| dbpprop:abstract
|
- Free jazz is an approach to jazz music that was first developed in the 1950s and 1960s. Though the music produced by free jazz pioneers varied widely, the common feature was a dissatisfaction with the limitations of bebop, hard bop, and modal jazz, which had developed in the 1940s and '50s. Each in their own way, free jazz musicians attempted to alter, extend, or break down the conventions of jazz, often by discarding hitherto invariable features of jazz, such as fixed chord changes or tempos. While usually considered experimental and avant-garde, free jazz has also oppositely been conceived as an attempt to return jazz to its "primitive", often religious roots, and emphasis on collective improvisation. Free jazz is most strongly associated with the '50s innovations of Ornette Coleman and Cecil Taylor and the later works of saxophonist John Coltrane. Other important pioneers included Eric Dolphy, Albert Ayler, Archie Shepp, Bill Dixon, and Sun Ra. Although today "free jazz" is the generally-used term, many other terms were used to describe the loosely-defined movement, including "avant-garde", "energy music" and "The New Thing". Free jazz players were often said to be playing "outside" or "out" (as opposed to "inside", that is, conventionally).
- Free Jazz ist einerseits ein historischer Begriff für (harmonisch) freies Improvisationsspiel im Jazz seit den 1960er Jahren. Andererseits ist es ein bis heute ausstrahlendes Paradigma, das die Möglichkeit zur freien Entfaltung immer neuer Formen im Jazz und auch darüber hinaus (etwa in der Intuitiven Musik) bereithält. Der Begriff selbst kann zu Missverständnissen führen, da eine Freiheit in Bezug auf die herkömmlichen Spielhaltungen des Jazz nur bedingt genutzt wird und es neben einer völligen Freiheit in der Form (Free Form Jazz) durchaus Improvisationen gibt, die auf Kompositionen und kompositionsähnlichen Absprachen über Strukturen beruhen.
- El Free-jazz (jazz lliure) és un estil de jazz que es caracteritza per la disminució de la dependència dels límits formals Es va desenvolupar en la dècada dels cinquanta i seixanta Els capdavanters de l'estil van ser músics com ara Ornette Coleman, Cecil Taylor, Albert Ayler, Archie Shepp, Bill Dixon i Paul Bley Tot i que, potser, els exemples més coneguts són les darreres obres de John Coltrane Tot i que el free-jazz és sovint associat amb l'època en què va nàixer, hi ha tot un seguit de músics que han mantigut viu l'estil fins a l'actualitat i n'han continuat l'evolució dins del jazz Cal destacar-ne Peter Brotzmann, Cecil Taylor, Mars Williams, Theo Jörgensmann, Ken Vandermark o William Parker Més a prop de casa, hi havia la Intercommunal Free Dance Music Orchestra, una formació dels anys setanta pionera de l'estil a França, liderada pel pianista i compositor François Tusques, i amb el cantant català, Carles Andreu
- El free jazz es uno de los estilos o subgéneros propios del jazz. La expresión se utiliza así, en su forma original, aunque la traducción “jazz libre” sugeriría perfectamente el sentido del término.
- Free jazz on hyvin vahvasti improvisointia harjoittava jazzsuuntaus, joka on vapaa muille tyyleille ominaisista rytmisistä, harmonisista ja sävellyksellisistä rakenteisista. Siinä missä perinteisempi jazz on yleensä 4/4-tahtilajissa ja soolot noudattavat sointurakenteita, on free jazzin olemus ennemminkin rytmisesti ja sävelellisesti aaltoileva. Free jazz syntyi Yhdysvalloissa 1960-luvulla, ensimmäisiä artisteja olivat saksofonisti Ornette Coleman ja pianisti Cecil Taylor. Tyylisuunta on hankalasti määriteltävä, sillä se on hyvin monimuotoinen ja lainaa aineksia erilaisista avantgarde-suuntauksista. Free jazz ja avantgarde-jazz ovat osin päällekkäisiä käsitteitä, mutta jälkimmäisessä on vapaan improvisoinnin lisäksi ennalta sävellettyjä melodioita. Suuntaus aiheutti paljon keskustelua jopa nopeasti liikkuvalla jazz-alalla: monien mielestä oli kyseenalaista, oliko free jazz musiikkia lainkaan. Jazzia runsas vuosikymmen aiemmin bop-tyylillä uudistaneet radikaalit olivat uudessa tilanteessa vanhoillisia. Tunnettuja free jazz -tyylisiä levytyksiä ovat julkaisseet mm. John Coltrane, Albert Ayler ja Pharoah Sanders. Tyyli on jatkanut olemassaoloaan nykypäiviin saakka, mutta ei ole juuri tullut laajemman yleisön suosioon. Suomen merkittävin free jazz -artisti oli rumpali Edward Vesala. Tyylisuuntauksen nimen "free jazz" sanotaan olevan peräisin Ornette Colemanin albumin Free Jazz: A Collective Improvisation nimestä.
- Le free jazz (ou New Thing) est un style de musique qui se développe dans les années 1950 et 60, emmené par les pionniers Eric Dolphy et Albert Ayler. John Coltrane est un des musiciens qui, dans ses dernières œuvres, réalise quelques-uns des meilleurs morceaux de free jazz. Comme toutes les autres formes de jazz, le free jazz est toujours pratiqué.
- Il free jazz è una forma di jazz nata tra New York e Chicago, nei primi anni '60, parallelamente al sorgere delle grandi battaglie razziali di Martin Luther King e, soprattutto, di Malcolm X: Black Power sarà sempre un marchio distintivo dei musicisti "Free". Ha rivestito e riveste, perciò, una grande valenza sociale. Come indica il nome si tratta di un tipo di musica libera, completamente al di fuori degli schemi: uno dei limiti estremi raggiunti negli anni è stata la partitura per quintetto che prevedeva la libera improvvisazione contemporanea, di tutti gli strumenti secondo l'estro del momento. I caratteri di novità di questo stile rispetto ai precedenti consistono nella frammentazione e irregolarità del ritmo e della metrica, nella atonalità che può arrivare fino al rumorismo, nell'assorbimento di tradizioni musicali provenienti da ogni parte del mondo (tanto che può essere considerato un antenato della World Music) e soprattutto nella tensione, intesa come intensità e liricità, che talvolta assume caratteri orgiastici e liberatori.
- フリー・ジャズ（英: free jazz）は、ジャズの（演奏形態及び奏法についての）表現総称のひとつ。
- Free jazz is een avant-gardistische muziekstijl binnen de jazzmuziek die zijn oorsprong vindt in de vijftiger en zestiger jaren. Jazzmusici die met deze stijl worden geassocieerd zijn onder andere de saxofonisten Ornette Coleman, Sonny Sharrock, Albert Ayler de pianist Cecil Taylor en drummer Pierre Courbois. Kenmerkend voor deze stijl is het bewust afwijken van de (in die tijd) gangbare conventies binnen de jazz-improvisatie zoals vaste akkoordopvolgingen, tonale harmonie, of gelijkblijvend tempi en een vast metrum.
- Frijazz eller avantgardjazz, er en retning innen jazzmusikk som karakteriseres ved minimal avhengighet av formelle grenser. Frijazzen ble først utviklet i 1950 og 1960 -årene av artister som Ornette Coleman, Cecil Taylor, Albert Ayler, Archie Shepp, Bill Dixon og Paul Bley. Best kjent er kanskje musikken John Coltrane produserte i den senere delen av sin karriere. Selv om frijazz ofte assosieres med den tiden den først ble skapt, har mange musikere som Peter Brötzmann, Cecil Taylor, Mars Williams, Ken Vandermark og William Parker holdt stilen vedlike og videreutvikler den også idag.
- Free jazz – nurt w jazzie nowoczesnym, który powstał i rozwinął się w latach 60. XX wieku. Nazwa pochodzi od tytułu płyty Ornette Colemana Free Jazz nagranej 21 grudnia 1960 roku. To właśnie Ornette Coleman uważany jest za twórcę free jazzu. Inni najwybitniejsi przedstawiciele free jazzu: John Coltrane (który początkowo grał muzykę zaliczną do stylu hard bop, w późniejszym okresie działalności, szczególnie od wydania w 1965 roku płyty Ascension, do śmierci w 1967 roku, był jednym z czołowych artystów free jazzu, przez wielu fanów i krytyków uważany za największego artystę jazzu w ogóle), Don Cherry, Archie Shepp, Ornette Coleman, Cecil Taylor, Albert Ayler, Peter Brötzmann, Theo Jörgensmann, a w Polsce Tomasz Stańko. Free jazz charakteryzuje się pełną swobodą harmoniczną, kolektywną improwizacją, olbrzymią intensywnością wyrazu, polirytmicznością, inkorporowaniem wpływów muzyki etnicznej z różnych części świata, rozszerzeniem palety dźwięków muzycznych na zgrzyty, szmery itp. Temat w utworze freejazzowym to zwykle zaledwie kilka nut. Muzycy nie podążają w improwizacjach zgodnie z wcześniej opracowanym schematem, aranżacją czy progresją akordów. Nie używa się tu również skal, jak w jazzie modalnym, lecz centrów tonalnych, które stanowią dla grających punkty orientacyjne w zespołowej improwizacji. Zamiast określonego metrum, we free jazzie występuje puls, który porządkuje krzyżujące się rytmy perkusji i innych instrumentów. Zamiast swingu, jak w ewolucyjnie wcześniejszych formach jazzu, w jazzie free mamy kaskady dźwięków instrumentów prowadzących za sobą nieustanną interakcję. Wbrew obiegowym opiniom free jazz nie ma nic wspólnego z chaosem muzycznym. Wymaga on od muzyków wirtuozerskich umiejętności, doskonałego porozumienia, dogłębnej znajomości każdego elementu jazzu. Dla słuchaczy obcowanie z free jazzem jest muzyczną przygodą, gdy są oni świadkami rodzenia się i ewoluowania żywego, niepowtarzalnego dzieła. Obecnie free jazz jest uznanym i często prezentowanym nurtem muzyki jazzowej. Jego elementy zostały włączone do głównego nurtu jazzu . Także artyści jazzowej awangardy niezaliczani do nurtu free jazzu, zawdzięczają temu nurtowi bardzo wiele Przetworzone elementy free jazzu obecne są w post-Colemanowskim nurcie harmolodic, czy w mocno funkującej muzyce M-Base zapoczątkowanej przez Steve Colemana. Znaczny wpływ wywarł free jazz na awangardę rocka. Zobacz Muzyka kreatywna
- Free Jazz ou "New Thing", como foi chamado mais tarde, é um estilo de jazz criado nos Estados Unidos da América, por músicos afro-americanos como John Coltrane e Rashied Ali, originário do Bebop, e que propunha uma liberdade de improvisação musical total do músico e de uma diferenciação de atitude musical da música produzida pelos anglo-americanos. Tinha influência da música contemporânea produzida pelo compositor americano John Cage e conceitos musicais como atonalismo ou música aleatória. Vários músicos internacionais seguiram esta tendência durante as décadas de 1960 e 1970, principalmente aqueles que ideologicamente se identificavam com a questão do Movimento dos Direitos Civis nos EUA àquela época. Incluem-se músicos como o argentino Gato Barbieri, os ingleses John McLaughlin e Tony Oxley, a austríaca Das erste Wiener Gemüseorchester, os americanos Sun Ra e o brasileiro Hermeto Pascoal entre os mais representativos no mundo.
- Frijazz eller avantgardjazz, free jazz, är en riktning inom jazzen som karaktäriseras av minimal respekt och påverkan av formella gränser. Frijazzen introducerades under 1950 och 1960 -talet av artister som Ornette Coleman, Cecil Taylor, Albert Ayler, Archie Shepp, Bill Dixon och Paul Bley. Den frijazz som är mest känd är kanske musiken som John Coltrane producerade i slutet av sin karriär. Även om frijazz ofta associeras med tiden då den introducerades, har många musiker som Peter Brötzmann, Cecil Taylor, Mars Williams, Mats Gustafson, Theo Jörgensmann, Ken Vandermark och William Parker hållit stilen och vidareutvecklat genren. Free jazzen uppkom som en reaktion på att den (ursprungligen) svarta musikformen jazz har "förvitats" och inte längre var de svartas musik, jfr bebop. Utmärkande drag inom free jazz är att melodin är just fri. Ensemblen bestod vanligen av en trumpetare, en saxofonist, en trumslagare och en kontrabasist. Trumpetaren och saxofonisten spelade mot varandra snarare än med varandra. Melodin anses vara det vita i musiken och det som håller ihop kompisitionerna inom free jazzgenren är basen och trummorna, ursprungligen de svartas instrument.
- Фрі-джаз (Free jazz) – течія сучасного джазу, що з'явилась у 1960-х роках. Назва походить від назви платівки Орнетта Колменa Free Jazz, записаної 21 грудня 1960 року. Власне Орнетт Колмен і вважається відкривачем фрі-джазу. Серед інших представників: Джон Колтрейн (початково починав у стилі хард боп, пізніше, після випуску у 1965 році платівки Ascension, і до смерті, був одним з провідних артистів фрі-джазу, а багатьма критиками і фанатами вважався найяскравішим джазменом взагалі), Дон Черрі, Аркі Шеп, Цесіл Тейлор, Альберт Ейлер, Петер Бретцман, Тео Йоргенсмен. Фрі джаз характеризується повною свободою в гармонії, колетктивною імпровізацією, значною інтенсивністю вираження, поліритмією, включенням впливів етнічної музики різних країв, розширенням палітри музичних звуків до скрипів і шумів. Тема у фріджазовому творі звичайно включає лише кілька нот. Імпровізації не будуються за здалегідь вибудованим планом чи гармонічною послідовністю. Також не використовуються лади або тональні центри, які є орієнтирами для імпровізації в класичному джазі. Замість чіткого метру, у фрі-джазі виступає пульс, що підпорядковує перехресні ритми ударних та інших інструментів. Попри поширену думку, фрі-джаз не має нічого спільного з музичним хаосом. Він вимагає від музикантів віртуозної майстерності, досконалого порозуміння, глибокого знання кожного елементу джазу. Для слухача сприйняття фрі-джазу є пригодою, де вони стають свідками народження і розвитку живого, неповторного твору. Тепер фрі-джаз став визнаним і популярним джазовим напрямком. Фрі-джаз підготував появу авангардного джазу, зокрема в творчості Еріка Долфі, Чарльза Мінгуса, музикантів з кругу AACM. перетворені елементи фрі-джазу присутні у пост-колмановському harmolodic, або фанкової музики M-Base, започаткованої Стівом Колменом. Значний вплив фрі-джаз справив на авангардний рок.
|
| rdfs:comment
|
- Free jazz is an approach to jazz music that was first developed in the 1950s and 1960s. Though the music produced by free jazz pioneers varied widely, the common feature was a dissatisfaction with the limitations of bebop, hard bop, and modal jazz, which had developed in the 1940s and '50s. Each in their own way, free jazz musicians attempted to alter, extend, or break down the conventions of jazz, often by discarding hitherto invariable features of jazz, such as fixed chord changes or tempos.
- Free Jazz ist einerseits ein historischer Begriff für (harmonisch) freies Improvisationsspiel im Jazz seit den 1960er Jahren. Andererseits ist es ein bis heute ausstrahlendes Paradigma, das die Möglichkeit zur freien Entfaltung immer neuer Formen im Jazz und auch darüber hinaus (etwa in der Intuitiven Musik) bereithält.
- El free jazz es uno de los estilos o subgéneros propios del jazz. La expresión se utiliza así, en su forma original, aunque la traducción “jazz libre” sugeriría perfectamente el sentido del término.
- Free jazz on hyvin vahvasti improvisointia harjoittava jazzsuuntaus, joka on vapaa muille tyyleille ominaisista rytmisistä, harmonisista ja sävellyksellisistä rakenteisista. Siinä missä perinteisempi jazz on yleensä 4/4-tahtilajissa ja soolot noudattavat sointurakenteita, on free jazzin olemus ennemminkin rytmisesti ja sävelellisesti aaltoileva. Free jazz syntyi Yhdysvalloissa 1960-luvulla, ensimmäisiä artisteja olivat saksofonisti Ornette Coleman ja pianisti Cecil Taylor.
- Le free jazz (ou New Thing) est un style de musique qui se développe dans les années 1950 et 60, emmené par les pionniers Eric Dolphy et Albert Ayler. John Coltrane est un des musiciens qui, dans ses dernières œuvres, réalise quelques-uns des meilleurs morceaux de free jazz. Comme toutes les autres formes de jazz, le free jazz est toujours pratiqué.
- Il free jazz è una forma di jazz nata tra New York e Chicago, nei primi anni '60, parallelamente al sorgere delle grandi battaglie razziali di Martin Luther King e, soprattutto, di Malcolm X: Black Power sarà sempre un marchio distintivo dei musicisti "Free". Ha rivestito e riveste, perciò, una grande valenza sociale.
- フリー・ジャズ（英: free jazz）は、ジャズの（演奏形態及び奏法についての）表現総称のひとつ。
- Free jazz is een avant-gardistische muziekstijl binnen de jazzmuziek die zijn oorsprong vindt in de vijftiger en zestiger jaren. Jazzmusici die met deze stijl worden geassocieerd zijn onder andere de saxofonisten Ornette Coleman, Sonny Sharrock, Albert Ayler de pianist Cecil Taylor en drummer Pierre Courbois.
- Frijazz eller avantgardjazz, er en retning innen jazzmusikk som karakteriseres ved minimal avhengighet av formelle grenser. Frijazzen ble først utviklet i 1950 og 1960 -årene av artister som Ornette Coleman, Cecil Taylor, Albert Ayler, Archie Shepp, Bill Dixon og Paul Bley. Best kjent er kanskje musikken John Coltrane produserte i den senere delen av sin karriere.
- Free jazz – nurt w jazzie nowoczesnym, który powstał i rozwinął się w latach 60. XX wieku. Nazwa pochodzi od tytułu płyty Ornette Colemana Free Jazz nagranej 21 grudnia 1960 roku. To właśnie Ornette Coleman uważany jest za twórcę free jazzu.
- Free Jazz ou "New Thing", como foi chamado mais tarde, é um estilo de jazz criado nos Estados Unidos da América, por músicos afro-americanos como John Coltrane e Rashied Ali, originário do Bebop, e que propunha uma liberdade de improvisação musical total do músico e de uma diferenciação de atitude musical da música produzida pelos anglo-americanos.
- Frijazz eller avantgardjazz, free jazz, är en riktning inom jazzen som karaktäriseras av minimal respekt och påverkan av formella gränser. Frijazzen introducerades under 1950 och 1960 -talet av artister som Ornette Coleman, Cecil Taylor, Albert Ayler, Archie Shepp, Bill Dixon och Paul Bley. Den frijazz som är mest känd är kanske musiken som John Coltrane producerade i slutet av sin karriär.
- Фрі-джаз (Free jazz) – течія сучасного джазу, що з'явилась у 1960-х роках. Назва походить від назви платівки Орнетта Колменa Free Jazz, записаної 21 грудня 1960 року. Власне Орнетт Колмен і вважається відкривачем фрі-джазу.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
