| dbpprop:abstract
|
- Elizabeth Cady Stanton (November 12, 1815 – October 26, 1902) was an American social activist abolitionist, and leading figure of the early woman's movement. Her Declaration of Sentiments, presented at the first women's rights convention held in 1848 in Seneca Falls, New York, is often credited with initiating the first organized woman's rights and woman's suffrage movements in the United States. Before Stanton narrowed her political focus almost exclusively to women's rights, she was an active abolitionist together with her husband, Henry Brewster Stanton and cousin, Gerrit Smith. Unlike many of those involved in the women's rights movement, Stanton addressed a number of issues pertaining to women beyond voting rights. Her concerns included women's parental and custody rights, property rights, employment and income rights, divorce laws, the economic health of the family, and birth control. She was also an outspoken supporter of the 19th-century temperance movement. After the American Civil War, Stanton's commitment to female suffrage caused a schism in the women's rights movement when she, along with Susan B. Anthony, declined to support passage of the Fourteenth and Fifteenth Amendments to the United States Constitution. She opposed giving added legal protection and voting rights to African American men while continuing to deny women, black and white, the same rights. Her position on this issue, together with her thoughts on organized Christianity and women's issues beyond voting rights, led to the formation of two separate women's rights organizations that were finally rejoined, with Stanton as president of the joint organization, approximately 20 years later.
- Elizabeth Cady Stanton war US-amerikanische Bürgerrechtlerin und eine führende Persönlichkeit der Frauenrechtsbewegung in den USA. Zusammen mit ihrem Ehemann Henry Stanton und ihrem Cousin Gerrit Smith war sie auch in der Anti-Sklaverei-Bewegung aktiv. Sie war befreundet mit dem Abolitionisten und früheren Sklaven Frederick Douglass.
- Elizabeth Cady Stanton oli yhdysvaltalainen suffragetti ja aktivisti. Hän ajoi muun muassa naisten ja afrikkalaisamerikkalaisten asiaa sekä toimi raittiusliikkeen parissa. Erityisesti Stanton muistetaan kuitenkin juuri naisten oikeuksien ajajana ja Susan B. Anthonyn kumppanina. Hänen aviomiehensä oli aktivisti Henry Stanton, jonka kanssa Stanton sai seitsemän lasta. Stanton kuoli 26. lokakuuta vuonna 1902.
- Elisabeth Cady Stanton est une militante féministe américaine, née le 12 novembre 1815 à Johnstown et décédée le 26 octobre 1902.
- La sua Dichiarazione dei sentimenti (o dei diritti e dei sentimenti), ispirata per solennità di forma alla Dichiarazione di indipendenza americana, fu presentata alla Convenzione di Seneca Falls del 1848, la prima degli Stati Uniti, tenutasi nell'omonimo villaggio nei pressi di New York. Quel documento è spesso ritenuto come l'atto fondativo del primo movimento suffragista e di emancipazione femminile degli Stati Uniti.
- Elizabeth Cady Stanton was een Amerikaanse suffragette en burgerrechtenactiviste. Ze was een voorvechtster in de strijd voor het vrouwenkiesrecht in de Verenigde Staten.
- Elizabeth Cady Stanton – amerykańska aktywistka społeczna, abolicjonistka i sufrażystka. Jedna z organizatorek spotkania Zjazd Kobiet w Seneca Falls w 1848 roku; autorka podpisanej przez 100 uczestniczek i uczestników spotkania Deklaracji na rzecz przyznania kobietom praw politycznych. Jej zainteresowanie prawami kobiet nie ograniczało się do praw wyborczych, walczyła również o równouprawnienie na polu ekonomii, prawa sądowe dla kobiet (w tym – prawa do rozwodu), prawa reprodukcyjne i dostęp do edukacji. Była córką sędziego, który posiadał niewolników, od dzieciństwa interesowała się ich losem, o czym pisała we wspomnieniach Eighty Years & More. Stanton, inaczej niż większość kobiet w jej czasach, uzyskała formalne wykształcenie, ukończyła koedukacyjne klasy w Johnstown Academy w wieku 16 lat. Pomimo wielkiego talentu i licznych sukcesów w nauce, nie mogła kontynuować edukacji, gdyż do College' u nie wpuszczano podówczas kobiet. Studiowała w szkole dla kobiet w Troy w Nowym Jorku. W 1843 roku przeprowadziła się wraz z mężem do Bostonu, gdzie poznała takie postaci, jak Ralph Waldo Emerson, Frederick Douglass, Sarah Grimké i Louisa May Alcott. Zawsze podpisywała się jako Elizabeth Cady Stanton, rezygnując z przyjęcia wyłącznie nazwiska męża. Podczas ślubu odmówiła "bycia posłuszną mężowi", którą to formułę zamieniła na "będę cię traktować jak równego sobie". Cady Stanton walczyła o dobrą edukację dla wszystkich swoich dzieci, córek i synów, była również zwolenniczką bezprzemocowego wychowania i homeopatii. Po przeprowadzce do Seneca Falls zaczęła grupować wokół siebie kobiety dążące do równouprawnienia. W 1840 roku Cady Stanton poznała Lucretię Mott podczas Międzynarodowego Spotkania Przeciw Niewolnictwu w Londynie. W związku z tym, że obie panie, choć były reprezentantkami amerykańskiego ruchu abolicjonistycznego, nie zostały dopuszczone do głosu podczas tego spotkania, ustaliły, że zajmą się walką o równouprawnienie. W 1848 roku zorganizowały dwudniowy Zjazd Kobiet w Seneca Falls na rzecz praw kobiet. W spotkaniu wzięli udział mężczyźni i kobiety, 100 z 300 osób podpisało napisaną przez Cady Stanton Deklarację (Declaration of Sentiments) na rzecz praw kobiet. Cady Stanton była zwolenniczką ruchu na rzecz wstrzemięźliwości, uważała, że pijaństwo męża może stanowić powód opuszczenia go przez żonę i rozwodu. Zakładała kilka towarzystw na rzecz wstrzemięźliwości. Po Wojnie Secesyjnej zerwała ze swymi abolicjonistycznymi korzeniami i zaczęła krytykować byłych niewolników, a nawet odmawiać im praw wyborczych, twierdząc między innymi, że wiele dobrze urodzonych, bogatych kobiet byłoby lepszymi wyborcami, niż ci nędzarze. Jej wypowiedzi przybierały nieraz kształt rasistowski, choć w gruncie rzeczy była ona zwolenniczką powszechnego prawa wyborczego, a jej negatywne wypowiedzi o byłych niewolnikach stanowiły zazwyczaj odpowiedź na mizoginiczne nieraz wypowiedzi abolicjonistów. Twierdziła, że czarne kobiety doświadczają potrójnego zniewolenia, którego mężczyźni nigdy nie zrozumieją. W 1866 roku stworzyła, wraz z kongresmenem Thaddeusem Stevensem, propozycję poprawki do konstytucji gwarantującej powszechne prawo wyborcze. Propozycja została odrzucona. W czasie powstawania Piętnastej Poprawki do Konstytucji USA Cady Stanton oponowała, że nie powinna ona zostać przyjęta bez uwzględnienia praw wyborczych dla kobiet (poprawka miała zagwarantować prawa polityczne byłym niewolnikom). Stworzyła z innymi kobietami organizację o nazwie National Woman's Suffrage Association (NWSA), podczas gdy jej oponentki założyły American Woman's Suffrage Association (AWSA), która – choć domagała się praw wyborczych dla kobiet, była skłonna poprzeć Piętnastą Poprawkę nawet w wersji nie uwzględniającej praw wyborczych dla kobiet. W latach '70 XIX wieku pracowała nad przeznaczoną dla kobiet książką o biblii, The Woman's Bible. Cady Stanton była krytycznie nastawiona do instytucjonalnego chrześcijaństwa, choć zarazem wiara była dla niej bardzo ważna. Jej żądanie legalizacji rozwodów, wprowadzenia kontroli urodzeń i ekonomicznego zrównania płci były nie do zaakceptowania nie tylko dla przedstawicieli instytucji religijnych, ale także dla wielu sufrażystek, w tym przedstawicielek American Woman's Suffrage Association. Jej poglądy były na tyle radykalne, że popierała ona małżeństwa zawierane przez osoby o różnych kolorach skóry, w związku z tym na wieść o ślubie Fredericka Douglassa – byłego niewolnika i ważnego działacza abolicjonistycznego i feministycznego z białą kobietą, Helen Pitts, wysłała im list z gratulacjami, którego upublicznienia bały się nawet jej koleżanki z National Woman's Suffrage Association. W latach '60 współtworzyła prawo o własności dla kobiet ("Woman's Property Bill"), które zostało przyjęte w Nowym Jorku. W 1868 założyła czasopismo Revolution, które zajmowało się między innymi promocją kontroli urodzeń. Warto zaznaczyć, że Cady Stanton uważała aborcję za dzieciobójstwo. W późniejszych latach zaczęła prowadzić wykłady i odczyty publiczne, którymi zdobyła sobie sporą popularność. Należały do nich: "Our Girls," "Our Boys," "Co-education," "Marriage and Divorce," "Prison Life," and "The Bible and Woman's Rights. " Podróżowała do Europy, gdzie również popularyzowała prawa kobiet. Kiedy w 1890 roku doszło do połączenia obu organizacji feministycznych, National Woman's Suffrage Association (NWSA) i American Woman's Suffrage Association (AWSA) w jedną formację, National American Woman's Suffrage Association (NAWSA), Cady Stanton została jej pierwszą przewodniczącą, choć szczerze nie lubiła konserwatywnych i powiązanych ze środowiskami religijnymi członkiń AWSA. W 1892 roku Cady Stanton wystąpiła w amerykańskim Kongresie z odczytem na rzecz praw kobiet, w szczególności – na rzecz przyznania im praw wyborczych. Cady Stanton napisała między innymi: The History of Woman Suffrage, The Women's Bible, Reminiscences 1815-1897, Eighty Years & More: The Solitude of Self.
- Elizabeth Cady Stanton foi uma feminista e reformista estadunidense.
- Elizabeth Cady Stanton, född 12 november 1815, död 26 oktober 1902, amerikansk reformator och ledare för suffragettrörelsen. Hon var dotter till en newyorkdomare, en rättsinnig man, som ansåg det viktigt även för kvinnor att erhålla utbildning. Han skickade sin dotter till Mrs, Willard's, en av de få goda skolorna i trakten. Hon tillbringade mycket tid på sin fars advokatkontor, där hon lyssnade till de förtvivlade kvinnor som kom till hans kontor med sina problem. Det var ofta bondhustrur, vars män hade supit upp sin arbetsförtjänst, och när kvinnan yrkade på skilsmässa fick männen likväl disponera över kvinnans anspråkslösa tillgångar och fick dessutom ensamrätt till vårdnaden om barnen. Hennes far var en godhjärtad man, som ofta öppnade sin egen plånbok för att hjälpa de arma kvinnorna. 1840 deltog hon i Internationella Antislaverikongressen i London. De från USA tillresta kvinnliga abolitionisterna fick efter ankomsten till London veta, att de som kvinnor inte fick ta någon officell del i förhandlingarna, utan endast närvara som åhörare. Denna upplevelse gjorde att Cady Stanton bestämde sig för att "göra en framstöt för att hjälpa sina landsmaninnor". Hon och hennes kvinnliga vänner hade arbetat lika hårt som männen för negerslaveriets avskaffande, och hon kände en djup förbittring över att diskrimineras på grund av sitt kön. Tillsammans med en kvinna vid namn Lucretia Mott arrangerade hon ett offentligt protest- och diskussionsmöte i Seneca Falls, New York, 1848; detta möte betraktas som den amerikanska kvinnorörelsens födelse. Cady Stanton ansåg att Bibeln utgjorde en av de främsta källorna till fördomar mot hennes sak och att den mer än något annat litterärt verk bar skulden för de orättvisor kvinnor utsattes för. Männen sökte i Bibeln moraliskt stöd för sitt tyranniserande av kvinnan och skyllde sitt sätt att behandla kvinnorna på sin tro att det var förordat av Gud i Bibeln. Från slutet av 1850-talet började hon samarbeta med Susan B. Anthony. Tillsammans lyckades de 1860 få ett lagförslag antaget i staten New York, som gav kvinnan rätt att förutom att inneha egendom, också förfoga över sin egen arbetsförtjänst, inleda process och vid sin makes död ha samma rättigheter som denne hade haft om hans hustru hade avlidit före honom. Cady Stanton och Susan B. Anthony grundade 1869 National Woman Suffrage Association. Med åren kom Cady Stanton att förlora intresset för kvinnlig rösträtt, även om hon fortsatte att tro på "de bildades rösträtt", som hon uttryckte det. Istället ägnade hon sig åt sin hatkampanj mot organiserad religion. På 1890-talet författade hon ett verk i flera band, Kvinnans bibel. Boken, som väckte bestörtning såväl inom kyrkan som bland allmänheten, var en kritik av de kapitel i Bibeln som Cady Stanton betraktade som förnedrande för kvinnan.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
