| dbpprop:abstract
|
- The Georgian alphabet is the writing system currently used to write the Georgian language and other South Caucasian (Kartvelian) languages, and occasionally other languages of the Caucasus (such as Ossetic and Abkhaz in the 1940s)
- Das georgische Alphabet ist eines der etwa 14 Alphabete, die weltweit Verwendung finden. Das georgische Alphabet umfasst 33 Buchstaben und jeder Buchstabe entspricht einem Phonem. Es hat als Schrift- und Literatursprache eine lange Tradition.
- L'alfabet georgià és utilitzat modernament per l'escriptura en l'idioma georgià i altres idiomes relacionats com el mingrelià i va ser usat ocasionalment en altres llengües caucàsiques com les d'Ossètia. Hisròricament s'han utilitzat diversos alfabets molt diferents per a l'escriptura en georgià l'usat actualment s'anomenaMkhedruli (მხედრული, "seglar" o "escriptura militar"), aparegut al segle XI. Un alfabet utilitzat abans i potser creat ja abans de Crist és el asomtavruli amb el sinònim de Mrgvlovani (arodonit) L'alfabet actual compta actualment amb 33 letres.
- Gruzínské písmo je hláskové písmo, které se v současné době užívá k zápisu gruzínského jazyka, některých dalších jihokavkazských jazyků a příležitostně i Osetštiny a Abcházštiny, které se však většinou zapisují upravenou azbukou.
- Mxedruli (მხედრული) es el nombre del alfabeto moderno del georgiano. Consta de 33 letras y conserva el orden de los sonidos del alfabeto griego. Reemplazó al asomtavruli que fue sustituido paulatinamente por el kutxovani, de forma angulosa, hacia el siglo IX. El kutxovani fue reemplazado a su vez por la versión de forma más redondeada, conocida como mxedruli, que pasaría a ser común en el siglo XIII.
- Georgialaisia aakkosia (georg. ქართული დამწერლობა, Kartuli damtserloba) käytetään kirjoittamaan georgian kieltä ja muita eteläkaukasialaisia kieliä sekä joskus muita Kaukasuksen alueen kieliä. Georgian kielen ortografia noudattaa pääosin ääntämystä, ja aakkosissa on nykyisin 33 kirjainta. Georgian kielen aakkosia tarkoittava sana on anbani aakkosten kolmen ensimmäisen kirjaimen nimien mukaan. Georgian aakkosissa ei tehdä eroa pien- ja suuraakkosten välillä.
- L’alphabet géorgien créé par Pharnavaz Ier, premier roi de la Géorgie (pays)Géorgie (nommé localement მხედრული, mkhedruli), est l’écriture actuellement utilisée pour écrire le géorgien et quelques autres langues du Caucase, dont le batsba, langue du groupe vainakh (improprement nommées « tchétchène », « ingouche ») qui y ajoute des signes diacritiques. C’est normalement une écriture monocamérale dans sa forme ronde moderne mkhedruli actuelle, soit militaire, comme dans sa forme ronde classique originelle mrgvlovani (მრგვლოვანი, soit onciale, dont les lettres asomtavruli, c'est-à-dire majuscules, étaient différentes des lettres rondes modernes), mais elle fut temporairement une écriture bicamérale dans son ancienne forme ecclésiastique khutsuri (ხუცური, « ecclésiastique », grâce à l’ajout d’un autre alphabet carré nuskhuri ou kutkhovani pour les minuscules, alphabet aujourd’hui totalement abandonné). Certains auteurs utilisent toutefois les lettres rondes classiques asomtavruli comme majuscules dans les textes modernes, les titres de journaux, les logos, etc. , pour lesquelles une forme classique et des fontes modernes coexistent.
- A grúz ábécé, pontosabban kartvéli ábécé az európai ábécékhez hasonlóan, hangjelek, amelyek a kaukázusi nyelvek családjába tartozó kartvéli nyelvek szövegeinek írását segítik elő. A grúz ábécé feltehetően a IV. században született – örmény krónikák szerint ugyanaz az örmény pátriárka: Meszrop Mastoc alkotta újjá, aki a ma is használatos új örmény ábécét alkotta újjá. Sokak szerint, akár az örmény, a kartvéli (grúz) nyelv megújítása is az ő érdeme. A hagyomány szerint, akár az örmény ábécé esetében, a grúz megteremtésénél is a görög ábécé volt a kiindulópont, azonban a különböző betűjelek származása nem ismeretes. Olyan nézet is létezik, hogy a görög és a kartvéli (grúz) ábécét a régi örmény ábécé alapján mintázták, amely a magyar rovásíráshoz nagyon hasonló örmény rovásírásból indult ki. Olyan hagyomány is van, mely szerint a kartvéli ábécét az első, még legendás kartvéli uralkodó – Parnaváz alkotta. A legrégebbi, a kartvéli ábécével írt nyelvi emlékek az V. századból származnak és az első variánsban, az úgynevezett aszomtavruli (ასომთავრული; kartvéli nyelven „egyházi”) vagy más néven mrgvlovani (მრგვლოვანი; kartvéli nyelven „kerek”) írással íródtak. A jelenlegi formában használatos ábécé – a mchedruli (მხედრული; kartvéli nyelven „hadi”) írás, a XI. századból való. A XII. század folyamán kialakult egy másik ábécé is, a nuszchuri-chucuri (ნუსხური-ხუცური), amelynek jellemzője, hogy a betűk szögletesek és általában vallási iratokban használják (lásd a mellékelt ábrát). A kartvéli ábécé érdekessége az, hogy eredetileg nem osztható kis és nagy betűkre, azonban a nyomtatott és gépi írás megjelenésével bevezették az azonos kinézetű kis és nagy betűket, amelyeket azonban nem mindenki fogadott el. Az első nyomtatott grúz ábécét Misztótfalusi Kis Miklós metszette Grúzia királya, Artsil megbízásából. Az idők folyamán kialakult egy írásstílus (a chuceszi írás), amely a két ősi (az aszomtavruli és a nuszcha-chucuri) ábécé alakjait használja, mégpedig a következő módon: az írás alapja a nuszcha-chucuri, de a mondatok első betűit és a megszólítási formákat az aszomtavruli jeleivel írja.
- L'alfabeto georgiano è l'alfabeto attualmente utilizzato per scrivere la lingua georgiana e alcune lingue minoritarie della Georgia, prive di propria tradizione letteraria, quali il mingreliano. L'attuale alfabeto ha trentatré lettere; originariamente ne aveva di più, ma alcune (quelle nelle caselle scure della tabella) sono divenute obsolete. La lingua georgiana è scritta da sinistra a destra. Non esistono caratteri maiuscoli o minuscoli.
- グルジア文字（ქართული ანბანი, k'art'uli anbani）は、グルジアの公用語であるグルジア語を書き表すために用いられる文字である。アブハズ語の表記のために用いられていたこともある。 グルジア文字がいつどのようにして生まれたのかについて、詳しいことは明らかでない。11世紀に書かれたグルジアの年代記は、紀元前3世紀のグルジア王パルナヴァズ（Parnavaz）がグルジア文字を創ったと伝えているが確証はない。アルメニアの史書は、アルメニア文字を創ったとされるメスロプ・マシュトツ（Mesrop-Mashtots）がグルジア文字も創ったと記しているが、これも信憑性に欠ける。 グルジアでキリスト教が国教化された4世紀初めごろに創りだされたとする説が有力である。文字の順序や、ギリシア文字に対応するべき、本来ならばグルジア語には不要な文字があることなどから、ギリシア文字を参考に創られたと推定される。また、円弧と直線の組み合わせという原則に忠実に創られていることから、何らかの別の文字が形を変えたものではなく、独自に創りだされたようだ。 グルジア文字が記されたもので、現在知られている限り最も古い例は、パレスティナのベツレヘム付近の教会で発見された、430年ごろに書かれたと推定される碑文である。グルジア国内では、トビリシから南に30kmほどのところにあるボルニシ（Bolnisi）のシオニ（Sioni）教会の碑文が最も古く、5世紀末のものと考えられている。 歴史的に二度大きく形を変えた。9世紀ごろまでに用いられていた文字は、ムルグロヴァニ（Mrglovani「丸文字」）と呼ばれる。9世紀から11世紀にかけては、ヌスフリ（Nuskhuri「目録文字」）と呼ばれる形が用いられた。11世紀以降、ムヘドルリ（Mkhedruli「戦士文字」）と呼ばれる形が現在に至るまで使用されている。 3種類の文字とも38文字から成るが、現在、そのうち5つは用いられていない。使用されている33文字のうち、5つが母音、28が子音を表す表音文字である。文字とグルジア語の音素が完全に対応し、きわめて整った正書法を可能にしている。
- Het Georgisch alfabet is het schriftsysteem dat momenteel gebruikt wordt om het Georgisch en andere Kartvelische talen te schrijven. Het wordt soms ook gebruikt voor andere talen uit de Kaukasus (zoals Ossetisch in de jaren '40). Het huidige alfabet bestaat uit drieëndertig letters. Oorspronkelijk waren er meer, maar sommige letters (paarskleurige cellen in de onderstaande tabellen) zijn in onbruik geraakt. Het Georgische schrift maakt geen onderscheid tussen grote en kleine letters. Echter, verschillende moderne schrijvers hebben geëxperimenteerd met het gebruik van Asomtavruli-letters als hoofdletters.
- Det georgiske alfabetet brukes i dag i georgisk og noen få andre språk i Kaukasus. Dagens alfabet har 33 bokstaver. Det pleide å ha fler, men noen bokstaver brukes ikke lenger. Alfabetet er kjent siden 400-tallet e. kr. Dets opprinnelse er noe dunkel. Det har visse tegn som ligner på greske skriftstegn, men noen tegn kan også ha en annen opprinnelse. Skriften er for det meste overensstemmende med lydene i det talte språk. Unic = unicode ]
- Alfabet gruziński – rodzaj pisma głoskowego, służący do zapisywania języka gruzińskiego oraz kilku innych języków z rodziny kartwelskiej. Alfabet gruziński powstał najprawdopodobniej w IV w. n.e. Za podstawę do jego tworzenia służył albo alfabet syryjski, albo alfabet grecki, jednak szczegółowe pochodzenie znaków nie jest znane. Zgodnie z tradycją, za twórcę alfabetu gruzińskiego uważany jest legendarny pierwszy gruziński władca – Parnawaz. Istnieje również przekaz, według którego alfabet gruziński opracował Mesrop Masztoc, którego autorstwa jest również alfabet ormiański. Alfabet gruziński posiada trzy kroje pisma, dość różniące się od siebie. Są to asomtawruli (gruz. 'majuskuła'), zwany też mrgwlowani (gruz. 'zaokrąglony'), chucuri (gruz. 'kościelny') określany niekiedy jako nuschuri (gruz. 'minuskuła') oraz mchedruli (gruz. 'rycerski'). Najstarsze zabytki zapisane alfabetem gruzińskim pochodzą z V w. n.e. i zapisane są w asomtawruli. Obecnie jest używana forma mchedruli, stworzona w XI w. , która ostatecznie wyparła pozostałe kroje w XVIII w. Współczesny alfabet gruziński składa się z 33 znaków. Nie są rozróżniane wielkie i małe litery. ¹ Tam, gdzie nie zostały podane informacje dotyczące wymowy, pokrywa się ona z polskim odpowiednikiem. ² Glottalizacja oznacza dodatkowe zwarcie krtani w momencie wymawiania danej spółgłoski. ³ Przydech oznacza krótkie h po spółgłosce. Spotyka się też użycie połączeń dz, dž dla ძ, ჯ i kreskę przy przydechowych, a nie glottalizowanych.
- O alfabeto georgiano é o alfabeto actualmente usado para escrever a língua georgiana e outras línguas do Cáucaso. O alfabeto moderno tem trinta e três letras. Originalmente, eram mais, mas algumas letras (sombreadas a roxo nas tabelas abaixo) caíram em desuso. O alfabeto georgiano não distingue entre letras maiúsculas e minúsculas. Contudo, versões modernas de "maiúsculas" das letras (análogas às letras de imprensa) foram inventadas e são usadas em certas ocasiões, tais como em títulos de jornais. Estas letras "maiúsculas", ao contrário do convencional, alinham-se todas ao mesmo nível e têm a mesma altura. O antigo alfabeto "asomtavruli" já não é usado na escrita moderna, mas ainda se pode encontrar em várias inscrições em monumentos antigos e textos litúrgicos. Nota: dependendo do tipo de letra presente no seu sistema, esta tabela poderá estar a apresentar a versão "maiúscula" do alfabeto e não o alfabeto asomtavruli
- Alfabetul Georgian (în georgiană ქართული დამწერლობა) este folosit în scrierea limbii georgiene şi a altor limbi Kartveliene. Alfabetul se numeşte Mkhedruli, prima oară menţionat prin secolul al XI-lea. Influenţele greceşti şi arameice s-au arătat, dar unii oameni, precum Tamaz V. Gamkrelidze au spus că a fost conceput mai mult după modelul grecesc decât preluate bazele din forme vechi ale alfabetului Aramaic, chiar dacă fonologic este foarte diferit de cel grecesc. În alfabetul Mkhedruli nu există majuscule, astfel că oamenii uneori folosesc litere ale vechiului alfabet Asomtavruli pe post de litere mari.
- Файл:Oseta kartvela skribojpg Пример текста на осетинском языке, записанного грузинским алфавитом Предисловие к книге, изданной в Южной Осетии в 1940 г Файл:АлфавитыJPG Схожесть некоторых букв армянского (маштоцевского) и древнегрузинского алфавитов Грузи́нское письмо́ — алфавитное письмо, используемое некоторыми картвельскими языками, в первую очередь грузинским, а также спорадически мегрельским, сванским и другими Читается слева направо Современный грузинский алфавит состоит из 33 букв; прописные буквы в алфавите отсутствуют, однако в заголовках и в некоторых других случаях всё слово может быть написано без верхних и нижних выносов, как бы между двух параллельных линий (см иллюстрацию) — такое написание служит аналогом прописных букв в других алфавитах В 1938—1954 годах грузинское письмо (с введением дополнительных знаков) использовалось также для абхазского и осетинского языков
- Georgiska alfabetet används för att skriva georgiska och språk besläktade med detta, såsom megreliska, laz och svanetiska, samt (främst historiskt) vissa andra angränsande språk i Kaukasien som saknat egna alfabet. Det moderna alfabetet består av 33 bokstäver: Utöver dessa tecken finns ytterligare sex, vilka betrakas som förlegade: ჱ ჲ ჳ ჴ ჵ ჶ Det finns tre skilda varianter av alfabetet, varav två historiska, asomtavruli (versaler) och nuschuri (gemener), samt den moderna, mchredruli, som inte gör skillnad mellan gemener och versaler. Modern georgiska skrivs i regel enbart med gemener, det vill säga mchredruli. Versala varianter i form av asomtavruli finns, men används så gott som aldrig. Alfabetet har i georgiska fonemisk överensstämmelse.
- Gürcü alfabesi, Güney Kafkas dilleri yazımında da kullanılan alfabedir. 1940’larda Osetçe’nin yazımında da kullanılmıştır. Gürcü alfabesi, günümüzde dünyada kullanılan 14 yazı sisteminden biridir. Beşi sesli olmak üzere 33 harften oluşur. Büyük-küçük harf ayırımı olmayıp, hepsi aynı şekilde yazılır. Gürcüce'deki sesleri karşılamak üzere Latin alfabesinden geliştirilen bir yazı sistemi de kullanılmaktadır
- Файл:Bolnisi Sioni - Georgian inscription. JPG Один з найдавніших зразків грузинської абетки - напис на церкві Болнісі Сіоні в Південній Грузії Сучасна грузинська абетка, так звана «мхедрулі», тобто «військова», «світська» (на відмінність від «хуцурі», тобто «церковної») складається з 33 літер. Кожна літера означає окремий звук (фонему) і навпаки.
- 格鲁吉亚字母是一種從左到右書寫的字母，用作拼寫屬於南高加索語系的語言。現代格魯吉亞字母有33個字母，但是最初數量更多（參考以下表格，藍色是廢除的字母）。 格魯吉亞字母並沒有大、小寫之分。不過，最近有作者實驗利用一種名為Asomtavruli的舊式字體，充當大寫字體用，主要用於招牌或告示之上。這種字母其實經常都可在歷史建築的銘刻上發現（見左圖），其普及化有助民眾對過往的歷史更瞭解。這種字體的大寫字母列表如下：
|
| rdfs:comment
|
- The Georgian alphabet is the writing system currently used to write the Georgian language and other South Caucasian (Kartvelian) languages, and occasionally other languages of the Caucasus (such as Ossetic and Abkhaz in the 1940s)
- Das georgische Alphabet ist eines der etwa 14 Alphabete, die weltweit Verwendung finden. Das georgische Alphabet umfasst 33 Buchstaben und jeder Buchstabe entspricht einem Phonem. Es hat als Schrift- und Literatursprache eine lange Tradition.
- L'alfabet georgià és utilitzat modernament per l'escriptura en l'idioma georgià i altres idiomes relacionats com el mingrelià i va ser usat ocasionalment en altres llengües caucàsiques com les d'Ossètia. Hisròricament s'han utilitzat diversos alfabets molt diferents per a l'escriptura en georgià l'usat actualment s'anomenaMkhedruli (მხედრული, "seglar" o "escriptura militar"), aparegut al segle XI.
- Gruzínské písmo je hláskové písmo, které se v současné době užívá k zápisu gruzínského jazyka, některých dalších jihokavkazských jazyků a příležitostně i Osetštiny a Abcházštiny, které se však většinou zapisují upravenou azbukou.
- Mxedruli (მხედრული) es el nombre del alfabeto moderno del georgiano. Consta de 33 letras y conserva el orden de los sonidos del alfabeto griego. Reemplazó al asomtavruli que fue sustituido paulatinamente por el kutxovani, de forma angulosa, hacia el siglo IX. El kutxovani fue reemplazado a su vez por la versión de forma más redondeada, conocida como mxedruli, que pasaría a ser común en el siglo XIII.
- Georgialaisia aakkosia (georg. ქართული დამწერლობა, Kartuli damtserloba) käytetään kirjoittamaan georgian kieltä ja muita eteläkaukasialaisia kieliä sekä joskus muita Kaukasuksen alueen kieliä. Georgian kielen ortografia noudattaa pääosin ääntämystä, ja aakkosissa on nykyisin 33 kirjainta. Georgian kielen aakkosia tarkoittava sana on anbani aakkosten kolmen ensimmäisen kirjaimen nimien mukaan.
- L’alphabet géorgien créé par Pharnavaz Ier, premier roi de la Géorgie (pays)Géorgie (nommé localement მხედრული, mkhedruli), est l’écriture actuellement utilisée pour écrire le géorgien et quelques autres langues du Caucase, dont le batsba, langue du groupe vainakh (improprement nommées « tchétchène », « ingouche ») qui y ajoute des signes diacritiques.
- A grúz ábécé, pontosabban kartvéli ábécé az európai ábécékhez hasonlóan, hangjelek, amelyek a kaukázusi nyelvek családjába tartozó kartvéli nyelvek szövegeinek írását segítik elő. A grúz ábécé feltehetően a IV. században született – örmény krónikák szerint ugyanaz az örmény pátriárka: Meszrop Mastoc alkotta újjá, aki a ma is használatos új örmény ábécét alkotta újjá.
- L'alfabeto georgiano è l'alfabeto attualmente utilizzato per scrivere la lingua georgiana e alcune lingue minoritarie della Georgia, prive di propria tradizione letteraria, quali il mingreliano. L'attuale alfabeto ha trentatré lettere; originariamente ne aveva di più, ma alcune (quelle nelle caselle scure della tabella) sono divenute obsolete. La lingua georgiana è scritta da sinistra a destra. Non esistono caratteri maiuscoli o minuscoli.
- Het Georgisch alfabet is het schriftsysteem dat momenteel gebruikt wordt om het Georgisch en andere Kartvelische talen te schrijven. Het wordt soms ook gebruikt voor andere talen uit de Kaukasus (zoals Ossetisch in de jaren '40). Het huidige alfabet bestaat uit drieëndertig letters. Oorspronkelijk waren er meer, maar sommige letters (paarskleurige cellen in de onderstaande tabellen) zijn in onbruik geraakt. Het Georgische schrift maakt geen onderscheid tussen grote en kleine letters.
- Det georgiske alfabetet brukes i dag i georgisk og noen få andre språk i Kaukasus. Dagens alfabet har 33 bokstaver. Det pleide å ha fler, men noen bokstaver brukes ikke lenger. Alfabetet er kjent siden 400-tallet e. kr. Dets opprinnelse er noe dunkel. Det har visse tegn som ligner på greske skriftstegn, men noen tegn kan også ha en annen opprinnelse. Skriften er for det meste overensstemmende med lydene i det talte språk. Unic = unicode ]
- Alfabet gruziński – rodzaj pisma głoskowego, służący do zapisywania języka gruzińskiego oraz kilku innych języków z rodziny kartwelskiej. Alfabet gruziński powstał najprawdopodobniej w IV w. n.e. Za podstawę do jego tworzenia służył albo alfabet syryjski, albo alfabet grecki, jednak szczegółowe pochodzenie znaków nie jest znane. Zgodnie z tradycją, za twórcę alfabetu gruzińskiego uważany jest legendarny pierwszy gruziński władca – Parnawaz.
- O alfabeto georgiano é o alfabeto actualmente usado para escrever a língua georgiana e outras línguas do Cáucaso. O alfabeto moderno tem trinta e três letras. Originalmente, eram mais, mas algumas letras (sombreadas a roxo nas tabelas abaixo) caíram em desuso. O alfabeto georgiano não distingue entre letras maiúsculas e minúsculas.
- Alfabetul Georgian (în georgiană ქართული დამწერლობა) este folosit în scrierea limbii georgiene şi a altor limbi Kartveliene. Alfabetul se numeşte Mkhedruli, prima oară menţionat prin secolul al XI-lea. Influenţele greceşti şi arameice s-au arătat, dar unii oameni, precum Tamaz V.
- Georgiska alfabetet används för att skriva georgiska och språk besläktade med detta, såsom megreliska, laz och svanetiska, samt (främst historiskt) vissa andra angränsande språk i Kaukasien som saknat egna alfabet.
- Gürcü alfabesi, Güney Kafkas dilleri yazımında da kullanılan alfabedir. 1940’larda Osetçe’nin yazımında da kullanılmıştır. Gürcü alfabesi, günümüzde dünyada kullanılan 14 yazı sisteminden biridir. Beşi sesli olmak üzere 33 harften oluşur. Büyük-küçük harf ayırımı olmayıp, hepsi aynı şekilde yazılır. Gürcüce'deki sesleri karşılamak üzere Latin alfabesinden geliştirilen bir yazı sistemi de kullanılmaktadır
- Файл:Bolnisi Sioni - Georgian inscription.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
