| dbpprop:abstract
|
- Critical Discourse Analysis (CDA) is an interdisciplinary approach to the study of discourse that views language as a form of social practice and focuses on the ways social and political domination are reproduced by text and talk. Since Norman Fairclough's Language and Power in 1989, CDA has been deployed as a method of analysis throughout the humanities and social sciences. It is neither a homogeneous nor necessarily united approach. Nor does it confine itself only to method. The single shared assumption uniting CDA practitioners is that language and power are entirely linked.
- El análisis crítico del discurso (ACD) es un enfoque interdisciplinar al estudio del discurso, que considera el “lenguaje como una forma de práctica social” y analiza cómo la dominación se reproduce y se resiste con los discursos. El ACD se desarrolló alrededor de 1980 desde la lingüística crítica (Fowler, et al. , 1979).
- 批判的言説分析 (CDA) は、「社会慣習の一形式としての言語」 と、社会的・政治的支配がテクストと対話によって再生産される方法に焦点を当てた言説を研究するための学際的なアプローチである。CDA は、制度的に統制された言語的・社会的資源へのアクセスに不平等なところがあるという考えのもとに出来上がった。言説とコミュニカティヴな出来事へのアクセスのパターンは、CDA にとって重要な成分である。
- Krytyczna Analiza Dyskursu (ang. critical discourse analysis) to jedna z subdyscyplin językoznawstwa zajmująca się społecznym aspektem funkcjonowania językowego - dyskursem. Za umowną datę jej powstania uważa się rok 1993. Holenderski badacz Teun van Dijk ogłosił wówczas w piśmie Discourse & Society zbiór artykułów programowych. Obecnie Krytyczna Analiza Dyskursu stała się przedsięwzięciem multidyscyplinarnym łączącym naukowców z wielu krajów, dla których forum wymiany myśli jest właśnie czasopismo Discourse & Society. Takze w Polsce prowadzone sa badania z zakresu Krytycznej Analizy Dyskursu - w Instytucie Lingwistyki Stosowanej UW - Prof. Anna Duszak. Oddając głos jednemu z głównych przedstawicieli kierunku, angielskiemu lingwiście – Normanowi Fairclough, przez Krytyczną Analizę Dyskursu będziemy rozumieć analizę dyskursu dążącą do systematycznego badania ukrytych relacji przyczynowości i determinowania zachodzących pomiędzy (a) tekstami, zdarzeniami i praktykami dyskursywnymi oraz (b) szerszymi strukturami, relacjami i procesami społecznymi i kulturowymi. KAD dąży do odkrycia, jak praktyki, zdarzenia oraz teksty tego typu powstają i jak są ideologicznie kształtowane przez relacje władzy oraz walki o władzę. Celem KAD jest także demaskowanie, w jaki sposób niejawność powiązań pomiędzy dyskursem i społeczeństwem stanowi sama w sobie czynnik zabezpieczający władzę oraz hegemonię. Można wyróżnić następujące cechy wspólne dla naukowców pracujących w paradygmacie KAD: KAD jest nauką społeczną, która odrzuca aksjologiczną neutralność prowadzonych przez siebie analiz – równolegle do opisu albo tożsama z nim postępuje działalność odkrywania wzajemnych powiązań praktyk dyskursywnych i władzy. KAD, wykorzystując jedną z właściwości nauk społecznych, a mianowicie współdeterminację procesu badawczego i przedmiotu badania, jest świadomym narzędziem zmiany społecznej. Poprzez sam opis pewnego zjawiska dokonujemy przemiany kontekstu, w którym ono występuje – tzn. zwracamy na nie uwagę, dokonujemy jego wyrwania z tła, nadajemy mu istotność. Działalność KAD można więc rozpatrywać w kategoriach uświadamiania problemów społecznych i szerzenia o nich wiedzy – oczywiście na miarę możliwości instytucjonalnych, tj. dostępu do kanałów dystrybucji informacji – mediów. Badania KAD mają zastosowanie praktyczne, na przestrzeni ostatniego dziesięciolecia badania naukowców pracujących w paradygmacie KAD były wykorzystywane m. in. w reformie duńskiej edukacji (chodziło tu o zmianę obowiązującego w podręcznikach szkolnych wizerunku emigranta), debacie publicznej w Austrii nad współczesnymi przejawami antysemityzmu etc. KAD nie zajmuje się czystym opisem języka albo dyskursu i ich właściwościami. Stają się one przedmiotem jej zainteresowania dopiero, kiedy da się określić rodzaj powiązania pomiędzy strukturami tekstu a makro-strukturami społecznymi. Jak pisze Teun van Dijk o dyskursie politycznym: analiza dyskursu politycznego jest poprawna i empirycznie istotna, tylko wtedy, gdy udaje jej się połączyć właściwości struktur dyskursywnych [tekstów – przyp. autora] z właściwościami procesów politycznych. Co więcej, aby dana partia tekstów weszła w zasięg zainteresowania KAD musi ona stanowić wyraz pewnego problemu, kwestii nieobojętnej dla życia społecznego, np. : konfliktu pomiędzy subkulturami społecznymi, który odbija się w tym, jak strony te mówią o sobie i reprezentują siebie w dyskursie.
- Análise crítica do discurso (ACD) é uma abordagem interdisciplinária ao estudo dos textos, que considera a "linguagem como uma forma de prática social" e pretendem "desvelar os fundamentos ideológicos do discurso que se têm feito tão naturais ao longo do tempo que começamos a tratá-los como comuns, aceitáveis e traços naturais do discurso" (Teo 2000). Os livros de Norman Fairclough Language and Power (1989) e Critical Discourse Analysis (1995) articulam um quadro tridimensional para o estudo do discurso, "onde o propósito é mapear três formas separadas de análise em uma só: análise de textos (falados ou escritos), análise da prática discursiva (processos de produção, distribuição e consumo dos textos) e análise dos eventos discursivos como instâncias da prática sociocultural" . A análise crítica do discurso fundamenta-se no acesso desigual aos recursos linguísticos e sociais, recursos que são controlados pelas instituições. Os patrões de acesso ao discurso e aos eventos comunicativos é um elemento essencial para a ACD. Em termos de método, a ACD pode no geral ser descrita como hiperlinguística ou supralinguística, no sentido de que as/os profissionais da ACD consideram o contexto discursivo de maneira não restrita ou o significado que existe além das estruturas gramaticais. Isto inclui a consideração dos contextos político e mesmo económico do uso da língua. Para além da teoria linguística, esta abordagem também tem base na teoria social — e a produção intelectual de Karl Marx, Antonio Gramsci, Louis Althusser, Jürgen Habermas, Michel Foucault e Pierre Bourdieu — de modo a examinar a ideologia e as relações de poder envolvidas no discurso. Fairclough põe em destaque que "a língua conecta com o social sendo o domínio primário da ideologia e sendo tanto o interesse principal de como o lugar em que têm lugar as lutas de poder" . Pesquisadora|es notáveis incluem Norman Fairclough, Paul Chilton, Teun van Dijk, Christina Schäffner, Ruth Wodak, Peter Teo, Roger Fowler, Gunther Kress, Mary Talbot e Robert Hodge.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
