| dbpprop:abstract
|
- Benjamin Franklin Wedekind, usually known as Frank Wedekind, was a German playwright. His work, which often criticizes bourgeois attitudes (particularly towards sex), is considered to anticipate expressionism, and he was a major influence on the development of epic theatre.
- Frank Wedekind war ein deutscher Schriftsteller und Schauspieler.
- Benjamin Franklin Wedekind dramaturgo alemán . Su primer pieza teatral importante, Frühlings Erwachen, trata sobre la sexualidad y la pubertad entre unos estudiantes y fue motivo de escándalo, por contener algunas escenas de suicidio y de masturbación. Las obras Erdgeist (El espíritu de la tierra, 1895) y Die Büchse der Pandora (La caja de Pandora, 1904), fueron probablemente sus piezas más conocidas; inspiraron la ópera Lulu de Alban Berg, y Die Büchse der Pandora para el filme Pandora's Box (1929). Recientemente también se ha llevado al cine "Mine ha-ha. La educación corporal de las niñas" en dos ocasiones "Innocence" de Lucile Hadzihalilovic y "El despertar del amor" de John Irvin. El trabajo de Wedekind, que a menudo criticaba las actitudes aburguesadas, especialmente con el sexo, es considerado una anticipación del expresionismo. Una de sus obras teatrales más misteriosas es Franziska (1910), como una metáfora del feminismo moderno. El personaje principal es una joven mujer que vende su alma al Diablo, para saber que se siente al vivir como un hombre. Sus razones; los hombres al parecer, tienen todas las ventajas. Wedekind tuvo distintos empleos antes de trabajar enel cabaret y antes convertirse en autor de teatro. Tuvo una aventura con Frida Uhl, con quien tuvo un hijo.
- Frank Wedekind, né à Hanovre le 24 juillet 1864 et décédé à Munich le 9 mars 1918, est un dramaturge allemand. Son père est médecin, sa mère actrice et chanteuse. Il fréquente les universités de Munich et de Zurich. Il a été le chef de file de l'expressionnisme allemand, influencé par Ibsen, Nietzsche, Hauptmann, Büchner et Strindberg. En 1908, il trouve un emploi dans le journal satirique munichois Simplicissimus. Son théâtre conteste la société bourgeoise et les tabous sexuels. Il provoque dans un dessein d'émancipation des masses et en usant de nombreux procédés dramatiques, de la farce au vaudeville en passant par le drame et le cirque. Alban Berg s'est inspiré de L'esprit de la terre et de La Boîte de Pandore pour écrire Lulu.
- Fájl:Frank Wedekind. jpg Frank Wedekind Frank Wedekind német drámaíró.
- フランク・ヴェーデキント（Frank Wedekind、1864年7月24日－1918年3月9日）は、ドイツの劇作家、演劇プロデューサー。日本語では「ウェーデキント」あるいは「ヴェデキント」と表記されることもある。 ドイツ表現主義の先駆者、不条理演劇の先駆者として評価されている。 ハノーファーで医師の父と女優の母のあいだに生まれる。少年期を主にスイスで送った。青年時代はボヘミアン的生活を送り、父が遺した莫大な財産を浪費した。新聞記者や食品会社マギー（現ネスレ）の広告部員など様々な職業を転々としたのち劇作家となった。この間、女流作家フリーダ・ウール（かつてストリンドベリの妻だった）との間に子を儲けている。 代表作に『春のめざめ』（1891年）、『地霊』（1896年）、『パンドラの箱』（1904年）が挙げられる。このうち、『地霊』と『パンドラの箱』（ルル二部作）は、アルバン・ベルクにより作曲され、歌劇『ルル』となった。『春のめざめ』は少年少女の性の目覚めによる悲劇、ルル二部作はファム・ファタールを主人公とした作品で、いずれも人間の性欲の問題をテーマとしている。 閉ざされた環境で過ごす少女たちを手記の形で描いた小説『ミネハハ』（1903年）は、2004年にフランス・ベルギーで『エコール（原題はInnocence）』として映画化され、これとは別に2005年にイタリアにおいて原題で映画化されている。
- Benjamin Franklin Wedekind was een Duits schrijver en acteur. Frank Wedekind verbleef vanaf 1872 in Lenzburg in Zwitserland. Zijn vader, de gynaecoloog Friedrich Wilhelm Wedekind, had besloten met zijn gezin te emigreren uit onvrede met de stichting van het nieuwe verenigde Duitsland. Het gezin woonde op kasteel Lenzberg. Wedekind begon na de problematische middelbare school (die hij uiteindelijk afbrak, waarna hij privéonderwijs kreeg) aan een rechtenstudie, maar brak ook deze af. Zijn vader verbrak daarop het contact met Wedekind, die voortaan ook geen financiële bijdragen van zijn ouders meer zou ontvangen. Wedekind werkte vervolgens als journalist (onder meer bij de Neue Zürcher Zeitung), als marketingchef bij Maggi en als secretaris. Hij had weinig succes en het kwam tot een toenadering tussen hem en zijn vader. Wedekinds vader stond erop dat hij zijn rechtenstudie zou voortzetten, deze keer in Zürich. Het wilde echter niets worden met zijn studie. In Zürich maakte Wedekind kennis met Gerhart Hauptmann en John Henry Mackay, twee spilfiguren uit de latere Friedrichshagener Kreis. In oktober 1888 stierf Wedekinds vader, wat Wedekind blijkbaar definitief deed afzien van zijn studie. Begin 1889 reisde hij naar Berlijn, waar hij verbleef bij de naturalisten van de Friedrichshagener Kreis. Later dat jaar, 1889, trok hij naar München. De uitbetaling van zijn vaders erfdeel maakte het mogelijk nog iets langer rond te reizen, zodat Wedekind in 1894 enkele maanden in Londen verbleef, waar hij met Georg Brandes in contact kwam. Hij vervolgde zijn reis naar Parijs, waar hij Lou Andrea-Salomé, August en Frieda Strindberg en Albert Langen leerde kennen. Via Berlijn en Zürich belandde Wedekind in 1896 weer terug in München. In 1896 was Wedekind met Albert Langen en Thomas Theodor Heine een van de oprichters van het satireblad Simplicissimus. Hij werd samen met Heine tot gevangenisstraf veroordeeld wegens majesteitsschennis. Behalve schrijven, trad hij ook op als toneelspeler en werkte mee in het in 1901 opgerichte cabaret Die Elf Scharfrichter. Wedekind was wars van burgerlijke moraal en schijnheiligheid. Hoewel voorstander van de oorlog, werden met het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog Wedekinds werken ongewenst verklaard. Het grootste deel van de theaters in Duitsland weigerde onder druk van de publieke opinie voortaan zijn maatschappijkritische werken uit te voeren. Tegelijkertijd werd Wedekind door Walther Rathenau verzocht lid te worden van de "Deutsche Gesellschaft 1914", die de Duitse oorlogspolitiek ondersteunde. Frank Wedekind trouwde in 1906 met de actrice Tilly Newes. Met haar had hij twee dochters: Pamela en Kadidja.
- Frank Wedekind, var en tysk forfatter og skuespiller.
- Frank Wedekind, właśc. Benjamin Franklin Wedekind – niemiecki pisarz i aktor. Syn lekarza posiadającego amerykańskie obywatelstwo, Fryderyka Wilhelma Wedekinda, oraz Emilii, która w młodości występowała w teatrze jako aktorka. Ze względu na polityczne przekonania ojca, zagorzałego przeciwnika nowo powstałego cesarstwa niemieckiego, w 1871 r. rodzina Wedekindów przenosi się do Lenzburga w Szwajcarii. Mimo pewnych trudności z nauką szkolną, w 1884 r. Wedekind zdaje maturę i jednocześnie rozpoczyna publikację swoich pierwszych utworów. Podejmuje studia z zakresu germanistyki i romanistyki na uniwersytecie w Lozannie, lecz już po pierwszym semestrze na życzenie ojca przenosi się na wydział prawa uniwersytetu monachijskiego w Monachium. Jednocześnie na dobre rozpoczyna aktywną działalność literacką, która, niestety, nie daje się pogodzić ze studiami. W 1886 r. dochodzi więc na tym tle do poważnego konfliktu między ojcem i synem, po czym Frank Wedekind uniezależnia się finansowo od rodziców poprzez podjęcie swojej pierwszej pracy w charakterze szefa działu reklamy i jednocześnie szefa biura prasowego znanej niemieckiej firmy spożywczej, Maggi. W 1888 r. umiera ojciec Wedekinda, a on sam już niebawem przenosi się na stałe do Monachium. Tu w 1891 r. ostateczny kształt uzyskuje jego pierwszy dramat, Frühlings Erwachen. Eine Kindertragödie (Przebudzenie wiosny. Tragedia dziecięca). W 1895 r. Wedekind zaczyna podróżować, na początek udając się do Paryża, Londynu, Zurychu i Berlina. W tym samym roku, w Monachium ukazuje się drukiem jego kolejny utwór sceniczny, zatytułowany Der Erdgeist. Tragödie in vier Aufzügen (Duch podziemi. Tragedia w czterech aktach). W 1896 r. Frank Wedekind zakłada szeroko znane w całym niemieckim obszarze językowym, a także poza jego granicami, satyryczne pismo literackie Simplicissimus, w którym m. in. pod rozmaitymi pseudonimami publikuje swoje własne utwory. W tym samym, 1896 r. Wedekind spotyka Fridę Strindberg-Uhl, drugą żonę Augusta Strindberga, słynną dziennikarkę i publicystkę, kobietę pod każdym względem niezależną i w owych czasach powszechnie znaną jako głośna skandalistka, która niedawno opuściła swego męża. Zawiązuje się między nimi krótkotrwały romans, którego owocem jest pierworodny syn Franka Wedekinda, Fryderyk Strindberg-Wedekind. W 1898 r. twórca przenosi się na pewien czas do Szwajcarii, gdyż po opublikowaniu przez niego w Simplicissimusie poematu satyrycznego Im heiligen Land (W ziemi świętej), w którym prześmiewczo przedstawił wizytę cesarza Wilhelma II w Palestynie, jest pilnie poszukiwany przez bawarską policję. W tym samym roku na deskach teatru w Lipsku odbywa się prapremiera utworu Der Erdgeist. Rok później Wedekind wraca do Monachium, gdzie zostaje aresztowany i skazany na sześć miesięcy ciężkiego aresztu w twierdzy Königstein. W 1901 r. zostaje ojcem kolejnego syna, Franka Zellnera-Wedekinda, którego matką jest służąca artysty, Hildegarda Zellner. W latach 1902-1908 jego głównym źródłem utrzymania jest działalność kabaretowa oraz aktorska, ta druga polegająca głównie na występowaniu w napisanych przez siebie sztukach. W 1904 r. dochodzi do prapremiery kolejnego utworu scenicznego Wedekinda, zatytułowanego Die Büchse der Pandora (Puszka Pandory). Jednocześnie pod zarzutem obrazy moralności następuje sądowne zajęcie książkowego wydania tego dramatu, który ukazał się w wydawnictwie Bruno Cassirera. Dopiero w 1934 r. utwór ten będzie mógł ujrzeć wreszcie światło dzienne, pod tytułem zmienionym na Lulu. W 1906 r. , zarówno Bruno Cassirer, jak i Frank Wedekind zostają oczyszczeni z zarzutu upowszechniania treści o nieprzyzwoitym charakterze, jednak pozostała część nakładu książki Die Büchse der Pandora zostaje skonfiskowana. W tym samym roku na deskach berlińskiej sceny kameralnej odbywa się prapremiera dramatu pod tytułem Frühlings Erwachen i ta inscenizacja na dobre ugruntowuje wysoką pozycję artysty jako jednego z najczęściej w swojej epoce wystawianych dramaturgów. Wedekind poślubia aktorkę, Tilly Newes. Z tego związku pochodzą dwie córki pisarza. W 1908 r. odbywają się prapremiery dwóch dalszych utworów scenicznych Wedekinda, pt. : Musik (Muzyka) i Zensur (Cenzura), a w 1912 r. Teatr Niemiecki w Berlinie po raz pierwszy, w krótkich odstępach czasu, wystawia wszystkie przez cenzurę dopuszczone do prezentacji utwory sceniczne Wedekinda. Utwory sceniczne Wedekinda były często wystawiane również na deskach teatrów śląskich, w tym m. in. na deskach teatrów Wrocławia i Opola. Wedekind z okazji kolejnych premier teatralnych niejednokrotnie przebywał we Wrocławiu. Drugim – oprócz wystawiania własnych utworów – powodem bywania na Śląsku była jego serdeczna przyjaźń z Gerhartem Hauptmannem, Ślązakiem z Ober Salzbrunn, laureatem literackiej nagrody Nobla za rok 1912. Przyjaźń między nimi zakończyła się wówczas, gdy Hauptmann – pionier naturalizmu w literaturze niemieckiej – wykorzystał prawie dosłownie intymne zwierzenia na temat niesnasek w rodzinie przyjaciela w swoim dramacie Das Friedensfest. Eine Familienkatastrophe (Święto pokoju. Katastrofa rodzinna). Pod względem ilościowym poezja Franka Wedekinda na pewno nie dorównuje jego spuściźnie dramatopisarskiej, niemniej jednak zdobył on sobie wielką i w pełni zasłużoną sławę wierszami, które jego współcześni uważali za drapieżne, prowokacyjne i wymierzone przeciwko moralności mieszczańskiej. Niewątpliwie najbardziej skandalizujący był jego poemat satyryczny Im heiligen Land. Równie obrazoburcze są niektóre inne utwory poetyckie Wedekinda, zwłaszcza te pochodzące z lat 1901-1905 i przeznaczone dla kabaretów literackich. Bardzo często były one wykonywane wraz z akompaniamentem muzycznym (np. przy wtórze gitary) w formie piosenek kabaretowych. Zgodnie z opinią Bertolta Brechta, znawcy i gorącego wielbiciela twórczości Wedekinda, utwory poetyckie tego ostatniego, napisane dla potrzeb kabaretów, po dzień dzisiejszy pozostają swego rodzaju wzorcem doskonałości i punktem odniesienia w dziedzinie niemieckiej piosenki literackiej. Stosunkowo najmniej znana jest poezja liryczna Franka Wedekinda, zebrana przez samego autora w tomie zatytułowanym Vier Jahreszeiten (Cztery pory roku). Tom ten (podzielony na rozdziały Wiosna, Lato, Jesień i Zima) jeszcze za życia poety doczekał się kilku, stopniowo powiększających swoją objętość wydań o ciągle zmieniającym się układzie wierszy i w swojej ostatecznej wersji z 1912 r. obejmował już znacznie ponad sto utworów. Utwory te na samym początku budziły sporo kontrowersji, wyszły bowiem spod pióra artysty cieszącego się nie najlepszą sławą, karanego pobytem w twierdzy za brak respektu wobec panującego cesarza, a swoimi poglądami m. in. na sprawy płci i moralności budzącego istny popłoch wśród konserwatywnych warstw mieszczaństwa. Układ "Czterech pór roku" na pierwszy rzut oka sprawiał wrażenie niezamierzonego i poniekąd nieporadnego chaosu, a pomieszczone tam wiersze raziły nadmiarem treści erotycznych, jak również przesadną rozmaitością odniesień do nurtów obecnych od bardzo dawna w światowej poezji i w świadomości zbiorowej obecnych. W Polsce twórczość poetycka, ani dramatopisarska Franka Wedekinda nie jest prawie nikomu – poza garścią specjalistów – szerzej znana. Polskimi tłumaczami Wedekinda są: Franciszek Mirandola (Franciszek Pik), Grzegorz Sinko oraz prof. Teresa Kowalska, której tłumaczenia niemieckiego pisarza ukazały się w postaci książkowej w 2004 r. Utworem dramatycznym, najczęściej uprzystępnianym polskiej widowni, jest sztuka Frühlings Erwachen. Eine Kindertragödie (Przebudzenie wiosny. Tragedia dziecięca) w przekładzie Małgorzaty Bissinger. Wystawiały ją m. in. następujące polskie teatry: Teatr im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim, warszawski Teatr Współczesny, Teatr Komedia (w reżyserii Sylwestra Biragi; premiera 7 stycznia 1994 r. ], wrocławski Teatr Polski oraz warszawski Teatr Powszechny .
- Benjamin Franklin Wedekind foi ator, dramaturgo e romancista. É um dos precursores do movimento expressionista. É autor de "O Despertar da Primavera", sua peça teatral mais conhecida. Bertolt Brecht o cita como uma das grandes influências em seu trabalho, tendo escrito um ensaio sobre Wedekind quando da sua morte, em 1918 e participado das cerimônias de funeral em Munique. Brecht o considera "um dos grandes educadores da Europa moderna", como Tolstoi e Strindberg. Willet considera que a obra de Wedekind antecipa o teatro épico de Brecht e a aponta para o que se veio a chamar teatro do absurdo.
- Файл:FrankWedekind1883. JPG Франк Ведекинд, 1883 Франк Ведекинд, собственно Беньямин Франклин Ведекинд — немецкий поэт и драматург, предшественник экспрессионизма.
- Frank Wedekind, född 24 juli 1864 i Hannover, död 9 mars 1918 i München, tysk författare, känd för sina skådespel, som starkt provocerade samtiden, och för sina inte mindre provocerande ballader som han själv framförde till gitarrackompanjemang. Bland skådespelen märks Frühlings Erwachen, som utspelas bland hårt hållna ungdomar på väg att upptäcka sexualiteten, samt dubbeltragedin om den märkliga Lulu och hennes älskare: Erdgeist och Die Büchse der Pandora (dessa två ligger till grund för Alban Bergs opera Lulu). Frank Wedekind har också skrivit pjäsen Franziska som spelades tre gånger i Tyskland 1912 innan den blev censurerad. Franziska har därefter satts upp bland annat i London och Paris.
|
| rdfs:comment
|
- Benjamin Franklin Wedekind, usually known as Frank Wedekind, was a German playwright. His work, which often criticizes bourgeois attitudes (particularly towards sex), is considered to anticipate expressionism, and he was a major influence on the development of epic theatre.
- Frank Wedekind war ein deutscher Schriftsteller und Schauspieler.
- Benjamin Franklin Wedekind dramaturgo alemán . Su primer pieza teatral importante, Frühlings Erwachen, trata sobre la sexualidad y la pubertad entre unos estudiantes y fue motivo de escándalo, por contener algunas escenas de suicidio y de masturbación.
- Frank Wedekind, né à Hanovre le 24 juillet 1864 et décédé à Munich le 9 mars 1918, est un dramaturge allemand. Son père est médecin, sa mère actrice et chanteuse. Il fréquente les universités de Munich et de Zurich. Il a été le chef de file de l'expressionnisme allemand, influencé par Ibsen, Nietzsche, Hauptmann, Büchner et Strindberg. En 1908, il trouve un emploi dans le journal satirique munichois Simplicissimus.
- Fájl:Frank Wedekind. jpg Frank Wedekind Frank Wedekind német drámaíró.
- Benjamin Franklin Wedekind was een Duits schrijver en acteur. Frank Wedekind verbleef vanaf 1872 in Lenzburg in Zwitserland. Zijn vader, de gynaecoloog Friedrich Wilhelm Wedekind, had besloten met zijn gezin te emigreren uit onvrede met de stichting van het nieuwe verenigde Duitsland. Het gezin woonde op kasteel Lenzberg. Wedekind begon na de problematische middelbare school (die hij uiteindelijk afbrak, waarna hij privéonderwijs kreeg) aan een rechtenstudie, maar brak ook deze af.
- Frank Wedekind, var en tysk forfatter og skuespiller.
- Frank Wedekind, właśc. Benjamin Franklin Wedekind – niemiecki pisarz i aktor. Syn lekarza posiadającego amerykańskie obywatelstwo, Fryderyka Wilhelma Wedekinda, oraz Emilii, która w młodości występowała w teatrze jako aktorka. Ze względu na polityczne przekonania ojca, zagorzałego przeciwnika nowo powstałego cesarstwa niemieckiego, w 1871 r. rodzina Wedekindów przenosi się do Lenzburga w Szwajcarii. Mimo pewnych trudności z nauką szkolną, w 1884 r.
- Benjamin Franklin Wedekind foi ator, dramaturgo e romancista. É um dos precursores do movimento expressionista. É autor de "O Despertar da Primavera", sua peça teatral mais conhecida. Bertolt Brecht o cita como uma das grandes influências em seu trabalho, tendo escrito um ensaio sobre Wedekind quando da sua morte, em 1918 e participado das cerimônias de funeral em Munique. Brecht o considera "um dos grandes educadores da Europa moderna", como Tolstoi e Strindberg.
- Файл:FrankWedekind1883. JPG Франк Ведекинд, 1883 Франк Ведекинд, собственно Беньямин Франклин Ведекинд — немецкий поэт и драматург, предшественник экспрессионизма.
- Frank Wedekind, född 24 juli 1864 i Hannover, död 9 mars 1918 i München, tysk författare, känd för sina skådespel, som starkt provocerade samtiden, och för sina inte mindre provocerande ballader som han själv framförde till gitarrackompanjemang.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
