunea Marelui Ducat al Lituaniei în Rutenia Albă unea popoare având culturi similare. Ambele popoare, atât strămoşii lituanienilor din ziua de azi cât şi cei ai belaruşilor se autodenumeau lituanieni în limbile lor, şi anume lietuviai în limba lituaniană şi litviny în limba belarusă. În acea vreme, prin "lituanian" se înţelegeau două lucruri. Unul dintre ele era locuitor al Marelui Ducat, iar celălalt era cel de vorbitor de limbă lituaniană. Aceşti lituanieni locuiau nu doar în Lituania modernă, dar şi în Prusia Răsăriteană şi în spaţii vaste din Belarusul zilelor noastre. În Prusia Răsăriteană numele era folosit pentru a numi numeroasa minoritate lituaniană, în vreme ce în tărâmurile slave ale Marelui Ducat, numele se referea mai ales la locuitorii ţării. În Belarus, belaruşii, în special cei catolici, se considerau lituanieni, în vreme ce alte populaţii, aşa cum erau ucrainienii, se considerau ruteni. Însă numărul celor care se considerau lituanieni a scăzut în timp datorită adoptării culturii şi limbii poloneze, care erau considerate mai sofisticate. Până în cele din urmă, nobilimea ducatului a ajuns să se considere de etnie poloneză. Naţionalismul lituanian şi lupta pentru autodeterminare au renăscut în secolul al XIX-lea. Din acel moment, termenul lituanian a început să se fie asociat numai cu vorbitorii de limbă lituaniană. Belaruşii, care au declanşat o mişcare de renaştere naţională cam în aceiaşi perioadă, au început să se considere o naţiune diferită.
- Великое княжество Литовское, Русское, Жемойтское и иных, сокращённо: Великое княжество Литовское (ВКЛ) (зап. -рус. Великое князство Литовское, Руское, Жомойтское и иных, лит. Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė, белор. Вялікае Княства Літоўскае, укр. Велике Князівство Литовське, польск. Wielkie Księstwo Litewskie, лат. Magnus Ducatus Lituaniae) — восточноевропейское государство, существовавшее с первой половины XIII века по 1795 год на территории современных Белоруссии, Литвы, Украины и России. С 1386 года находилось с Польшей в персональной, или личной унии, известной как Кревская уния, а с 1569 г. — в сеймовой Люблинской унии. В XIV—XVI веках Великое княжество Литовское — реальный соперник Московской Руси в борьбе за господство в Восточной Европе. Окончательно прекратило своё существование после третьего раздела Речи Посполитой (Польско-литовского государства) в 1795 г. Большая часть княжества вошла в состав Российской империи.
- Storfurstendömet Litauen var en medeltida stormakt som uppstod under 1200-1300-talen som ett resultat av den tyska riddarordens expansion.
- Litvanya Büyük Dükalığı veya Litvanya Grandüklüğü, 1236 yılında Doğu ve Orta Avrupa'da kurulan devlet. Devlet, paganist Baltık kabilelerinden biri olan Litvanyalılar tarafından bugünkü Litvanya'nın doğu kısmı olan Aukštaitija adlı yerde kurulmuştur. Litvanya Büyük Dükalığı'nın toprakları, bugünkü Litvanya, Beyaz Rusya, Ukrayna, Transdinyester ile Polonya ve Rusya'nın bazı kısımlarını kapsamıştır. Litvanya Büyük Dükalığı'nın sınırlarının en geniş olduğu zaman 15. yüzyıldır. Ayrıca Litvanya Büyük Dükalığı, 15. yüzyılda Avrupa'daki en büyük devlet konumundadır.
- Велике князівство Литовське (лат. Magnus Ducatus Lituaniae, лит. Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė, біл. Вялікае Княства Літоўскае, пол. Wielkie Księstwo Litewskie) — держава, що існувала у Східній Європі у 13—18 століттях. З другої половини XIII - до початку XV ст. держава називалась - Велике князівство Литовське, Руське і Жемайтійське.
- 立陶宛大公國(立陶宛语:Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė)為一存在於12、13世紀左右到1795年的東北歐國家。立陶宛大公國在14世紀時達到最大疆域,範圍包含了今日的立陶宛、白俄羅斯、烏克蘭等國。甚至一度被認為具備統治整個基輔羅斯的資格。立陶宛也在立陶宛大公國的統治下信仰天主教,拋棄了原本的異教信仰。並成立了立陶宛歷史上第一所大學:維爾紐斯大學。1569年,立陶宛大公國與波蘭王國簽署盧布林協議,兩國聯合為波蘭立陶宛聯邦。此後在與拉脫維亞、俄羅斯、瑞典的戰爭中,國力逐漸衰微。在羅斯的領土也逐漸被新興的莫斯科大公國奪取。18世紀起,普魯士、奧地利、俄羅斯三國逐步的瓜分了立陶宛大公國的領土,並於1795年滅亡。
|
| rdfs:comment
|
- The Grand Duchy of Lithuania (GDL) or Grand Duchy of Lithuania, Rus' and Samogitia was an Eastern and Central European state from the 12th /13th century until 1795. It was founded by the Lithuanians, one of the pagan Baltic tribes from Aukštaitija. The duchy later expanded to include large portions of the former Kievan Rus' and other Slavic lands, covering the territory of present-day Lithuania, Belarus, Ukraine, Latvia and parts of Moldova, Poland and Russia.
- Das Großfürstentum Litauen war ein Fürstentum, das sich über das heutige Territorium der Staaten Litauen, Weißrussland, Ukraine, Russische Föderation und teilweise Polen erstreckte. Am Höhepunkt seiner Macht kurz vor 1400 reichte es bis zu den Steppengebieten am Schwarzen Meer. 1386 ging es eine Union mit Polen ein und vor allem nach der Lubliner Union 1569, wo ein gemeinsamer Staat Polen-Litauen gegründet wurde, verschmolz es mehr und mehr in den polnisch dominierten Gesamtstaat.
- Velkoknížectví litevské (litevsky Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė, bělorusky Вялікае Княства Літоўскае / Vialikaje Kniastva Litoŭskaje, latinsky Magnus Ducatus Lituaniae) byl od 13. století do roku 1795 stát zahrnující země dnešní Litvy, Běloruska, severovýchodního Polska, větší části Ukrajiny a západních okrajů Ruska.
- El Gran Ducado de Lituania fue una Estado de la Europa Central y del Este, que existió entre los siglos XII/XIII y XVIII. Fundado por los Lituanos, una de las tribus bálticas paganas, cuyas tierras iniciales cubrieron la parte este de Lituania, Aukštaitija. Posteriormente, expandieron su territorio adquiriendo grandes partes del antiguo Rus de Kiev.
- Le grand-duché de Lituanie était un État d'Europe orientale qui a existé du XII siècle au XVII siècle.
- Il Granducato di Lituania fu uno stato dell'Europa orientale esistito tra i secoli XII e XVIII. Fu fondato dai lituani pagani del Baltico nella seconda metà del XII secolo, e si espanse subito oltre i confini dell'area iniziale dell'insediamento lituano, annettendo grandi porzioni del Rus' di Kiev. Copriva i territori dell'attuale Lituania, Bielorussia, Ucraina, Transnistria e parti della Polonia e della Russia, durante il periodo della massima estensione del XV secolo.
- ファイル:Lithuanian state in 13-15th centuries. png 13〜15世紀におけるリトアニア大公国の領域領域をバルト海沿岸から南東(黒海方面)に拡大していった。 ファイル:Pol-lith commonwealth map.
- Het Grootvorstendom Litouwen was een Oost-Europese staat van de 12e/ 13e eeuw tot de 18e eeuw.
- Storhertugdømmet Litauen var en østeuropeisk stat som eksisterte fra 1200- til 1500-tallet. Storhertugdømmet ble grunnlagt av hedenske, baltiske litauere på første halvdel av 1200-tallet, og kom snart til å omfatte det tradisjonelle litauiske området samtidig som det la under seg store områder av det tidligere Kiev-riket. Derved dekket det i dets storhetstid på 1400-tallet det geografiske området til dagens Litauen, Hviterussland, Ukraina, Transnistria og delvis Polen og Russland.
- Wielkie Księstwo Litewskie (WKL, lit. Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė, białorus. Вялікае Княства Літоўскае/Vialikaje Kniastva Litoŭskaje, ukr. Велике Князівство Литовське, łac. Magnus Ducatus Lituaniae) - państwo obejmujące ziemie (od morza do morza, od Bałtyku po Morze Czarne) dzisiejszej Litwy, Białorusi, północno-wschodniej Polski i większej części Ukrainy, zachodnich kresów Rosji od XIII w. do 1795.
- O Grão-Ducado da Lituânia foi um estado do Leste Europeu dos séculos XII ao XVIII. Fundado pelos pagãos lituanos do báltico na segunda metade o século XII, expandiu-se rapidamente para além das fronteiras da área inicialmente estabelecida, adquirindo grande parte da antiga Kievan Rus. Ocupou o território do que é atualmente a Lituânia, Bielorrússia, Ucrânia, Transnístria, parte da Polônia e Rússia durante o período de sua maior expansão no século XV.
- Marele Ducat al Lituaniei a fost un stat din Europa Răsăriteană care a existat între secolele al XII-lea şi al XVIII-lea. Fondat de lituanienii păgâni în a doua jumătate a secolului al XII-lea, şi-a extins aria de cuprindere dincolo de zona iniţială de aşezare a lituanienilor prin cucerirea unor părţi a Rusiei Kievene.
- Великое княжество Литовское, Русское, Жемойтское и иных, сокращённо: Великое княжество Литовское (ВКЛ) (зап. -рус. Великое князство Литовское, Руское, Жомойтское и иных, лит. Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė, белор. Вялікае Княства Літоўскае, укр. Велике Князівство Литовське, польск.
- Storfurstendömet Litauen var en medeltida stormakt som uppstod under 1200-1300-talen som ett resultat av den tyska riddarordens expansion.
- Litvanya Büyük Dükalığı veya Litvanya Grandüklüğü, 1236 yılında Doğu ve Orta Avrupa'da kurulan devlet. Devlet, paganist Baltık kabilelerinden biri olan Litvanyalılar tarafından bugünkü Litvanya'nın doğu kısmı olan Aukštaitija adlı yerde kurulmuştur. Litvanya Büyük Dükalığı'nın toprakları, bugünkü Litvanya, Beyaz Rusya, Ukrayna, Transdinyester ile Polonya ve Rusya'nın bazı kısımlarını kapsamıştır.
- Велике князівство Литовське (лат. Magnus Ducatus Lituaniae, лит. Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė, біл. Вялікае Княства Літоўскае, пол. Wielkie Księstwo Litewskie) — держава, що існувала у Східній Європі у 13—18 століттях. З другої половини XIII - до початку XV ст.
|