| dbpprop:abstract
|
- Franciszek Zachara was a Polish-American pianist and composer who concertized extensively throughout Europe in the years leading up to 1928. He was a professor of piano at a Polish conservatory from 1922-1928, and two American colleges from around this time until his death in 1966. Zachara composed well over 150 works, including many works for piano solo, a piano concerto, a symphony, several works for band, and various chamber pieces. The archive of his manuscripts is held at the Warren D. Allen Music Library at Florida State University. Most of these manuscripts are originals (or copies) from the composer's own hand.
- Franciszek Zachara var en polsk-amerikansk pianist og komponist. Han ble født i Tarnów i Polen, av foreldrene Ludwig Zachara og Maria Kapłańska. Etter å ha fullført sin videregående utdanning i Warszawa, studerte han i Saratow (Russland), hvor han fikk diplom fra musikkhøgskolen der. I årene 1919-1921 studerte han piano ved Prof. Alexander Dubassoff på musikkhøgskolen i Petersburg. I årene 1922-1928 var han ansatt som pianopedagog ved musikkhøgskolen i Katowice (Polen). I denne tiden gav han mange konserter i Polen, Østerrike, Tyskland, Frankrike og i USA. Hans debut i USA var den 18. november 1928 i Town Hall i New York. Programmet for denne recitalen var verker fra J.S. Bach, Beethoven, Chopin, Mozart, Scarlatti-Tausig, Scriabin, Debussy, Liszt og hans egen komposisjon „Humoreska”. Det amerikanske publikum og media mottok hans konsert med stor entusiasme. The New York Times, The New York Sun og The New York Herald-Tribune. Denne konserten var startet hans lange turne rundt om i USA. I denne tiden oppnådde han piano-proffessor stilling ved Høgskolen i Brenau, hvor han var aktiv med undervisning, komponering og gav flere konserter fram til 1946. i denne periden ble han gift med Patty Haralson, og i 1947 flyttet han til New York. Det er verd å nevne at Zachara drev med hobby skyting, hvor han vant flere priser. Fra 1948 var han i Florida, hvor han fremdeles komponerte, spilte konserter og underviste i piano ved høgskolen i Florida (Florida State University – FSU). I denne tiden ble han venn med Erno Dohnanyi, pianist og komponist, som også var professor ved denne høgskolen. Den 25. februar 1952 var ble dagen for den amerikanske premieren av pianokonserten E-dur op. 30 av Franciszek Zachara. Her opptrådte han som solist og Erno Dohnanyi dirigerte orkesteret. Franciszek Zachara komponerte, gav flere konserter og underviste på høgskolen (FSU) fram til 21. januar 1966, hvor han etter ett hjerteinfarkt ble kjørt til sykehuset i Tallahassee, hvor han døde 2. februar 1966. Zachara var medlem i flere organisasjoner: The Florida Composers League, The Florida State Music Teachers Association, Music Teachers National Association, Kiwanis Club, Manhattan Chess Club, National Rifle Association, Tallahassee Rifle and Pistol Club (leder), Pi Kappa Lambda, International Who's Who in Music, og American Association of University Professors. Franciszek Zachara beholdt jevnlig kontakt med familien i Polen, og særlig med broren sin, Wladyslaw Zachara, som var multiinstrumentalist og komponist. I årene bak jernteppet, 1950-60, hvor man ikke hadde mulighet til å reise fritt, sende brødrene Zachara sine komposisjoner til hverandre via post. Takket være denne korrespondensen bla. spilte Franciszek Zachara inn sin brors komposisjon Ballade Espagnole på vinylplate. Aktuelt er denne innspillingen, samt LP’en med komposisjoner av Chopin, Liszt, Dohnányi, Strauss, og Zachara hos hans barnebarn, Zbigniew Slaby, som er pianist, organist og komponist også. Franciszek Zachara komponerte over 150 verker for orkester, piano, orgel, solostykker, og pianokonsert. Disse komposisjonene er i dag på biblioteket ved høgskolen på Florida, (Warren D. Allen Music Library, Florida State University), hvor det blir nå jobbet med publikasjonsrettighetene (2008). Mesteparten av disse materialene er originaler eller kopier utført av komponisten ham selv. Dessverre en del av hans komposisjoner forsvunnet eller er fragmentarisk. Franciszek Zacharas komposisjoner er påvirket av den polske romantikken og spesielt knytter den seg til Fryderyk Chopins musikk. Zachara var kjent for å være utmerket utøver av Chopins musikk. Hans komposisjoner er basert på to hovedpilarer: Bach-Chopin, men med nye ideer fra XX århundre. Dette kan man merke i okkasjonelle transkripsjoner som feks. i Etyden op.25 nr. 9 for solo piano, (også med versjon for to pianoer), og i valsen op. 64. nr 1 av Chopin, Liszts transkripsjonen, Strauss og i 24 (25) preludier og fuger av Bach under tittelen New- Well Tempered Clavicord. Her ble stykket basert på Erno Dohnanyis temaer lagt til. Franciszek Zachara komponerte fuger, valser, etuder, som ofte ble skrevet i mengden 12, 24, 48. I sine samlinger, komponerte han f. eks. alle dur/moll stykkene sammen. Han komponerte minst 3 piano sonater, men dessverre har vi bare deler av opus 75. 80 og 81. I dag blir hans Sonate for klarinett og piano op. 72 nr. 1 gitt ut, (Leblanc Publications, 1964). Hans komposisjoer var tidligere blitt utgitt av: Gamble Music Co. , Theodore Presser Co. , Leblanc Publications Inc. , Music Publisher’s Holding Corp. , Remick, G. Schirmer, Shattinger Piano & Music Co. , and Southern Music Co. , mens hans innspillinger på LP av Liszts, Chopins, Delibes-Dohnanyis. Strauss-Zacharys komposisjoner, var utført av Transphono/Ohio Recording Service. Nummereringssystemet for komposisjonene ble dannet av Zachara ham selv, og brukt fram til 50-årene i 20. århundre. I dag jobbes det med kartlegging av Zacharas verker.
- Franciszek Zachara polsko-amerykański pianista i kompozytor. Urodził się w Tarnowie . Po ukończeniu Państwowego Gimnazjum w Warszawie studiował w Saratowie, gdzie w roku 1919 otrzymał dyplom ukończenia tamtejszego Konserwatorium. W latach 1919-1921 studiował fortepian u prof. Alexandra Dubassoffa w Konserwatorium Petersburskim. W latach 1922-1928 pracował jako profesor fortepianu w Śląskim Konserwatorium w Katowicach. W tym czasie prowadził również szeroko zakrojoną działalność koncertową w Polsce, Niemczech, Austrii, Francji oraz Ameryce. Franciszek Zachara zadebiutował w USA 18 listopada 1928 roku w Town Hall w Nowym Jorku. Na program recitalu składały się utwory J.S. Bacha, Beethovena, Chopina, Mozarta, Scarlattiego-Tausiga, Scriabina, Debussyego, Liszta, oraz "Humoreska" własnej kompozycji. Recital został entuzjastycznie przyjęty przez publiczność i amerykańską prasę: The New York Times, The New York Sun i The New York Herald-Tribune. Koncert ten zapoczątkował długie tournè po Stanach Zjednoczonych. W tym czasie Franciszek Zachara objął stanowisko profesora fortepianu na Uniwersytecie w Brenau (w latach 30. i 40. Brenau College), gdzie działalność edukacyjną, kompozytorską i koncertową prowadził do roku 1946. W tym okresie Zachara ożenił się z Patty Haralson i w roku 1947 przeprowadził się do Nowego Jorku. Trzeba też wspomnieć o jego hobby jakim było strzelectwo sportowe. Zachara zdobył wiele medali w tej dziedzinie. Od 1948 roku przebywał na Florydzie gdzie w dalszym ciągu komponował i koncertował oraz prowadził klasę fortepianu na Uniwersytecie na Florydzie (Florida State University - FSU). W tym okresie zaprzyjaźnił się z pianistą i kompozytorem Ernő Dohnányi, który był również profesorem na tym uniwersytecie. W dniu 25 lutego 1952 roku odbyła się amerykańska premiera koncertu fortepianowego E-dur op. 30 Franciszka Zachary - kompozytor wystąpił jako solista, a Ernő Dohnányi poprowadził orkiestrę. Franciszek Zachara komponował, koncertował oraz nauczał na Uniwersytecie (FSU) do 21 stycznia 1966 roku, kiedy po zawale serca został przewieziony do szpitala w Tallahassee, gdzie zmarł 2 lutego 1966 roku. Zachara należał do wielu organizacji: The Florida Composers League, The Florida State Music Teachers Association, Music Teachers National Association, Kiwanis Club, Manhattan Chess Club, National Rifle Association, Tallahassee Rifle and Pistol Club (prezes zwiazku), Pi Kappa Lambda, International Who's Who in Music, oraz American Association of University Professors. Franciszek Zachara utrzymywał stały kontakt z rodziną w Polsce, a w szczególności ze swoim bratem, multiinstrumantalistą i kompozytorem Władysławem Zacharą. W czasach żelaznej kurtyny, w latach 50./60. , gdy nie było możliwości wolnego podróżowania, bracia Zachara przesyłali swoje kompozycje za pośrednictwem poczty. W ten sposób m. in. Franciszek Zachara nagrał na płycie winylowej kompozycje swojego brata (Ballade Espagniole). Obecnie nagranie to oraz LP z wykonaniem utworów Chopina, Liszta, Dohnányi, Straussa-Zachary oraz własnymi kompozycjami Franciszka Zachary znajdują się w kolekcji wnuczka Zachary – pianisty, organisty i kompozytora Zbigniewa Slaby. Franciszek Zachara skomponował ponad 150 utworów, w tym utwory na fortepian, organy, koncert fortepianowy, utwory solowe, orkiestrowe i kameralne. Utwory te obecnie znajdują się w Bibliotece Uniwersyteckiej na Florydzie (Warren D. Allen Music Library, Florida State University), gdzie trwają czynności dotyczące prawa publikacji (2008). Większość tych utworów to materiały oryginalne lub kopie wykonane przez samego kompozytora. Niestety, znaczna część utworów zaginęła lub jest fragmentaryczna. Utwory Franciszka Zachary przeniknięte są duchem polskiego romantyzmu, a w szczególności nawiązują do muzyki Fryderyka Chopina. Zachara był uznany jako wspaniały wykonawca muzyki Chopina. Cała jego twórczość oparta jest na dwóch głównych filarach: Bach-Chopin, ale z nowymi pomysłami osadzonymi mocno w XX wieku. Można to zauważyć w okazjonalnie tworzonych transkrypcjach np. w Etiudzie op. 25 nr 9 na fortepian solo (również z wersją na 2 fortepiany) oraz w Walcu op. 64 nr 1 Fryderyka Chopina, jak również w transkrypcjach Liszta, Straussa oraz w 24 (25) Preludiach i Fugach (wg wzoru J. S. Bacha) zatytułowanych "New Well-Tempered Clavicord", gdzie na zakończenie został dodany utwór na tematy Ernő Dohnányi. Na kompozycje Franciszka Zachary składają się preludia, fugi, walce i etiudy, pisane często w ilości 12, 24, 48. W swoich zbiorach Zachara układał utwory np. we wszystkich tonacjach durowych oraz molowych. Skomponował przynajmniej 3 sonaty fortepianowe, ale niestety ocalały tylko fragmenty z opusu 75, 80 i 81. Do tej pory wydawana jest jego Sonata na klarnet i fortepian op. 72 nr 1 (Leblanc Publications, 1964). Utwory Franciszka Zachary były wydane przez: Gamble Music Co. , Theodore Presser Co. , Leblanc Publications Inc. , Music Publisher’s Holding Corp. , Remick, G. Schirmer, Shattinger Piano & Music Co. , and Southern Music Co. , natomiast nagrania (na płycie LP) utworów Liszta, Chopina, Delibes-Dohnányi, oraz Straussa-Zachary zostały wykonane przez Transphono/Ohio Recording Service. System numeracji kompozycji był opracowany przez samego kompozytora i używany do lat 50. XX wieku. Obecnie trwa katalogowanie wszystkich prac Franciszka Zachary.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
