| dbpprop:abstract
|
- Gottfried Benn was a German essayist, novelist, and expressionist poet. A doctor of medicine, he became an early admirer, and later a critic, of the National Socialist revolution. Benn had a literary influence on German verse immediately before and after the Nazi Germany.
- Gottfried Benn war ein deutscher Arzt, Dichter und Essayist.
- Gottfried Benn byl německý lékař a básník, extrémní představitel expresionismu. Narodil se v rodině luteránského kněze, měl také studovat teologii, ale později přešel na medicínu a po vystudování začal pracovat jako patolog. Z těchto zkušeností čerpá jeho první a patrně nejvýznamnější básnická sbírka, kontroverzní cyklus Morgue, rozvíjející nihilisticky pojímané motivy marnosti a odpornosti lidského těla na pozadí jakýchsi básnických pitevních protokolů. Tuto tématiku později opustil, motivy marnosti a nihilismu ale prostupují celým jeho dílem. V roce 1914 strávil krátký čas jako vojenský lékař na frontě, později se stal lékařem ve vojenském nevěstinci. Zkušeností nabytých tam využil při své pozdější praxi, pracoval v Berlíně jako odborník na kožní a pohlavní choroby, ve dvacátých letech téměř nepublikoval. Krátkou dobu sympatizoval s nacismem, jeho sympatie ale neměly politický charakter, spíše doufal, že se expresionismus stane oficiální uměleckou ideologií v Německu. V roce 1932 byl dokonce zvolen do poetické sekce Pruské akademie. Po noci dlouhých nožů se ale od nacismu odvrátil. Bylo mu zakázáno pokračovat v literární tvorbě, byl označován za degeneráta, dekadenta, Žida, homosexuála a nekrofila. V té době pracoval jako vojenský lékař, psal stále bez naděje na publikaci básně a eseje. Po druhé světové válce žil v Západním Berlíně, byl velmi uznáván a měl velkou úlohu v tehdejším literárním světě, přestože se lidem spíše vyhýbal. V roce 1951 získal prestižní cenu Georga Büchnera. V roce 1956 zemřel na kostní nádor. Jeho básně, psané většinou volným veršem, se vyznačují morbidními náměty a cynickým pojetím, dovádějí do mnohdy stěží únosných extrémů expresionistickou poetiku. Na lidstvo Benn pohlíží jako lékař, který si je vědom jeho marnosti a odpornosti, na pozadí těchto zkušeností si klade závažné existenciální otázky. Pro něj typické motivy nejrůznějších chorob s oblibou konfrontuje s erotickou tématikou, ale i s romantickým hledáním podstaty umění a života. V pozdějších básních převládají jazykové i významové experimenty, jeho dřívější poetika mnohdy ustupuje do pozadí. Do češtiny většinu jeho díla přeložil Ludvík Kundera ve výboru Básně, několik básní je také uvedeno v různých antologiích.
- Gottfried Benn. Fue principalmente poeta, pero también practicó la prosa en distintos géneros: ensayo, narración, relato. Es considerado el poeta alemán más importante de la primera mitad del siglo XX. Fue uno de los escritores de mayor influencia antes y después del Tercer Reich.
- Gottfried Benn est considéré comme une figure de l'expressionnisme et comme l’un des plus grands écrivains germanophones de sa génération, au même titre que Thomas Mann, Robert Musil, Ernst Jünger et Bertolt Brecht.
- Gottfried Benn német költő, író
- Gottfried Benn was een Duits schrijver en dichter, en als zodanig een belangrijke vertegenwoordiger van het expressionisme.
- Gottfried Benn var en tysk ekspresjonistisk dikter, forfatter og essayist. Han var egentlig lege. Han var sønn av presten Gustav Benn og Caroline Jequier.
- Gottfried Benn – niemiecki lekarz, pisarz i eseista. Studiował teologię, filologię i medycynę, w 1910 zaczął pracować jako lekarz wojskowy i publikować. W latach ekspresjonizmu był związany z Else Lasker-Schuler, odwiedził Amerykę, w latach pierwszej wojny pracował jako lekarz w Belgii. Publikował wiersze, prozę i eseje. Lata 1933-1938 to fatalny akces Benna na rzecz Trzeciej Rzeszy, odwzajemniony z jej strony zakazem publikacji. W latach 1943-1945- służba lekarska w Landsbergu, po 1945 praca lekarza w Berlinie; powstają kolejne utwory. W 1951 Benn dostaje Nagrodę Buchnera i wygłasza słynny wykład o problemach liryki. Cieszy się wielkim szacunkiem powojennej generacji poetów niemieckich. Publikuje kolejne zbiory wierszy i umowę o związkach poezji z życiem. Umiera na raka kości. Dwie główne publikacje Benna po polsku to Poezje wybrane przeł. Krzysztof Karasek, LSW, Warszawa 1982 i zbiór Po nihilizmie. Eseje, szkice, fragmenty, oprac. Hubert Orłowski, przeł. Jerzy Kałążny, Jan Koźbiał, Ryszard Turczyn, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1998. Twórczość i teksty związane z Bennem publikowała także "Literatura na Świecie".
- Gottfried Benn a fost un doctor, poet şi eseist german.
- Го́тфрид Бенн — немецкий эссеист, новеллист и поэт-экспрессионист. Будучи доктором медицинских наук, он сначала был сторонником, а затем критиком Национал-социалистической революции. Бенн оказал большое влияние на немецкую литературу до- и посленацистского периода. Лауреат Премии Георга Бюхнера.
- Gottfried Benn, född 2 maj 1886 i Mansfeld, död 7 juli 1956 i Västberlin, var en tysk författare och läkare. Benn var en av nittonhundratalets främsta expressionistiska diktare. Han debuterade 1912 med diktsamlingen Morgue und andere Gedichte, delvis influerad av hans yrke som hudläkare. Hans stil kan närmast beskrivas som nihilistisk, aristokratisk och kulturpessimistisk. Till hans främsta inspirationskällor räknas Otto Weininger, Else Lasker-Schüler, Friedrich Nietzsche, Oswald Spengler, Julius Evola och Knut Hamsun.
- Gottfried Benn Alman doktor ve şair. Şiirlerinde kimi zaman okurda tiksinti uyandıran, anatomik bir üslup kullanan Gottfried Benn, Dışavurumculuk akımının önde gelen temsilcilerindendir. Gottfried Benn'in babası Gustav Benn (1857-1939) bir protestan papazıydı. Annesi Caroline [doğ. Jequier] (1858-1912) ise İsviçre asıllıdır. Benn, Frankfurt Oder'deki Friedrichs-Gymanasium'da orta öğrenimine baslar. 1903'te liseyi bitirir. Sair Klabund ile dostluk dönemi başlar. Marburg ve Berlin şehirlerinde teoloji ve filoloji öğrenimleri görür ve ardindan Berlin'deki Kaiser-Wilhelm-Akademisi'nde tıp öğrenimine başlar. 2. hassa alayında görev üstlenir. 1908 Paskalyası'nda tıp öğrenimi çerçevesinde arasınavını verdikten sonra 1910'da "Bluğ çağı epilepsisi etiolojisi" yazısıyla Berlin Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin birincilik ödülünü alır. Benn artik Berlin'deki ünlü Charité hastanesinde hekim kökenli bir subay adayıdır. 1912'de sunduğu "Ordu dahilinde diabetes mellitus sıklığı üzerine" başlıklı disertasyonla doktorluk ünvanını elde eder. Önceleri etkin askeri hekimlik ancak daha sonra sağlık nedeniyle ayrılış. Berlin'in Charlottenburg ilçesindeki Westend Hastanesi'nde yardımcı hekim olarak işbaşı. Yaklaşık üçyüz kadar diseksiyona katılır veya bizzat yapar. Else Lasker-Schüler ile dostluk. Tiyatro oyuncusu Eva Brandt [Edith Brosin, doğ. Osterloh] ile tanışır. 1914 yılının Mart ve Haziran ayları arasında New York'a gemi hekimi olarak yolculuklar yapar. Aynı yıl Edith Osterloh ile evlenir. Savaş sırasında Belçika'da askeri hekim olarak görev yapar. Antwerpen'in işgalinden sonra Brüksel'e tayin edilir. 1915'de kızı Nele dünyaya gelir. 1916'nın Kasım ayında Benn cildiyeci ve zührevi hastalıklar uzmanı olarak Belle-Alliance-Strasse 12 adresinde bir muayenehane açar ve nitekim burada 1935 yılına kadar mesleğini icra eder. 1922'de eşi Edith ölür. Aynı yıl kızı Nele'yi bakmak üzere yanına alacak olan Ellen Overgaard ile tanışır. 20'li yıllarda Erich Reiss, Heinz Ullstein, George Grosz, Albert Flechtheim ve Tilly Wedekind ile dostluklar. Johannes R. Becher ve Egon Erwin Kisch ile polemikler. 1928'de Berlin'deki PEN-Klub üyeliğine alınır. 21. Kasım 1931 tarihinde "Das Unaufhörliche" (Daimi Olan) oratoryosunun prömiyesi gerçekleşir . 1932'de Benn Prusya Sanat Akademisi'nin de üyesidir. 1933-1934 yıllarında Benn kendini iyiden iyiye nasyonal sosyalizm'in çekimi altında bulur. "Yeni Devlet"i destekleyen yazılar kaleme alır. Nasyonal sosyalistlerin 1934 Haziran'ı sonunda 200 kadar rejim karşıtını elimine etmesi halkı ilk kez faşizmle karşı karşıya getirmişti. Bu oalyla birlikte Benn de politik bağlamda yanlış yolda olduğunu farkeder. Bu yılın ikinci yarısında Dr. Oelze'ye yazdığı mektupta "sizinle aynı fikirdeyim. Bu trajedi için artık kelimeler yetersiz. " tümcelerini kaleme alır. 1935'de muayenehanesini kapatıp Hannover'de hekim binbaşı rütbesi ile askeri göreve yeniden döner. Ancak 1937'de Berlin'e tayini çıkar. İkmal hekimi olarak Wehrmacht (Alman Ordusu) tarafından bakım ve emeklilik sorunlarında bilirkişilik görevine getirilir. Benn ertesi yılın hemen başında Herta von Wedemeyer ile evlenir. III. Reich edebiyat külliyesinden dışlanması ve akabinde gelen yazma yasağı'da bu yıla tekabül eder. 1943-1945 yıllarını Benn, son kez hekim albay olarak görev yaptığı üssünün bulunduğu Landsberg a.d. Warthe'de geçirir. Savaşın son döneminde Benn'i yeniden Berlin'de görüyoruz. Benn burada yeniden bir muayenehane açar. Ancak eşi Herta yaklaşan Rus askerlerinin tecavüzüne uğrama korkusuyla Elbe kıyısındaki Neuhaus'da canına kıyar. 18. Aralık 1946'da Benn üçüncü kez evlenir. Bu kez eş olarak bir meslekdaş seçmiştir kendine: Dr. İlse Kaul. 1948, Benn'in geç dönem yapıtlarının yayınlanmaya başladığı yıldır. Son 15 yıldır Benn ürünlerini derleyen Dr. Oelze'ye, Benn, bir mektubunda "lütfen benimle ilgili elinizdeki hiçbir şeyi kimseye vermeyiniz, bunu sizden özellikle rica ediyorum" diye yazar (17.01.48). 1949 üreteim anlamında tam bir Benn Yılı'dır. Çeşitli şiir kitapları yayınlanır. 21 Ekim 1951'de Almanya'nın en önemli ödülü olan Georg Büchner Ödülü'nü alır. Marburg'da bu ödülü alırken yaptığı Probleme der Lyrik (Lirizm Sorunları) başlığını taşıyan konuşması, 20. yüzyıl şiir teorisinin önemli mil taşlarından biridir. Benn 1952'de Almanya'yı temsilen Belçika'nın Knokke kentinde 'Biennale Internationale de Poésie' toplantısına katılır. Ertesi yılın neredeyse tamamını evinde geçiren Benn Thea Sternheim'a yazdığı bir mektupta (07.03.1953) şöyle bir cümle kurar: "Karım her zamanki gibi şirin, asla inini terketmeyen benim gibi somurtkan bir ayıcık için fazla iyi. " 1954'de Fribourg'dan bir edebiyat profesörü, Benn'e, Nobel Ödülü için listede bulunduğunu söyler. Ölümünden bir yıl önce Gottfried Benn artık oldukça defansif günler yaşamaktadır: "... marazlı bir yorgunluk ve hissizlik var üzerimde, öyle günler oluyor ki, sadece kanepe üzerinde yatıp kalıyorum... Bu yıl herşeyi geri çevirdim, hâttâ Roma, Floransa, Basel ve Zürih'i dahi. Artık istemiyorum. Başarıya yeteri kadar ulaştım, zaten bunların bir anlamı da yok artık benim için. " (Tilly Wedekind'e mektuptan, 04.05.1955). 1956, Benn'in ömrünün son yılı... Benn yılın henüz başında Berlin'deki bir hastahanede bir süre bakım altına alınır. 2. Mayıs'ta 70. yaşgünü kutlayacak kadar ömür yeter. Dr. Oelze'ye son mektubunda Benn şunları yazar: "İşte o an kapıda.. korkmayacağım, sakin olunuz, düşmeyeceğiz, çıkacağız zira - dostunuz Benn" (16.06.1956). Nitekim Benn, bu mektubu yazdıktan üç hafta sonra 7. Temmuz'da Berlin'deki evinde, sabah 8 sıralarında karısının yanıbaşında ölür.
|
| rdfs:comment
|
- Gottfried Benn was a German essayist, novelist, and expressionist poet. A doctor of medicine, he became an early admirer, and later a critic, of the National Socialist revolution. Benn had a literary influence on German verse immediately before and after the Nazi Germany.
- Gottfried Benn war ein deutscher Arzt, Dichter und Essayist.
- Gottfried Benn byl německý lékař a básník, extrémní představitel expresionismu. Narodil se v rodině luteránského kněze, měl také studovat teologii, ale později přešel na medicínu a po vystudování začal pracovat jako patolog.
- Gottfried Benn. Fue principalmente poeta, pero también practicó la prosa en distintos géneros: ensayo, narración, relato. Es considerado el poeta alemán más importante de la primera mitad del siglo XX. Fue uno de los escritores de mayor influencia antes y después del Tercer Reich.
- Gottfried Benn est considéré comme une figure de l'expressionnisme et comme l’un des plus grands écrivains germanophones de sa génération, au même titre que Thomas Mann, Robert Musil, Ernst Jünger et Bertolt Brecht.
- Gottfried Benn német költő, író
- Gottfried Benn was een Duits schrijver en dichter, en als zodanig een belangrijke vertegenwoordiger van het expressionisme.
- Gottfried Benn var en tysk ekspresjonistisk dikter, forfatter og essayist. Han var egentlig lege. Han var sønn av presten Gustav Benn og Caroline Jequier.
- Gottfried Benn – niemiecki lekarz, pisarz i eseista. Studiował teologię, filologię i medycynę, w 1910 zaczął pracować jako lekarz wojskowy i publikować. W latach ekspresjonizmu był związany z Else Lasker-Schuler, odwiedził Amerykę, w latach pierwszej wojny pracował jako lekarz w Belgii. Publikował wiersze, prozę i eseje. Lata 1933-1938 to fatalny akces Benna na rzecz Trzeciej Rzeszy, odwzajemniony z jej strony zakazem publikacji.
- Gottfried Benn a fost un doctor, poet şi eseist german.
- Го́тфрид Бенн — немецкий эссеист, новеллист и поэт-экспрессионист. Будучи доктором медицинских наук, он сначала был сторонником, а затем критиком Национал-социалистической революции. Бенн оказал большое влияние на немецкую литературу до- и посленацистского периода.
- Gottfried Benn, född 2 maj 1886 i Mansfeld, död 7 juli 1956 i Västberlin, var en tysk författare och läkare. Benn var en av nittonhundratalets främsta expressionistiska diktare. Han debuterade 1912 med diktsamlingen Morgue und andere Gedichte, delvis influerad av hans yrke som hudläkare. Hans stil kan närmast beskrivas som nihilistisk, aristokratisk och kulturpessimistisk.
- Gottfried Benn Alman doktor ve şair. Şiirlerinde kimi zaman okurda tiksinti uyandıran, anatomik bir üslup kullanan Gottfried Benn, Dışavurumculuk akımının önde gelen temsilcilerindendir. Gottfried Benn'in babası Gustav Benn (1857-1939) bir protestan papazıydı. Annesi Caroline [doğ. Jequier] (1858-1912) ise İsviçre asıllıdır. Benn, Frankfurt Oder'deki Friedrichs-Gymanasium'da orta öğrenimine baslar. 1903'te liseyi bitirir. Sair Klabund ile dostluk dönemi başlar.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
