| dbpprop:abstract
|
- Dietsch ("Diets" in modern Dutch) is a colloquial word for the Middle Dutch language. In a linguistic context however, it specifically refers to the southern Middle Dutch dialects such as Brabantian, Flemish and Limburgish. Though even in modern Dutch linguistics it is rarely used. Diets(ch) is a cognate of "Dutch", "Deutsch" and "Duits". In 16th and 17th century "Duits" and "Diets" were spelling variants of the same word. A modern translation for this word however would in both cases be "Dutch", even though "Duits" in modern Dutch means "German". During the 17th century it also became fashionable, in Protestant circles, to use Nederduitsch (to be translated as 'humble Dutch', after -nederig), as illustrated by the following 17th century Dutch text: Neemt hy voor in Nederduitsch, zijn moederlijcke tale te zingen; des hoeft hy zich zoo luttel te schamen als de Hebreen, Griecken, Latijnen ... Wat onze spraeck belangt, die is, sedert weinige jaren herwaert, van bastertwoorden en onduits allengs geschuimt, en gebouwt, en geeft den leerling nu veel vooruit ["If he intents to sing in humble Dutch, his mother tongue, he needs to be no more ashamed of it than the Hebrews, Greeks, Romans ... As concerns our own language, in recent years it has been cleansed of loan words and un-Dutch usage, improved, and now gives the pupil great advantage"] Joost van den Vondel, Aenleidinge ter Nederduitsche Dichtkunste, 1650. In the 19th century however, due to the true emergence of (Germanic) linguistics as a science, German terminology was literally translated into Dutch, and Nederduits (its previous meaning already obsolete) became the translation of Niederdeutsch, meaning Low German; which is a (largely depreciated) linguistic classification (lack of the Second Germanic sound shift) rather than an autonym. This shift, sometimes causes some confusion when interpreting pre-19th century Dutch texts.
- Diets is een overkoepelende term waarmee de Middelnederlandse regio-talen worden aangeduid die (gesproken), geschreven en gedrukt werden tussen circa 1200 en circa 1550). Het Diets is dus geen supra-regionale standaardtaal; die komt er pas na de Middeleeuwen met de publicatie en het systematisch lezen van de Statenvertaling (1637) van de Bijbel, geschreven in een Brabants-Hollandse mengtaal. Tot circa 1400 bleven vooral Brabantse, (Gelderse), Limburgse en Vlaamse teksten bewaard, daarna ook Hollandse (en Utrechtse). Gedurende de Middeleeuwen gebruikte men 'Diets' om aan te geven dat het om de moedertaal ging, niet om de vadertaal, het Latijn, of het Frans (Walsch). In de loop van de zestiende eeuw maakt de term Diets langzaam plaats voor het Nederlands. Diets is etymologisch verwant aan het Engelse Dutch en het Duitse Deutsch. Vormen als Dutch en Diets worden door sommige Engels- respectievelijk Duitstaligen wel verward met Duits. In het Nederlands van de 16e en 17e eeuw waren 'Duits' en 'Diets' spellingvarianten van hetzelfde woord. De moderne vertaling voor dit woord is in beide gevallen Nederlands. Belangrijker is nog, dat er een scherp onderscheid gemaakt moet worden tussen het eigenlijke, zuiver taalkundige gebruik van de term, en een oneigenlijk politiek-ideologisch gebruik, dat in diverse varianten nog een schimmig bestaan leidt. We moeten daarbij onderscheiden tussen de aanduiding voor bepaalde Germaanse, al dan niet historische, maar wel reële, bestaande of bestaan hebbende taalvariëteiten, en het begrip 'Diets' als projectie in politieke ideologieën. Bij de laatste is het realiteitsgehalte meestal ver te zoeken, al zit er soms nog net een vleugje van in. En precies zoals eenieder zijn eigen interpretatie aan een begrip als democratie kan meegeven, kan het hanteren van een onheldere term als Diets leiden tot een Babylonische spraakverwarring of zelfs tot politieke misleiding.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
