| dbpprop:abstract
|
- In linguistics, a gerundive is a particular verb form. The term is applied very differently to different languages; depending on the language, gerundives may be verbal adjectives, verbal adverbs, or finite verbs. Not every language has gerundives.
- Das Gerundivum (nicht zu verwechseln mit dem Gerundium) ist im Lateinischen ein Verbaladjektiv der a- und o-Deklination mit passivischer Bedeutung, welches eine Notwendigkeit ausdrücken kann. Da das Deutsche die entsprechende Verbform nicht kennt, ist eine wörtliche Übersetzung nicht möglich. Eine ähnliche grammatische Konstruktion existiert im Deutschen, ist aber selten. Zum Beispiel der Auszubildende (derjenige, der ausgebildet werden muss oder soll), die auf den Anstand zu nehmende Rücksicht oder der zurückzugewährende Gegenstand. Wird das Gerundivum attributiv gebraucht, kann es sinngemäß einem Gerundium entsprechen und wird auch so übersetzt. Beispiele: in legendo (Gerundium) – beim Lesen, in libro legendo (Gerundivum) – beim Lesen des Buches Liber legendus est – Das Buch muss gelesen werden / muss man lesen Bei einem Objekt im Akkusativ (oder bei passiver Konstruktion bei einem Subjekt im Nominativ) kann die Absicht oder der Zweck signalisiert werden. Beispiel: Do tibi litteras legendas – Ich gebe dir die Briefe zu lesen Wird es prädikativ bzw. als Prädikatsnomen gebraucht, signalisiert es eine Verpflichtung („notio necessitatis“), ein Verbot oder eine Möglichkeit, dabei steht das Gerundivum in Kopula mit esse. Beispiele: liber legendus – ein Buch, das gelesen werden muss / ein zu lesendes Buch / ein lesenswertes Buch Amanda – die Liebenswerte labores non fugiendi – Anstrengungen, die man nicht scheuen darf dolor vix (non) ferendus – ein Schmerz, den man kaum (nicht) ertragen kann / ein kaum erträglicher (unerträglicher) Schmerz Ein Dativ kann verwendet werden um den Agens der Verpflichtung zu bestimmen (Dativus auctoris): Liber nobis legendus est - Uns ist das Buch ein zu lesendes. oder Wir müssen das Buch lesen. Das Gerundivum wird durch Anhängen von -(e/u)nd + Kasus-/Genus-/Numerusendung an den Verb-Stamm gebildet. Es wird, wie gewöhnliche Adjektive, in Übereinstimmung mit seinem Bezugswort durch alle Kasus flektiert. Ein bekanntes Gerundivum ist in „Ceterum censeo Carthaginem esse delendam“ (Übrigens meine ich, dass Karthago zerstört werden muss), mit dem Cato angeblich jede seiner Reden beendete, enthalten: delendam ist das Gerundivum von delere zerstören. Im Litauischen gibt es das Gerundivum auf -na(s), zum Beispiel skaitytina knyga – ein zu lesendes Buch. Ein oft gebrauchter Merksatz für das Gerundivum lautet: „Es endet auf -NDUS, was getan werdeN mUSs. “
- El gerundivo es una forma verbal impersonal. Es el nombre dado al participio pasivo futuro del verbo latino, y por su valor adjetival está englobado normalmente dentro de los participios. Además del latín, son pocas las lenguas que han formado uno; por lo general, significados equivalentes son expresados mediante construcciones perifrásticas más analíticas en las demás lenguas.
- El gerundivo es una forma verbal impersonal. Es el nombre dado al participio pasivo futuro del verbo latino, y por su valor adjetival está englobado normalmente dentro de los participios. Además del latín, hay otras lenguas que lo poseen, entre las que se encuentran el sánscrito y el tigriña, aunque por lo general significados equivalentes son expresados mediante construcciones perifrásticas más analíticas en las demás lenguas.
- A gerundivum a latin nyelvben az ige szenvedő, egyidejű melléknévi igeneve (participium imperfectum passivi). Képzése: az ige imperfectumtöve + ‑ndus, ‑nda és ‑ndum (hímnem, nőnem és semlegesnem). A gerundivum nem tévesztendő össze a gerundiummal, amely a főnévi igenév függő eseteit hivatott pótolni, és a magyar ‑ás/‑és képzős deverbális főneveknek, ill. bizonyos esetekben a határozói igenévnek feleltethető meg. Önálló melléknévi használatban az idők során felvett egy szükségességet, lehetőséget kifejező árnyalatot. Példák: cantio cantanda ’az eléneklendő dal’, mirandus ’csodálnivaló, csodálatra méltó’. Képzőjének átvételével született a magyar ’‑andó, ‑endő’ beálló melléknévi igenévi alak, mely a jelentésében hasonlóan bír egy kellési árnyalattal. Másik fontos funkcióját az úgynevezett gerundivumos szerkezetben tölti be, erre gyakran szintén csak röviden gerundivumként hivatkoznak. Ez egy fordított jelzős szerkezet (fordítottnak azért nevezzük, mert ami formailag jelző benne, az valójában a főnévi fogalmat kifejező jelzett, azaz maga a gerundivumi alak, ami pedig formailag jelzett, valójában főnévi jelzőként működik), amikor például ’a város elpusztításához’ szerkezetet szó szerint úgy fejezik ki: ’az elpusztítandó városhoz’ (ad delendam urbem). Fordított jelzős szerkezetről lévén szó, ilyenkor a főnév (a szerkezet feje, esetünkben a városhoz) határozza meg a gerundivum nemét, számát és esetét. Ezt a jelentést a magyarhoz hasonló módon is ki lehet fejezni más eszközökkel, például gerundiummal (ad delendum urbis), causa/gratia okhatározói posztpozícióval, supinumos szerkesztéssel, infinitivusszal, mellékmondattal (többféleképpen is).
- Il gerundivo è, in grammatica latina, un aggettivo verbale con valore passivo, che esprime il dovere o la necessità: Liber legendus si tradurrà appunto il libro da leggere, che deve essere letto. Si declina come un aggettivo della prima classe e si forma aggiungendo al tema del presente del verbo le terminazioni "-andus, -a, um" per la prima coniugazione, "-endus, -a, -um" per la seconda e la terza e "-iendus, -a, -um" per la quarta. Esempi: laudare -> lauda-nd-us, -a, -um terrere -> terre-nd-us, -a, -um mittere -> mitt-e-nd-us, -a, -um capere -> capi-e-nd-us, -a, -um audire -> audi-e-nd-us, -a, -um Il gerundivo è particolarmente utilizzato nella lingua latina all'interno della cosiddetta perifrastica passiva, formata da un gerundivo e da una voce del verbo essere. Questa particolare costruzione esprime l'idea passiva del dovere: Esempio: Carthago delenda est: Cartagine deve essere distrutta. Il complemento d'agente nella perifrastica passiva è espresso in caso dativo; in caso di confusione per la presenza di altri dativi, si segue la normale regola dell'a o ab + ablativo. Esempio: Nobis de proelio cogitandum est: Noi dobbiamo riflettere sulla guerra .
- Het gerundivum is een grammaticale constructie die vooral in het Latijn gebruikt wordt. Het gerundivum is een verbaaladjectief. Dit wil zeggen dat het bijvoeglijk wordt verbogen (bonus, -a, -um) en wordt vertaald met 'moeten... kunnen... ' of als het negatief is met 'niet mogen... ' of 'niet kunnen... ' Een beroemd voorbeeld van het gerundivum is het woord delendam in de uitspraak van de Romeinse senator Cato: Ceterum censeo Carthaginem esse delendam. Ook het woord agenda is een gerundivum, net als de woorden promovendus, legenda, examinandus, addendum en corrigendum en de eigennaam Amandus. Ook het Nederlandse woord legende is van oorsprong een gerundivum.
- Герунди́в — одна из нефинитных форм глагола — термин традиционной латинской грамматики, обозначающий пассивное причастие будущего времени с дополнительным оттенком долженствования (например, amandus — тот, которого следует любить; предназначенный для любви). В русском языке похожее значение иногда могут иметь прилагательные на основе пассивных причастий настоящего времени с суффиксом -м-: например, непобедимый означает тот, которого невозможно победить (ср. с нормальными причастиями типа гонимый — тот, которого гонят, а не тот, которого следует гнать). Показателем герундива в латинском языке является суффикс -nd-; герундив изменяется по образцу прилагательных традиционных I—II склонения. У латинского герундива имеются две важные синтаксические особенности. Во-первых, он употребляется в составе аналитической конструкции так наз. «пассивного описательного спряжения» (включающей герундив основного глагола и вспомогательный глагол быть’' — как правило, в форме настоящего времени). Формы пассивного описательного спряжения выражают значение необходимости или долженствования, ср. non omnis error stultitia est dicenda не всякая ошибка должна называться глупостью. Во вторых, латинский герундив употребляется в составе особой герундивной конструкции, в которой герундив по смыслу соответствует отглагольному существительному, управляющему другим существительным N, но морфологически употреблен как прилагательное, определяющее это существительное N. Такая формально-семантическая асимметрия оказывается возможна во многом как раз благодаря пассивно-долженствовательному значению герундива. Ср. пример герундивной конструкции rem ad colendos agros necessariam (Cicero, De natura deorum II) вещь, для возделывания полей необходимую, буквально необходимую для полей, подлежащих возделыванию / для полей, которые следует возделать. Как можно заметить, более «симметричной» в формально-семантическом плане в таких случаях была бы конструкция не с герундивом, а с герундием (по типу ad colendum agros для возделывания полей). В классическом латинском языке такая конструкция, действительно, была возможна, но по частоте употребления намного уступала «асимметричной» герундивной конструкции. Таким образом, латинский герундив в классическом языке употреблялся в равной степени и для передачи долженствования, и, так сказать, «вместо» отглагольного имени. За пределами латинской грамматики термин «герундив» практически не применяется; можно отметить его использование во французской грамматической традиции, где термин «gérondif» обозначает деепричастия со значением обстоятельства образа действия (типа en parlant ‘разговаривая’). Такое употребление с теоретической точки зрения нельзя признать удачным, так как в латинском языке в подобной функции употреблялся как раз не герундив, а герундий.
- Gerundivum (ej att förväxla med gerundium) är en infinit verbform som fungerar som ett adjektiv. Gerundivum påträffas i exempelvis latin, där det uttrycker önskvärdhet eller nödvändighet och i regel har passiv betydelse.
|
| rdfs:comment
|
- In linguistics, a gerundive is a particular verb form. The term is applied very differently to different languages; depending on the language, gerundives may be verbal adjectives, verbal adverbs, or finite verbs. Not every language has gerundives.
- Das Gerundivum (nicht zu verwechseln mit dem Gerundium) ist im Lateinischen ein Verbaladjektiv der a- und o-Deklination mit passivischer Bedeutung, welches eine Notwendigkeit ausdrücken kann. Da das Deutsche die entsprechende Verbform nicht kennt, ist eine wörtliche Übersetzung nicht möglich. Eine ähnliche grammatische Konstruktion existiert im Deutschen, ist aber selten.
- El gerundivo es una forma verbal impersonal. Es el nombre dado al participio pasivo futuro del verbo latino, y por su valor adjetival está englobado normalmente dentro de los participios. Además del latín, son pocas las lenguas que han formado uno; por lo general, significados equivalentes son expresados mediante construcciones perifrásticas más analíticas en las demás lenguas.
- El gerundivo es una forma verbal impersonal. Es el nombre dado al participio pasivo futuro del verbo latino, y por su valor adjetival está englobado normalmente dentro de los participios. Además del latín, hay otras lenguas que lo poseen, entre las que se encuentran el sánscrito y el tigriña, aunque por lo general significados equivalentes son expresados mediante construcciones perifrásticas más analíticas en las demás lenguas.
- A gerundivum a latin nyelvben az ige szenvedő, egyidejű melléknévi igeneve (participium imperfectum passivi). Képzése: az ige imperfectumtöve + ‑ndus, ‑nda és ‑ndum (hímnem, nőnem és semlegesnem). A gerundivum nem tévesztendő össze a gerundiummal, amely a főnévi igenév függő eseteit hivatott pótolni, és a magyar ‑ás/‑és képzős deverbális főneveknek, ill. bizonyos esetekben a határozói igenévnek feleltethető meg.
- Il gerundivo è, in grammatica latina, un aggettivo verbale con valore passivo, che esprime il dovere o la necessità: Liber legendus si tradurrà appunto il libro da leggere, che deve essere letto. Si declina come un aggettivo della prima classe e si forma aggiungendo al tema del presente del verbo le terminazioni "-andus, -a, um" per la prima coniugazione, "-endus, -a, -um" per la seconda e la terza e "-iendus, -a, -um" per la quarta.
- Het gerundivum is een grammaticale constructie die vooral in het Latijn gebruikt wordt. Het gerundivum is een verbaaladjectief. Dit wil zeggen dat het bijvoeglijk wordt verbogen (bonus, -a, -um) en wordt vertaald met 'moeten... kunnen... ' of als het negatief is met 'niet mogen... ' of 'niet kunnen... ' Een beroemd voorbeeld van het gerundivum is het woord delendam in de uitspraak van de Romeinse senator Cato: Ceterum censeo Carthaginem esse delendam.
- Герунди́в — одна из нефинитных форм глагола — термин традиционной латинской грамматики, обозначающий пассивное причастие будущего времени с дополнительным оттенком долженствования (например, amandus — тот, которого следует любить; предназначенный для любви).
- Gerundivum (ej att förväxla med gerundium) är en infinit verbform som fungerar som ett adjektiv. Gerundivum påträffas i exempelvis latin, där det uttrycker önskvärdhet eller nödvändighet och i regel har passiv betydelse.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
