| dbpprop:abstract
|
- An endorheic basin
- Endorheisch nennt man in den Geowissenschaften Einzugsgebiete, die ohne Abfluss sind. Der Gegenbegriff ist exorheisch (Entwässerung ins Meer). Endorheisches Becken nennt man die Gebiete der Erde, die nicht in die Ozeane entwässern, sondern eigenständige Gewässersysteme ausbilden. Das Endgewässer nennt man endorheisches Gewässer. Das Kaspische Meer zum Beispiel ist das letzte Sammelbassin für ein großes, von der Wolga als Drainage durchflossenes Becken. Es bildet zusammen mit einigen anderen Beckenlagen ein zusammenhängendes endorheisches Areal, das sich von Zentralrussland bis Zentralchina und knapp an den Indischen Ozean erstreckt, und etwa 7 % der festen Erdoberfläche einnimmt. Der Begriff Abfluss der Hydrologie impliziert, dass es sich um oberflächlichen Abfluss handelt – Grundwasseraustausch zwischen einem endorheischen Gebiet und Nachbararealen ist möglich. Nicht unter den Begriff ‚endorheisch‘ fallen aber Fortsetzungen als unterirdischer Wasserlauf. Hauptcharakteristik ist, dass das Wasser primär nur verdunstet – es bildet sich in Seen unter Umständen hohe Salinität aus. Beim Aralsee oder beim Tschadsee ist die Verdunstung so stark, dass sie gänzlich zu verschwinden beginnen. Ein Beispiel für ein intermittierendes Gewässer ist die Etosha-Pfanne, ein den beiden vorgenannten vergleichbarer ehemaliger Salzsee, heute eine Salzwüste, die nach Ausnahmeereignissen zum Flachwassersee wird. Als endorheischer Fluss wird entsprechend ein Fluss bezeichnet, der nicht ins Meer entwässert, sondern ein endorheisches Stillgewässer, oder sich in ein abflussloses Becken ergießt. Der Begriff ist von der Flussschwinde abzugrenzen, wo ein Fließgewässer seinen Lauf gänzlich verliert, ohne in eine Senke zu münden - so kann ein Fluss auch nur darum schwinden, weil in aridem Klima mehr Wasser verdunstet, als nachfließt, oder zu fließen aufhört, oder bei durchlässigem Boden versickert (Versickerungsstrecke, etwa Schwemmkegel der Südalpenflüsse in die Poebene) oder verschluckt wird. Flache Becken endorheischer Entwässerungssysteme (Pfannen) können bei Starkwasser überlaufen, es entstehen dann episodische Abflüsse . Weitere typische endorheische Gewässer sind Kraterseen und Karseen nichtarider Zonen, die ebenfalls bei Starkregen, oder während der Schneeschmelze zeitweise überlaufen können.
- Bezodtoká oblast je území na zemském povrchu, které buď není odvodňováno vůbec (bezvodá oblast, např. poušť), nebo sice je odvodňováno, ale voda neodtéká do žádného moře, jež je propojeno se světovým oceánem. V současnosti je mezi bezodtoké oblasti počítáno přibližně 32 miliónu km, což je 21,5 % z celkové zemské rozlohy souše. Bezodtoké oblasti se vinou desertifikace ve světě zvětšují. Jde především o oblast subsaharské Afriky, kde se tento jev projevuje velmi nápadně. Další problémovou oblastí je Aralské jezero, do něhož původně tekly dvě řeky, ale kvůli zemědělské činnosti člověka (používání říční vody na zavlažování zemědělských ploch) se voda z řek nedostává do jezera a toto pomalu vysychá. V aridních oblastech při přílišném výparu dochází ke zvyšování salinity jezerních vod, ve kterých se postupně začínají tvořit solné útvary jako například travertiny, pisoidy, solná krusta. Takováto bezodtoká jezera se nazývají odborně playas. V některých oblastech se playasy ekonomicky využívají pro těžbu přírodní soli vzniklé odpařováním.
- En geografía, una cuenca endorreica es un área en la que el agua no tiene salida superficialmente, por ríos, hacia el mar. El término tiene raíces griegas, endo, "interior" y rhein, "fluir". Cualquier lluvia o precipitación que caiga en una cuenca endorreica permanece allí, abandonando el sistema únicamente por infiltración o evaporación, lo cual contribuye a la concentración de sales. En las cuencas endorreicas en las que la evaporación es mayor que la alimentación, los lagos salados han desaparecido y se forman salares. Las cuencas endorreicas también son denominados sistemas de drenaje interno. Si bien, en teoría, las cuencas endorreicas se pueden dar en cualquier clima, en la práctica son más comunes en zonas de desierto cálido. Nótese además que, por definición, cualquier lago situado bajo el nivel del mar debe ser endorreico y drenar una cuenca hidrográfica endorreica.
- Maantieteessä sisäinen valuma-alue alue on valuma-alue, josta ei ole poistuvaa veden virtausta, maanpäällistä tai pinnanalaista. Englannin kielessä käytetään sanaa "endorheic", jolla on kreikkalaiset juuret, endo, "sisällä, sisäänpäin" ja rhein, "virrata". Kaikki sade joka tämän kaltaiselle aluelle sataa, pysyy siellä ellei se haihdu pois. Teoriassa sisäisiä valuma-alueita voi syntyä millä tahansa ilmastovyöhykkeellä, mutta lähes kaikki sijaitsevat kuumilla aavikoilla. Suuren sademäärän omaavilla alueilla rantaviivan eroosio avaa vähitellen luonnollisen poistumistien vedelle. Esimerkiksi Mustameri oli pitkään eristyksissä Välimerestä, siihen asti kunnes Välimeri mursi välissä olleen Bosporin kannaksen. Laskujoettomia, yleensä suolapitoisia järviä syntyy näille alueille, ne voivat kuivua kokonaan pitkänä kuivana kautena. Kuumilla aavikoilla haihtuminen on voimakasta, joten kaikki sinne pudonneen veden hiekasta ja kivestä liuottamat mineraalit jäävät veden haihtuessa maan pinnalle. Paikkaan, minne vesi kertyy, syntyy suola-aavikko, mikäli veden kertyminen alueelle syystä tai toisesta lakkaa. Osassa näistä on kova ja erittäin tasainen pinta, jolloin niitä voidaan käyttää maanopeusennätysyrityksiin ja laskeutumispaikkoina pienille lentokoneille. Suolajärvet vaihtelevat usein suuresti kooltaan vuodenaikojen mukaan, ääriesimerkkinä tästä voi pitää Eyrejärveä, joka joinakin vuosina kuivuu kokonaan, ja joinakin vuosina peittää alleen 10000 km, joskus enemmänkin. Ihminen on ottanut monesti suolajärviin virtaavia vesiä käyttöönsä, ja tästä on monissa tapauksissa ollut seurauksena järven suolapitoisuuden kasvu, sen ekosysteemin muutokset ja jopa järven kuivuminen. Ääriesimerkkinä tästä on Araljärvi.
- L’endoréisme est un terme d'hydrologie qui caractérise des régions où l'écoulement des eaux (superficielles ou non) n'atteint pas la mer et se perd dans les dépressions fermées. Toute pluie ou autre forme de précipitation qui tombe sur un bassin endoréique ne peut le quitter qu'en s'évaporant. Le terme vient du grec ancien : « endo », « dans », et « rhein », « couler ».
- Viene chiamato bacino endoreico un bacino imbrifero senza emissari. Solitamente, i bacini endoreici si rinvengono all'interno di vaste aree continentali, tettonicamente stabili, dove depressioni topografiche locali costituiscono un punto di convergenza del reticolo idrico drenante superficiale, con la conseguente formazione di laghi. Questi laghi possono anche assumere dimensioni notevoli, nel caso di bacini endoreici molto estesi: esempi attualmente rilevanti sono il mar Caspio, il maggiore lago del mondo (371.000 km), al centro di un bacino endoreico esteso su svariati milioni di chilometri quadrati che comprende, fra gli altri, i bacini imbriferi dei fiumi Volga e Ural. La presenza e la quantità d'acqua raccolta nel lago al centro di un bacino endoreico, sono principalmente funzione delle condizioni climatiche della regione entro cui si trova, che condizionano il bilancio fra precipitazioni ed evaporazione. Per questo motivo, questi specchi d'acqua possono manifestare grosse variazioni di superficie, non solo in tempi lunghi nel corso della loro storia, ma anche su tempi dell'ordine di pochi mesi, seguendo variazioni dell'andamento meteorologico stagionale. Lo stesso rapporto fra precipitazioni ed evapotraspirazione governa l'andamento del parametro salinità, che dipende però anche dalla litologia del bacino. Un esempio di lago interno che ha avuto grosse variazioni di superficie e volume di acqua è il Grande Lago Salato dello Utah, residuo del ben più vasto lago Bonneville che in tempi passati aveva una superficie di più di 10 volte quella attuale; in tempi molto più recenti, grosse variazioni di superficie hanno interessato il lago Ciad, al centro di un bacino endoreico nell'Africa saheliana. I laghi che costituiscono il centro di un bacino endoreico di ridotte dimensioni, in zone aride o subaride, sono generalmente effimeri, dal momento che scompaiono durante il periodo dell'anno in cui si ha maggiore evaporazione. Esistono casi estremi di bacini endoreici in cui si ha solo eccezionalmente scorrimento di acqua e formazione di laghi, in risposta all'instaurarsi di condizioni climatiche del tutto anormali, come è il caso di alcuni laghi formatisi per alcuni mesi in determinate aree delle Ande peruviane, cilene e boliviane come conseguenza di pesanti e insolite piogge, cadute in aree solitamente aridissime in seguito a episodi di El Nino particolarmente intensi.
- Een endoreïsch bekken, ook wel gesloten bekken genoemd, is een bekken dat gekenmerkt wordt door waterscheidingen die geen verbinding hebben met een zee of oceaan. Dit betekent dat alle afwateringsstromen van de omringende topografisch hoger gelegen delen, uitkomen in het endoreïsch bekken. Ook ondergrondse stromingen door permeabele (doorlatende) gesteenten komen in het bekken terecht. De enige manier waarop neerslag die in een endoreïsch bekken valt, dat bekken kan verlaten, is door verdamping. Hierom worden endoreïsche bekkens ook wel interne drainage-systemen genoemd .
- Et endorheisk bekken (også kalt et terminalt, lukket eller internt bekken, nedslagsfelt eller dreneringssystem); er et nedslagsfelt som ikke har eksternt avløp for vann, hverken på overflaten som elver, eller underjordisk via sprekker og huler, eller diffusjon gjennom stein eller gjennomtrengelig materiale. Uttrykket har greske røtter; endo, "innvendig" og rhein, "å renne, strømme". Alt regn som faller innenfor et endorheisk bekken kan kun forlate bekkenet gjennom fordampning.
- Jezioro endoreiczne (z greckiego endo - wewnątrz i rhein - płynąć) to jezioro bezodpływowe, w którym dopływ wody równoważony jest przez parowanie, przykładem takiego jeziora jest jezioro Eyre w Australii. Teoretycznie systemy endoreiczne mogą powstać w każdym klimacie, występują one najczęściej w gorących klimatach pustynnych. W miejscach, w których występuje dużo deszczu następuje z reguły erozja brzegu spowodowana ciągłym napływem nowych zasobów wodnych doprowadzając do stworzenia naturalnego odpływu wody. Przykładem takiego systemu jest Morze Czarne, które powstało jako niezależne jezioro i dopiero Morze Śródziemne przełamało bariery pomiędzy tymi dwoma zbiornikami wody. Na gorących pustyniach, gdzie dopływ wody jest stosunkowo niski, a straty wody poprzez parowanie bardzo wysokie najczęściej nie dochodzi do utworzenia systemu odpływowego. Zamknięta natura obiegu wodnego często doprowadza do wysokiej koncentracji soli i innych minerałów ściągniętych z obszaru zlewni bezodpływowej i osadzonych na dnie jeziora po odparowaniu wody. Osady zazwyczaj stanowią bardzo płaską powierzchnię, która jest zazwyczaj bardzo twarda. Takie obszary są czasami używane jako pasy startowe dla samolotów lub naturalne tory wykorzystywane na przykład do prób ustanowienia rekordów szybkości pojazdów mechanicznych np. jezioro Bonneville w USA. Systemy endoreiczne mogą być stałe lub sezonowe. Z powodu zmiany klimatu niektóre jeziora bezodpływowe są praktycznie martwe, nie ma już żadnego źródła dopływu wody i jezioro istnieje tylko z nazwy. Nawet stałe systemy z czasem mogą w dramatyczny sposób zmieniać rozmiar i kształt w czasie suchego sezonu. Wpływ na ich wielkość może mieć także działalność człowieka poprzez budowę zapór czy akweduktów zmniejszających dopływ wody. W wielu krajach rozwijających się niektóre systemy endoreiczne znacznie zmniejszyły się z tych powodów, a to często doprowadza do zwiększenia zasolenia wody, większej koncentracji zanieczyszczeń i konsekwentnego zaburzenia ekosystemu jeziora.
- Bazin endoreic sau zonă endoreică este un termen hidrologic definind o regiune din care apele scurge nu pot atinge oceanul planetar şi se opresc într-o depresiune. Adjectivul "endoreic" caracterizează un teritoriu drenat de râuri care nu au legături cu reţeaua hidrografică tributară oceanelor şi mărilor. Un lac endoreic este un lac fără scurgere de suprafaţă sau subterană, în care aporturile de apă sunt pierdute prin evaporaţie.
- Бессточная область — часть суши, не имеющая связи через речные системы с Мировым океаном. Речной бассейн, расположенный внутри такой области называются бессточным или замкнутым бассейном. Дно такого бассейна, как правило, занимает бессточное озеро — озеро, не имеющее поверхностного стока или подземного отвода воды в соседние водосборы. Такие озёра являются солёными или даже высохшими солончаками. Влага, возникающая в результате дождей, выпадающих в бессточной области, может покинуть бассейн только через испарение или просачивание. Наиболее часто бессточные озера расположены в бессточных областях степной и полупустынной зон, а также в областях сплошного распространения многолетнемерзлых пород. Наиболее крупные бессточные области находятся в Африке и Азии. Суммарная площадь всех бессточных областей составляет около 20 % всей суши.
- Kapalı havzalar sularını denizlere kadar ulaştıramayıp kuruyan veya göle dökülüp kalan akarsulardır. Kapalı havzaların oluşmasında; yer şekillerinin oluşumu ve iklim etkilidir. Kapalı havzalar genellikle iç kesimlerde, kurak iklim bölgelerinde görülür. Açık havzalar ise kıyı kesimlerde ve nemli iklim bölgelerinde görülür.
- Безсті́чна о́бласть — територія, що не має поверхневого стоку у Світовий океан. Річкова мережа безстічних областей розвинена слабо. Річки часто пересихають або розпадаються на ряд мілких невеличких озер. В межах України, між річками Молочною та Дніпром, розташована безстічна рівнинно-подова область. До безстічних басейнів, відносять і деякі з найбільших озер світу, таких як Аральське море і Каспійське море, що є найбільшими в світі солоними водоймами відрізаними від океану. Помилка цитування: Неправильний виклик <ref>: тег ref без назви повинен мати вхідні дані
- 内流盆地（Endorheic basin）是指一个其中没有任何水体与外界水体相连的区域。 一般情形下在地球上大部分陆地地区，各种降水均通过河流流入海洋，以完成水气循环。而在内流盆地中，降水完全通过蒸发或渗漏离开地表，不与外界水系相连。内流盆地中一般均具有内流湖，但该湖泊往往易于干涸，并且盐度很高。内流盆地中心往往蕴藏着大量矿产，但同时生态系统脆弱，容易崩溃于水体污染。 世界各大洲中，大洋洲的内流盆地占全洲面积64%以上，北美洲则只有10%。总体来说，不包括南极洲，世界陆地总面积中18%为内流盆地。
|
| rdfs:comment
|
- An endorheic basin
- Endorheisch nennt man in den Geowissenschaften Einzugsgebiete, die ohne Abfluss sind. Der Gegenbegriff ist exorheisch (Entwässerung ins Meer). Endorheisches Becken nennt man die Gebiete der Erde, die nicht in die Ozeane entwässern, sondern eigenständige Gewässersysteme ausbilden. Das Endgewässer nennt man endorheisches Gewässer. Das Kaspische Meer zum Beispiel ist das letzte Sammelbassin für ein großes, von der Wolga als Drainage durchflossenes Becken.
- Bezodtoká oblast je území na zemském povrchu, které buď není odvodňováno vůbec (bezvodá oblast, např. poušť), nebo sice je odvodňováno, ale voda neodtéká do žádného moře, jež je propojeno se světovým oceánem. V současnosti je mezi bezodtoké oblasti počítáno přibližně 32 miliónu km, což je 21,5 % z celkové zemské rozlohy souše. Bezodtoké oblasti se vinou desertifikace ve světě zvětšují.
- En geografía, una cuenca endorreica es un área en la que el agua no tiene salida superficialmente, por ríos, hacia el mar. El término tiene raíces griegas, endo, "interior" y rhein, "fluir". Cualquier lluvia o precipitación que caiga en una cuenca endorreica permanece allí, abandonando el sistema únicamente por infiltración o evaporación, lo cual contribuye a la concentración de sales.
- Maantieteessä sisäinen valuma-alue alue on valuma-alue, josta ei ole poistuvaa veden virtausta, maanpäällistä tai pinnanalaista. Englannin kielessä käytetään sanaa "endorheic", jolla on kreikkalaiset juuret, endo, "sisällä, sisäänpäin" ja rhein, "virrata". Kaikki sade joka tämän kaltaiselle aluelle sataa, pysyy siellä ellei se haihdu pois. Teoriassa sisäisiä valuma-alueita voi syntyä millä tahansa ilmastovyöhykkeellä, mutta lähes kaikki sijaitsevat kuumilla aavikoilla.
- L’endoréisme est un terme d'hydrologie qui caractérise des régions où l'écoulement des eaux (superficielles ou non) n'atteint pas la mer et se perd dans les dépressions fermées. Toute pluie ou autre forme de précipitation qui tombe sur un bassin endoréique ne peut le quitter qu'en s'évaporant. Le terme vient du grec ancien : « endo », « dans », et « rhein », « couler ».
- Viene chiamato bacino endoreico un bacino imbrifero senza emissari. Solitamente, i bacini endoreici si rinvengono all'interno di vaste aree continentali, tettonicamente stabili, dove depressioni topografiche locali costituiscono un punto di convergenza del reticolo idrico drenante superficiale, con la conseguente formazione di laghi.
- Een endoreïsch bekken, ook wel gesloten bekken genoemd, is een bekken dat gekenmerkt wordt door waterscheidingen die geen verbinding hebben met een zee of oceaan. Dit betekent dat alle afwateringsstromen van de omringende topografisch hoger gelegen delen, uitkomen in het endoreïsch bekken. Ook ondergrondse stromingen door permeabele (doorlatende) gesteenten komen in het bekken terecht.
- Et endorheisk bekken (også kalt et terminalt, lukket eller internt bekken, nedslagsfelt eller dreneringssystem); er et nedslagsfelt som ikke har eksternt avløp for vann, hverken på overflaten som elver, eller underjordisk via sprekker og huler, eller diffusjon gjennom stein eller gjennomtrengelig materiale. Uttrykket har greske røtter; endo, "innvendig" og rhein, "å renne, strømme". Alt regn som faller innenfor et endorheisk bekken kan kun forlate bekkenet gjennom fordampning.
- Jezioro endoreiczne (z greckiego endo - wewnątrz i rhein - płynąć) to jezioro bezodpływowe, w którym dopływ wody równoważony jest przez parowanie, przykładem takiego jeziora jest jezioro Eyre w Australii. Teoretycznie systemy endoreiczne mogą powstać w każdym klimacie, występują one najczęściej w gorących klimatach pustynnych.
- Bazin endoreic sau zonă endoreică este un termen hidrologic definind o regiune din care apele scurge nu pot atinge oceanul planetar şi se opresc într-o depresiune. Adjectivul "endoreic" caracterizează un teritoriu drenat de râuri care nu au legături cu reţeaua hidrografică tributară oceanelor şi mărilor. Un lac endoreic este un lac fără scurgere de suprafaţă sau subterană, în care aporturile de apă sunt pierdute prin evaporaţie.
- Бессточная область — часть суши, не имеющая связи через речные системы с Мировым океаном. Речной бассейн, расположенный внутри такой области называются бессточным или замкнутым бассейном.
- Kapalı havzalar sularını denizlere kadar ulaştıramayıp kuruyan veya göle dökülüp kalan akarsulardır. Kapalı havzaların oluşmasında; yer şekillerinin oluşumu ve iklim etkilidir. Kapalı havzalar genellikle iç kesimlerde, kurak iklim bölgelerinde görülür. Açık havzalar ise kıyı kesimlerde ve nemli iklim bölgelerinde görülür.
- Безсті́чна о́бласть — територія, що не має поверхневого стоку у Світовий океан. Річкова мережа безстічних областей розвинена слабо. Річки часто пересихають або розпадаються на ряд мілких невеличких озер.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
