| dbpprop:abstract
|
- Cree is one of the largest group of First Nations/Aboriginals in North America, located mainly across Canada and historically in the United States from Minnesota westward but are found today in Montana. The Cree are generally divided into 8 major groups: Naskapi, Montagnais, Attikamekw, James Bay Cree, Moose Cree, Swampy Cree, Woods Cree and Plains Cree. However, among the Cree, they usually referred to themselves collectively as Nēhilawē (those who speak our language); they called themselves "Cree" only when speaking English or French. Skilled buffalo hunters and horsemen, the Plains Cree were allied to the Assiniboine and the Saulteaux before encountering English, Scottish and French settlers in the 16th century.
- Die Cree sind ein Indianervolk Nordamerikas. Ihr Stammesgebiet erstreckt sich von den Rocky Mountains bis zum Atlantischen Ozean über Teile der Vereinigten Staaten und Kanadas, wo die Cree heute die größte First Nation bilden. Ihre Sprache gehört der Algonkin-Sprachgruppe an; mit ihr verwandt ist das Michif der Métis. Die Cree stellen mit Abstand die größte Gruppe unter den First Nations dar. Ihre 135 Stämme umfassen rund 200.000 Menschen.
- Els cree són una tribu algonquina, el nom de la qual prové de kristenaux, deformació francesa de Kenistenoag, un dels seus noms. Ells s'autoanomenaven nehethawa o iyiniwok ("els de la primera raça"), i al territori li deien Iiyiyuuschii. Es dividien en tres grups segons Sebeok: Paskwawininiwug, West o Plain Cree, que vivien a Colúmbia Britànica, Alberta, Saskatchewan, Montana, Manitoba i Dakota del Nord. Sakawininiwug, East o Swampy Cree, també anomenats Wood Cree o Maskegon, a Quebec, James Bay i Est Hudson. Mosoni o Moose Creek, a St James Bay, i Moosonee, oest d'Ontàrio i Manitoba.
- Los cree forman un grupo nativo norteamericano de más de 200.000 individuos, lo que lo convierte en uno de los mayores grupos de Canadá. Viven en Quebec, Ontario, Manitoba, Saskatchewan y Alberta. La mayoría de los cree eran indios de los bosques orientales, mientras que los que viven en Saskatchewan y el sur de Alberta eran indios de las praderas.
- Cree-intiaanit ovat Kanadassa asuva Pohjois-Amerikan alkuperäiskansa. He ovat lähisukulaisia chippewa-intiaaneille. Heitä oli alun perin noin 30 000 henkeä ja he hallitsivat laajoja alueita Kanadassa Hudsoninlahden etelä- ja länsipuolella. Idässä rajana lienee ollut Michiganjärvi. Lännessä rajat ovat epäselvät, mutta 1500-luvulla heitä nähtiin samoilemassa Winnipegjärven läntisillä alueilla. Creen kielet muodostavat algonkin-kielten kieliryhmään kuuluvan alaryhmän.
- Les Cris (en anglais Cree ou Crees) sont une nation autochtone d'Amérique du Nord. Ils habitent des Montagnes Rocheuses à l'Océan Atlantique à la fois au Canada et aux États-Unis. La langue crie est l'une des langues amérindiennes les plus parlées de l'Amérique du Nord, mais tous les Cris ne la parlent pas couramment. Avec plus de 200 000 individus, les Cris forment la plus grande nation amérindienne du Canada. Connus pour leur ouverture au mariage inter-tribal, ils ont engendré des métis, c'est-à-dire des descendants nés de l'union de Cris et, originairement, de Français du Canada. Les Cris du Québec sont réunis au sein du Grand Conseil des Cris (Eeyou Istchee en cri) et de l'Administration régionale crie ; depuis septembre 2005, Matthew Mukash en est le Grand Chef; ce peuple s'oganise en neuf communautés, soit le long du littoral est de la baie James, cinq communautés, Chisasibi, Eastmain, Waskaganish, Wemindji et Whapmagoostui et à l'intérieur des terres quatre communautés, Mistissini, Nemaska, Oujé-Bougoumou et Waswanipi. En Ontario, les communautés cries sont les suivantes: Attawapiskat, Bearskin Lake, Chapleau, Constance Lake (Calstock), Deer Lake, Flying Post (Nipigon), Fort Albany, Fort Severn, Kasaqbonika, Kingfisher Lake, Lansdowne House (Pickle Lake), MacDowellLake (Red Lake), Matachewan, Missanabie (Garden River), Mocreebec, Moose Factory, New Post (Cochrane), Weagamow Lake (North Caribou), Northwest Angle (Kenora), Sachigo, Wahgoshig (Mayheson), Wawakapewin (Long Dog), Webequie et Weenusk (Peawanuk).
- Cree è un appellativo applicato a diversi popoli indigeni in America del Nord, vale a dire Nehiyaw, Nehithaw, Nehilaw, Nehinaw, Ininiw, Ililiw, Iynu, e Iyyu. Questi popoli possono essere suddivisi in due grandi gruppi, quelli che identificano se stessi utilizzando un derivato della loro storica denominazione Nehilâw e quelli che si identificano con il termine "persona", storicamente Iliniw. Entrambi i gruppi condividono una comune discendenza, ma ora sono divisi principalmente lungo una linea linguistica. Quelli residenti ad ovest del confine dell’Ontario (ad eccezione di un gruppo di residenti in Quebec chiamato Attikamek) fino alle Montagne Rocciose, utilizzano il nome Nehilaw. Il secondo gruppo comprende tutti i gruppi a est della Baia di James che usano il termine Iliniw. Entrambi i grandi gruppi parlano lingue discendenti dalla famiglia Algonchina. Dal 1870 al 1970 più di 150 mila bambini sono stati strappati alle loro famiglie e portati in istituti religiosi fondati dal governo canadese per "cristianizzare e civilizzare" gli aborigeni. Non potevano parlare la lingua Cree. Hanno subito violenze fisiche e sessuali e "quando le ragazzine mostravano i sintomi della gravidanza, le suore si preoccupavano di nasconderle. Poi le facevano abortire e a volte venivano sterilizzate. ", racconta il reverendo Wesley, un prete aborigeno che era stato portato in una di quelle scuole a 6 anni e in cui è rimasto per 11 anni. Ricorda che un giorno ha vomitato e i preti lo hanno preso a calci e l'hanno costretto a mangiare il suoi vomito sul pavimento. Il reverendo considera l'accaduto un genocidio culturale. Il Primo ministro Stephen Harper ha chiesto scusa a nome di tutto il Paese e ha istituito un risarcimento di 2 miliardi di dollari per i superstiti e per i loro discendenti. Anche la Chiesa ha chiesto scusa. Per accedere ai risarcimenti di 3000 dollari canadesi all'anno, però, gli aborigeni devono dichiarare di non voler denunciare ulteriormente le autorità o la Chiesa. (Il Venerdì di Repubblica, numero 1117, 14 agosto 2009, pagine 42-44)
- De Cree, Cris zijn de grootste van de oorspronkelijke bevolkingsgroepen (indianen of First Nations) in Canada. Er zijn ruim 200.000 Cree, verdeeld in 135 clans, in het enorme gebied tussen de Rocky Mountains en de Atlantische Oceaan in Canada en de Verenigde Staten. Daarnaast zijn er zo'n 300.000 Métis in Canada. Dit zijn mesties met deels Cree-afkomst. De Cree noemen zichzelf Ayisini . Ze worden onderverdeeld in de Eeyouch (James Bay Cree) uit Québec, de Moose Cree uit Ontario, de Maškēkowak / Nēhinawak (Swampy Cree) uit Ontario en Manitoba, de Sakawiyiniwak / Nīhithawak (Woods Cree) uit Saskatchewan en Manitoba en de Nêhiyawak (Plains Cree) uit Alberta en Saskatchewan. Tevens wonen er Plains Cree in Rocky Boy Indian Reservation, een indianenreservaat in de Amerikaanse staat Montana. De Cree-taal is de meest gesproken indiaanse taal in Canada, met zo'n 50.000 sprekers. De Métis-taal Michif is een mengtaal van Frans en Cree. Een andere Métis-mengtaal, Bungee (een mengeling van Cree en Schots-Gaelisch), is nu uitgestorven. De Ayisiniwak zijn nauw verwant aan de Ojibweg (Chippewa). De naam Cree is een exoniem afgeleid van de benaming Cristinaux die Franse ontdekkingsreizigers in de 17e eeuw aan het volk gaven; dit was een verbastering van de naam die de Ojibweg gebruikten voor leden van de Eeyouch die het gebied ten zuiden van de Jamesbaai bewoonden. De term werd later verkort tot Cri of Cree en gebruikt voor alle Cree in Noord-Amerika. Voor de komst van de Europeanen draaide de Ayisini-cultuur voornamelijk om de jacht op bizons in de Canadese wouden en op de Amerikaanse prairie. Ze waren bondgenoten van het Nakoda-volk (Assiniboine). Met de komst van de pelshandelaren ontstond een nauwe samenwerking met de Hudson's Bay Company en North West Company. De relatie tussen de Ayisiniwak en de Europese jagers verslechterde echter toen de bizons, de primaire voedselbron van de Cree, door de intensieve jacht bijna verdwenen waren. Dit leidde in korte tijd tot enorme hongersnood en maakte de Ayisiniwak afhankelijk van voedselhulp. Ayisini-opperhoofd Big Bear streed, zonder succes, voor grotere autonomie voor de Cree en andere inheemse bevolkingsgroepen. In 1885 kwam het tot een gewapende opstand van een groep Ayisiniwak, Métis en Nakoda (Assiniboine) in Saskatchewan, die neergeslagen werd door de Canadese overheid. De Grand Council of the Cree representeert zo'n 16.000 Eeyouch (Oostelijke Cree) in de Jamesbaai- en Nunavik-regio's in noordelijk Québec. Deze raad werd gevormd in 1974 om te kunnen onderhandelen met de Canadese overheid, die in 1971 met een plan kwam om een aantal waterkrachtcentrales te bouwen er hiervoor grote delen van het Jamesbaai-gebied onder water te zetten, zonder de inheemse bevolking bij de beslissingsvorming te betrekken. In 1975 werd een overeenkomst met de Canadese overheid getekend waarmee de landrechten van de Eeyouch in Québec vastgesteld werden. De Cree hebben een eigen luchtvaartmaatschappij, Air Creebec, die tussen een aantal verschillende bestemmingen in Québec en Ontario vliegt. Enkele bekende Ayisiniwak zijn: David Ahenakew (1933), politicus, veroordeeld voor antisemitische uitspraken Buffy Sainte-Marie (1941), zangeres en componiste, won een Oscar voor Up Where We Belong Gordon Tootoosis (1941), acteur Jackson Beardy (1944-1984), kunstenaar Elijah Harper (1949), politicus Cree Summer (1969), actrice en zangeres Jonathan Cheechoo (1980), professionele ijshockeyspeler
- Kri (franc. Cri, ang. Cree - nazwa pochodzi z jęz. francuskiego - Kristinaux, sami Kri nazywali siebie Kenistonoag) - jedno z najliczniejszych plemion Indian kanadyjskich, zamieszkujące także północną część USA, posługujące się językiem kri. Kri dzielą się tradycyjnie na kilka podstawowych grup, różniących się dialektem oraz zajmowanymi obszarami: Kri Lasów (Cree Woods), Kri Równin (Plains Cree), Northern East Cree, Northern West Cree, Moose Cree, Kri Bagien (Swampy Cree). W wyniku ekspansji w XVII w. i XVIII w. zajęli rozległe tereny między Zatoką Hudsona a Wielkim Jeziorem Niewolniczym. Przyczyną tej ekspansji był handel skórami i dostęp do broni palnej. Prowadzili liczne wojny z Czarnymi Stopami i Dakotami. Wielkie epidemie ospy zawleczonej przez Europejczyków zdziesiątkowały populację Kri. W 1869 r. część Kri wzięła udział w powstaniu Metysów w Manitobie (nad rzeką Red River) pod wodzą Louisa Riela. Obecnie żyją m. in. w rezerwatach w stanie Montana, Manitoba, Ontario (Kanada). W Kanadzie 80 tys. osób (2001, za Statistic Canada). W Quebecu posiadają daleko posuniętą autonomię terytorialną. W USA, Według danych U.S. Census Bureau, podczas spisu powszechnego w 2000 roku 2488 obywateli USA zadeklarowało, że jest pochodzenia Cree, zaś 7734 oświadczyło, że ma pochodzenie wyłącznie lub między innymi Cree. Ponadto 5531 osób zadeklarowało, że pochodzi ze spokrewnionej grupy Rocky Boy Chippewa Cree, zaś 7104 oświadczyło, że ma pochodzenie wyłącznie lub między innymi Rocky Boy Chippewa Cree.
- Cree é um povo indígena da América do Norte, que habitava desde as Montanhas Rochosas até o oceano Atlântico, tanto nos Estados Unidos da América quanto no Canadá. Hoje constitui o maior grupo indígena do Canadá, com uma população superior a 200 mil membros. A língua cree era a mais falada na América do Norte, sendo que nos dias de hoje nem todos os cree a falam fluentemente. Língua cree Fotos Cree
- Файл:Edward S. Curtis Collection People 062. jpg Женщина кри. Фотограф Эдвард Кёртис, 1928 г. Файл:Crimapo. png Распространение народов кри Кри — индейское племя в Северной Америке. Территория племени простирается от Скалистых гор до Атлантического океана и включает части США и Канады, где является самым многочисленным коренным народом. Их язык, использующий собственный алфавит, относится к алгонкинской группе. Язык кри стал одной из составляющих смешанного языка мичиф, на котором говорят канадские метисы. Численность кри составляет около 200 тысяч человек. Одним из наиболее известных кри является профессиональный канадский хоккеист Джонатан Чичу.
- Cree är en av Nordamerikas ursprungsbefolkningar. De är bosatta mellan Klippiga bergen och Atlanten i både Kanada och USA. De utgör idag den största gruppen s.k. First Nations i Kanada (indianer, kallas även Native Americans, "Inhemska amerikaner" i USA). Deras språk, cree, är ett algonkinspråk och var en gång det mest talade språket i norra delen av Nordamerika. Idag talar dock många cree franska och engelska mer obehindrat än sitt ursprungsspråk.
- Файл:Edward S. Curtis Collection People 062. jpg Крі Крі — індіанський народ, частина групи народів алгонкіни. Належить до корінного населення Північної Америки. До європейської колонізації крі займали території від Скелястих Гір до Атлантичного океану, які тепер входять до складу Канади і США. Зараз крі складають найбільшу групу корінного населення в Канаді та визнаються як корінні американці в Сполучених Штатах. Крі — один з найчисельніших індіанських народів в Канаді: нині нараховується більш ніж 200 000 чоловік у 135 окремих племенах.
|
| rdfs:comment
|
- Cree is one of the largest group of First Nations/Aboriginals in North America, located mainly across Canada and historically in the United States from Minnesota westward but are found today in Montana. The Cree are generally divided into 8 major groups: Naskapi, Montagnais, Attikamekw, James Bay Cree, Moose Cree, Swampy Cree, Woods Cree and Plains Cree.
- Die Cree sind ein Indianervolk Nordamerikas. Ihr Stammesgebiet erstreckt sich von den Rocky Mountains bis zum Atlantischen Ozean über Teile der Vereinigten Staaten und Kanadas, wo die Cree heute die größte First Nation bilden. Ihre Sprache gehört der Algonkin-Sprachgruppe an; mit ihr verwandt ist das Michif der Métis. Die Cree stellen mit Abstand die größte Gruppe unter den First Nations dar. Ihre 135 Stämme umfassen rund 200.000 Menschen.
- Els cree són una tribu algonquina, el nom de la qual prové de kristenaux, deformació francesa de Kenistenoag, un dels seus noms. Ells s'autoanomenaven nehethawa o iyiniwok ("els de la primera raça"), i al territori li deien Iiyiyuuschii. Es dividien en tres grups segons Sebeok: Paskwawininiwug, West o Plain Cree, que vivien a Colúmbia Britànica, Alberta, Saskatchewan, Montana, Manitoba i Dakota del Nord.
- Los cree forman un grupo nativo norteamericano de más de 200.000 individuos, lo que lo convierte en uno de los mayores grupos de Canadá. Viven en Quebec, Ontario, Manitoba, Saskatchewan y Alberta. La mayoría de los cree eran indios de los bosques orientales, mientras que los que viven en Saskatchewan y el sur de Alberta eran indios de las praderas.
- Cree-intiaanit ovat Kanadassa asuva Pohjois-Amerikan alkuperäiskansa. He ovat lähisukulaisia chippewa-intiaaneille. Heitä oli alun perin noin 30 000 henkeä ja he hallitsivat laajoja alueita Kanadassa Hudsoninlahden etelä- ja länsipuolella. Idässä rajana lienee ollut Michiganjärvi. Lännessä rajat ovat epäselvät, mutta 1500-luvulla heitä nähtiin samoilemassa Winnipegjärven läntisillä alueilla. Creen kielet muodostavat algonkin-kielten kieliryhmään kuuluvan alaryhmän.
- Les Cris (en anglais Cree ou Crees) sont une nation autochtone d'Amérique du Nord. Ils habitent des Montagnes Rocheuses à l'Océan Atlantique à la fois au Canada et aux États-Unis. La langue crie est l'une des langues amérindiennes les plus parlées de l'Amérique du Nord, mais tous les Cris ne la parlent pas couramment. Avec plus de 200 000 individus, les Cris forment la plus grande nation amérindienne du Canada.
- Cree è un appellativo applicato a diversi popoli indigeni in America del Nord, vale a dire Nehiyaw, Nehithaw, Nehilaw, Nehinaw, Ininiw, Ililiw, Iynu, e Iyyu. Questi popoli possono essere suddivisi in due grandi gruppi, quelli che identificano se stessi utilizzando un derivato della loro storica denominazione Nehilâw e quelli che si identificano con il termine "persona", storicamente Iliniw.
- De Cree, Cris zijn de grootste van de oorspronkelijke bevolkingsgroepen (indianen of First Nations) in Canada. Er zijn ruim 200.000 Cree, verdeeld in 135 clans, in het enorme gebied tussen de Rocky Mountains en de Atlantische Oceaan in Canada en de Verenigde Staten. Daarnaast zijn er zo'n 300.000 Métis in Canada. Dit zijn mesties met deels Cree-afkomst. De Cree noemen zichzelf Ayisini .
- Kri (franc. Cri, ang. Cree - nazwa pochodzi z jęz. francuskiego - Kristinaux, sami Kri nazywali siebie Kenistonoag) - jedno z najliczniejszych plemion Indian kanadyjskich, zamieszkujące także północną część USA, posługujące się językiem kri. Kri dzielą się tradycyjnie na kilka podstawowych grup, różniących się dialektem oraz zajmowanymi obszarami: Kri Lasów (Cree Woods), Kri Równin (Plains Cree), Northern East Cree, Northern West Cree, Moose Cree, Kri Bagien (Swampy Cree).
- Cree é um povo indígena da América do Norte, que habitava desde as Montanhas Rochosas até o oceano Atlântico, tanto nos Estados Unidos da América quanto no Canadá. Hoje constitui o maior grupo indígena do Canadá, com uma população superior a 200 mil membros. A língua cree era a mais falada na América do Norte, sendo que nos dias de hoje nem todos os cree a falam fluentemente. Língua cree Fotos Cree
- Файл:Edward S. Curtis Collection People 062. jpg Женщина кри. Фотограф Эдвард Кёртис, 1928 г. Файл:Crimapo. png Распространение народов кри Кри — индейское племя в Северной Америке.
- Cree är en av Nordamerikas ursprungsbefolkningar. De är bosatta mellan Klippiga bergen och Atlanten i både Kanada och USA. De utgör idag den största gruppen s.k. First Nations i Kanada (indianer, kallas även Native Americans, "Inhemska amerikaner" i USA). Deras språk, cree, är ett algonkinspråk och var en gång det mest talade språket i norra delen av Nordamerika. Idag talar dock många cree franska och engelska mer obehindrat än sitt ursprungsspråk.
- Файл:Edward S. Curtis Collection People 062. jpg Крі Крі — індіанський народ, частина групи народів алгонкіни. Належить до корінного населення Північної Америки.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
