| dbpprop:abstract
|
- A creole language, or simply a creole, is a stable language that originates from a mixture of various languages. The lexicon of a creole usually consists of words clearly borrowed from the parent languages, except for phonetic and semantic shifts. On the other hand, the grammar often has original features and may differ substantially from those of the parent languages. A creole is believed to arise when a pidgin, which was developed by adults for use as a second language, becomes the native and primary language of their children — a process known as nativization. The pidgin-creole life cycle was studied by Hall in the 1960s. Some linguists have claimed that creoles share more grammatical similarities with each other than with the languages they phylogenetically derive from. However, there is no widely accepted theory that would account for those perceived similarities. Moreover, no grammatical feature has been shown to be specific to creoles. Many of the creoles known today arose in the last 500 years, as a result of the worldwide expansion in European maritime power and trade in the Age of discovery which led to extensive European colonial empires and an intense slave trade. Like most non-official and minority languages, creoles have generally been regarded as degenerate variants or dialects of their parent languages. Because of that prejudice, many of the creoles that arose in the European colonies have become extinct. However, political and intellectual changes in recent decades have improved the status of creoles, both as living languages and as object of linguistic study. Some creoles have even been granted the status of official or semi-official languages. Linguists now recognize that creole formation is a universal phenomenon, not limited to the European colonial period, and an important aspect of language evolution (see Vennemann). For example, in 1932 Sigmund Feist postulated a creole origin for the Germanic languages.
- Kreolsprachen sind Sprachen, die in einer Sprachkontaktsituation aus mehreren Sprachen entstanden sind, wobei oft ein Großteil des Wortschatzes der neuen Sprache auf eine der beteiligten Kontaktsprachen zurückgeht. Nach dem Prozess der Kreolisierung ist dann vor allem die Grammatik, oft auch das Lautsystem der neuen Sprachen von jenen der beteiligten Ausgangssprachen deutlich unterscheidbar.
- V jazykovědě pojem kreolizace (španělsky criollo) označuje změnu jazyka v důsledku vlivu jiných jazyků, přičemž tímto vlivem se rozumí vliv mateřského jazyka jednoho z rodičů. Kreolizované jazyky vznikaly především v místech mimo Evropu, kde se usazovali evropští osadníci a stýkali se s původním obyvatelstvem (ale nejen tam). Vznikly tak kreolizované formy celé řady evropských jazyků, které jsou oproti původní podobě jen částečně pozměněny a zůstávají jim dobře srozumitelné. Často dochází k mylné představě, že jednotlivé formy kreolštiny jsou si podobné navzájem. Ve skutečnosti jsou si například kreolizovaná francouzština a kreolizovaná malajština zcela nesrozumitelné a např. verze kreolizované francouzštiny jsou mezi sebou často méně podobné než se samotnou spisovnou francouzštinou. Např. věta všichni potřebujeme společně pracovat pro budování naší budoucnosti se píše francouzsky nous tous avons besoin de travailler ensemble à créer notre avenir a seychelsky nou tou bezwen travay ansamn pou kree nou lavenir, přičemž výslovnost je velice podobná (kreolizované jazyky obvykle používají více fonetický přepis). Uživatelé kreolštiny jsou obvykle mulati, řidčeji mestici, ale ve španělsky hovořících zemích nebo mezi Afrikánci převládají i uživatelé světlé pleti. Navíc v Latinské Americe pojem kreol často neoznačuje osobu používající kreolštinu, ale potomka evrpských přistěhovalců bez bližšího jazykového určení, což vede k častému zaměňování. Kreolizací a kreloštinou se zabývá obor lingvistiky zvaný kreolistika. Evropa zažila naposledy významný případ kreolizace v období po pádu starověkého Říma, kdy kreolizací latiny vznikají kreolizované jazyky, které se později vyvíjejí například ve španělštinu, italštinu a francouzštinu. Dle docenta Univerzizy Karlovy Petra Zimy je předfází kreolizace pidžinizace. Pidžinizací původního jazyka vzniká dorozumívací jazyk, který nemá vyvinutou úplnou gramatiku. Pigin nemůže být mateřštinou, může se ovšem vyvinout v mateřštinu následující generace mluvčích a v tom případě dochází k jeho úplné gramatizaci a právě tato fáze je považována za kreolizaci.
- Una lengua criolla, llamada también creole, es una lengua nacida habitualmente en una comunidad compuesta de personas de orígenes diversos que no comparten previamente ninguna lengua, que tienen necesidad de comunicarse, y por ello se ven forzados a valerse de un idioma que no es el de ninguno de ellos. El resultado es una lengua que toma el léxico (normalmente muy deformado) de la lengua impuesta y que sin embargo tiene una sintaxis que se parece más a la de otras lenguas criollas que a la de la lengua «madre». El ejemplo típico es el de los obreros llevados luego de la conquista de América a las plantaciones del Caribe desde diferentes partes del mundo que se vieron obligados a utilizar la lengua de la potencia colonial (el inglés, el castellano) para comunicarse. Inicialmente, la comunicación toma la forma de un pidgin; cuando este pidgin se transforma en lengua nativa, al cabo de varias generaciones, se habla de una lengua criolla.
- Kreolikieli on kieli, jossa useampi kieli on sulautunut toisiinsa, usein niin, että siirtomaavaltion kieli on mukautettu paikalliseen kieleen. Kreoli on kieli, joka on puhujiensa äidinkieli. Mikäli vastaava kieli ei ole vielä saavuttanut äidinkielen asemaa, sitä nimitetään pidgin-kieleksi. Sekä kreolikielet että pidgin-kielet ovat oikeita kieliä, joilla on täysi kielioppi ja sanasto, toisin sanoen ne eivät ole murteellisia eivätkä väärin opittuja valtakieliä. Eurooppalaisen kolonialismin seurauksena syntyi useita kreolikieliä, kun siirtomaissa syntyi paine siirtomaaisännän kielen puhumiseen. Kreolikielten superstraatti on valtakieli, johon ollaan vaihtamassa, ja aiemmat paikalliset kielet ovat substraatteja. Kreolikielten sukulaisuus muihin kieliin on niiden sekoitusmaisen luonteen vuoksi vaikeasti määriteltävissä; on esitetty, ettei niitä luokiteltaisi mihinkään kielikuntaan, vaan ne aloittaisivat "tyhjästä".
- En linguistique, un créole désigne une langue issue des transformations subies par un système linguistique utilisé de façon imparfaite comme moyen de communication par une communauté importante, ces transformations étant vraisemblablement influencées par les langues maternelles originelles des membres de la communauté. Ainsi, le français parlé par les esclaves noirs aux Antilles, en Louisiane, et dans l'Océan Indien a donné respectivement naissance aux créoles antillais, louisianais et bourbonnais. Il existe également des créoles à base lexicale anglaise, portugaise et néerlandaise, pour les plus répandus.
- Kreol nyelv alatt olyan – többnyire közvetítő szerepű – keveréknyelvet értünk, amely egy adott területen élő, többféle eltérő anyanyelvű közösség egymás közötti érintkezése során alakul ki. A szűkebb értelemben vett kreol nyelvek kialakulásában jellemzően egy, az európai gyarmatosítók által használt, valamint a helyi őslakosság, illetve a bevándorló, szintén idegen ajkú lakosság nyelve(i) vesznek részt.
- Una lingua creola è una lingua ben definita che ha avuto origine dalla combinazione non banale di due o più lingue, tipicamente con molti tratti distintivi che non sono stati ereditati da nessuna di esse. Tutte le lingue creole si sono evolute da un pidgin, di solito da quelli divenuti la lingua madre di qualche comunità. In particolar modo vengono così definite quelle lingue miste, ad esempio, composte da lingue africane e inglese o francese. Esempi di lingue creole sono il giamaicano e il papiamento, le lingue parlate a Capo Verde e Mauritius e il Belgranodeutsch, parlato nel quartiere di Belgrano a Buenos Aires.
- クレオール言語（クレオールげんご）とは、意思疎通ができない異なる言語の商人らなどの間で自然に作り上げられた言語（ピジン言語）が、その話者達の子供によって母語として話されるようになった言語を指す。公用語や共通語として話されている地域・国もある。 ピジン言語では文法の発達が不十分で発音・語彙も個人差が大きく複雑な意思疎通が不可能なのに対し、クレオール言語の段階ではそれらの要素が発達・統一され、複雑な意思疎通が可能になる。クレオールはピジンと違い精緻で完成された言語であり、他の自然言語に引けをとることは無い。
- Het Creools is in de taaltypologie een verzamelnaam voor alle (meng)talen die gesproken worden door creolen en andere mensen die een mengtaal spreken. Meestal gaat het om een mengeling van een of meer lokale talen met een andere taal, die bijvoorbeeld door een kolonist is binnengebracht. Creoolse talen worden dan ook vooral gesproken in (voormalige) kolonies: in bijna heel Afrika, Zuid-Amerika, het Caraïbische gebied, Zuidoost-Azië en in mindere mate Noord-Amerika. In de taalkunde is een Creooltaal een Pidgin met moedertaalsprekers; dit gaat gepaard met de ontwikkeling van een duidelijker omlijnde grammaticale structuur. Een aantal creoolse talen is mede gebaseerd op het Nederlands: het Negerhollands op de Amerikaanse Maagdeneilanden, het Berbice-Nederlands en Skepi in Guyana, het Petjoh in Indonesië. Deze talen worden weinig of niet meer gesproken. Het Afrikaans in Zuid-Afrika heeft ook kenmerken van een creooltaal, hoewel het hoofdzakelijk op 18e eeuws-Nederlands is gebaseerd. De voornaamste creooltalen die in de voormalige Nederlandse koloniën werden gesproken—met name het Papiaments op Curaçao, Aruba en Bonaire en het Surinaams in Suriname—zijn echter niet op het Nederlands gebaseerd, maar op het Portugees/Spaans en het Engels, hoewel ook het Nederlands een bijdrage leverde aan de woordenschat. Andere creooltalen hebben geen Europese wortels maar zijn wel het gevolg van de Europese koloniseringen, waardoor verschillende gekoloniseerde bevolkingsgroepen die voorheen geen contact hadden met elkaar in contact kwamen. Een voorbeeld hiervan is het in Centraal-Afrika gesproken Sango (hoewel dit niet volgens alle taalkundigen een creooltaal is). Het in Ecuador gesproken Kichwa is ontstaan uit de zuidelijke variant van het Quechua, als gevolg van handelscontacten in de Incatijd. Nederlandse creoolse talen Engelse creoolse talen Franse creoolse talen Portugese creoolse talen Spaanse creoolse talen Duitse creoolse talen, waaronder het Unserdeutsch (het Kombuis-Duits is een pidgin) Maleisische creoolse talen Arabische creoolse talen
- Et kreolspråk, eller bare kreol, er et pidginspråk som har fått morsmålstalere. Språket utvikles dermed bort fra det opprinnelige pidginspråkets begrensede bruksmåter og blir et fullstendig språk med mer komplisert vokabular og grammatikk, og et mer utbygd lydsystem. Eksempler på kreolspråk er tok pisin, pitkairnsk, haitisk, og det utdødde «negerhollandsk» i Dansk Vestindia.
- Języki kreolskie – ogólne określenie języków wywodzących się z języków pidżynowych, które z pierwotnego narzędzia komunikacji różnojęzycznych grup rozwinęły się w końcu w języki etniczne danych (nowych, "mieszańcowych") grup. W porównaniu z nimi mają bardziej rozbudowaną gramatykę i szersze, stale poszerzające się słownictwo (czyli zachodzą procesy takie jak w każdym innym żywym języku). Najlepiej poznane i opisane są języki kreolskie powstałe na bazie języków europejskich kolonistów, głównie angielskiego, francuskiego, portugalskiego, hiszpańskiego, niderlandzkiego; rzadziej na bazie niektórych języków afrykańskich. W szerszym ujęciu zjawisko kreolizacji języków jest jednak prawdopodobnie częstsze niż to się zakłada w tradycyjnych teoriach lingwistycznych. Np. sporo ostatnio dyskutuje się na temat kreolizacji w antycznej grece, która powstała na bazie przed-indoeuropejskiego substratu oraz mowy indoeuropejskich najeźdźców. Z czasów bardziej współczesnych przykładem języka kreolskiego w europejskiej strefie cywilizacyjnej był język lingua franca czy też dialekty wołoskie gdzie doszło do połączenia elementów języków: romańskich, słowiańskich, albańskich, węgierskich, greckich i tureckich, zarówno w warstwie strukturalnej jak i leksykalnej.
- Uma língua crioula é uma língua natural que se distingue das restantes devido a três características: o seu processo de formação, a sua relação com uma língua de prestígio e algumas particularidades gramaticais. Uma língua crioula deriva sempre de um pidgin, que não é uma língua natural, mas apenas um sistema de comunicação rudimentar, alinhavado por pessoas que falam línguas diferentes e que precisam de comunicar. Não têm qualquer fundamento (e são mero resultado de ignorância) alguns preconceitos segundo os quais os crioulos seriam dialectos, corruptelas ou uma mistura de outras línguas (normalmente europeias). Do mesmo modo, é errada a ideia de que os crioulos são línguas sem gramática.
- Conform tradiţiei lingvistice, prin limbi creole se înţeleg în mod curent, în primul rând, limbile formate la începuturile epocii moderne drept derivate din limbile europene, romanice sau germanice, în fostele posesiuni (colonii) ale puterilor respective de pe alte continente. Există însă şi limbi creole bazate pe limbi aparţinând altor familii lingvistice. Limbile creole reprezintă mijlocul de comunicare a peste 9 milioane de vorbitori, majoritatea - circa 8 milioane - vorbind creola franceză. Cuvântul "creol" provine din portughezul crio(u)lo (probabil derivat de la participiul trecut criado al verbului latin criar, însemnând la origine "crescut în casa stăpânului", apoi "născut în colonii "; în zona americană însemna şi "negru născut în colonii" . Termenul "metis" era aplicat la limba europeană "coruptă" folosită de negri sau de albii "creoli" în raporturile lor cu negrii. Limbile creole prezintă atât asemănări cât şi deosebiri, atât faţă de limbile necreole, cât şi faţă de aşa-numitele pidgin-uri.
- Креольские языки (встречаются варианты креолы, креоли, криоли, криолу; различаются также креолизованные языки; из исп. criollo от criar «кормить», «выращивать», «выводить») — вторая ступень эволюции пиджинов, которые из упрощённой лингва франка постепенно становится родным для значительной части смешанного по происхождению населения и превращаются в самостоятельный язык. Большинство креольских языков, как и пиджинов возникло в эпоху европейской колонизации Африки, Азии и Латинской Америки в 15-20 веках. И всё же, лишь немногие из них в настоящее время являются самостоятельными языками с относительно полным набором государств: креольский язык Гаити, креольский язык кабовердиану Кабо-Верде, папьяменто, таки-таки в Суринаме. Традиционно, в метрополии и даже в среде говорящих на креольских языках жителей преобладает пренебрежительное отношение к креольской речи как к неправильной, испорченной, непрестижной. Большинство современных креольских языков так или иначе сохраняет связь с языком источником, многие из них находятся на грани исчезновения, другие уже вымерли, третьи имеют тенденцию к сближению с языком-источником в ходе процесса, известного как декреолизация.
- Kreolspråk är en språkvetenskaplig term. Ett kreolspråk är ett pidginspråk som fått modersmålstalare. Språket utvecklas därmed bortom det ursprungliga pidginspråkets begränsade användningsområden och blir ett fullständigt språk med mer komplicerad vokabulär, grammatik och ett mer utbyggt ljudsystem. Exempel på kreolspråk är det franskbaserade haitisk kreol som talas på Haiti och det engelskbaserade tok pisin som talas på Papua Nya Guinea. Ett annat exempel på ett kreolspråk är den typ av kreol (criol) som talas på Kap Verde. Denna typ av Kap Verde-kreol kommer från början från portugisiskan och uppkom på Kap Verde under slavtiden.
- Крео́льські мо́ви — мови, що сформувалися на базі піджинів і стали рідними (першими) для певної спільноти їх носіїв. Процес формування піджину (піджинізація) проходить в умовах ситуативно обмежених контактів носіїв мови-джерела з носіями інших не схожих на неї мов. Піджин може стати рідною мовою для деякого етносу, розширюючи при цьому свої комунікативні функції, ускладнюючи структуру, перетворюючись на «нормальну» мову. Процес перетворення піджину на креольську мову називають креолізацією. Креольські мови поширені в Африці, Азії, Америці і Океанії (25-30 млн. мовців). Наприклад, на базі англомовних піджинів сформувалися креольські мови джагватаак, сранан-тонго, сарамакка і джука, ґаянська креольська мова, кріо, ток-пісін, креольські мови Соломонових Островів, Тринідаду і Тобаго та ін. ; на французькій основі — креольські мови Гаїті, Маврикію, Сейшельських островів, Гваделупи, Мартініки, Гренади тощо; на іспанській основі — папьяменто, замбоангеньйо, кавітеньйо, тернатеньйо тощо; на португальській основі — креольські мови Гвінеї-Бісау та Кабо-Верде, Сенегалу та ін. В Африці та Океанії існують мови, частково подібні за своєю структурою до креольських мов, але сформовані у процесі взаємодії між автохтонними мовами, без піджинізації, наприклад санго, кітуба, хірі-моту та ін. Такі мови називають креолізованими або койнезованими.
- 克里奥耳语（Creole Language），是指一種混合多種不同語言詞彙，有時也掺雜一些其他語言文法的一種語言，這個詞是用以泛指所有的“混合語”。
|
| rdfs:comment
|
- A creole language, or simply a creole, is a stable language that originates from a mixture of various languages. The lexicon of a creole usually consists of words clearly borrowed from the parent languages, except for phonetic and semantic shifts. On the other hand, the grammar often has original features and may differ substantially from those of the parent languages.
- Kreolsprachen sind Sprachen, die in einer Sprachkontaktsituation aus mehreren Sprachen entstanden sind, wobei oft ein Großteil des Wortschatzes der neuen Sprache auf eine der beteiligten Kontaktsprachen zurückgeht. Nach dem Prozess der Kreolisierung ist dann vor allem die Grammatik, oft auch das Lautsystem der neuen Sprachen von jenen der beteiligten Ausgangssprachen deutlich unterscheidbar.
- V jazykovědě pojem kreolizace (španělsky criollo) označuje změnu jazyka v důsledku vlivu jiných jazyků, přičemž tímto vlivem se rozumí vliv mateřského jazyka jednoho z rodičů. Kreolizované jazyky vznikaly především v místech mimo Evropu, kde se usazovali evropští osadníci a stýkali se s původním obyvatelstvem (ale nejen tam).
- Una lengua criolla, llamada también creole, es una lengua nacida habitualmente en una comunidad compuesta de personas de orígenes diversos que no comparten previamente ninguna lengua, que tienen necesidad de comunicarse, y por ello se ven forzados a valerse de un idioma que no es el de ninguno de ellos.
- Kreolikieli on kieli, jossa useampi kieli on sulautunut toisiinsa, usein niin, että siirtomaavaltion kieli on mukautettu paikalliseen kieleen. Kreoli on kieli, joka on puhujiensa äidinkieli. Mikäli vastaava kieli ei ole vielä saavuttanut äidinkielen asemaa, sitä nimitetään pidgin-kieleksi. Sekä kreolikielet että pidgin-kielet ovat oikeita kieliä, joilla on täysi kielioppi ja sanasto, toisin sanoen ne eivät ole murteellisia eivätkä väärin opittuja valtakieliä.
- En linguistique, un créole désigne une langue issue des transformations subies par un système linguistique utilisé de façon imparfaite comme moyen de communication par une communauté importante, ces transformations étant vraisemblablement influencées par les langues maternelles originelles des membres de la communauté.
- Kreol nyelv alatt olyan – többnyire közvetítő szerepű – keveréknyelvet értünk, amely egy adott területen élő, többféle eltérő anyanyelvű közösség egymás közötti érintkezése során alakul ki. A szűkebb értelemben vett kreol nyelvek kialakulásában jellemzően egy, az európai gyarmatosítók által használt, valamint a helyi őslakosság, illetve a bevándorló, szintén idegen ajkú lakosság nyelve(i) vesznek részt.
- Una lingua creola è una lingua ben definita che ha avuto origine dalla combinazione non banale di due o più lingue, tipicamente con molti tratti distintivi che non sono stati ereditati da nessuna di esse. Tutte le lingue creole si sono evolute da un pidgin, di solito da quelli divenuti la lingua madre di qualche comunità. In particolar modo vengono così definite quelle lingue miste, ad esempio, composte da lingue africane e inglese o francese.
- Het Creools is in de taaltypologie een verzamelnaam voor alle (meng)talen die gesproken worden door creolen en andere mensen die een mengtaal spreken. Meestal gaat het om een mengeling van een of meer lokale talen met een andere taal, die bijvoorbeeld door een kolonist is binnengebracht. Creoolse talen worden dan ook vooral gesproken in (voormalige) kolonies: in bijna heel Afrika, Zuid-Amerika, het Caraïbische gebied, Zuidoost-Azië en in mindere mate Noord-Amerika.
- Et kreolspråk, eller bare kreol, er et pidginspråk som har fått morsmålstalere. Språket utvikles dermed bort fra det opprinnelige pidginspråkets begrensede bruksmåter og blir et fullstendig språk med mer komplisert vokabular og grammatikk, og et mer utbygd lydsystem. Eksempler på kreolspråk er tok pisin, pitkairnsk, haitisk, og det utdødde «negerhollandsk» i Dansk Vestindia.
- Języki kreolskie – ogólne określenie języków wywodzących się z języków pidżynowych, które z pierwotnego narzędzia komunikacji różnojęzycznych grup rozwinęły się w końcu w języki etniczne danych (nowych, "mieszańcowych") grup. W porównaniu z nimi mają bardziej rozbudowaną gramatykę i szersze, stale poszerzające się słownictwo (czyli zachodzą procesy takie jak w każdym innym żywym języku).
- Uma língua crioula é uma língua natural que se distingue das restantes devido a três características: o seu processo de formação, a sua relação com uma língua de prestígio e algumas particularidades gramaticais. Uma língua crioula deriva sempre de um pidgin, que não é uma língua natural, mas apenas um sistema de comunicação rudimentar, alinhavado por pessoas que falam línguas diferentes e que precisam de comunicar.
- Conform tradiţiei lingvistice, prin limbi creole se înţeleg în mod curent, în primul rând, limbile formate la începuturile epocii moderne drept derivate din limbile europene, romanice sau germanice, în fostele posesiuni (colonii) ale puterilor respective de pe alte continente. Există însă şi limbi creole bazate pe limbi aparţinând altor familii lingvistice.
- Креольские языки (встречаются варианты креолы, креоли, криоли, криолу; различаются также креолизованные языки; из исп.
- Kreolspråk är en språkvetenskaplig term. Ett kreolspråk är ett pidginspråk som fått modersmålstalare. Språket utvecklas därmed bortom det ursprungliga pidginspråkets begränsade användningsområden och blir ett fullständigt språk med mer komplicerad vokabulär, grammatik och ett mer utbyggt ljudsystem. Exempel på kreolspråk är det franskbaserade haitisk kreol som talas på Haiti och det engelskbaserade tok pisin som talas på Papua Nya Guinea.
- Крео́льські мо́ви — мови, що сформувалися на базі піджинів і стали рідними (першими) для певної спільноти їх носіїв. Процес формування піджину (піджинізація) проходить в умовах ситуативно обмежених контактів носіїв мови-джерела з носіями інших не схожих на неї мов.
- 克里奥耳语（Creole Language），是指一種混合多種不同語言詞彙，有時也掺雜一些其他語言文法的一種語言，這個詞是用以泛指所有的“混合語”。
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
