| dbpedia-owl:abstract
|
- Gothic fiction, sometimes referred to as Gothic horror, is a genre of literature that combines elements of both horror and romance. As a genre, it is generally believed to have been invented by the English author Horace Walpole, with his 1764 novel The Castle of Otranto. The effect of Gothic fiction feeds on a pleasing sort of terror, an extension of Romantic literary pleasures that were relatively new at the time of Walpole's novel. Melodrama and parody were other long-standing features of the Gothic initiated by Walpole. Gothic literature is intimately associated with the Gothic Revival architecture of the same era. In a way similar to the Gothic revivalists' rejection of the clarity and rationalism of the neoclassical style of the Enlightened Establishment, the literary Gothic embodies an appreciation of the joys of extreme emotion, the thrills of fearfulness and awe inherent in the sublime, and a quest for atmosphere. The ruins of Gothic buildings gave rise to multiple linked emotions by representing the inevitable decay and collapse of human creations—thus the urge to add fake ruins as eyecatchers in English landscape parks. English Gothic writers often associated medieval buildings with what they saw as a dark and terrifying period, characterized by harsh laws enforced by torture, and with mysterious, fantastic, and superstitious rituals. In literature such Anti-Catholicism had a European dimension featuring Roman Catholic excesses such as the Inquisition (in southern European countries such as Italy and Spain). Prominent features of Gothic fiction include terror (both psychological and physical), mystery, the supernatural, ghosts, haunted houses and Gothic architecture, castles, darkness, death, decay, doubles, madness, Transgression, Excess, secrets, and hereditary curses. The stock characters of Gothic fiction include tyrants, villains, bandits, maniacs, Byronic heroes, persecuted maidens, femmes fatales, monks, nuns, madwomen, magicians, vampires, werewolves, monsters, demons, dragons, angels, fallen angels, revenants, ghosts, perambulating skeletons, the Wandering Jew and the Devil himself.
- Die Schauerliteratur, im Englischen als Gothicism bzw. Gothic fiction bezeichnet, ist ein literarisches Genre der Phantastik, das gegen Ende des 18. Jahrhunderts in England entstand.
- La narrativa gótica o de terror es un género literario relacionado estrechamente con el de terror y subsumido en éste, al punto de que es difícil diferenciar uno del otro. De hecho, no puede decirse que existiera la novela de terror hasta la aparición del terror gótico. Es una clase de textos incluida dentro del subgénero novela, inscrito a su vez en el archigénero épico o narrativo. Es preciso distinguirla de la narración popular fantástica y de los cuentos tradicionales de aparecidos, porque se desarrolla fundamentalmente desde fines del siglo XVIII a la actualidad y posee características distintas, asociadas en general con el movimiento estético conocido como Romanticismo. En algunos manuales de literatura se hace referencia a la novela gótica también como novela negra, si bien este término puede dar lugar en la actualidad a equívocos. Estrictamente hablando, la primera novela gótica fue El castillo de Otranto (1765) de Horace Walpole y la última Melmoth el errabundo (1815) de Charles Maturin. Entre estos dos autores escribieron Vathek de William Beckford (1786, originalmente en francés), Los misterios de Udolfo de Ann Radcliffe (1794), Las aventuras de Caleb Williams de William Godwin (Londres, 1794), El Monje de Matthew Lewis (1796) y Manuscrito encontrado en Zaragoza de Jan Potocki (1805). Posteriormente existe una literatura de terror que más o menos se inspira en estas obras canónicas del género y a veces se mezcla con otros géneros. A ella pertenecen obras como La abadía de Northanger de Jane Austen, que es en realidad una parodia de Los misterios de Udolfo; Jane Eyre de Charlotte Brontë o Cumbres borrascosas de su hermana Emily Brontë; las invenciones góticas de Edgar Allan Poe; Frankenstein o el moderno Prometeo de Mary Shelley, que es en realidad la primera novela de ciencia-ficción; Drácula de Bram Stoker. Las características de este género pasan por una ambientación romántica: paisajes sombríos, bosques tenebrosos, ruinas medievales y castillos con sus respectivos sótanos, criptas y pasadizos bien poblados de fantasmas, ruidos nocturnos, cadenas, esqueletos, demonios... Personajes fascinantes, extraños y extranjeros, peligro y muchachas en apuros; los elementos sobrenaturales pueden aparecer o sólamente ser sugeridos. La ubicación elegida, en tiempo y espacio, respondía a la demanda de temas exóticos característica del medievalismo, el exotismo y el orientalismo. En España cultivaron el género José de Urcullu, traductor de Cuentos de duendes y aparecidos, Londres, 1825. Agustín Pérez Zaragoza, traductor, refundidor y autor de los doce volúmenes de Galería fúnebre de espectros, aparecidos y sombras ensangrentadas, 1831. Antonio Ros de Olano, Gustavo Adolfo Bécquer, con sus Leyendas en prosa y José Zorrilla, con sus leyendas en verso, Miguel de los Santos Álvarez y Pedro Antonio de Alarcón con algunos de sus Cuentos. Pese a que no existió un movimiento definido como en otras partes de Europa, diversos escritores rusos incursionaron también en el género aportando relatos que guardan como tema principal las brujas, los hombres lobos y personajes propios del folclore eslavo. El primer autor, y más prolífico, en dedicar su pluma a los relatos de terror es Gógol, con algunos cuentos cortos como Viy (que cuenta con más de una adaptación cinematográfica), La noche de San Juan, y La noche de mayo o la ahogada. Otros autores rusos que introdujeron historias de terror fueron, Baratynski (El anillo), Somov (El hombre lobo), Karamzin (La isla de Bornholm) y Lermontov (Stuss).
- Il romanzo gotico è un genere narrativo sviluppatosi dalla seconda metà del Settecento e caratterizzato dall'unione di elementi romantici e horror. Il termine letteratura gotica, riferito alla tendenza culturale sviluppatasi dalla metà del XVIII secolo, è entrato nell'uso comune a partire soprattutto dai paesi anglosassoni e designa solitamente storie ambientate nel Medioevo in castelli diroccati, sotterranei ed altri ambienti cupi.
- ゴシック小説（ゴシックしょうせつ）とは18世紀末から19世紀初頭にかけて流行した中世趣味による神秘的、幻想的な小説。ゴシック・ロマンス（Gothic Romance）とも呼ばれ、その後ゴシック・ホラーなどのジャンルも含むことがあり、今日のSF小説やホラー小説の源流とも言われる。
- De gothic novel, gotische roman of romantische griezelroman is een literair genre dat mystery, romantiek en horror vermengt. Het ontstond in de tweede helft van de 18e eeuw in Engeland en kende ook nog veel succes tijdens de periode van de romantiek met Mary Shelleys Frankenstein en werken van Edgar Allan Poe. Een latere (uit het Victoriaans tijdperk daterende) bekende roman in dit genre is Bram Stokers Dracula. De naam 'gothic' verwijst naar de (pseudo)-middeleeuwse gebouwen waarin veel van deze verhalen zich afspelen. Terwijl deze extreme vorm van romantiek in zijn bloeiperiode in Engeland en Duitsland bijzonder geliefd was, waren er in het Nederlandse taalgebied niet zo veel auteurs die zich tot dit genre aangetrokken voelden. De Engelse gothic novel stond echter wel aan de wieg van romantypes als de Duitse Schauerroman en de Franse roman noir. De 'uitvinder' van de gothic novel is de Engelse auteur Horace Walpole, die in 1764 met The Castle of Otranto: A Gothic Story de eerste roman in dit genre schreef. In zijn voetsporen volgde Clara Reeve met haar The Champion of Virtue: A Gothic Story. Hun verhalen spelen zich af in duistere, middeleeuwse kastelen waar bovennatuurlijke gebeurtenissen het lot van de personages bepalen. Heel wat van de schrijvers van gothic novels waren vrouwen; een van de invloedrijkste, Ann Radcliffe, schreef The Mysteries of Udolpho en The Italian. Na de bloeiperiode van de traditionele gothic novel (midden 18e tot midden 19e eeuw) volgde een periode van verminderde interesse, waarna het genre tijdens het fin de siècle werd geherwaardeerd. Het was vooral onder invloed van het succes van bioscoopfilms en pulpmagazines dat het genre in de 20e eeuw nieuw leven werd ingeblazen.
- Gotisk roman er litterær sjanger som tilhører romantikken og har alltid stått sterkt i Storbritannia hvor den begynte med The Castle of Otranto av Horace Walpole. Sjangerens etterfølger er moderne skrekklitteratur – såkalte «nygotiske romaner» – som har ført til at den nåværende betydning av ordet «gotisk» har kommet til å bety mørkt, forskrekkelig og gruoppvekkende. Typisk for en gotisk roman er trekk som mystikk, det overnaturlige, spøkelser, hjemsøkte bygninger, slott, dommedag, død, forfall, galskap, arvelige forbannelser og så videre. Bøkene tar for seg tilværelsens gode og onde krefter. De gotiske bøkenes helt(inn)er bekjemper tyranner og grusomme skurker og spøkelser. Gotiske romaner kjennetegnes av en fascinasjon for alt mystisk, mytisk og middelaldersk. Bøkene tar for seg tilværelsens gode og onde krefter, mørke makter, det overnaturlige, og er henlagt til storslåtte slott og ruiner i ville, øde landskaper. De gotiske bøkenes helt(inn)er bekjemper tyranner og grusomme skurker og spøkelser. Karakteristiske trekk for denne type bøker er piskende regnvær på øde heder, torden og regn, mektige krefter og golde ruiner, stemmer i natten – og en ensom helt(inne) som står opp mot overmakten.
- Gotycyzm – nurt kultury europejskiej, stanowiący jeden z jej przedromantycznych prądów. Dążył on do przywrócenia rangi i znaczenia utworom i budowlom pochodzącym ze średniowiecza. Prądowi nadano nazwę gotycyzmu, gdyż tradycje średniowieczne były wiązane przede wszystkim z gotyckim stylem architektonicznym. Gotycyzm narodził się w latach 60. XVIII wieku w Wielkiej Brytanii. Postrzegany jest jako reakcja na oświecenie, jako nawrót do estetyki średniowiecza, wydobycie elementów irracjonalnych i emocjonalnych w zbyt zracjonalizowanej epoce XVIII wieku. Pierwszą powieścią gotycką w literaturze światowej była powieść grozy – Zamczysko w Otranto Horace'a Walpole'a. Podobne do obecnych na Wyspach Brytyjskich tendencje można znaleźć także w utworach francuskiego trubaduryzmu, który nawiązywał do dorobku i tradycji trubadurów, oraz niemieckiego Sturm und Drang, np. w utworach Christiana Augusta Vulpiusa czy Gottfrieda Augusta Bürgera. Pojawienie się gotycyzmu w literaturze europejskiej spowodowało ożywienie w szwedzkim gotyzmie, który funkcjonował w tym skandynawskim państwie nieprzerwanie od czasów średniowiecza. W Polsce gotycyzm rozwinął się w pierwszej połowie XIX wieku. Autorami powieści gotyckich byli m. in. Zygmunt Krasiński i Anna Mostowska. Gotycyzm przejawił się także w architekturze, doprowadzając do powstania neogotyku. Wspomniany wyżej Horace Walpole zainicjował go przebudową swojej rezydencji Strawberry Hill. Ważnym elementem ruchu gotycystycznego było zainteresowanie średniowieczem w środowiskach wolnomularskich końca XVIII wieku i w XIX wieku.
- Powieść gotycka – odmiana powieści uprawiana głównie na przełomie XVIII i XIX wieku. Typowymi jej elementami były: tajemnicza czy wręcz upiorna atmosfera narracji, odczuwane podczas lektury poczucie grozy, nawiedzone budowle, zamki, pułapki, śmierć, choroba, szaleństwo, klątwa itp. , zaś bohaterami zazwyczaj była jakaś antynomiczna para, gdzie jeden biegun reprezentowany był przez osobnika o wyraźnie demonicznych cechach (jak na przykład Manfred w utworze Walpole'a), zaś drugim biegunem była czysta i niewinna osoba (zazwyczaj jakaś dziewica), jak Antonia w Mnichu. Istotnym elementem powieści gotyckiej był fakt zaistnienia jakiejś ciemnej zbrodni, która odciskała piętno na fabule, a także wymowie ideowej powieści. Powieść gotycka była modyfikacją powieści sentymentalnej XVIII wieku. Wywarła znaczny wpływ na rozwój literatury romantycznej, a także horroru. Stanowiła również istotny element współczesnego prądu kulturalnego zwanego gotycyzmem. Powieść gotycka była reakcją na racjonalizm epoki oświecenia, a pierwsze książki powstały w Anglii. Za wyznacznik i jednocześnie wzorzec gatunku uważa się Zamczysko w Otranto. Powieść gotycka (tyt. oryg. The Castle of Otranto, 1764, wydanie polskie 1974) autorstwa Horacego Walpole'a. Podtytuł nadany przez Walpole'a stał się nazwą dla całej rodziny tego typu powieści. Jednak pierwszy prawdziwy sukces powieść gotycka odniosła dopiero w realizacji Ann Radcliffe. Do najbardziej znanych utworów tego nurtu należą Mnich Matthew Gregory'ego Lewisa, a także Italczyk wspomnianej już Ann Radcliffe. W Polsce powieść gotycką zainicjowała w XIX wieku Anna Mostowska, uprawiał ją także Zygmunt Krasiński. Popularność powieści gotyckiej zanikła jednak z początkiem XX wieku. Literaturoznawcy wyróżniają trzy odmiany powieści gotyckiej: powieść historyczną (historical novel), gdzie na pierwszy plan wysuwa się kostium historyczny; powieść sentymentalną (sentimental novel), gdzie nadrzędnym czynnikiem jest sentymentalna w charakterze historia miłosna (np. powieści Ann Radcliffe); powieść terroru (terror novel), gdzie wyróżnikiem jest frenezja i satanistyczna aura (np. Mnich M. G. Lewisa). Do powieści gotyckiej zwykle nie zalicza się utworów Edgara Allana Poe.
- A literatura gótica inicia-se no século XVIII, na Inglaterra, com a obra O Castelo de Otranto (1764), de Horace Walpole. Costuma-se destacar, como algumas das principais características desse tipo de literatura, os cenários medievais (castelos, igrejas, florestas, ruínas), os personagens melodramáticos (donzelas, cavaleiros, vilões, os criados), os temas e símbolos recorrentes (segredos do passado, manuscritos escondidos, profecias, maldições). Outras leituras possíveis da literatura gótica envolvem destacar nos romances o uso da psicologia do terror (o medo, a loucura, a devassidão sexual, a deformação do corpo), do imaginário sobrenatural (fantasmas, demônios, espectros, monstros), das reflexões sobre o Poder (colonialismo, o papel da mulher, sexualidade), da discussão política (monarquismo, republicanismo, as Revoluções, a industrialização), dos aspectos religiosos (catolicismo, protestantismo, a Inquisição, as Cruzadas), das concepções estéticas (neoclassicismo, romantismo, o Sublime) e filosóficas (a Natureza, Platão, Aristóteles, Rousseau), além de outras possíveis chaves interpretativas.
- 哥特小说（Gothic fiction或Gothic horror），十八世紀開始的英语文学流派。 一般認為哥德小說的濫觴是霍勒斯·渥波爾（Horace Walpole, 4th Earl of Orford，1717年－1797年，也譯作賀瑞斯·華爾波爾）所寫的《奧托蘭多城堡》。哥德小說可以說是恐怖電影的鼻祖，更重要的是，它使我们今天习惯地将哥特式（Gothic）与黑暗、恐怖联系在一起。 显著的哥特小说元素包括恐怖、神秘、超自然、厄运、死亡、颓废、住着幽灵的老房子、癫狂、家族诅咒、吸血鬼、狼人等。
- Готический роман — популярный жанр литературы эпохи романтизма, одно из характерных проявлений готического направления в искусстве Нового времени.
- Gotisk fiktion är en genre, ursprungligen inom skönlitteraturen, i vilken skräck och romantik blandas. Genren anses vara skapad av den brittiske författaren Horace Walpole med hans år 1764 utgivna roman The Castle of Otranto, och vidareutvecklades av hans samtida Ann Radcliffe och Matthew Gregory Lewis. I ett större sammanhang är den gotiska romanen en skönlitterär motsvarighet till gotik och nygotik. Sedan renässanskonsten gjort sitt segertåg kring Europa, råkade gotiken på de flesta håll i vanrykte och ringaktades som barbarisk och smaklös. England utgjorde dock ett undantag, i det att den gotiska stilens principer där aldrig helt övergavs. Mot slutet av 1700-talet börjar man här och där att beundra det mäktiga i de stora katedralernas resning och det fantasieggande i deras utsmyckning (bekant exempel den unge Goethes hänförelse inför Strasbourgmünstern). Även Victor Hugo var fascinerad av den. Som följd av nyromantiken och det stärkta nationella och historiska sinnet inträdde på 1800-talet en gotikens återupprättelse och pånyttfödelse. Inom den konstvetenskapliga litteraturen fick stilen flera talesmän, sådana som Ruskin och Viollet-le-Duc. Exempel på byggnader i nygotisk stil är parlamentshuset i London. Syftet med den gotiska romanen är att väcka så många, starka känslor som möjligt. Till formen är den stereotyp, och har flera stående karaktärer. Handlingen är som regel förlagd till ett gammalt slott, där den demoniske slottsägaren har ett mörkt förflutet som en ung kvinna konfronteras med. Den gotiska romanen uppstod under en omvärdering av medeltiden på 1700-talet; medeltiden hade dessförinnan betraktats som en förlorad, svart epok. Det var den franske historikern Jean-Baptiste de La Curne de Sainte-Palaye som initierade omvärderingen med några avhandlingar i historia på 1750-talet, som handlade om riddarväsendet, samt den frankiska och galliska medeltiden. "Gotisk" hade varit ett pejorativt ord, men från och med dess får ordet det skräckblandat romantiska symbolvärde som utgjorde förutsättningen för den gotiska romanen. "Den gotiska romantiken" sammanföll med en riddarromantik; 1775-1789 utgavs den enorma samlingen riddarsagor Bibliothéque universelle des romans i 112 band. Exempel på skräcklitteratur är The Vampyre (1818) av John Polidori, Ringaren i Notre Dame (1831) av Victor Hugo, Svindlande höjder (1847) av Emily Brontë, Huset med de sju gavlarna (1851) av Nathaniel Hawthorne, Dorian Grays porträtt (1891) av Oscar Wilde, Dracula (1897) av Bram Stoker, och Fantomen på Operan (1910) av Gaston Leroux.
- Fichier:Strawberryhill. jpg Strawberry Hill, villa construite dans le style « renaissance gothique » par l’écrivain Horace Walpole. Le roman gothique est un genre littéraire anglais, précurseur du roman noir avec lequel il est parfois confondu en français. On considère généralement que le roman gothique naît avec le Château d'Otrante d'Horace Walpole, pour s'éteindre progressivement à partir de 1830, tandis que s'installe en Europe continentale la vogue du fantastique. Le roman gothique anglais s'inscrit dans la continuité des Lumières même s'il marque un grand fossé avec leur esprit: en effet la fin du Modèle:XVIIIe s siècle est marquée par une remise en question des philosophes.
|
| rdfs:comment
|
- Die Schauerliteratur, im Englischen als Gothicism bzw. Gothic fiction bezeichnet, ist ein literarisches Genre der Phantastik, das gegen Ende des 18. Jahrhunderts in England entstand.
- Il romanzo gotico è un genere narrativo sviluppatosi dalla seconda metà del Settecento e caratterizzato dall'unione di elementi romantici e horror. Il termine letteratura gotica, riferito alla tendenza culturale sviluppatasi dalla metà del XVIII secolo, è entrato nell'uso comune a partire soprattutto dai paesi anglosassoni e designa solitamente storie ambientate nel Medioevo in castelli diroccati, sotterranei ed altri ambienti cupi.
- ゴシック小説（ゴシックしょうせつ）とは18世紀末から19世紀初頭にかけて流行した中世趣味による神秘的、幻想的な小説。ゴシック・ロマンス（Gothic Romance）とも呼ばれ、その後ゴシック・ホラーなどのジャンルも含むことがあり、今日のSF小説やホラー小説の源流とも言われる。
- 哥特小说（Gothic fiction或Gothic horror），十八世紀開始的英语文学流派。 一般認為哥德小說的濫觴是霍勒斯·渥波爾（Horace Walpole, 4th Earl of Orford，1717年－1797年，也譯作賀瑞斯·華爾波爾）所寫的《奧托蘭多城堡》。哥德小說可以說是恐怖電影的鼻祖，更重要的是，它使我们今天习惯地将哥特式（Gothic）与黑暗、恐怖联系在一起。 显著的哥特小说元素包括恐怖、神秘、超自然、厄运、死亡、颓废、住着幽灵的老房子、癫狂、家族诅咒、吸血鬼、狼人等。
- Готический роман — популярный жанр литературы эпохи романтизма, одно из характерных проявлений готического направления в искусстве Нового времени.
- Gothic fiction, sometimes referred to as Gothic horror, is a genre of literature that combines elements of both horror and romance. As a genre, it is generally believed to have been invented by the English author Horace Walpole, with his 1764 novel The Castle of Otranto. The effect of Gothic fiction feeds on a pleasing sort of terror, an extension of Romantic literary pleasures that were relatively new at the time of Walpole's novel.
- La narrativa gótica o de terror es un género literario relacionado estrechamente con el de terror y subsumido en éste, al punto de que es difícil diferenciar uno del otro. De hecho, no puede decirse que existiera la novela de terror hasta la aparición del terror gótico. Es una clase de textos incluida dentro del subgénero novela, inscrito a su vez en el archigénero épico o narrativo.
- De gothic novel, gotische roman of romantische griezelroman is een literair genre dat mystery, romantiek en horror vermengt. Het ontstond in de tweede helft van de 18e eeuw in Engeland en kende ook nog veel succes tijdens de periode van de romantiek met Mary Shelleys Frankenstein en werken van Edgar Allan Poe. Een latere (uit het Victoriaans tijdperk daterende) bekende roman in dit genre is Bram Stokers Dracula.
- Gotisk roman er litterær sjanger som tilhører romantikken og har alltid stått sterkt i Storbritannia hvor den begynte med The Castle of Otranto av Horace Walpole. Sjangerens etterfølger er moderne skrekklitteratur – såkalte «nygotiske romaner» – som har ført til at den nåværende betydning av ordet «gotisk» har kommet til å bety mørkt, forskrekkelig og gruoppvekkende.
- Gotycyzm – nurt kultury europejskiej, stanowiący jeden z jej przedromantycznych prądów. Dążył on do przywrócenia rangi i znaczenia utworom i budowlom pochodzącym ze średniowiecza. Prądowi nadano nazwę gotycyzmu, gdyż tradycje średniowieczne były wiązane przede wszystkim z gotyckim stylem architektonicznym. Gotycyzm narodził się w latach 60. XVIII wieku w Wielkiej Brytanii.
- Powieść gotycka – odmiana powieści uprawiana głównie na przełomie XVIII i XIX wieku. Typowymi jej elementami były: tajemnicza czy wręcz upiorna atmosfera narracji, odczuwane podczas lektury poczucie grozy, nawiedzone budowle, zamki, pułapki, śmierć, choroba, szaleństwo, klątwa itp.
- A literatura gótica inicia-se no século XVIII, na Inglaterra, com a obra O Castelo de Otranto (1764), de Horace Walpole. Costuma-se destacar, como algumas das principais características desse tipo de literatura, os cenários medievais (castelos, igrejas, florestas, ruínas), os personagens melodramáticos (donzelas, cavaleiros, vilões, os criados), os temas e símbolos recorrentes (segredos do passado, manuscritos escondidos, profecias, maldições).
- Gotisk fiktion är en genre, ursprungligen inom skönlitteraturen, i vilken skräck och romantik blandas. Genren anses vara skapad av den brittiske författaren Horace Walpole med hans år 1764 utgivna roman The Castle of Otranto, och vidareutvecklades av hans samtida Ann Radcliffe och Matthew Gregory Lewis. I ett större sammanhang är den gotiska romanen en skönlitterär motsvarighet till gotik och nygotik.
- Fichier:Strawberryhill. jpg Strawberry Hill, villa construite dans le style « renaissance gothique » par l’écrivain Horace Walpole. Le roman gothique est un genre littéraire anglais, précurseur du roman noir avec lequel il est parfois confondu en français. On considère généralement que le roman gothique naît avec le Château d'Otrante d'Horace Walpole, pour s'éteindre progressivement à partir de 1830, tandis que s'installe en Europe continentale la vogue du fantastique.
|
