| dbpprop:abstract
|
- The globus cruciger is an Orb (lat. globus) topped (lat. gerere = to wear) with a cross (lat. crux), a Christian symbol of authority used throughout the Middle Ages and even today on coins, iconography and royal regalia. It symbolises Christ's (the cross) dominion over the world (the orb), literally held in the dominion of an earthly ruler (or sometimes celestial being such as an angel). When held by Christ himself, the subject is known in the iconography of Western art as Salvator Mundi ("Saviour of the World"). It is associated with the sceptre.
- Ein Reichsapfel (lat. Globus Cruciger, von globus „Kugel“, crux „Kreuz“ und gerere „tragen“) ist ein Herrschaftszeichen in Form einer Weltkugel mit aufgesetztem Kreuz.
- El globus imperial (en llatí globus cruciger, «globus que porta una creu»; en alemany Reichsapfel, «poma imperial») és una figura esfèrica coronada d'una creu. Era un dels símbols del Sacre Imperi Romanogermànic i també l'utilitzaren altres monarquies. Es tracta d'un símbol cristià usat a l'edat mitjana en monedes, escuts, en la iconografia i les insígnies reials com els ceptres, en fites... Representa el domini de Crist (la creu) sobre el món (l'esfera). En heràldica s'anomena tradicionalment en català món.
- Královské jablko je jedním z korunovačních klenotů ve tvaru koule s nasazeným křížem na horní straně. Symbolizuje moc a vládu nad světem (koule je symbolem univerzální vlády), kterou vykonává křesťanský panovník (kříž).
- El orbe o globus cruciger en latín, es una joya que representa un globo terráqueo rematado con una cruz. El orbe es un símbolo cristiano de autoridad utilizado a través de los tiempos y que figura hoy en día en monedas, iconografía y en las Joyas de la Corona de algún país o antiguo estado como Austria, Baviera, Dinamarca, Rusia o Suecia. El orbe simboliza el dominio de Cristo (la cruz) sobre el mundo (el orbe), literalmente sujeto por un gobernante terrenal (o, a veces, de un ser celestial como un ángel). Cuando es sostenido por Cristo mismo, el objeto es conocido en la iconografía occidental como Salvator Mundi (el Salvador del Mundo). El primer uso conocido del orbe se remonta a comienzos del siglo V, probablemente entre los años 395 y 408 en el reverso de las monedas del Emperador Arcadio pero con más seguridad en el año 423 en el reverso de las monedas del Emperador Teodosio II.
- L'orbe (globus cruciger en latin) est un globe surmonté d'une croix, utilisé comme insigne royal pour le sacre de la plupart des monarchies d'Europe. C'était le cas en particulier dans le Saint-Empire, où il était désigné sous le nom d'"orbe impérial". Lors des sacres des monarques britanniques, un orbe est toujours utilisé. Ce symbole chrétien de l'autorité qui était utilisé au Moyen Âge, se retrouve également encore aujourd'hui sur certaines pièces et dans certaines iconographies. Il symbolise la domination temporelle - et non seulement spirituelle - du Christ sur le monde. Dans l'iconographie occidentale, un christ portant l'orbe dans sa main reçoit le nom de Salvator Mundi (sauveur du monde).
- Fájl:Crown, Sword and Globus Cruciger of Hungary. jpg A Szent Korona és az országalma Az országalma az uralkodói hatalmi jelképek egyike. A magyar koronázási jelvények között is találunk országalmát. A éggömb már az ókortól szerepel a hatalmi szimbólumok között. A bizánci császárok és a Karoling uralkodók is sokszor a kezükben tartanak egy gömb alakú tárgyat a róluk készült ábrázolásokon. Feltételezés, hogy országalma ekkor még nem létezett, csak az ábrázolásokon alkalmazták hatalmi szimbólumként. Az első tárgyi valóságában létező országalmát II. Henriknek ajándékozta VIII. Benedek pápa 1014-ben, császárrá koronázása alkalmával. Bár II. Henrik az ajándékot nem tartotta meg (a clunyi bencés monostornak ajándékozta), az őt követő uralkodók hatalmi jelvényei között már megtalálható az országalma. Fájl:Koronazasi ekszerek Decsy. jpg Az országalma ábrázolása Decsy Sámuel Szent Koronáról szóló könyvében (1792) Az országalma ábrázolása Magyarországon először a koronázási paláston tűnt fel. Az 1031-ben készült paláston gömbölyű tárgyat tart a kezében Szent István és a vértanúk is. Péter, Salamon és Könyves Kálmán királyi pecsétjén szerepel az országalma, de nem ismert, hogy az ábrázolt tárgy fizikai valóságában létezett-e. Ha létezett, akkor valószínűleg nem a mai kettős kereszt díszítette, mert a kettős kereszt ábrázolása először csak III. Béla korában jelent meg. Kettős keresztes országalma ábrázolás először Imre aranypecsétjén látható. Az az országalma, amely ma a magyar koronázási jelvények között szerepel aranyozott ezüstből készült. A nem tömör gömbrész valójában nem pontosan gömb alakú, legnagyobb átmérője függőlegesen 7,9 cm, vízszintesen 8,9 cm és két félgömbből illesztették össze. Az országalma teljes magassága a kettőskereszttel együtt 16 cm. A gömbrész oldalán négyszer vágott pajzs látható, amelyet az Árpádok és az Anjouk címere díszít ezért szokás feltételezni, hogy az Károly Róbert uralkodása alatt készült. Nem lehet kizárni azonban, hogy maga az országalma korábbi, a 14. században csak a címert illesztették hozzá.
- Il globo crucigero (globus cruciger in latino) è una sfera con in cima apposta una croce. È un simbolo cristiano usato nel corso del Medioevo sulle monete, nell'iconografia e nelle insegne regali. Esso rappresenta il dominio di Cristo (la croce) sul mondo (la sfera).
- Een rijksappel is een bol met daarboven op een kruis(je). De rijksappel stelt de wereld voor. De persoon die het object in zijn hand heeft, de wereld dus bezit, stelt een vorst voor. Het is dan ook een van de regalia. Menig koning of keizer staat dan ook afgebeeld met een rijksappel in zijn ene en een scepter in de andere hand. Soms worden deze twee dingen gecombineerd tot een machtssymbool.
- Rikseple er en kuleformet gjenstand av metall som er et makt- og verdighetstegn for gudeskikkelser, monarker og deres ektefeller. Rikseplet kan symbolisere herredømme over jordkloden, himmelhvelvet eller universet («himmelglobe»). Bruken av et symbolsk rikseple stammer fra hellensk tid. De romerske keisere benyttet en kuleformet globe som et maktsymbol (visstnok kalt «globus imperialis»). Senere og opp mot vår tid, blir mange europeiske monarker avbildet mens de holder et rikseple, særlig når de sitter på en tronstol. Slike avbildninger finnes bl.a. i kongelige segl («sigiller») og ved tittelbladet på trykte lovbøker. En gjenstand utformet som et rikseple i edelt metall, har vært et av de verdighetstegnene som blir høytidelig overrakt til monarker under kroningsseremonier. Et rikseple er fra 400-tallet etter Kristus som oftest avbildet som en stor kule med et kors på toppen. I senere tid kan riksepler som er til bruk ved kroninger, ha en stett slik som de norske rikseplene for konge og dronning fra 1800-tallet. Fra hellensk tid har riksepler vært avbildet med en tredeling av kulens øverste halvdel. Delingen er gjort med et bånd eller et belte. Denne tredelingen skal visstnok symbolisere Europa, Asia, Afrika og havene mellom verdensdelene. I nyere riksepler til bruk ved kroninger, er disse båndene besatt med juveler, dannet av perler eller utstyrt med mønster. På toppen av slike riksepler kan det dessuten være en liten kule som igjen på sitt toppunkt har et kors. Et rikseple er gjerne helt gullfarget, men kan også være blåfarget strødd med gullstjerner, slik som den lille kulen øverst på den norske konges rikseple og øverst på den norske kongekrone og dronningkrone. Blåfargen kan symbolisere himmelrommet eller universet. Blå glober finnes i bilder av Jesus og engler, bl.a. med Jesus stående på globen. En fremstilling av et rikseple kan også være en stilisert, grafisk figur. Et rikseple inngår som symbolsk figur i malerkunst, allegorier m.v. Et rikseple finnes også som grafisk figur i segl («sigiller»),våpenskjold og andre kjennetegn bl.a. i varemerker (f. eks. Harris Tweed). Det er et stilisert rikseple i kommunevåpen, bl.a. for det svenske Uppsala län, og i noen slektsvåpen med allegoriske figurer, bl.a. i skjoldene til de norske slektene Leganger, Steenbuch og Winge, samt i hjelmtegnene til Klüver og Reichborn.
- Jabłko królewskie – jeden z trzech symboli władzy królewskiej, obok korony i berła, oznaczający władzę w czasach średniowiecza w chrześcijańskim kręgu kulturowym. Używane było na monetach, w ikonografii i regaliach królewskich. Było symbolem władzy sprawowanej nad światem, trzymane w ręku króla bądź niekiedy anioła. Jabłko królewskie symbolizuje u króla umiłowanie wiary chrześcijańskiej i zazwyczaj zrobione jest ze złota. Kulisty kształt dawał wyobrażenie całości. Trzymany w lewej ręce – po stronie serca. Krzyż przypominał, że monarcha rządził w imieniu Chrystusa. Pierwotnie prawo używania jabłka (globusa) przysługiwało wyłącznie cesarzom rzymskim (rzymsko-frankijskim i rzymsko-niemieckim) i było symbolem ich władzy nad całym zamieszkanym światem chrześcijańskim. Poczynając od XI w. , kiedy rozpoczął się upadek idei cesarskiego uniwersalizmu, jabłka zaczęli używać także europejscy królowie, aby zaznaczyć swoją niezależność od cesarza.
- Файл:Denmark globus cruciger. jpg Датская держава Файл:Russian regalia. jpg Царские регалии: шапка, скипетр, держава из так называемого Большого наряда царя Михаила Фёдоровича Романова Держа́ва — (древнерусское «държа» — власть) символ государственной власти монарха, представлявшая собой золотой шар с короной или крестом. Исторически держава была знаком отличия императоров Римской империи и английских королей, позже стала атрибутом власти ряда западноевропейских монархов. С наступлением христианской эры держава увенчалась крестом. Россия переняла данную традицию у Польши. Впервые держава была использована как символ власти русского царя при венчании Лжедмитрия I (1605 год). Если скипетр считается символом мужского начала, то держава — женского. Держава (или державное яблоко) в русской христианской традиции символизирует Царство Небесное и, нередко, в средневековой живописи и иконописи Иисуса Христа или Бога Отца было принято изображать с державой.
- Riksäpple är ett av en korsformig ring omgivet klot, som de romerska kejsarna på sina mynt bära i vänstra handen som tecken av sitt världsherravälde. Kristna härskare bar ett sådant klot, vanligen blått och korskrönt, som tecken för sin värdighet och del av rikets regalier. Latin orbis terrarum, globus imperialis.
|
| rdfs:comment
|
- The globus cruciger is an Orb (lat. globus) topped (lat. gerere = to wear) with a cross (lat. crux), a Christian symbol of authority used throughout the Middle Ages and even today on coins, iconography and royal regalia. It symbolises Christ's (the cross) dominion over the world (the orb), literally held in the dominion of an earthly ruler (or sometimes celestial being such as an angel).
- Ein Reichsapfel (lat. Globus Cruciger, von globus „Kugel“, crux „Kreuz“ und gerere „tragen“) ist ein Herrschaftszeichen in Form einer Weltkugel mit aufgesetztem Kreuz.
- El globus imperial (en llatí globus cruciger, «globus que porta una creu»; en alemany Reichsapfel, «poma imperial») és una figura esfèrica coronada d'una creu. Era un dels símbols del Sacre Imperi Romanogermànic i també l'utilitzaren altres monarquies. Es tracta d'un símbol cristià usat a l'edat mitjana en monedes, escuts, en la iconografia i les insígnies reials com els ceptres, en fites... Representa el domini de Crist (la creu) sobre el món (l'esfera).
- Královské jablko je jedním z korunovačních klenotů ve tvaru koule s nasazeným křížem na horní straně. Symbolizuje moc a vládu nad světem (koule je symbolem univerzální vlády), kterou vykonává křesťanský panovník (kříž).
- El orbe o globus cruciger en latín, es una joya que representa un globo terráqueo rematado con una cruz. El orbe es un símbolo cristiano de autoridad utilizado a través de los tiempos y que figura hoy en día en monedas, iconografía y en las Joyas de la Corona de algún país o antiguo estado como Austria, Baviera, Dinamarca, Rusia o Suecia.
- L'orbe (globus cruciger en latin) est un globe surmonté d'une croix, utilisé comme insigne royal pour le sacre de la plupart des monarchies d'Europe. C'était le cas en particulier dans le Saint-Empire, où il était désigné sous le nom d'"orbe impérial". Lors des sacres des monarques britanniques, un orbe est toujours utilisé.
- Fájl:Crown, Sword and Globus Cruciger of Hungary. jpg A Szent Korona és az országalma Az országalma az uralkodói hatalmi jelképek egyike. A magyar koronázási jelvények között is találunk országalmát. A éggömb már az ókortól szerepel a hatalmi szimbólumok között. A bizánci császárok és a Karoling uralkodók is sokszor a kezükben tartanak egy gömb alakú tárgyat a róluk készült ábrázolásokon.
- Il globo crucigero (globus cruciger in latino) è una sfera con in cima apposta una croce. È un simbolo cristiano usato nel corso del Medioevo sulle monete, nell'iconografia e nelle insegne regali. Esso rappresenta il dominio di Cristo (la croce) sul mondo (la sfera).
- Een rijksappel is een bol met daarboven op een kruis(je). De rijksappel stelt de wereld voor. De persoon die het object in zijn hand heeft, de wereld dus bezit, stelt een vorst voor. Het is dan ook een van de regalia. Menig koning of keizer staat dan ook afgebeeld met een rijksappel in zijn ene en een scepter in de andere hand. Soms worden deze twee dingen gecombineerd tot een machtssymbool.
- Rikseple er en kuleformet gjenstand av metall som er et makt- og verdighetstegn for gudeskikkelser, monarker og deres ektefeller. Rikseplet kan symbolisere herredømme over jordkloden, himmelhvelvet eller universet («himmelglobe»). Bruken av et symbolsk rikseple stammer fra hellensk tid. De romerske keisere benyttet en kuleformet globe som et maktsymbol (visstnok kalt «globus imperialis»).
- Jabłko królewskie – jeden z trzech symboli władzy królewskiej, obok korony i berła, oznaczający władzę w czasach średniowiecza w chrześcijańskim kręgu kulturowym. Używane było na monetach, w ikonografii i regaliach królewskich. Było symbolem władzy sprawowanej nad światem, trzymane w ręku króla bądź niekiedy anioła. Jabłko królewskie symbolizuje u króla umiłowanie wiary chrześcijańskiej i zazwyczaj zrobione jest ze złota.
- Файл:Denmark globus cruciger. jpg Датская держава Файл:Russian regalia.
- Riksäpple är ett av en korsformig ring omgivet klot, som de romerska kejsarna på sina mynt bära i vänstra handen som tecken av sitt världsherravälde. Kristna härskare bar ett sådant klot, vanligen blått och korskrönt, som tecken för sin värdighet och del av rikets regalier. Latin orbis terrarum, globus imperialis.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
