| dbpedia-owl:abstract
|
- Die Cree sind ein Indianervolk Nordamerikas. Ihr Stammesgebiet erstreckt sich von den Rocky Mountains bis zum Atlantischen Ozean über Teile der Vereinigten Staaten und Kanadas. Sie selbst bezeichnen sich als Ayisiniwok und Aha payew - ‘Wahre Menschen’ oder im Sinne von ‘das Volk’ als Iniwak, Iyiniwok, Eenou, Iynu oder Eeyou. Später bezeichneten sich viele Gruppen auch als Wi Iniwak oder Wiyiniwak, was so viel bedeutet wie ‘Volk, mit gemischter Herkunft’. Ihre Sprache, das Cree, gehört der Algonkin-Sprachgruppe an; mit ihr verwandt ist das Michif der Métis. Die Cree stellen heute die mit Abstand größte Gruppe unter den First Nations dar. Ihre 135 staatlich anerkannten Stämme umfassen rund 200.000 Menschen.
- The Cree are one of the largest groups of First Nations/Native Americans in North America, with 200,000 members living in Canada. In Canada, the major proportion of Cree live north and west of Lake Superior, in Ontario, Manitoba, Saskatchewan, Alberta and the Northwest Territories, although 15,000 live in eastern Quebec. In the United States, this Algonquian-speaking people lived historically from Lake Superior westward. Today, they live mostly in Montana, where they share a reservation with the Ojibwe (Chippewa). The documented westward migration over historic time has been strongly associated with their roles as middle men and hunters in the North American Fur Trade.
- Los cree forman un grupo nativo norteamericano de más de 200.000 individuos, lo que lo convierte en uno de los mayores grupos de Canadá. Viven en Quebec, Ontario, Manitoba, Saskatchewan y Alberta. La mayoría de los cree eran indios de los bosques orientales, mientras que los que viven en Saskatchewan y el sur de Alberta eran indios de las praderas.
- Cree-intiaanit ovat Kanadassa asuva Pohjois-Amerikan alkuperäiskansa. Creen kielet muodostavat algonkin-kieliryhmään kuuluvan alaryhmän, johon alun perin kuului useita toisistaan erottuvia murteita. Creitä oli historiallisen kauden alussa arvioiden mukaan 30 000 henkeä ja he kansoittivat laajoja alueita Kanadassa Hudsoninlahden etelä- ja länsipuolella Albertassa, Manitobassa, Ontariossa, Quebecissä ja Saskatchewanissa. Idässä rajana lienee ollut Michiganjärvi. Nykyään cree on suurin Kanadan alkuperäisistä kielistä. Sen puhujia on noin 78 000.
- Cree è un appellativo applicato a diversi popoli indigeni in America del Nord, vale a dire Nehiyaw, Nehithaw, Nehilaw, Nehinaw, Ininiw, Ililiw, Iynu, e Iyyu. Questi popoli possono essere suddivisi in due grandi gruppi, quelli che identificano se stessi utilizzando un derivato della loro storica denominazione Nehilâw e quelli che si identificano con il termine "persona", storicamente Iliniw. La lingua della gente è derivata da quella del Cherokee. Entrambi i gruppi condividono una comune discendenza, ma ora sono divisi principalmente lungo una linea linguistica. Quelli residenti ad ovest del confine dell’Ontario (ad eccezione di un gruppo di residenti in Quebec chiamato Attikamek) fino alle Montagne Rocciose, utilizzano il nome Nehilaw. Il secondo gruppo comprende tutti i gruppi a est della Baia di James che usano il termine Iliniw. Entrambi i grandi gruppi parlano lingue discendenti dalla famiglia Algonchina. Dal 1870 al 1970 più di 150 mila bambini sono stati strappati alle loro famiglie e portati in istituti religiosi fondati dal governo canadese per "cristianizzare e civilizzare" gli aborigeni. Non potevano parlare la lingua Cree. Hanno subito violenze fisiche e sessuali e "quando le ragazzine mostravano i sintomi della gravidanza, le suore si preoccupavano di nasconderle. Poi le facevano abortire e a volte venivano sterilizzate. ", racconta il reverendo Wesley, un prete aborigeno che era stato portato in una di quelle scuole a 6 anni e in cui è rimasto per 11 anni. Ricorda che un giorno ha vomitato e i preti lo hanno preso a calci e l'hanno costretto a mangiare il suo vomito sul pavimento. Il reverendo considera l'accaduto un genocidio culturale. Il Primo ministro Stephen Harper ha chiesto scusa a nome di tutto il Paese e ha istituito un risarcimento di 2 miliardi di dollari per i superstiti e per i loro discendenti. Anche la Chiesa ha chiesto scusa. Per accedere ai risarcimenti di 3000 dollari canadesi all'anno, però, gli aborigeni devono dichiarare di non voler denunciare ulteriormente le autorità o la Chiesa. (Il Venerdì di Repubblica, numero 1117, 14 agosto 2009, pagine 42-44)
- クリー（Cree）は、北アメリカにおける先住民族、ファースト・ネーションの最大部族の一つ。 カナダには主にオンタリオ州のスペリオル湖の北部・西部を中心に、マニトバ州、サスカチュワン州、アルバータ州、ノースウェスト準州、ケベック州に20万人が居住している。アメリカ合衆国でも過去スペリオル湖西に多く居住していたが、現在ではほとんどがモンタナ州にオジブワ族と共に居留地に居住している。 アルゴンキン語族のクリー語を話す人々も多い。
- De Cree, Cris zijn de grootste van de oorspronkelijke bevolkingsgroepen (indianen of First Nations) in Canada. Er zijn ruim 200.000 Cree, verdeeld in 135 clans, in het enorme gebied tussen de Rocky Mountains en de Atlantische Oceaan in Canada en de Verenigde Staten. Daarnaast zijn er zo'n 300.000 Métis in Canada. Dit zijn mestiezen met een gedeeltelijke Cree-afkomst. De Cree noemen zichzelf Ayisini . Onderling spreken ze van oudsher over Nēhilawē ("zij die onze taal spreken"). Alleen als ze Engels of Frans spreken, gebruiken ze de aanduiding "Cree". Ze worden globaal onderverdeeld in de Eeyouch (James Bay Cree) uit Québec, de Moose Cree uit Ontario, de Maškēkowak / Nēhinawak (Swampy Cree) uit Ontario en Manitoba, de Sakawiyiniwak / Nīhithawak (Woods Cree) uit Saskatchewan en Manitoba en de Nêhiyawak (Plains Cree) uit Alberta en Saskatchewan. Tevens wonen er Plains Cree in Rocky Boy Indian Reservation, een indianenreservaat in de Amerikaanse staat Montana. De Cree-taal is de meest gesproken indiaanse taal in Canada, met zo'n 50.000 sprekers. De Métis-taal Michif is een mengtaal van Frans en Cree. Een andere Métis-mengtaal, Bungee (een mengeling van Cree en Schots-Gaelisch), is nu uitgestorven. De Ayisiniwak zijn nauw verwant aan de Ojibweg (Chippewa). De naam Cree is een exoniem afgeleid van de benaming Cristinaux die Franse ontdekkingsreizigers in de 17e eeuw aan het volk gaven; dit was een verbastering van de naam die de Ojibweg gebruikten voor leden van de Eeyouch die het gebied ten zuiden van de Jamesbaai bewoonden. De term werd later verkort tot Cri of Cree en gebruikt voor alle Cree in Noord-Amerika. Voor de komst van de Europeanen draaide de Ayisini-cultuur voornamelijk om de jacht op bizons in de Canadese wouden en op de Amerikaanse prairie. Ze waren bondgenoten van het Nakoda-volk (Assiniboine). Met de komst van de pelshandelaren ontstond een nauwe samenwerking met de Hudson's Bay Company en North West Company. De relatie tussen de Ayisiniwak en de Europese jagers verslechterde echter toen de bizons, de primaire voedselbron van de Cree, door de intensieve jacht bijna verdwenen waren. Dit leidde in korte tijd tot enorme hongersnood en maakte de Ayisiniwak afhankelijk van voedselhulp. Ayisini-opperhoofd Big Bear streed, zonder succes, voor grotere autonomie voor de Cree en andere inheemse bevolkingsgroepen. In 1885 kwam het tot een gewapende opstand van een groep Ayisiniwak, Métis en Nakoda (Assiniboine) in Saskatchewan, die neergeslagen werd door de Canadese overheid. De Grand Council of the Cree representeert zo'n 16.000 Eeyouch (Oostelijke Cree) in de Jamesbaai- en Nunavik-regio's in noordelijk Québec. Deze raad werd gevormd in 1974 om te kunnen onderhandelen met de Canadese overheid, die in 1971 met een plan kwam om een aantal waterkrachtcentrales te bouwen er hiervoor grote delen van het Jamesbaai-gebied onder water te zetten, zonder de inheemse bevolking bij de beslissingsvorming te betrekken. In 1975 werd een overeenkomst met de Canadese overheid getekend waarmee de landrechten van de Eeyouch in Québec vastgesteld werden. De Cree hebben een eigen luchtvaartmaatschappij, Air Creebec, die tussen een aantal verschillende bestemmingen in Québec en Ontario vliegt. Enkele bekende Ayisiniwak zijn: David Ahenakew (1933), politicus, veroordeeld voor antisemitische uitspraken Buffy Sainte-Marie (1941), zangeres en componiste, won een Oscar voor Up Where We Belong Gordon Tootoosis (1941), acteur Jackson Beardy (1944-1984), kunstenaar Elijah Harper (1949), politicus Cree Summer (1969), actrice en zangeres Jonathan Cheechoo (1980), professionele ijshockeyspeler
- Kri (franc. Cri, ang. Cree - nazwa pochodzi z jęz. francuskiego - Kristinaux, sami Kri nazywali siebie Kenistonoag) - jedno z najliczniejszych plemion Indian kanadyjskich, zamieszkujące także północną część USA, posługujące się językiem kri. Kri dzielą się tradycyjnie na kilka podstawowych grup, różniących się dialektem oraz zajmowanymi obszarami: Kri Lasów (Cree Woods), Kri Równin (Plains Cree), Kri Północnowschodnich (Northern East Cree), Kri Północnozachodnich (Northern West Cree), Kri Łosiów (Moose Cree), Kri Bagien (Swampy Cree). W wyniku ekspansji w XVII i XVIII wieku zajęli rozległe tereny między Zatoką Hudsona a Wielkim Jeziorem Niewolniczym. Przyczyną tej ekspansji był handel skórami i dostęp do broni palnej. Prowadzili liczne wojny z Czarnymi Stopami i Dakotami. Wielkie epidemie ospy zawleczonej przez Europejczyków zdziesiątkowały populację Kri. W 1869 r. część Kri wzięła udział w powstaniu Metysów w Manitobie (nad rzeką Red River) pod wodzą Louisa Riela. Obecnie żyją m. in. w rezerwatach w stanie Montana (USA), a także w prowincjach Quebec, Manitoba i Ontario (Kanada). W Kanadzie 80 tys. osób (2001, za Statistic Canada). W Quebecu posiadają daleko posuniętą autonomię terytorialną. W USA, Według danych U.S. Census Bureau, podczas spisu powszechnego w 2000 roku 2488 obywateli USA zadeklarowało, że jest pochodzenia Cree, zaś 7734 oświadczyło, że ma pochodzenie wyłącznie lub między innymi Cree. Ponadto 5531 osób zadeklarowało, że pochodzi ze spokrewnionej grupy Rocky Boy Chippewa Cree, zaś 7104 oświadczyło, że ma pochodzenie wyłącznie lub między innymi Rocky Boy Chippewa Cree.
- Cree é um povo indígena da América do Norte, que habitava desde as Montanhas Rochosas até o oceano Atlântico, tanto nos Estados Unidos da América quanto no Canadá. Hoje constitui o maior grupo indígena do Canadá, com uma população superior a 200 mil membros. A língua cree era a mais falada na América do Norte, sendo que nos dias de hoje nem todos os cree a falam fluentemente.
- Fil:Crimapo. png Creeindianska grupper och deras traditionella bosättningsområden. Cree är en av Nordamerikas ursprungsbefolkningar. De är bosatta mellan Klippiga bergen och Atlanten i både Kanada och USA. De utgör idag den största gruppen s.k. First Nations i Kanada (indianer, kallas även Native Americans, "Inhemska amerikaner" i USA). Deras språk, cree, är ett algonkinspråk och var en gång det mest talade språket i norra delen av Nordamerika. Idag talar dock många cree franska och engelska mer obehindrat än sitt ursprungsspråk.
- Кри — индейское племя в Северной Америке. Территория племени простирается от Скалистых гор до Атлантического океана и включает части США и Канады, где является самым многочисленным коренным народом. Их язык, использующий собственный алфавит, относится к алгонкинской группе. Язык кри стал одной из составляющих смешанного языка мичиф, на котором говорят канадские метисы. Численность кри составляет около 200 тысяч человек. Одним из наиболее известных кри является профессиональный канадский хоккеист Джонатан Чичу.
- Les Cris (en anglais Cree ou Crees) sont une nation autochtone d'Amérique du Nord. Ils habitent des Montagnes Rocheuses à l'Océan Atlantique à la fois au Canada et aux États-Unis. La langue crie est l'une des langues amérindiennes les plus parlées de l'Amérique du Nord, mais tous les Cris ne la parlent pas couramment. Avec plus de 200 000 individus, les Cris forment la plus grande nation amérindienne du Canada. Connus pour leur ouverture au mariage inter-tribal, ils ont engendré des métis, c'est-à-dire des descendants nés de l'union de Cris et, originairement, de Français du Canada. Les Cris du Québec sont réunis au sein du Grand Conseil des Cris (Eeyou Istchee en cri) et de l'Administration régionale crie; depuis septembre 2005, Matthew Mukash en est le Grand Chef. Ce peuple se réparti en neuf communautés, soit le long du littoral est de la baie James, cinq communautés, Chisasibi, Eastmain, Waskaganish, Wemindji et Whapmagoostui et à l'intérieur des terres quatre communautés, Mistissini, Nemaska, Oujé-Bougoumou et Waswanipi. En Ontario, les communautés cries sont les suivantes: Attawapiskat, Bearskin Lake, Chapleau, Constance Lake (Calstock), Deer Lake, Flying Post (Nipigon), Fort Albany, Fort Severn, Kasaqbonika, Kingfisher Lake, Lansdowne House (Pickle Lake), MacDowellLake (Red Lake), Matachewan, Missanabie (Garden River), Mocreebec, Moose Factory, Moosonee, New Post (Cochrane), Weagamow Lake (North Caribou), Northwest Angle (Kenora), Sachigo, Wahgoshig (Mayheson), Wawakapewin (Long Dog), Webequie et Weenusk (Peawanuk).
|
| rdfs:comment
|
- Los cree forman un grupo nativo norteamericano de más de 200.000 individuos, lo que lo convierte en uno de los mayores grupos de Canadá. Viven en Quebec, Ontario, Manitoba, Saskatchewan y Alberta. La mayoría de los cree eran indios de los bosques orientales, mientras que los que viven en Saskatchewan y el sur de Alberta eran indios de las praderas.
- クリー（Cree）は、北アメリカにおける先住民族、ファースト・ネーションの最大部族の一つ。 カナダには主にオンタリオ州のスペリオル湖の北部・西部を中心に、マニトバ州、サスカチュワン州、アルバータ州、ノースウェスト準州、ケベック州に20万人が居住している。アメリカ合衆国でも過去スペリオル湖西に多く居住していたが、現在ではほとんどがモンタナ州にオジブワ族と共に居留地に居住している。 アルゴンキン語族のクリー語を話す人々も多い。
- Cree é um povo indígena da América do Norte, que habitava desde as Montanhas Rochosas até o oceano Atlântico, tanto nos Estados Unidos da América quanto no Canadá. Hoje constitui o maior grupo indígena do Canadá, com uma população superior a 200 mil membros. A língua cree era a mais falada na América do Norte, sendo que nos dias de hoje nem todos os cree a falam fluentemente.
- Die Cree sind ein Indianervolk Nordamerikas. Ihr Stammesgebiet erstreckt sich von den Rocky Mountains bis zum Atlantischen Ozean über Teile der Vereinigten Staaten und Kanadas. Sie selbst bezeichnen sich als Ayisiniwok und Aha payew - ‘Wahre Menschen’ oder im Sinne von ‘das Volk’ als Iniwak, Iyiniwok, Eenou, Iynu oder Eeyou. Später bezeichneten sich viele Gruppen auch als Wi Iniwak oder Wiyiniwak, was so viel bedeutet wie ‘Volk, mit gemischter Herkunft’.
- The Cree are one of the largest groups of First Nations/Native Americans in North America, with 200,000 members living in Canada. In Canada, the major proportion of Cree live north and west of Lake Superior, in Ontario, Manitoba, Saskatchewan, Alberta and the Northwest Territories, although 15,000 live in eastern Quebec. In the United States, this Algonquian-speaking people lived historically from Lake Superior westward.
- Cree-intiaanit ovat Kanadassa asuva Pohjois-Amerikan alkuperäiskansa. Creen kielet muodostavat algonkin-kieliryhmään kuuluvan alaryhmän, johon alun perin kuului useita toisistaan erottuvia murteita. Creitä oli historiallisen kauden alussa arvioiden mukaan 30 000 henkeä ja he kansoittivat laajoja alueita Kanadassa Hudsoninlahden etelä- ja länsipuolella Albertassa, Manitobassa, Ontariossa, Quebecissä ja Saskatchewanissa. Idässä rajana lienee ollut Michiganjärvi.
- Cree è un appellativo applicato a diversi popoli indigeni in America del Nord, vale a dire Nehiyaw, Nehithaw, Nehilaw, Nehinaw, Ininiw, Ililiw, Iynu, e Iyyu. Questi popoli possono essere suddivisi in due grandi gruppi, quelli che identificano se stessi utilizzando un derivato della loro storica denominazione Nehilâw e quelli che si identificano con il termine "persona", storicamente Iliniw. La lingua della gente è derivata da quella del Cherokee.
- De Cree, Cris zijn de grootste van de oorspronkelijke bevolkingsgroepen (indianen of First Nations) in Canada. Er zijn ruim 200.000 Cree, verdeeld in 135 clans, in het enorme gebied tussen de Rocky Mountains en de Atlantische Oceaan in Canada en de Verenigde Staten. Daarnaast zijn er zo'n 300.000 Métis in Canada. Dit zijn mestiezen met een gedeeltelijke Cree-afkomst. De Cree noemen zichzelf Ayisini . Onderling spreken ze van oudsher over Nēhilawē ("zij die onze taal spreken").
- Kri (franc. Cri, ang. Cree - nazwa pochodzi z jęz. francuskiego - Kristinaux, sami Kri nazywali siebie Kenistonoag) - jedno z najliczniejszych plemion Indian kanadyjskich, zamieszkujące także północną część USA, posługujące się językiem kri.
- Fil:Crimapo. png Creeindianska grupper och deras traditionella bosättningsområden. Cree är en av Nordamerikas ursprungsbefolkningar. De är bosatta mellan Klippiga bergen och Atlanten i både Kanada och USA. De utgör idag den största gruppen s.k. First Nations i Kanada (indianer, kallas även Native Americans, "Inhemska amerikaner" i USA). Deras språk, cree, är ett algonkinspråk och var en gång det mest talade språket i norra delen av Nordamerika.
- Кри — индейское племя в Северной Америке. Территория племени простирается от Скалистых гор до Атлантического океана и включает части США и Канады, где является самым многочисленным коренным народом. Их язык, использующий собственный алфавит, относится к алгонкинской группе. Язык кри стал одной из составляющих смешанного языка мичиф, на котором говорят канадские метисы. Численность кри составляет около 200 тысяч человек.
- Les Cris (en anglais Cree ou Crees) sont une nation autochtone d'Amérique du Nord. Ils habitent des Montagnes Rocheuses à l'Océan Atlantique à la fois au Canada et aux États-Unis. La langue crie est l'une des langues amérindiennes les plus parlées de l'Amérique du Nord, mais tous les Cris ne la parlent pas couramment. Avec plus de 200 000 individus, les Cris forment la plus grande nation amérindienne du Canada.
|
