| dbpprop:abstract
|
- The didgeridoo (also known as a didjeridu or didge) is a wind instrument developed by Indigenous Australians of northern Australia at least 1,500 years ago, likely far prior and is still in widespread usage today both in Australia and around the world. It is sometimes described as a natural wooden trumpet or "drone pipe". Musicologists classify it as an aerophone. The instrument is traditionally made from Eucalyptus trees which have had their interiors hollowed out by termites or died of other causes. There are no reliable sources stating the didgeridoo's exact age, though it is commonly claimed to be the world's oldest wind instrument. Archaeological studies of rock art in Northern Australia suggests that the Aboriginal people of the Kakadu region of the Northern Territory have been using the didgeridoo for at least 1,500 years, based on the dating of paintings on cave walls and shelters from this period. A clear rock painting in Ginga Wardelirrhmeng, on the northern edge of the Arnhem Land plateau, from the freshwater period shows a didgeridoo player and two songmen participating in an Ubarr Ceremony. A modern didgeridoo is usually cylindrical or conical, and can measure anywhere from 1 to 3 m (3 to 10 ft) long. Most are around 1.2 m (4 ft) long. The length is directly related to the 1/2 sound wavelength of the keynote. Generally, the longer the instrument, the lower the pitch or key of the instrument.
- Das Didgeridoo [dɪdʒərɪˈduː] ist ein obertonreiches Blasinstrument aus der Familie der Aerophone auf dem Tonerzeugungsprinzip der Polsterpfeife und gilt als traditionelles Musikinstrument der nordaustralischen Aborigines. Im traditionellen Zusammenhang wird es meistens aus einem von Termiten ausgehöhlten Stamm lokaler Eukalyptusarten gefertigt und dient als überwiegend rhythmisch eingesetztes Begleitinstrument für Gesänge und Tänze. Die klangliche und rhythmische Vielfalt entsteht durch Kombinationen aus Mundbewegungen, Atemtechnik und Stimmeffekten (s. u. ), basierend auf einem in der Tonhöhe nur leicht variierten Grundton und überblasenen Tönen. Der Begriff Didgeridoo (anglifizierte Schreibweise für „Didjeridu“) ist eine lautmalerische Nachahmung des Klanges oder einer auf diesem Instrument gespielten Rhythmusfolge. Die einheimischen Namen variieren dem jeweiligen Gebiet und auch der Verwendung entsprechend, es gibt mindestens fünfzig davon, zum Beispiel: djalupu, djubini, ganbag, gunbarrk, gamalag, maluk, yirago, yiraki, yidaki und yedaki. Instrumentenkundlich steht das Didgeridoo von der Art und Weise der Tonerzeugung her (Lippen als Tongenerator, Röhren als Verstärker) den Blechblasinstrumenten nahe. Als einziges dieser Instrumente wird es auf dem Grundton, d. h. auf der ersten/tiefsten schwingfähigen Frequenz geblasen.
- El didgeridoo és un instrument musical, tradicional dels aborígens autralians. El didgeridoo consistix en un tub de fusta d'un metre de llargaria, normalment de eucaliptus, que els tèrmits han buidat i que pot ser aprofitat per bufar-hi dins. El didgeridoo sol estar decorat amb els símbols tradicionals de la pintura aborigen autraliana. Com a intrument tracional que és, no havia tingut una afinació estàndar fins recentment, no obstant, les afinacions més tradicionals s'aproximaven al do o al re, encara que hi havia didgeridoo afinats entre el la i el fa. El didgeridoo s'utilitza com a instrument solista, però en realitat no pot fer melodies ja que és un tub foradat i sols té una única obertura d'eixida del so. Per tant és més valorat pel so envolvent que produeix.
- Didgeridoo je dechový hudební nástroj australských domorodců a patří mezi jedny z nejtypičtějších symbolů Austrálie. V tradiční podobě se jedná o termity vyžraný dutý kmínek eukalyptu, který se po vyčištění dutiny z užší strany opatří náustkem zpravidla ze včelího vosku a technikou vibrujících rtů rozezní. Výsledkem je táhlý nepřerušovaný bručivý tón bohatý na vyšší harmonické tóny. Nepřerušovanost hry zajišťuje speciální hráčská technika, tzv. cirkulační dýchání. Významným českým hráčem na didgeridoo je Ondřej Smeykal.
- El didgeridoo o diyiridú (originalmente *, en alguna lengua aborigen), es un instrumento de viento (o aerófono) ancestral utilizado por los aborígenes de Australia. Básicamente es un tubo de madera, el cual se hace sonar al hacer vibrar los labios en el interior. Existen muchas clases y variedades, pero la mayoría viene del norte de Australia, y las podríamos dividir en dos grandes clases, las del este y del oeste. La diferencia más grande se debe a las dos variedades que existen en sendas partes de Australia. El término didgeridoo no es de procedencia aborigen, es el que le dieron los europeos en sus primeras visitas a la isla. En las decenas de dialectos aborígenes se tiene una palabra distinta para designar a este instrumento, como por ejemplo yidaki, ginjungarg, eboro, djalupu, maluk, etc. La denominación más comúnmente utilizada por los aborígenes es yidaki, que significa "instrumento de conexión espiritual". Se supone que tiene unos 20.000 años de existencia, de acuerdo con la datación de algunas pinturas rupestres en las que aparece el instrumento, aunque los propios aborígenes le dan una antigüedad de hasta 40.000 años. El didgeridoo se ha vuelto medianamente conocido en la música popular, desde que la banda inglesa Jamiroquai incluyera en sus primeros discos, participaciones de didgeridoo (en canciones como When You Gonna Learn? o Journey To Arnhemland), a cargo de Wallice Buchanan.
- Didgeridoo (tai didjeridu) on erikoislaatuinen Pohjois-Australian aboriginaalien puhallinsoitin. Sitä kuvataan joskus luonnon puutrumpetiksi. Soittimen ääni on erikoinen tasainen pörinä johon lisätään nyansseja ja efektejä eri soittotekniikoilla. Didgeridoo on yleensä sylinterin tai kartion muotoinen putki, jolla on pituutta 1-2 metriä. Yleisin pituus on lähellä 1,5 metriä. Yleistäen sävelkorkeus on sitä matalampi mitä pidempi soitin on. Sävelet D:stä F#:een ovat suosituimpia perinteisessä aboriginaalimusiikissa. Didgeridoon perussävelkorkeus on kaksi oktaavia vastaavaa pianon keskisävelkorkeutta alempana . Didgeridoon iästä ei ole olemassa tarkkaa tietoa, mutta yleisen käsityksen mukaan se on maailman vanhin puhallinsoitin. Arkeologiset luolamaalausten tutkimukset Pohjois-Australiassa osoittavat että aboriginaalit Kakadun alueella ovat käyttäneet didgeridoota noin 1500 vuoden ajan. Nykyisin didgeridoot valmistetaan yleensä puusta, mutta luolamaalausten perusteella on arveltu varhaisimpien soitinten olleen bambua.
- Le didgeridoo est un instrument de musique à vent de la famille des aérophones. A l'origine, cet instrument est joué par les Aborigènes du Nord de l'Australie, son usage semble très ancien, certains prétendent qu'il pourrait remonter à l'âge de pierre (20 000 ans), d'après une peinture rupestre ancestrale, représentant un joueur de didgeridoo, analysée au carbone 14. C'est une trompe en bois, lointaine cousine du cor des Alpes ou du tongqin tibétain. Didgeridoo, didjeridoo, didjeridu ou didjeridou, est un mot d'origine onomatopéique inventé par les colons occidentaux à partir du son de cet instrument. Les Aborigènes le nomment différemment en fonction de leur ethnie. Parmi la cinquantaine de noms, les plus courants sont : yidaki, mooloo, djubini, ganbag, gamalag, mago, maluk, yirago, yiraki, etc.
- A didgeridoo (didzseridu) az észak-ausztráliai őslakosok fúvós hangszere. Bár leggyakrabban fából készül, megszólaltatásának módja miatt hangszertani besorolása szerint mégis a rézfúvós hangszerek családjába tartozik.
- Didgeridoo (trascritto anche come didgeridù, didjeridoo o didjeridu) è una parola di origine onomatopeica con la quale gli occidentali designano l'antico strumento a fiato degli australiani aborigeni. Questo strumento in Australia viene indicato con almeno cinquanta nomi diversi, a seconda delle etnie che popolano il paese: oltre a yidaki e mago rispettivamente del Nord Est Arnhem Land e West Arnhem Land troviamo djalupu, djubini, ganbag, gamalag, maluk, yirago, yiraki... Il didgeridoo è propriamente originario degli Aborigeni dell'Australia settentrionale. Non esistono fonti affidabili che ne certifichino con esattezza l'età, ma è ipotizzabile che abbia una vita compresa tra i duemila ed i quindicimila anni. Classificato come strumento musicale nella categoria degli aerofoni ad ancia labiale, il didgeridoo può avere forme variabili: le più comuni sono quelle coniche, in cui la colonna interna è stretta per la prima parte dellessivamente nella parte finale; molto usata è anche la forma perfettamente cilindrica. Non è insolito tuttavia trovare strumenti che presentano forme irregolari, contorte o serpentine. La lunghezza complessiva di un didgeridoo è altresì variabile. Generalmente va da 1,50 m a 2,50 m. Va comunque considerato che ne sono stati costruiti anche decisamente più lunghi, che comportano variazioni timbriche e tecniche esecutive notevoli. Solitamente questi strumenti sono però avulsi dai legami con la tradizione aborigena e costituiscono piuttosto delle sperimentazioni "occidentali" sullo strumento. Il didgeridoo tradizionale è ricavato da un ramo di eucalipto (pianta assai diffusa nel Nord dell'Australia), scelto tra quelli il cui interno è stato scavato dalle termiti. Scortecciato, ripulito e accuratamente rifinito, lo strumento viene poi decorato e colorato con pitture tradizionali che richiamano la mitologia aborigena. Gli aborigeni lo utilizzano non solo come strumento a fiato, nel quale soffiano e al tempo stesso pronunciano parole, suoni, rumori, ma anche come strumento di percussione, se colpito con i clap stick (bastoncini in legno usati come percussioni) o con un boomerang. Viene suonato con la tecnica della respirazione circolare.
- ディジュリドゥ（Didgeridoo, Didjeridu）とは、オーストラリア大陸の先住民アボリジニの木管楽器のこと。
- De didgeridoo (of didjeridu, uitgesproken als didzjeriedoe) is een blaasinstrument, vooral bekend uit Australië waar de Aboriginals in Noord-Australië het instrument reeds duizenden jaren bespelen.
- Didgeridoo (didjeridu, yidaki, yirdaki, oa. ) er et australsk blåseinstrument, som består av et langt, uthult trerør. Selv om det er laget av tre, kategoriseres det som messingblåseinstrument. En blåser på instrumentet som en trompet, og bruker munnhulen og leppene til å skape forskjellige klangfarger. Den vanlige spilleteknikken innebærer bruk av sirkelpust, slik at man får en uavbrutt tone. I motsetning til på vanlige messingblåseinstrumenter, der man bruker leppene til å skifte mellom tonene i naturtonerekka, spiller man på didgeridoo kun pedaltonen. Ordet didgeridoo eller didjeridoo er et lydmalende ord som har vært kjent fra skribenter siden 1920-årene. Det er ikke opprinnelig et ord australerne brukte. Forskjellige ord har vært brukt om instrumentet på australske språk. Ordet yirdaki blir brukt av Yolngu-folket på Arnhem land. En didgeridoo blir fremstilt av uthulede grener. Australerne bruker mye tid på å finne egnede grener. En didgeridoo blir ofte svært kunstferdig utformet. De didgeridooene som selges til turister er som oftest ikke helt autentiske i sin utforming.
- Didgeridoo – instrument dęty australijskich aborygenów. Czasami jest opisywany jako naturalna drewniana trąbka, muzykolodzy klasyfikują go jako aerofon. Nie istnieją żadne solidne źródła, według których można by określić dokładnie, kiedy instrument ten został wynaleziony, niemniej często można spotkać się ze stwierdzeniem, że jest to najstarszy instrument dęty na świecie. Badania archeologiczne aborygeńskich malowideł skalnych w północnej Australii sugerują, że mieszkańcy rejonu Kakadu używają didgeridoo od przynajmniej 1500 lat. Sama nazwa instrumentu nie pochodzi od żadnego aborygeńskiego słowa, nie jest także onomatopeją, jak się popularnie uważa, ale pochodzi od irlandzkiego wyrażenia "Dudaire Dubh" znaczącego dosłownie "czarny trębacz". Słowo to po raz pierwszy pojawiło się w druku w 1926 roku. Wśród aborygenów północnej Australii istnieje wiele nazw tego instrumentu, najbardziej popularną z nich jest yirdaki wywodząca się z plemienia Yolngu, inne popularne nazwy to magu, kanbi, ihambilbilg. Didgeridoo ma kształt rury, zazwyczaj o długości od 1 do 1,5 m, bardzo rzadko spotyka się instrumenty krótsze lub dłuższe. Zazwyczaj im dłuższy instrument, tym niższy wydaje z siebie dźwięk, najczęściej spotyka się digeridoo grające w tonacji od D do F#. Autentyczne aborygeńskie didgeridoo robione są z lokalnych odmian eukaliptusów, zazwyczaj z głównego pnia drzewa, choć spotyka się instrumenty zrobione z bocznych gałęzi. Rzemieślnicy wytwarzający te instrumenty spędzają dużo czasu wyszukując odpowiednie drzewo, które musi w środku być wyjedzone przez termity, bez naruszenia zewnętrznej części pnia. Odpowiednie drzewo po ścięciu jest korowane i przycinane do odpowiedniej długości, jego środek jest często dodatkowo modelowany w celu osiągnięcia optymalnego dźwięku, niektóre instrumenty malowane są w tradycyjne aborygeńskie wzory. Współcześnie produkowane instrumenty, szczególnie te przeznaczone na masową sprzedaż, są zazwyczaj robione z kawałka litego drzewa, w którym wiercona jest w środku dziura. Aby uzyskać odpowiedni dźwięk grając na didgeridoo należy nie tylko dmuchać do instrumentu, ale raczej "buczeć". Większość doświadczonych muzyków grających na didgeridoo wykorzystuje tzw. technikę cyrkulacyjnego oddechu polegającą na tym, że grający na instrumencie w tym samym czasie dmucha powietrzem z ust i wciąga je do płuc przez nos. Używając tej techniki dobry muzyk może nieustannie grać jeden modulowany dźwięk tak długo jak tego chce. Na współczesnych nagraniach mistrzowie didgeridoo potrafią grać nieustannie przez parę godzin. Dla aborygenów zamieszkujących północną Australię didgeridoo jest ważna częścią ich kultury i odgrywa kluczową rolę w wielu z ich tradycyjnych ceremonii, w czasie których na didgeridoo mogą grać tylko mężczyźni. Większość didgeridoo, które można kupić w sklepach to raczej podróbki, a nie autentyczne instrumenty. Zazwyczaj są masowo produkowane w fabrykach, a nawet jeżeli są robione ręcznie, to często ich wytwórcami nie są sami aborygeni. Można napotkać instrumenty zrobione z plastiku, skóry, szkła i innych materiałów. Najprostszy sposób na uzyskanie taniego didgeridoo to po prostu przycięcie kawałka winylowej rury do odpowiedniej długości, jest to znakomity instrument dla początkującego, który pragnie się nauczyć grać na didgeridoo.
- O didjeridu (ou didgeridoo) é um instrumento de sopro dos aborígenes australianos. É um aerofone, ou seja, um instrumento onde o som é provocado pela vibração do ar. O som no didjeridu é produzido pela vibração dos lábios e por outros sons produzidos pelo instrumentista. O didjeridu é um instrumento muito antigo. Estudos arqueológicos baseados em pinturas rupestres sugerem que o povo aborígene da região de Kakadu já utilizava o didjeridu há cerca de 1.500 anos.
- Диджериду (англ. didjeridoo или англ. didgeridoo, оригинальное название «yidaki») — музыкальный духовой инструмент аборигенов Австралии. Один из старейших духовых инструментов в мире. Он делается из куска ствола эвкалипта длиной 1—3 метра, сердцевина которого выедена термитами, мундштук может быть обработан черным пчелиным воском. Сам инструмент часто расписан красками или украшен изображениями тотемов племени. Файл:Didgeridoo Entier1. jpg При игре используется техника непрерывного дыхания (циркулярного дыхания). Игра на диджериду сопровождает ритуалы corroboree и способствует вхождению в транс. Диджериду теснейшим образом вплетен в мифологию австралийских аборигенов, символизируя собой образ радужной змеи Yurlungur. Уникальность диджериду как музыкального инструмента состоит в том, что обычно он звучит на одной ноте (так называемый «дрон»). При этом инструмент обладает очень большим диапазоном тембра. Сравниться с ним может только человеческий голос, варган, и отчасти орган. С конца XX века с диджериду экспериментируют западные музыканты.
- Didgeridoon är ett uråldrigt australiskt blåsinstrument, traditionellt spelat av aboriginerna. Det består av ett långt trärör som kan ha ett vaxmunstycke. En "äkta" didgeridoo ska vara urholkad av termiter, men även fabriksborrade didgeridooer förekommer. Didgeridoon producerar genom läppvibrationer en låg bordunton, som man sedan utökar med ljud man gör med stämbanden eller tungan. När man spelar didgeridoo ska man helst använda sig av cirkulationsandning. Traditionellt är det bara män som spelar didgeridoo.
|
| rdfs:comment
|
- The didgeridoo (also known as a didjeridu or didge) is a wind instrument developed by Indigenous Australians of northern Australia at least 1,500 years ago, likely far prior and is still in widespread usage today both in Australia and around the world. It is sometimes described as a natural wooden trumpet or "drone pipe". Musicologists classify it as an aerophone.
- Das Didgeridoo [dɪdʒərɪˈduː] ist ein obertonreiches Blasinstrument aus der Familie der Aerophone auf dem Tonerzeugungsprinzip der Polsterpfeife und gilt als traditionelles Musikinstrument der nordaustralischen Aborigines. Im traditionellen Zusammenhang wird es meistens aus einem von Termiten ausgehöhlten Stamm lokaler Eukalyptusarten gefertigt und dient als überwiegend rhythmisch eingesetztes Begleitinstrument für Gesänge und Tänze.
- El didgeridoo és un instrument musical, tradicional dels aborígens autralians. El didgeridoo consistix en un tub de fusta d'un metre de llargaria, normalment de eucaliptus, que els tèrmits han buidat i que pot ser aprofitat per bufar-hi dins. El didgeridoo sol estar decorat amb els símbols tradicionals de la pintura aborigen autraliana.
- Didgeridoo je dechový hudební nástroj australských domorodců a patří mezi jedny z nejtypičtějších symbolů Austrálie. V tradiční podobě se jedná o termity vyžraný dutý kmínek eukalyptu, který se po vyčištění dutiny z užší strany opatří náustkem zpravidla ze včelího vosku a technikou vibrujících rtů rozezní. Výsledkem je táhlý nepřerušovaný bručivý tón bohatý na vyšší harmonické tóny.
- El didgeridoo o diyiridú (originalmente *, en alguna lengua aborigen), es un instrumento de viento (o aerófono) ancestral utilizado por los aborígenes de Australia. Básicamente es un tubo de madera, el cual se hace sonar al hacer vibrar los labios en el interior. Existen muchas clases y variedades, pero la mayoría viene del norte de Australia, y las podríamos dividir en dos grandes clases, las del este y del oeste.
- Didgeridoo (tai didjeridu) on erikoislaatuinen Pohjois-Australian aboriginaalien puhallinsoitin. Sitä kuvataan joskus luonnon puutrumpetiksi. Soittimen ääni on erikoinen tasainen pörinä johon lisätään nyansseja ja efektejä eri soittotekniikoilla. Didgeridoo on yleensä sylinterin tai kartion muotoinen putki, jolla on pituutta 1-2 metriä. Yleisin pituus on lähellä 1,5 metriä. Yleistäen sävelkorkeus on sitä matalampi mitä pidempi soitin on.
- Le didgeridoo est un instrument de musique à vent de la famille des aérophones. A l'origine, cet instrument est joué par les Aborigènes du Nord de l'Australie, son usage semble très ancien, certains prétendent qu'il pourrait remonter à l'âge de pierre (20 000 ans), d'après une peinture rupestre ancestrale, représentant un joueur de didgeridoo, analysée au carbone 14. C'est une trompe en bois, lointaine cousine du cor des Alpes ou du tongqin tibétain.
- A didgeridoo (didzseridu) az észak-ausztráliai őslakosok fúvós hangszere. Bár leggyakrabban fából készül, megszólaltatásának módja miatt hangszertani besorolása szerint mégis a rézfúvós hangszerek családjába tartozik.
- Didgeridoo (trascritto anche come didgeridù, didjeridoo o didjeridu) è una parola di origine onomatopeica con la quale gli occidentali designano l'antico strumento a fiato degli australiani aborigeni. Questo strumento in Australia viene indicato con almeno cinquanta nomi diversi, a seconda delle etnie che popolano il paese: oltre a yidaki e mago rispettivamente del Nord Est Arnhem Land e West Arnhem Land troviamo djalupu, djubini, ganbag, gamalag, maluk, yirago, yiraki...
- ディジュリドゥ（Didgeridoo, Didjeridu）とは、オーストラリア大陸の先住民アボリジニの木管楽器のこと。
- De didgeridoo (of didjeridu, uitgesproken als didzjeriedoe) is een blaasinstrument, vooral bekend uit Australië waar de Aboriginals in Noord-Australië het instrument reeds duizenden jaren bespelen.
- Didgeridoo (didjeridu, yidaki, yirdaki, oa. ) er et australsk blåseinstrument, som består av et langt, uthult trerør. Selv om det er laget av tre, kategoriseres det som messingblåseinstrument. En blåser på instrumentet som en trompet, og bruker munnhulen og leppene til å skape forskjellige klangfarger. Den vanlige spilleteknikken innebærer bruk av sirkelpust, slik at man får en uavbrutt tone.
- Didgeridoo – instrument dęty australijskich aborygenów. Czasami jest opisywany jako naturalna drewniana trąbka, muzykolodzy klasyfikują go jako aerofon. Nie istnieją żadne solidne źródła, według których można by określić dokładnie, kiedy instrument ten został wynaleziony, niemniej często można spotkać się ze stwierdzeniem, że jest to najstarszy instrument dęty na świecie.
- O didjeridu (ou didgeridoo) é um instrumento de sopro dos aborígenes australianos. É um aerofone, ou seja, um instrumento onde o som é provocado pela vibração do ar. O som no didjeridu é produzido pela vibração dos lábios e por outros sons produzidos pelo instrumentista. O didjeridu é um instrumento muito antigo. Estudos arqueológicos baseados em pinturas rupestres sugerem que o povo aborígene da região de Kakadu já utilizava o didjeridu há cerca de 1.500 anos.
- Диджериду (англ. didjeridoo или англ. didgeridoo, оригинальное название «yidaki») — музыкальный духовой инструмент аборигенов Австралии. Один из старейших духовых инструментов в мире.
- Didgeridoon är ett uråldrigt australiskt blåsinstrument, traditionellt spelat av aboriginerna. Det består av ett långt trärör som kan ha ett vaxmunstycke. En "äkta" didgeridoo ska vara urholkad av termiter, men även fabriksborrade didgeridooer förekommer. Didgeridoon producerar genom läppvibrationer en låg bordunton, som man sedan utökar med ljud man gör med stämbanden eller tungan. När man spelar didgeridoo ska man helst använda sig av cirkulationsandning.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
