| dbpprop:abstract
|
- The Anatolian Turkish Beylik of Germiyan with its capital in Kütahya was one of the prominent frontier principalities established by Oghuz Turkish clans after the decline of Seljuk Sultanate of Rûm. For a brief period in the second half of the 14th century, Germiyan Dynasty was second only to Karamanoğlu Dynasty in its rising power. But they were later taken over by the neighboring Osmanoğlu dynasty, who were to found the Ottoman Empire later. Germiyans played a crucial role in settling Turkish populations along the coastal regions of the Aegean Sea, the founders of the Beyliks of Aydınoğlu, Saruhan, İnançoğlu and Menteşe having started out as Germiyan commanders. The beylik was probably established by members of the Afshar clan of Oghuz Turks. Because of various factors arising from the Mongol invasion, their branch of the clan had left the regions of Fars and Kirman, and headed west into Anatolia, having remained for a time around Malatya, and then moving to the Kütahya area, where their beylik was formed rather rapidly. They rebelled against the central power in 1283, upon the execution of the sultan Kaykhusraw III by the Mongols, and placing of Mesud II on the Seljuk throne. The struggle between combined Mongol-Seljuk forces based in Konya and the rebel forces of Germiyan continued until 1290. An agreement could only be reached in 1299, upon which the Germiyan Dynasty also entered into possession of Ankara. When the Ilkhanid governor Emir Çoban took over Anatolia in 1314, they declared allegiance and concentrated on raids towards the regions to their west. Their western offshoots that were the Beyliks of Menteşe, Aydınoğlu, İnançoğlu, Saruhan and Karesi were all subject to the Germiyan in the early periods of their foundation, while the Beyliks of Sâhib Ata and Hamidoğlu to the south had to rely on them for protection against attacks from the Karamanoğlu. As for the northern regions of Anatolia, Byzantine sources record Umur Bey, a commander and son-in-law to the Germiyan family, to be the possessor of Paphlagonia, where Candaroğlu dynasty was to rule only after Germiyan power weakened. Their strong political entity was eventually surrounded by newer states established by their own former commanders, leaving the Germiyan no outlet to the coastline or to Byzantine territory. Their powerful Karamanoğlu neighbors exerting constant pressure from the east, Germiyan gradually fell under the rising influence of the Ottomans. The actual Turkish province of Kütahya was called the sub-province and later province of Germiyan until the early years of the Republic of Turkey, when which it was re-named after its central town. The founding dynasty of the beylik produced descendants who illustrated themselves either under the Ottoman Empire or in present-day Turkey, a notable one among these being the 19th century grand vizier Abdurrahman Nureddin Pasha.
- Die Germiyan waren ein anatolisches Beylik mit der Hauptstadt Kütahya und eines der bekanntesten Grenzfürstentümer der oghusischen Stämme nach dem Fall des Sultanats der Rumseldschuken. Es bestand von 1300 bis 1429. Für eine kurze Zeit in der zweiten Hälfte des 14. Jahrhunderts war die Dynastie der Germiyan nach den Karamaniden die stärkste Dynastie in Anatolien. Doch sie wurden später durch die Nachbardynastie der Osmanen, die das Osmanische Reich gründen sollten, übernommen. Die Germiyan spielten eine wichtige Rolle bei der Besiedlung der ägäischen Küste durch die Türken. Die Gründer der Fürstentümer der Aydınoğlu, der Saruhan, der İnançoğlu und der Mentesche waren allesamt ehemalige Befehlshaber der Germiyan. Das Beylik wurde wahrscheinlich durch den Afscharenstamm der Oghusen gegründet. Infolge der mongolischen Invasion im Iran verließ der Stamm die Regionen um Fars und Kerman und wanderte in Richtung Westanatolien, wobei er eine zeitlang im Gebiet von Malatya blieb, bevor er nach Kütahya zog, wo er dann in kurzer Zeit das Beylik errichtete. Die Germiyan rebellierten 1283 gegen ihre seldschukischen Oberherren, als Sultan Kai Chosrau III. hingerichtet wurde und Mas'ud II. dank der Mongolen auf den Thron kam. Der Kampf zwischen den mongolisch-seldschukischen Armeen aus Konya und den Rebellen aus Germiyan setzte sich bis 1290 fort. Eine Einigung wurde erst 1299 erzielt, mit der die Germiyan auch in den Besitz Ankaras kamen. Als der Gouverneur der Ilchane Amir Chupan Anatolien 1314 übernahm, erklärten die Germiyan ihre Loyalität und konzentrierten ihre Raubzüge auf Gebiete westlich von sich. Ihre westlichen Nachbarn, die Beyliks von Mentesche, Aydınoğlu, İnançoğlu, Saruhan und Karesi, waren in ihren Anfangszeiten Untertanen der Germiyan, während die südlichen Beyliks der Sâhib Ata und der Hamidoğlu sich auf den Schutz der Germiyan gegen die Karamaniden verließen. Nördlich der Germiyan berichten byzantinische Quellen von einem Umur Bey, einem Befehlshaber und Schwiegersohn der Germiyan, der im Besitz Paphlagoniens gewesen sein soll. Später bildete sich hier das Beylik der Candaroğlu. Die Germiyan wurden schließlich von neuen Beyliks, die von ihren eigenen ehemaligen Befehlshabern gegründet wurden, umringt. Damit blieb ihnen der Zugang zur Küste oder zum byzantinischen Territorium verwehrt. Ihre mächtigen Nachbarn, die Karamaniden, übten vom Osten her ständig Druck aus und die Germiyan gerieten mit der Zeit immer mehr unter dem Einfluss der Osmanen, so dass sie dann ab 1429 im Osmanischen Reich aufgingen. Die gegenwärtige Provinz Kütahya war anfangs ein Sandschak und später das Vilayet Germiyan bis in die frühen Jahre der Republik Türkei, als die Provinz nach der Provinzhauptstadt Kütahya umbenannt wurde. Die Gründerdynastie des Beyliks hatte viele Nachfahren, die im Dienste der Osmanen und sogar der Republik Türkei standen. Ein bekannter Nachfahre war der Großwesir des 19. Jhr. Abdurrahman Nureddin Pascha.
- El Beylik de Germiyan-oğhlu (també anomenat Kermiyān, Germiyan, Germiyanoğulları o Gabella de Cesa) va ser un dels Beyliks Turcs d'Anatòlia i tenia per capital la ciutat de Kütahya, a l'actual Turquia. Durant un breu període de temps en el segle XIV, la dinastia de Germiyan fou la més poderosa per darrera de la dinastia del Beylik de Karaman-oğhlu. Posteriorment però, foren conquerits pel Beylik d'Osman-oğhlu, fundadors de l'imperi Otomà.
- La principauté (ou beylicat, émirat) de Germiyan tient son nom de l'une des principales dynasties turcomanes, les Germiyanides qui s'était établie en Anatolie à la fin du sultanat seldjoukide de Roum. Les sources historiques donnent souvent l'année 1283 comme date de fondation de cette principauté. La dynastie s'inscrivait dans la seconde partie de la période dite de l'époque des beylicats d'Anatolie.
- В первый раз туркменское племя Гермийан упоминается в XIII веке близ Малатьи. Позже Гермияногуллары, под натиском монголов, переселились в Кютахью. Здесь Гермияногуллары боролись с Румским султанатом и с монголами за свою независимость. Основателем этого бейлика является Али Шир. Его сын сын Йакуб I Гермийан-хан не захотев подчиняться Румскому султанату, перешел в подчинение к монгольским ильханам. Центром бейлика была Кютахья. Так как Гермияногуллары были самым сильным бейликом в Анатолии, все западноанатолийские эмиры так или иначе признавали их власть (В числе их подданных были и Айдыногуллары). Гермияногуллары, в Анатолии встали у власти над отуреченными туркменскими племенами, которые были под угрозой византийского завоевания. Бейлик в своем расцвете занимал территории нынешних Кютахьи, Ушака, Денизли и Афьона (они завоевали Афьон и его окрестности у Сахиб-Атаогулларов). Йакуб I Гермийан-хан в 1314 году захватил Алашехир. Правившие в Денизли Инанчогуллары, являются выходцами из рода Гермияногулларов. В 1314 году в Анатолию пришли монгольские ильханы и многие бейлербеи подчинились Эмир Чобану. Первые годы правления Сулайман-шаха, внука Йакуб I Гермийан-хана прошли относительно спокойно. Но его вмешательство в борьбу между Караманогулларами и Хамидогулларами и принятие им стороны Ильяс Бея из Хамидогулларов, стало причиной для возникновения обострения отношений с Караманогулларами. Сулайман-шах решил заключить договор с османами. С такой целью он решил выдать за сына османского султана Мурада I, Байязида свою дочь и отдать некоторые территории османам. Так в 1381 году Симав и Тавшанлы были отданы османам, Гермияногуллары отошли в Кулу. Йакуб II бей был лишён власти османским султаном Баязидом I, но в 1399 году он успешно бежал из плена в Испале и бежал к Тимуру. После битвы при Анкаре в 1402 году, Тимур вернул ему его бейлик. А Йакуб II бей, таким образом, признал власть Тимура. Затем вмешался в междоусобицу между османскими принцами и поддержывал сторону племянника Мухаммада в борьбе за престол. В 1411 году в результате двух последовательных походов Караманогуллара Мехмед Бея, Йакуб II бей был вынужден покинуть страну. Но затем, Мухаммад I, ставший османским султаном, одержал победу над Караманогулларами в 1414 году и вернул бейлик Йакуб II бею. После недолгого спокойствия, Йакуб II бей, объединившись с Караманами, поддержали сторону претендента на османский престол Мустафы, против султана Мурада II. После того, как Мустафа потерпел поражение и был убит в Изнике (1423 г. ), Йакуб II бей предпочел перейти на сторону законного султана. Вследствие того, что Йакуб II бей умер в 1429 году, не оставив сыновей, его бейлик был присоединён к Османской державе.
- Germiyanoğulları Beyliği, Anadolu Selçuklu Devleti'nin çökmesi ve dağılmasıyla başlayan Anadolu Beylikleri döneminde İç Batı Anadolu’da Kütahya merkezli olarak kurulmuş bir Türkmen beyliğidir. Bu beylik Oğuzlar'ın Avşar boyundandır. Germiyan önceleri Türk boylarından birinin adıyken, Anadolu Selçuklu Devleti'nin son dönemlerinde, 1300 yılında kurulan Germiyanoğulları Beyliğine de ad oldu. Anadolu Selçuklu Devleti'nin parçalanması sırasında İsfendiyar Saruhan, Karaman ve Teke adlı kardeşlerin oluşturdukları Germiyanoğulları aşiretinin payına Kütahya, Ankara, Denizli ve civarı düşmüştü. Germiyanoğulları, başlangıçta Harzemşahlar'a bağlı bir aşiret olarak Selçuklular tarafından Malatya'da yerleştirilmişlerdi. Tarihi araştırmalar onların daha sonra Kütahya ve civarına doğru göç ettiklerini gösteriyor. Germiyanoğulları'nın Celaleddin Harzemşah zamanında Anadolu'ya geldikleri ve onun öldürülmesinden sonra Anadolu Selçuklu hükümdarı I. Alaeddin Keykubad zamanında Selçuklular'ın hizmetine girdiklerine dair güçlü kanıtlar vardır. Germiyan aşiretinin bir üyesi olarak tarihte adı geçen ilk kişi Muzafferiddin bin Ali Şir'dir. Bu kişinin Anadolu Selçuklu hükümdarı II. Gıyaseddin Keyhusrev'e isyan eden Baba İshak'a karşı Babai İsyanı'nı bastırmak üzere gönderildiği ancak yenilerek döndüğü bazı tarihçiler tarafından öne sürülmektedir. Muzafferiddin'in oğlu olması kuvvetle muhtemel bulunan Kerimeddin Ali Şir de 1264 yılında babası gibi Anadolu Selçuklu beylerinden iken Selçuklu şehzadeleri arasındaki taht mücadelesine karıştığı için, IV. Kılıç Arslan zamanında Moğol kumandan Alıncak tarafından katledilmiştir. Germiyanoğulları daha sonra Moğol baskısı nedeniyle Kütahya tarafına göç ettiler. Anadolu Selçuklu Devleti'nin zayıf düşmesinden yararlanıp başarılı olmak isteyen öbür beylikler gibi Germiyanoğulları da özellikle Kütahya ve çevresine yerleştikten sonra, 1243'ten beri Moğol himayesinde bulunan Anadolu Selçukluları'na karşı mücadeleye giriştiler. Germiyanoğulları bu mücadelelerine başladıklarında zaten Kütahya ve çevresinin önemli bir bölümü ellerinde bulunuyordu. 1286 tarihinde topladıkları ordu ile Afyonkarahisar, Akşehir civarını yağma ettiler. Anadolu Selçuklu hükümdarı II. Gıyaseddin Mesud, kendi ordusuyla Moğol ordusunu birleştirerek Germiyanoğulları üzerine yürüdü. Germiyan ordusu, karşısında düzenli ve güçlü kuvvetleri bulunca baş edemeyeceğini anladı ve bir miktar esir vermesine rağmen bütünüyle geri çekilmeyi başardı. II. Gıyaseddin Mesud, çekilen Germiyan ordusunun bir daha dönmeyeceğini tahmin ettiğinden askerlerini ihtiyatsız bırakmıştı. Germiyan esirleri Selçuklu ordusunun bu gafletini gerekli yerlere ilettiler. Bu durumu fırsat bilen Germiyan ordusu bir baskınla Anadolu Selçuklu ordusunu dağıttı ve esirlerini kurtardı. Bu sırada II. Gıyaseddin Mesud'un birçok askeri de öldü. Germiyanoğulları bu şekilde kah yenerek, kah yenilerek Selçuklular'a karşı 15 sene mücadele etiiler. 1291'de bu mücadele Germiyanlılar'ın yenilgisiyle sonuçlandı ve böylece Germiyanoğulları, Selçuklu hakimiyeti altına girdi. Daha sonra Yakup bin Ali Şir, Germiyanoğulları'nın başına geçerek onların bağımsız bir yönetim kurmalarını sağladı. Germiyanoğulları ülkelerinde (bir ara 12 yıl süreyle Osmanlı padişahı Yıldırım Bayezid'in eline geçtiği dönem sayılmazsa) 1428 yılına kadar bağımsız yaşadılar. Beylik bu tarihten sonra Osmanlı Devleti'ne katıldı. Aradaki bu 12 yıllık devre, tarihçileri, Germiyanoğulları'nın tarihini iki devrede incelemeye itmiştir. Germiyanoğulları'nın birinci devresi 1389 yılına kadar sürer. Bu tarihte Osmanlı padişahı Yıldırım Bayezid, Germiyan ülkesini zaptederek Germiyan beyini İpsala kalesine hapsetti. Böylelikle Germiyanoğulları'na ait topraklar 12 yıl süreyle Osmanlı Devleti'ne katılmış oluyordu. Germiyanoğulları'nın ikinci devresi 1402 tarihinde başlar. Timurlenk, Ankara Savaşı'nda Yıldırım Bayezid'i yenince bütün Anadolu beyleri gibi Germiyan beyi II. Yakup Bey de kaybettiği topraklarına yeniden sahip olmuştu. Fakat II. Yakup Bey'in oğlu olmadığından ölmeden önce memleketini Osmanlılar'a bıraktığını vasiyet etti. II. Yakup Bey 1428'de Edirne'ye gelip akrabası II. Murad'la görüştü, bundan bir yıl sonra da öldü. II. Yakup Bey'in ölüm tarihi olan 1429 aynı zamanda Germiyan topraklarının Osmanlılar'a katıldığı tarihtir. Tarihçiler, Kütahya'nın tarihini ele aldıklarında Germiyanoğulları'na her zaman özel bir önem vermişler, bir yüzyıldan fazla bir süre bağımsız yaşamış beyliğin özellikle Osmanlılar'la ilişkilerine yoğun bir ilgi duymuşlardır. Germiyanoğulları'nın çeşitli dönemlerde Osmanlılar'la ilişkileri burada da kısaca ele alınacaktır. İlk Germiyan hükümdarı, bağımsız Germiyan beyliğinin de kurucusu Yakup bin Ali Şir'dir. Yakup Bey hükümdar olduğu 1302'de en kuvvetli Anadolu beyi durumundaydı. Hükümdarlığı zamanında Ankara, Kütahya, Afyonkarahisar, Kula, Simav, Denizli, Birgi ve Keles, Germiyan beyliğinin sınırları içinde yer alan başlıca şehirlerdi. Yakub Bey idaresindeki Germiyanoğulları Beyliği, o zaman Anadolu’da kurulan beyliklerin en güçlülerinden olup, Bizans İmparatorluğu'ndan da her yıl belli bir miktarda vergi ve hediyeler alıyorlardı. Yakub Bey'in Aydınoğlu Mehmet Bey kumandasında Ege sahillerine gönderdiği Germiyanlı ordusu, Bizanslılar dan Ayasluğ ve Birgi ’yi aldı ve bu yörede Aydınoğulları Beyliği'nin kuruluşunun öncüsü oldu. 1. Yakup Bey, 1305’te Menderes Nehri kenarındaki Tripolis şehrini alıp, 1306'da da 12000 piyade ve 8000 süvari ile Bizans'ın iç bölgede kalmış en önemli merkezlerinden olan Alaşehir’i kuşattı. Bizanslılar, İspanya’dan paralı asker olarak getirtmiş oldukları Katalan birliklerini Alaşehir’deki Türk kuvvetleri üzerine gönderince, Germiyanlılar kuşatmayı kaldırdılar. Fakat Alaşehir, bir süre sonra, 1314 yılında 1. Yakup Bey tarafından alınıp, haraca bağlandı. Alaşehir Rumlar ından alınan cizye, Kütahya’da yaptırılan Vacidiye Medresesi'nin ihtiyacına karşılık tutuldu. Yakup bin Ali Şir'in 1340 yılında ölmesinden sonra yerine oğlu Germiyanoğlu Mehmet Bey geçti. Başa geçtiği ilk zamanlarında Bizanslılar, Katalanlar vasıtasıyla, Kula ve Simav’ı Germiyanoğulları Beyliği'nden geri aldılarsa da, Mehmet Bey buraları yeniden topraklarına katmaya muvaffak oldu. Germiyanoğlu Mehmet Beyin vefat tarihi kesin olarak belli olmayıp 1361 olarak tahmin olunmaktadır. Onun da ölümünden sonra büyük oğlu Germiyanoğlu Süleymanşah (Şah Çelebi) hükümdar oldu. Süleyman Şah'ın hükümdarlığının ilk yılları durgun geçti. Osmanlılar'la ilk ilişkiler Şah Çelebi zamanında kuruldu. Karamanoğulları ile Hamitoğulları arasındaki mücadelede Hamitoğlu İlyas Bey'in tarafını tutması, Karamanoğulları ile arasının açılmasına sebep oldu. Süleyman Şah, Karamanoğulları Beyliği'nin baskısı karşısında, Hristiyanlarla mücadelede büyük başarı sağlayan ve sınırlarını genişletmekte olan Osmanoğulları Beyliği ile anlaşma yoluna gitti. Germiyanlı İslam alimi İshak Fakih ve beraberindeki heyet, yüksek hediyeler ile Osmanlı Padişahı I. Murat (Hüdavendigar)'ın huzuruna gönderilerek, Süleyman Şah'ın kızı Devlet Hatun'u Osmanlı Şehzadesi Beyazıt'a vermeyi ve çeyiz olarak da, Kütahya ile beraber Simav, Eğriboz ve Tavşanlı’yı Osmanlılara devretmeyi teklif etti. Germiyanlıların teklifi kabul edildi ve düğün yapıldı. Şehzade Beyazıt da Osmanlı sancağı haline getirilen Kütahya şehrinin yönetimini eline aldı. Kütahya'nın bu yolla Osmanlılar'a geçmesinden sonra Kula, Karahisar'a çekilen Şah Çelebi, memleketinin kalan kısmını Karamanlılar'a karşı böyle koruyabilmişti. Süleymanşah öldükten sonra 1387'de hükümdarlığa geçen II. Yakup Bey 1390 yılına kadar ülkeyi hiç bir savaşa sokmadan idare etti. Osmanlı Devleti'nin 1389'da Haçlılarla yaptığı I. Kosova Savaşı'na giden Osmanlı padişahı I. Murad'a diğer Anadolu beyleri gibi yardımcı asker gönderdi. I. Murad'ın bu savaşta ölmesinden yararlanmak isteyen diğer Anadolu beyleri gibi Yakup Bey de harekete geçti ve ilk olarak kızkardeşinin çeyizi olarak Osmanlı topraklarına katılan yerleri istilaya başladı. Yıldırım Bayezid bunu işitince hızla Anadolu'ya geçti. Saruhan, Aydın ve Menteşe taraflarındaki olayları yatıştırdıktan sonra Germiyan iline doğru yürümeye başladı. Eniştesinin iyi niyetlerle gelmediğini anlayan Yakup Bey, Yıldırım Bayezid'i bir takım hediyelerle karşıladı. Ancak Yıldırım onun bu hareketini samimi bulmadı ve cezalandırdı. Kendisini ve kumandanı Hisar Beyi tutuklatarak Rumeli'de İpsala Kalesi'ne hapsettiği gibi bütün Germiyan topraklarını da Osmanlı Devleti'ne kattı (1390). Yakup Bey bu kalede 9 yıl mahpus kaldıktan sonra 1399'da bir yolunu bulup kaçtı. Kıyafet değiştirerek, deniz yoluyla Suriye’ye, oradan da Timur'un yanına ulaştı ve ondan Germiyan topraklarının yeniden kendisine iade edilmesini istedi. Ankara Savaşı'nda Osmanlı Devleti'ne karşı Timur'un saflarında savaştı. Timurlenk, bunu kendisine sağlayacağına dair söz verdi ve Ankara Savaşı'nda Yıldırım Bayezid'i yendikten sonra öbür Anadolu beylerinin toprakları gibi II. Yakup Bey'in topraklarını da Osmanlılar'dan alıp Germiyanoğulları'na iade etti. Bu arada daha önce çeyiz olarak Osmanlılar'a verilen topraklar da geri alınmış oldu. Ankara Savaşı'nda ordusu dağıldığı halde teslim olmayan ve kurtulmaya çalışan Yıldırım Bayezid'i Yakup Bey'in tanıdığı ve Timur'a gösterdiği böylece onun esir düşmesine sebep olduğu söylenir. Ankara Savaşı'ndan sonra Timur, Kütahya'ya gelmiş, halka dokunmamış yalnız onlardan kurtuluş parası almış, 1 ay kadar da Kütahya'da kalmıştır. Bu arada Osmanlı şehzadeleri arasında taht mücadelesi başlamıştı. II. Yakup Bey, bu mücadelede kızkardeşinin oğlu olan Çelebi Mehmed'in tarafını tutunca, bu yakınlığı benimsemeyen Karamanoğlu Mehmet Bey, iki yıl üst üste düzenlediği seferler ile Kütahya’yı zaptederek Germiyanoğulları Beyliği'ne sahip oldu. Karamanoğulları'nın, Germiyan ülkesindeki hakimiyetleri iki buçuk yıl kadar sürdü. Çelebi Mehmed, kardeşleriyle olan saltanat kavgasını kazandıktan sonra Karamanoğulları'nın üzerine yürüdü ve onları Konya'ya kadar geri sürdü. Germiyan topraklarını geri aldıktan sonra kendisine karşı gösterdiği sadakattan dolayı onları Yakup Bey'e iade etti. Bilindiği gibi Yakup Bey de ölümünden bir yıl önce yerine geçecek oğlu olmadığından ülkesini kızkardeşinin torunu II. Murad'a vasiyet etmiş ve ölümünde sonra Germiyan toprakları tümüyle Osmanlılar'a bağlanmıştı. Yakup Bey'in kabri şimdi evvelce İmaret Mescidi denilen Gök Şadırvan içindedir. Yakup Bey saza söze meraklı bir hükümdar olduğundan özellikle şairleri himaye etmiştir. Kütahyalı Şeyhinin divanında Yakup Bey için yazılmış kasideler ve mersiyeler vardır. Evliya Çelebi de Seyahatname'sinde Yakup Bey'in çöğür denilen sazın mucidi olduğunu anlatır
|