Eonavian or Eonaviego is a term used to refer a set of dialects or falas whose linguistic dominion extends in the zone of Asturias between the Eo and Navia rivers (or more exactly Eo and Frexulfe rivers). It includes the Asturian municipalities of Boal, Castropol, Coaña, Eilao, El Franco, Grandas de Salime, Pezós, Samartín d'Ozcos, Santalla de Ozcos, Santiso de Abres, Tapia de Casariego, Taramundi, A Veiga, Vilanova d'Ozcos, and partially those of Navia, Ibias, Villayón, and Allande.

PropertyValue
dbpprop:abstract
  • Eonavian or Eonaviego is a term used to refer a set of dialects or falas whose linguistic dominion extends in the zone of Asturias between the Eo and Navia rivers (or more exactly Eo and Frexulfe rivers). It includes the Asturian municipalities of Boal, Castropol, Coaña, Eilao, El Franco, Grandas de Salime, Pezós, Samartín d'Ozcos, Santalla de Ozcos, Santiso de Abres, Tapia de Casariego, Taramundi, A Veiga, Vilanova d'Ozcos, and partially those of Navia, Ibias, Villayón, and Allande. Other terms used include gallego-asturiano (the official term in Asturias, meaning 'Asturian-Galician language') a fala ('the speech', not to be confused with the Fala language of Extremadura) and galego de Asturias ('Galician language of Asturias'). The term Eonaviego was first used by the linguist Xavier Frías Conde, and it was himself who translated it as Eonavian in English, Éonavien in French or eonavienc in Catalan. In 2007, the Academy of the Asturian Language accepted the denomination of Eonavian to refer to this Galician-Portuguese dialect. This set of dialects was traditionally included by linguists as Galician-Portuguese or Galician, with some characteristics of Astur-Leonese Group. That was the opinion of some linguists as Menéndez Pidal, Eugenio Coseriu, Luís Lindley Cintra, Dámaso Alonso or even more recent ones as Francisco Xavier Frías Conde or Xoán Babarro. Nowadays, however, there is a political-linguistic conflict on the identity of the language, between those that prioritize the Asturian identity of this speech and those that continue to prioritize the Galician substratum. The former, mostly in Asturias, identify Eonavian as a dialect continuum between the Asturian and Galician languages, or even a third language spoken only in that area. The latter, mostly in Galicia, identify it as Galician and request the protection which Galician enjoys in Castile and Leon, that protects the dialects of El Bierzo in cooperation with the Galician Government. In this dialectal area, there are associations supporting each side, such as Asociación Abertal (defending the Galician theory) and Xeira, Fala Viva or Xunta Pola Defensa de la Llingua Asturiana (defending the Asturian theory). Its protection and language policy is the responsibility of the Asturian Government and the Secretaría Llingüística del Navia-Eo, a division of the Academia de la Llingua Asturiana responsible for this area. There are two different orthographies for Eonavian, the official one (more Asturian-like) and one made by the Mesa prá Defensa del Galego de Asturias (more Galician-like). Most of the speakers identify Eonavian as a part of the dialect continuum between the Asturian and Galician languages, belonging this dialect to the Galician branch of the continuum, but being the frontier dialect.
  • Eonaviego, llengua eonaviega, gallec-asturià, fala de l'occident d'Astúries o gallec d'Astúries (o simplement fala per als seus parlants) és un conjunt de parles (o falas) de trànsit entre l'asturià i el gallec, el domini lingüístic del qual s'estén, com el seu nom indica, en la zona asturiana compresa entre els rius Eo i Navia, si bé la seva àrea d'influència abasta també zones més orientals que el riu Navia. Aquest territori es coneix com Terres de l'Eo-Navia (un territori que no coincideix amb la comarca de l'Eo-Navia). Les Terres de l'Eo-Navia comprenen els municipis asturians de Boal, Castropol, Coaña, Illano, El Franco, Grandas de Salime, Ibias, Pesoz, San Martín de Oscos, Santa Eulalia de Oscos, San Tirso de Abres, Tapia de Casariego, Taramundi, Vegadeo, Villanueva de Oscos, i parts de Navia, Villayón, i Allande. Històricament aquesta zona ha estat i està molt aïllada de la resta d'Astúries, i per descomptat de Galícia i Castella, a causa de les seves fronteres naturals: el riu Eo, la serralada Cantàbrica i el riu Nalón i el mar Cantàbric. També és cert que és una zona de paisatges abruptes, menys la part de la rasa costanera que és més plana, pel que les comunicacions interiors tampoc eren fàcils.
  • El eonaviego, lengua eonaviega, gallego-asturiano, fala del occidente de Asturias (o simplemente fala para sus hablantes) es un conjunto de hablas (o falas) romances de tránsito entre el asturiano y el gallego, cuyo dominio lingüístico se extiende, como su nombre indica, en la zona asturiana comprendida entre los ríos Eo y Navia, si bien su área de influencia abarca también zonas más orientales que el antes citado río Navia. Este territorio se conoce como Tierras del Eo-Navia (un territorio que no coincide con la comarca del Eo-Navia). Las Tierras del Eo-Navia comprenden los municipios asturianos de Boal, Castropol, Coaña, Illano, El Franco, Grandas de Salime, Ibias, Pesoz, San Martín de Oscos, Santa Eulalia de Oscos, San Tirso de Abres, Tapia de Casariego, Taramundi, Vegadeo, Villanueva de Oscos, y partes de Navia, Villayón, y Allande. Históricamente esta zona ha estado y está muy aislada del resto de Asturias, y por supuesto de Galicia y Castilla, debido a sus fronteras naturales: el río Eo, la cordillera Cantábrica y el río Nalón y el mar Cantábrico. También es cierto que es una zona de paisajes abruptos, menos la parte de la rasa costera que es más llana, por lo que las comunicaciones interiores tampoco eran fáciles. Esta comarca integrada durante el imperio romano en el Convento Lucense, debió de quedar adscrita al Reino de Asturias luego de la segregación del reino asturleonés que se produce tras la muerte de Alfonso III. Así resulta de diversos documentos que ubican varias términos de la comarca en el territorio asturiense. Durante la Edad Media presenta una singular cohesión interna como resulta de su integración en la modalidad feudal del honor, (Honor de Suarón y Honor de Grandas), sin embargo, por un acuerdo adoptado el 2 de enero de 1154, en las Cortes celebradas en Salamanca por el rey Alfonso VII, se confirman las cesiones que se habían venido efectuando al obispo Oviedo, y se hace donación a Martino II y a su Iglesia, entre otros bienes, del castillo de Suarón (... de illo castello de Sueirum quod est intre fluuium de Oue et fluuium de Nauia... ) con todos sus términos, sus regalias y jurisdicciones. Dicha condición se extiende al Honor de Grandas por otra donación de 1.186. Bajo tal dependencia quedará la comarca hasta que con ocasión de la desamortización operada por la Bula Breve Cum Acceperimus de 6 de abril de 1574 los vecinos consiguen comprar casi a un tiempo su emancipación. Así Castropol (1579), Boal (1580), Coaña (1582), Pesoz (1582), El Franco (1583), Taramundi (1584), Salime (1584), Grandas (1584), San Tirso (1584), San Martín de Oscos (1584), Santalla (1584) e Illano (1585). Figueras tendrá que esperar al año 1775 para su segregación de la familia Donlebún y Navia de los Condes de Ribadeo en 1551, (si bien no consigue confirmar su emancipación sino luego de un largo pleito en la Chancillería de Valladolid, que concluirá con la sentencia que confirma los derechos los vecinos recaída en 1608). Ibias por su parte dependerá de varias familias con solar en la comarca de los Oscos. De este proceso quedará excluido el Concejo de Villanueva de Oscos que continuará dependiendo del Monasterio de Villanueva hasta la desamortización de 1.837. Desde su emancipación los concejos concurrirán con el de Castropol dentro del partido de Episcopalía a la elección de representantes en la Junta General del Principado, a salvo el periodo en 1.810-1814 en que la comarca queda adscrita nominalmente a la prefectura de Mondoñedo, (téngase presente que Castropol y su comarca toman parte muy activa en la guerra de independencia y en la Junta del Principado, constituida entonces en Junta Suprema).
  • O galego-asturiano, eonaviego, língua eonaviega, fala do ocidente das Astúrias ou galego das Astúrias (ou simplesmente fala para os seus falantes) é um conjunto de falas de transição entre o asturiano e o galego, cujo domínio linguístico se estende, como o seu nome indica, na zona asturiana compreendida entre os rios Eo e Navia, se bem que a sua área de influência abarque também zonas mais orientais que o citado rio Navia. Este território é conhecido como Terras do Eo-Navia (e não coincide com a comarca de Eo-Navia). As Terras do Eo-Navia compreendem os municípios asturianos de Boal, Castropol, Coaña, Illano, El Franco, Grandas de Salime, Ibias, Pesoz, San Martín de Oscos, Santa Eulalia de Oscos, San Tirso de Abres, Tapia de Casariego, Taramundi, Vegadeo, Villanueva de Oscos, e partes de Navia, Villayón, e Allande. Historicamente esta zona esteve e está muito isolada do resto das Astúrias, e também da Galiza e Castela, devido às suas fronteiras naturais: o rio Eo, a cordilheira Cantábrica e o rio Nalón, e o mar Cantábrico. Também é uma zona de paisagens abruptas, menos a parte da linha de costa que é mais plana. Exemplos de textos: 2ª mitade do século XII Ano 1.153 ... Testo uobis et concedo per suis terminis certis per termino de Menustux e inde de super ad petram de Gio a Cornu de Meyiones, et ad penna de Teyxeyra, et al Pico pequeno, et allas mestas de Bouspoulim et commo uay pello regueyro a Sobrepe aa pena das ouellas, et inde in directum ad petra Uocatoria et ad aquam de Ferueça et cómmodo uertitur aquam al final de Pena Leyra, na Nauia per ubi potueritis inuenire.... Ad patrem (sic) vero regis quingentos solidos boos exsoluat. Vid. Floriano Llorente, Pedro: "Coleção diplomática do Mosteiro de Vilanova de Oscos, I, RIDEA 1981, nº 102, p. 138. 1ª mitade do século XIII Cunusçuda cousa seia a quantos esta carta viren commo eu María Uicentez de Cedamona vendo a uos abbade don Guillermo de Santa María de Villa Noua d’Oscos e ao conueto desse mismo lugar quanta heredade eu aio e deuo auer en Çedamona por preço qua a mí e a uos ben prougo, conuen a saber: hun boy boon e çen solidos, preço me outorgo por ben pagada e sse mays val doo por Deus e por mina alma e de meus parentes. E de este día en deante seia tirada de nosso poder e seia metuda en no uosso e no do moestero e se alzen da mina parte ou da aldea contra esta uençon contra esta doaçon veer, aia a maldiçon de Deus e a mina e con Iudas eno inferno iasca por senpre e aa uoz del rey peyte çen morabentinos e dobre ao moestero a heredade e a carta uala por senpre. Feyta a carta en Gyo... Vid. Floriano Llorente, Pedro: "Coleção diplomática do Mosteiro de Vilanova de Oscos, I, RIDEA 1981, nº 102, p. 143. 2ª mitade do século XIII, año 1261 Se vos ende quissierdes yr leyxade a quarta de quanto overdes ao monasterio… a vossa morte venirdes aa septultura do monasterio con vossas mandacionesCastellano Oliveros, Luis. "Algumas reflexiois sobre o infinitivo conjugado nos documentos do Mosteiro de Vilanova de Oscos", Britonia II, 1995-1996, p. 124 Finais do século XIII Devante de vos Johan Rodriguez, juyz del Rey, Eu frey Johan Peláez vestiario de Vila Nova d’Oscos polo abbade e polo convento desse mismo logar, dígonos querellando e pézonos por justicia que fagades ao concello da Pobra de Revoredo, que como nos eno noso monte de Candanosa teníamos noso frade o qual monte iaz eno noso couto de Santa Columba, ho qual couto avemos ven gardado con todos sous dereytos, que veneron los omes da pobla de Revoredo acernaron os nosos montes, nomenadamente… Ende nos dizemos que los danos que feceron enos montes devanditos os quaes nos pertenecen de dereyto e deven ser nosos por razón de Santa Columba que nolos fagades entregar os quaes danos estimamonos C maravedís dos pretos. Salvo de toller e de nader se mester for Alvárez Castrillón, José A. , Os Oscos nos séculos X-XII p. 144. 1ª mitade do século XIV, ano 1328 E por esta doaçión e por esta esmolna que vos Pedro Méndez façedes ao monsterio sobredito e abade e convento que son e que an de de vir, e por cuanto ben e emparamento façedes ao mosterio e prometedes de façer, nos abbade e convento logo de presente reçebemosvos llogo por noso familiar e damosvos e outorgamos parte en todo o ben que se feçer no mosterio de Santa María de Villa Nova en toda a orden de Cistel ata o día da fin do mundo... Alvárez Castrillón, José A. , Os Oscos nos séculos X-XII p. 144. 2ª mitade do século XIV 1377 Sepan quantos esta carta viren commo Teresa Meen, frada profesa no Monesterio de Santa María de Villa Nova d'Oscos, do en doazon al dito monesterio, por las almas de meu padre de mina madre e mía, e de aquelos a quen eu son teuda, todos benes asy mobres commo rayzes que eu aio en Lanteyro, en Bullaso, en Lavallos e en Mon, e en todos los terminos e jurdiçon da Probra de Castropol, e otorgo e mando que seian do monesterio todos, por quanto os mandaron y meu padre e mina madre con meu otorgamento. E vos, o dito don Abbad e convento, non me avedes a tirar estos erdamentos nen parte de delos, nen los otros que y el monesterio que levava meu padre e mia madre por los trinta maravedís según teno huna carta per que nos aforastes e dovos liçençia que vos pósades trocar e ministrar por lo dito foro os novos delos. E non avedes a dar nen aforar, nen vender, nen supinnorar, nen allear, nen malparar estos ditos herdamentos e benes. E Eu Teresa Meen frada profesa do dito monesterio asy o otorgo e prometo de ter e gardar todo esto que se aquí reconta. Alvárez Castrillón, José A. , Os Oscos nos séculos X-XII p. 187. 1ª mitade do século XIV, ano 1417 ... per tal preyto e condyçon vos aforo estas ditas herdades que as lavredes ben, e paredes ben, e que diades nos el dito don Abade e monesterio por foro cada anno huna taega de bon centeno medido per la medida dita de Santalla, livre de polvo e de palla; e que seyades amigos boos e leales do monesterio ennas cousas que vos poderdes, e qe estas ditas herdades que vos non posades vender nen subpynorar nen escabyar a outra parte por ninguna manera, e a la morte ou saydo del postermeyro de vos a los desste foro sayr que nos fiquen ao dito monesterio as ditas erdades lyvres e quitas e desenbargadas de vos e de vosa voz con todos sous chantados e aboamentos que elas estevere, vosa novydade alçada dando al monesterio aquelo que lle deverdes deste dito foro as quales herdades iaçcen su signo de Santalla d'Oscos... Alvárez Castrillón, José A. , Os Oscos nos séculos X-XII, p. 215 2ª mitade do século XV, ano 1466 Sepan quantos esta carta viren commo nos don Lope abbad del moesterio de Santa María de Uilla Nova d’oscos, e prior e conuento do dito moesterio aforamos a uos Lopez Pérez e a uosa muller Ynés Fernández, e a os fillos e netos que ouierdes unos de outros, conuén a saber que uos aforamos o noso casal de Bustapena asy commo lebóu e usou Miguel Andrés que ende moróu, casa e orrio e teytos e paos e erdamentos [bravos e] mansos que lle pertenescen e con la erdad que foy de [... ] Domínguez e de Aluaro que lauraua Aluaro de Perdigueros. [Esto] todo asy commo senpre andóu esto commo dito [he vos] aforamos que déades e pagedes de foro en cada hun anno todos los foros e deretos ao convento e [ao moesterio] asy commo pagaua o dito Miguel Andrés e desta erdad que auedes de dar el quarto a Dominga Fernández por seus días muller que foe de Aluaro de Perdigueros... Alvárez Castrillón, José A. , Os Oscos nos séculos X-XII p. 233 2ª mitad del siglo XVI, Ibias Tormaleo Cantar Deita palla al boi Gonzalvo Deita palla á ó boy Freija Ferrández fiandera honrada puja cada fío, va pucherada Cartas de Euxenio de Salazar vecinho e natural de Madrid Imprenta e estinotipia de Rivadeneyra, 1866, pág. 88 Siglo XIX. Aportanse também os seguintes textos recolhidos do refraneiro do século XIX por Fernández Fernández e Acevedo Huelves (Concejo de Boal): Lliras che quito, nel marco las poño, toma, can, lliras y pan. En Villanova nin vaca nin nora nacen os gutos y votanlos fora. En Llanteiro nun hay mozas, en Mezà todas son veyas, en Miñagon milindrosas y en Serandías a fror d'ellas. Pernas tortas das Cavanas, regallóis os da Pilella, chamuscados os de Boal, viva el llugarín de Armal. Veite cerzo, cercellín, de este valle regueirín, qu'ei che vèn Xuan de riba, xurando y devotando, que ch'a partir ua dida, si te coye costa arriba, que ch'a partir un brazo si te coye costa abaxo. Acevedo Huelves, Boal e seu Concejo, Oviedo 1.898 pág. 50, 76 y 61 (Concejo de Vilanova de Oscos) Polavila polavila, Eu ben sei donde la hay, indo porlo río arriba no moliño de meu pay. Acevedo Huelves, Boal e su Concejo, Oviedo 1.898 p. 76. (Concejo de El Franco) En casa chía, llougo se fai a cía. Condo che dian a oveya, coye a corda y vay por ella. As cuitas ayías, num me quitan dormir. A mía fiya arruita fame muita, a mía nora vocía e de chía. Antroido, godoiro, paso por Arbon con un cesto na mau comendo rapón. D`os sesenta pra riba, nun moyes a barriga. De valdre texen os cais, que nun rompen a roupa. A vaca da mía vecía, da meyor lleite ca mía. Condo Dios nun quer, os Santos nun poden. Que mañá nos traiga, un boo día de solín. Arco de veya revolve na terra, col dido monín que nun chova por mín, col dido pulgar que chova nel mar. Foyas na figueira, farros na ribeira. Cerco lluar ponte a enxugar. Xente de marina, xente de gran caldeirada, día de muyto vispera de nada. Home fraque y non de fame, mira que nun te agarre. Condo chove y fai frío, cantan os gallos na veira del río. Alló enriba, nun, sei unde, encontrein con nun sei quen, en casa de xa me esqueice, nun me podo acordar ben. Fernández Fernández, Marcelino. El Franco e seu Concejo 1.898, p. 112 e ss.
dbpprop:date
  • March 2009
dbpprop:hasPhotoCollection
dbpprop:reference
dbpprop:wikiPageUsesTemplate
rdf:type
rdfs:comment
  • Eonavian or Eonaviego is a term used to refer a set of dialects or falas whose linguistic dominion extends in the zone of Asturias between the Eo and Navia rivers (or more exactly Eo and Frexulfe rivers). It includes the Asturian municipalities of Boal, Castropol, Coaña, Eilao, El Franco, Grandas de Salime, Pezós, Samartín d'Ozcos, Santalla de Ozcos, Santiso de Abres, Tapia de Casariego, Taramundi, A Veiga, Vilanova d'Ozcos, and partially those of Navia, Ibias, Villayón, and Allande.
  • Eonaviego, llengua eonaviega, gallec-asturià, fala de l'occident d'Astúries o gallec d'Astúries (o simplement fala per als seus parlants) és un conjunt de parles (o falas) de trànsit entre l'asturià i el gallec, el domini lingüístic del qual s'estén, com el seu nom indica, en la zona asturiana compresa entre els rius Eo i Navia, si bé la seva àrea d'influència abasta també zones més orientals que el riu Navia.
  • El eonaviego, lengua eonaviega, gallego-asturiano, fala del occidente de Asturias (o simplemente fala para sus hablantes) es un conjunto de hablas (o falas) romances de tránsito entre el asturiano y el gallego, cuyo dominio lingüístico se extiende, como su nombre indica, en la zona asturiana comprendida entre los ríos Eo y Navia, si bien su área de influencia abarca también zonas más orientales que el antes citado río Navia.
  • O galego-asturiano, eonaviego, língua eonaviega, fala do ocidente das Astúrias ou galego das Astúrias (ou simplesmente fala para os seus falantes) é um conjunto de falas de transição entre o asturiano e o galego, cujo domínio linguístico se estende, como o seu nome indica, na zona asturiana compreendida entre os rios Eo e Navia, se bem que a sua área de influência abarque também zonas mais orientais que o citado rio Navia.
rdfs:label
  • Eonavian
  • Eonaviego
  • Eonaviego
  • Galego-asturiano
owl:sameAs
skos:subject
foaf:page
is dbpprop:langs of
is dbpprop:redirect of
is dbpprop:regional of
is owl:sameAs of