| dbpprop:abstract
|
- Erythropoietin, or its alternative erythropoetin or EPO, is a glycoprotein hormone that controls erythropoiesis, or red blood cell production. It is a cytokine for erythrocyte precursors in the bone marrow. Also called hematopoietin or hemopoietin, it is produced by the peritubular capillary endothelial cells in the kidney, and is the hormone that regulates red blood cell production. It also has other known biological functions. For example, erythropoietin plays an important role in the brain's response to neuronal injury. EPO is also involved in the wound healing process. When exogenous EPO is used as a performance-enhancing drug, it is classified as an erythropoiesis-stimulating agent (ESA). Exogenous EPO can often be detected in blood, due to slight difference from the endogenous protein, for example in features of posttranslational modification.
- Erythropoetin ist ein Glykoprotein-Hormon, das als Wachstumsfaktor für die Bildung roter Blutkörperchen während der Blutbildung von Bedeutung ist. Erythropoetin zählt damit zu den so genannten „Erythropoiesis Stimulating Agents“ . Als Therapeutikum wird biotechnologisch hergestelltes Erythropoetin vorwiegend bei der Behandlung der Blutarmut von Dialysepatienten, bei denen die Blutbildung infolge eines Nierenversagens gestört ist, und nach aggressiven Chemotherapiezyklen eingesetzt. Daneben erwarb sich EPO durch zahlreiche Dopingskandale insbesondere im Radsport den zweifelhaften Ruf als „Radfahrerdroge“.
- Erythropoetin (zkráceně EPO) je lidský hormon, umožňující tvorbu červených krvinek. Erythropoetin vzniká v ledvinách; běžně je produkován lidským tělem v přirozené míře, která zajišťuje tvorbu optimálního množství červených krvinek v kostní dřeni; ty pak slouží k přenosu kyslíku v krvi. EPO je také možno syntetizovat uměle a používat ve formě injekcí jako lék při závažných onemocněních, především u osob s poruchami funkce ledvin a podstupujících dialýzu. Nežádoucím vedlejším účinkem EPO je zahušťování krve, což vyžaduje vyšší výkon srdce, může vést ke vzniku krevních sraženin a v krajním případě i k selhání srdce. Protože EPO stimuluje tvorbu červených krvinek, jeho nitrožilní podávání vede ke zvýšení fyzické výkonnosti. Proto je ve vrcholovém sportu zneužíván jako podpůrný prostředek. Jeho použití je zakázáno od r. 1989, avšak testy umožňující kontrolu jeho zneužívání jsou k dispozici teprve od roku 2000, kdy byly použity na olympijských hrách v Sydney. V rámci boje proti dopingu se provádějí pravidelně testy sportovců na EPO; např. podle pravidel Mezinárodní asociace atletických federací IAAF nelze uznat světový rekord, pokud po výkonu sportovec neprošel testem na EPO. Podezření na užívání EPO se v minulosti objevilo např. v průběhu slavného cyklistického závodu Tour de France; potvrdilo se teprve s několikaletým zpožděním, když v květnu 2007 dopování EPO přiznal dánský cyklista Bjarne Riis.
- La eritropoyetina o EPO es una hormona glicoproteica que estimula la formación de eritrocitos. En los seres humanos, es producida principalmente por el riñón (90%), el resto en el hígado, aunque también —sobre todo en fetos— en cerebro y útero. Su nombre significa "que facilita la creación" de glóbulos rojos (o eritrocitos). La eritropoyetina actúa cuando se une a un receptor celular específico. La producción de eritropoyetina es estimulada por la reducción de tensión de oxígeno en los tejidos (hipoxia tisular) sensada por las células instersticiales peritubulares. Se supone la existencia de un sensor extrarrenal. La noradrenalina, la adrenalina y varias prostaglandinas estimulan la producción de EPO. La eritropoyetina producida en el riñón estimula a las células madre de la médula ósea para que aumente la producción de eritrocitos (glóbulos rojos). El papel paracrino de la eritropoyetina en el cerebro y en el útero todavía no ha sido aclarado. El gen que codifica a la eritropoyetina fue clonado en 1985 y ha sido injertado con éxito en cerdos para producir artificialmente eritropoyetina recombinante humana. Otra sustancia parecida es la darbepoetina. El uso de la EPO como droga de dopaje en el deportes está prohibido. El efecto "positivo" de la EPO se debe a que aumenta la masa eritrocitaria permitiendo un mejor rendimiento del deportista en actividades aeróbicas. De esta forma se aumenta la resistencia al ejercicio físico. Los que carecen de eritopoyetina, tienen debilidad muscular, ya que si el riñón no tiene esta sustancia, la resistencia al ejercicio físico disminuye notablemente, otros problemas frecuentes son la hipertensión, el cansancio o la aparición de anemia, provocada por la debilidad muscular.
- Erytropoietiini (EPO) on ihmisen oma hormoni, jota muodostuu munuaisissa ja joka edistää punasolutuotantoa. Sitä käytetään hoitona anemiaan. Erytropoietiinia käytetään myös doping-aineena urheilussa. Nimen erytropoietiinille antoivat suomalaiset Eva Bonsdorff ja Eeva Jalavisto.
- L'érythropoïétine (EPO) est une hormone de nature glycoprotéique. Cette hormone est un facteur de croissance des précurseurs des globules rouges dans la moelle osseuse. Elle entraîne ainsi une augmentation du nombre de globules rouges dans le sang. Il y a donc un risque d'hypertension artérielle. De l'érythropoïétine synthétique est disponible en tant qu'agent thérapeutique coûteux obtenu par la technologie de l'ADN recombinant.
- L'eritropoietina o EPO è un ormone glicoproteico prodotto negli esseri umani dai reni e in misura minore dal fegato e dal cervello, che ha come funzione principale regolare l'eritropoiesi. Il gene che codifica l'eritropoietina è stato clonato nel 1985 ed è utilizzato con successo nella produzione artificiale dell'ormone. L'EPO è molto utilizzata come doping degli atleti, in quanto tende ad aumentare il livello di globuli rossi nel sangue migliorando così lo scambio d'ossigeno ed aumentando la resistenza all'esercizio fisico, ma aumentando il rischio di trombosi intravascolare. L'EPO è stata utilizzata dagli sportivi a partire dai primi anni 1990. Dai primi anni 2000 nel ciclismo sono stati introdotti controlli incrociati sangue-urine che hanno ridotto pesantemente l'utilizzo di tale ormone, in particolare in Francia ed Italia dove maggiore è stato l'impegno nella lotta al doping. In altri sport, come ad esempio nel calcio, dopo brevi sperimentazioni è stato accantonato il controllo incrociato sangue-urine. L'EPO è utilizzata in clinica per curare le anemie ed alcune forme tumorali. In studi recenti è stato osservato un ruolo neuroprotettivo di EPO come agente antinfiammatorio.
- エリスロポエチン（erythropoietin;EPO）とは、赤血球の産生を促進するホルモン。肝臓でも生成されるが、主に腎臓で生成される。9割が腎臓で産生されているとも言われる。このため慢性腎不全になると、エリスロポエチンが必要なだけ得られなくなるため、貧血が起こる。腎臓のどこで産生されているのかは最近まで定かでなく、傍糸球体装置や近位尿細管、血管内皮細胞など諸説存在していたが、近年トランスジェニックマウスの解析から尿細管間質細胞と明らかにされた。分子量は約34000、165個のアミノ酸から構成されている。 血液中のエリスロポエチンは、貧血、赤血球増加症などの鑑別診断に用いられる。 医薬品としては、エポエチンアルファ（商品名エスポー）、エポエチンベータ（商品名エポジン）といった遺伝子組換えによるエリスポエチン製剤があり、腎性貧血に用いられる。日本では保険適応上、腎性貧血にのみ用いられているが、欧米では各種悪性疾患にともなう貧血などにも用いられている。 赤血球の増加効果に着目し、かなり以前から持久力を高める目的で自転車競技やサッカー等のドーピングに使用されているとの指摘がある。しかし元々体内に存在する自然物質でその使用の判別が難しい為、ヘマトクリット（血液中に占める血球の容積率）、ヘモグロビン、網状赤血球数などを用いてドーピングのスクリーニングを行っているケースが多い。スクリーニング検査による疑い例は、尿を材料として電気泳動法によって遺伝子組換えエリスロポエチンを検出している。
- Erytropoëtine (EPO) is een hormoon, dat normaliter door de nier wordt gemaakt en dat de vorming van rode bloedcellen in het lichaam stimuleert. Hierom wordt het ook wel kunstmatig toegediend als een vorm van doping, die het zuurstof- en koolstofdioxidetransporterende vermogen van bloed verhoogt. Epo wordt ook wel eens hematopoietine genoemd en is een glycoproteïne. Erytropoëtine wordt door het menselijk lichaam gemaakt, maar kan ook in laboratoria gefabriceerd worden, en is dan een vorm van rhEPO (recombinante humane erytropoëtine) bekend onder merknamen als Eprex, Mircera etc. Menselijke nieren maken de stof als reactie op een lage zuurstofspanning zoals bij anemie wordt gezien. Oorspronkelijk werd de stof dan ook gesynthetiseerd als geneesmiddel voor mensen met slecht tot niet functionerende nieren, die ondanks kunstnierbehandeling bijna allemaal bloedarmoede kregen door een gebrek aan epo. Door dit te geven kon de bloedarmoede worden gecorrigeerd. Ook kankerpatiënten kunnen tijdens de chemokuur epo toegediend krijgen tegen bloedarmoede, dit is nodig omdat door de chemokuur rode bloedlichaampjes in het lichaam kapot worden gemaakt. In Nederland zijn er 12.700 mensen die de stof gebruiken tegen ziekten.
- Erytropoietin (forkortet EPO) øker kroppens egenproduksjon av røde blodlegemer. Stoffet produseres normalt i spesielle celler i nyrene med øket produksjon ved redusert oksygenmetning. Stoffet virker i benmargen og øker produksjonen av hemoglobin. Stoffet brukes som legemiddel for behandlingen av pasienter med alvorlig blodmangel. EPO kan være et alternativ til blodoverføring. Opphold i høyden gir redusert trykk av oksygen og gir dermed øket produksjon av EPO og høyere produksjon av hemoglobin og er bakgrunnen for idrettsutøverenes høydetrening. Denne effekten kan også oppnås ved å oppholde seg i rom med redusert gasstrykk og dermed lavere oksygentrykk, såkalte høydehus. EPO misbrukes i utholdenhetsidretter siden den øker hemoglobinkonsentrasjonen i kroppen. EPO er farlig siden det kan forårsake blodpropp, spesielt ved væsketap. I 1989 ble kunstig fremstilt EPO godkjent som legemiddel. Utøverne som ble tatt i Tour de France 2008 har anvendt «tredjegenerasjons-EPO»: CERA (Continuous Erythropoetin Receptor Activator).
- Erytropoetyna – glikoproteinowy hormon peptydowy, którego główną funkcją jest stymulacja różnych etapów erytropoezy, co prowadzi do zwiększenia produkcji erytrocytów przez szpik kostny. Erytropoetyna powstaje z przekształcenia erytropoetynogenu (α2-globulina produkowana w wątrobie) pod wpływem erytrogeniny uwalnianej z komórek kanalików nerkowych. Jest także wytwarzana w wątrobie (głównie w życiu płodowym), mózgu i macicy. Erytropoetyna wywiera swoje działanie poprzez połączenie ze specyficznym receptorem erytropoetynowym (EpoR). Prawidłowe stężenie endogennej erytropoetyny u ludzi wynosi 6–32 µg/ml. Rytm dobowy wykazuje najwyższe wartości w godzinach nocnych i najniższe w godzinach porannych. Zwiększenie produkcji erytropoetyny następuje w wyniku spadku utlenowania krwi płynącej w tętnicach nerkowych. Erytropoetyna wpływa na komórki macierzyste szpiku kostnego, zwiększając produkcję prekursorów komórek szeregu czerwonokrwinkowego, a zatem zwiększając wytwarzanie erytrocytów. Rola jaką odgrywa erytropoetyna w mózgu i macicy nie została wyjaśniona. Spadek produkcji erytropoetyny następuje w przebiegu przewlekłej mocznicy, nadmierne wytwarzanie spotyka się m. in. w zwyrodnieniu wielotorbielowatym nerek. Erytropoetyna jest stosowana jako lek u pacjentów chorujących na niewydolność nerek (głównie u pacjentów dializowanych), w hematologii, a także jako lek pomocniczy w onkologii. Działanie erytropoetyny wykorzystywane jest, niezgodnie z prawem, także przez sportowców jako środek dopingowy. EPO podnosi utlenowanie krwi, przez co mięśnie są zdolne do zwiększonego wysiłku. Historia pamięta przypadki gdy sportowcom odbierano złote medale po testach na doping, po wykryciu zwiększonego poziomu EPO we krwi. Ciekawostką jest, że istnieją ludzie którzy naturalnie mają podwyższony poziom erytropoetyny we krwi i często odnoszą oni spektakularne sukcesy sportowe.
- A eritropoietina ou EPO é uma hormona glicoprotéica produzida nos seres humanos e nos animais pelos rins e fígado (em menor quantidade) que tem como função principal regular a eritropoiese. O gene que codifica a eritropoietina foi clonado em 1985 e é utilizado com êxito na produção artificial da hormona. A EPO é muito utilizada para o aumento do desempenho dos atletas, sobretudo nas modalidades de fundo, como o ciclismo, o atletismo ou esquio posto que aumenta o nível de glóbulos vermelhos no sangue, melhorando assim a troca de oxigênio e elevando a resistência ao exercício físico.
- Эритропоэтин (тж. англ. erythropoietin, EPO)— один из гормонов почек. По химическому строению является гликопротеином.
- Erytropoietin (EPO) är ett hormon som har en funktion vid regleringen av erytrocytproduktionen. Produktionen av röda blodkroppar (erytrocyter) kallas erytropoes och sker i den röda benmärgen som återfinns i bröstben, revben och ryggkotor. Små barn har röd benmärg i alla ben och hos foster produceras erytrocyter i lever och mjälte tills det att benen bildats. Erytropoetin används av elitidrottare för att få en ökad mängd röda blodkroppar, och därmed ökat syreupptag, vilket betraktas som dopning. Hormonet bildas i njurarna och används bland annat i behandling av vissa sjukdomstillstånd som ger bristande förmåga att producera röda blodkroppar. När syrekoncentrationen i njurarna sjunker, till exempel på grund av brist på röda blodkroppar, startar erytropoesen. Den låga syrekoncentrationen stimulerar hemprotein (en syrgassensor) i njuren, vilket ökar produktionen av EPO. Detta ökar produktionen av röda blodkroppar, vilket följaktligen höjer syrekoncentrationen.
- Eritropoetin (ya da EPO) eritrositler (alyuvar) için sitokin görevi gören bir glikoprotein hormondur. Hematopoetin ya da hemopoetin olarak da adlandırılır. Böbreklerde üretilir ve eritrosit üretiminin kontrolünden sorumludur. Eritropoetin, memeli hücre kültüründe rekombinant DNA teknolojisi ile üretilerek tedavi amaçlı olarak da kullanılmaktadır. Böbrek yetersizliğine ya da kanser kemoterapisine bağlı anemilerin (kansızlık) tedavisinde yeri vardır. Ayrıca bisiklet yarışı, triatlon ve maraton koşusu gibi dayanaklılık gerektiren sporlarda doping amacı ile suistimal edilmektedir.
- 紅血球生成激素(Erythropoietin,简称EPO)是一种糖蛋白质激素，骨髓中血红细胞前驱的细胞因子。在人体环境中，它由肝脏和肾产生，是作用于血红细胞制造、调节的荷尔蒙。它同时具有其他的生物功能。例如当神经受到伤害时，紅血球生成激素有重要的作用，同时它也参与伤口愈合过程。 一种与紅血球生成激素有关的药物是紅血球生成激素刺激剂（ESA）。这种药物可以在体外合成再输入身体中。
|
| rdfs:comment
|
- Erythropoietin, or its alternative erythropoetin or EPO, is a glycoprotein hormone that controls erythropoiesis, or red blood cell production. It is a cytokine for erythrocyte precursors in the bone marrow. Also called hematopoietin or hemopoietin, it is produced by the peritubular capillary endothelial cells in the kidney, and is the hormone that regulates red blood cell production. It also has other known biological functions.
- Erythropoetin ist ein Glykoprotein-Hormon, das als Wachstumsfaktor für die Bildung roter Blutkörperchen während der Blutbildung von Bedeutung ist. Erythropoetin zählt damit zu den so genannten „Erythropoiesis Stimulating Agents“ . Als Therapeutikum wird biotechnologisch hergestelltes Erythropoetin vorwiegend bei der Behandlung der Blutarmut von Dialysepatienten, bei denen die Blutbildung infolge eines Nierenversagens gestört ist, und nach aggressiven Chemotherapiezyklen eingesetzt.
- Erythropoetin (zkráceně EPO) je lidský hormon, umožňující tvorbu červených krvinek. Erythropoetin vzniká v ledvinách; běžně je produkován lidským tělem v přirozené míře, která zajišťuje tvorbu optimálního množství červených krvinek v kostní dřeni; ty pak slouží k přenosu kyslíku v krvi.
- La eritropoyetina o EPO es una hormona glicoproteica que estimula la formación de eritrocitos. En los seres humanos, es producida principalmente por el riñón (90%), el resto en el hígado, aunque también —sobre todo en fetos— en cerebro y útero. Su nombre significa "que facilita la creación" de glóbulos rojos (o eritrocitos). La eritropoyetina actúa cuando se une a un receptor celular específico.
- Erytropoietiini (EPO) on ihmisen oma hormoni, jota muodostuu munuaisissa ja joka edistää punasolutuotantoa. Sitä käytetään hoitona anemiaan. Erytropoietiinia käytetään myös doping-aineena urheilussa. Nimen erytropoietiinille antoivat suomalaiset Eva Bonsdorff ja Eeva Jalavisto.
- L'érythropoïétine (EPO) est une hormone de nature glycoprotéique. Cette hormone est un facteur de croissance des précurseurs des globules rouges dans la moelle osseuse. Elle entraîne ainsi une augmentation du nombre de globules rouges dans le sang. Il y a donc un risque d'hypertension artérielle. De l'érythropoïétine synthétique est disponible en tant qu'agent thérapeutique coûteux obtenu par la technologie de l'ADN recombinant.
- L'eritropoietina o EPO è un ormone glicoproteico prodotto negli esseri umani dai reni e in misura minore dal fegato e dal cervello, che ha come funzione principale regolare l'eritropoiesi. Il gene che codifica l'eritropoietina è stato clonato nel 1985 ed è utilizzato con successo nella produzione artificiale dell'ormone.
- Erytropoëtine (EPO) is een hormoon, dat normaliter door de nier wordt gemaakt en dat de vorming van rode bloedcellen in het lichaam stimuleert. Hierom wordt het ook wel kunstmatig toegediend als een vorm van doping, die het zuurstof- en koolstofdioxidetransporterende vermogen van bloed verhoogt. Epo wordt ook wel eens hematopoietine genoemd en is een glycoproteïne.
- Erytropoietin (forkortet EPO) øker kroppens egenproduksjon av røde blodlegemer. Stoffet produseres normalt i spesielle celler i nyrene med øket produksjon ved redusert oksygenmetning. Stoffet virker i benmargen og øker produksjonen av hemoglobin. Stoffet brukes som legemiddel for behandlingen av pasienter med alvorlig blodmangel. EPO kan være et alternativ til blodoverføring.
- Erytropoetyna – glikoproteinowy hormon peptydowy, którego główną funkcją jest stymulacja różnych etapów erytropoezy, co prowadzi do zwiększenia produkcji erytrocytów przez szpik kostny. Erytropoetyna powstaje z przekształcenia erytropoetynogenu (α2-globulina produkowana w wątrobie) pod wpływem erytrogeniny uwalnianej z komórek kanalików nerkowych. Jest także wytwarzana w wątrobie (głównie w życiu płodowym), mózgu i macicy.
- A eritropoietina ou EPO é uma hormona glicoprotéica produzida nos seres humanos e nos animais pelos rins e fígado (em menor quantidade) que tem como função principal regular a eritropoiese. O gene que codifica a eritropoietina foi clonado em 1985 e é utilizado com êxito na produção artificial da hormona.
- Эритропоэтин (тж. англ. erythropoietin, EPO)— один из гормонов почек. По химическому строению является гликопротеином.
- Erytropoietin (EPO) är ett hormon som har en funktion vid regleringen av erytrocytproduktionen. Produktionen av röda blodkroppar (erytrocyter) kallas erytropoes och sker i den röda benmärgen som återfinns i bröstben, revben och ryggkotor. Små barn har röd benmärg i alla ben och hos foster produceras erytrocyter i lever och mjälte tills det att benen bildats.
- Eritropoetin (ya da EPO) eritrositler (alyuvar) için sitokin görevi gören bir glikoprotein hormondur. Hematopoetin ya da hemopoetin olarak da adlandırılır. Böbreklerde üretilir ve eritrosit üretiminin kontrolünden sorumludur. Eritropoetin, memeli hücre kültüründe rekombinant DNA teknolojisi ile üretilerek tedavi amaçlı olarak da kullanılmaktadır. Böbrek yetersizliğine ya da kanser kemoterapisine bağlı anemilerin (kansızlık) tedavisinde yeri vardır.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
