The Communist Party of the Soviet Union (CPSU) was the ruling and only legal political party in the Soviet Union (until it was briefly banned during the collapse of the Soviet Union) and one of the largest communist organizations in the world. It emerged from the Bolshevik faction of the Russian Social Democratic Labour Party, under the leadership of Vladimir Lenin.

PropertyValue
dbpedia-owl:thumbnail
dbpprop:abstract
  • The Communist Party of the Soviet Union (CPSU) was the ruling and only legal political party in the Soviet Union (until it was briefly banned during the collapse of the Soviet Union) and one of the largest communist organizations in the world. It emerged from the Bolshevik faction of the Russian Social Democratic Labour Party, under the leadership of Vladimir Lenin. The party led the 1917 October Revolution that overthrew the Russian Provisional Government and established the world's first socialist state. Given the central role under the Constitution of the Soviet Union, the party controlled all tiers of government in the Soviet Union and did not tolerate any opposition. Its organization was subdivided into communist parties of the constituent Soviet republics as well as the mass youth organization, Komsomol. The party was also the driving force of Comintern, maintained organizational links and supported communist movements in Eastern Europe, Asia and Africa. The party ceased to exist with the 1991 Soviet coup d'état attempt failure in 1991 and was succeeded by the Communist Party of the Russian Federation in Russia and the communist parties of the now-independent former Soviet republics.
  • Die Kommunistische Partei der Sowjetunion (KPdSU) war eine kommunistische Partei in Sowjetrussland und der Sowjetunion. Sie wurde 1918 nach der Oktoberrevolution in Russland von Sozialdemokratische Arbeiterpartei Russlands in Kommunistische Partei Russlands (KPR bzw. RKP) umbenannt. 1925 erhielt sie den Namen Kommunistische Allunions-Partei (WKP). 1952 wurde die Partei in Kommunistische Partei der Sowjetunion umbenannt. 1991 wurde die KPdSU in der Sowjetunion verboten. Parteiführer war von 1912 bis 1924 Wladimir Iljitsch Lenin. 1922 übernahm Josef Stalin das neu geschaffene Amt des Generalsekretärs der Partei, das dieser nach dem Tod Lenins 1924 zunehmend mit einer auf seine Person zugeschnittenen diktatorischen Machtbefugnis ausstattete. Nach Ende der Ära Stalin 1953 setzte sich bei den folgenden parteiinternen Machtkämpfen Nikita Chruschtschow als Erster Parteisekretär durch. 1964 wurde Chruschtschow gestürzt, neuer zunächst noch Erster Sekretär ab 1966 dann Generalsekretär wurde Leonid Breschnew. Dieser vereinigte 1977 die Ämter des Generalsekretärs der KPdSU und des Staatsoberhauptes auf sich. Nach dem Tode Breschnews trat Juri Andropow 1982 dessen Nachfolge an. Seine Herrschaft blieb ein kurzes Intermezzo, genau wie die von Konstantin Tschernenko, der 1984 und 1985 die Partei- und Staatsgeschäfte leitete. Seine Nachfolge trat Michail Gorbatschow an, der durch Reformen versuchte, die Sowjetunion unter Beibehaltung von sozialistischen Strukturen zu modernisieren. Gorbatschow scheiterte jedoch mit diesen Reformversuchen; es gelang ihm weder, die autokratischen Führungsstrukturen in der Sowjetunion zu beseitigen, noch konnte er die KPdSU zu einer im pluralistischen Sinn ausgerichteten demokratischen Partei reformieren. Von etwa 1920 bis 1990 war die KPdSU die einzige relevante politische Macht in der Sowjetunion, da sie die Staatspartei in dem sowjetischen Einparteiensystem war. Nach dem gescheiterten Staatsstreich vom 21. August 1991 wurde die KPdSU aufgelöst und verboten. Die Kommunistische Partei der Russischen Föderation (KPRF) kann als Nachfolgepartei der KPdSU für Russland angesehen werden. Die Politik der KPdSU war geprägt durch die Ideologie des Leninismus, der eine Erweiterung des an russische Verhältnisse angepassten Marxismus durch Lenin darstellte und des von Stalin geschaffenen Marxismus-Leninismus bzw. Stalinismus. Die sowjetische Jugendorganisation Komsomol war die Nachwuchsorganistion der Partei. Zudem gab es das Komitee für Jugendorganisationen der UdSSR, in dem alle Jugendorganisationen vertreten waren. Die zentrale Parteihochschule „W. I. Lenin“ bestand in Moskau. Hier studierten auch viele Kader aus den kommunistischen Parteien der „befreundeten“ sozialistischen Länder und sogenannter Volksdemokratien.
  • El Partit Comunista de la Unió Soviètica (PCUS; en rus Коммунистическая Партия Советского Союза, КПСС) va ser el nom utilitzat pels successors de la facció bolxevic del Partit Obrer Socialdemòcrata Rus des de 1952 fins a 1991, encara que les paraules Partit Comunista estaven presents en el nom des de 1918, data en la qual va passar a anomenar-se Partit Comunista Rus (bolxevic). En 1925, ja formada la Unió Soviètica, es va convertir en el Partit Comunista dels Bolxevics de la Unió. Finalment, el 1952 es va simplificar a Partit Comunista de la Unió Soviètica. Una vegada que la Tercera Internacional o Komintern es va formar en 1919, l'estructura marxista-leninista del PCUS va ser copiada per altres dels seus membres. Durant tota la història de la Rússia soviètica i de l'URSS, el Partit Comunista va ser el partit governant i majoritari. En conseqüència, la història del PCUS i la de l'URSS s'entrecreuen i encavalquen. Veure Història de Rússia per a més detalls.
  • Sociálně demokratická dělnická strana Ruska (bolševiků), Komunistická strana Ruska (bolševiků), Všesvazová komunistická strana (bolševiků) VKS(b) - 1925–1952) a od XIX. sjezdu KSSS Komunistická strana Sovětského svazu, byla ruská komunistická strana.
  • Partido Comunista de la Unión Soviética (PCUS; en ruso Коммунистическая Партия Советского Союза, КПСС) fue el nombre utilizado por los sucesores de la facción bolchevique del Partido Obrero Socialdemócrata Ruso desde 1952 hasta 1991, aunque las palabras Partido Comunista estaban presentes en el nombre desde 1918, fecha en que pasó a llamarse Partido Comunista Ruso (bolchevique). En 1925, ya formada la Unión Soviética, se convirtió en el Partido Comunista de los Bolcheviques de la Unión. Finalmente, en 1952 se simplificó a Partido Comunista de la Unión Soviética. Una vez que la Tercera Internacional o Komintern se formó en 1919, la estructura marxista-leninista del PCUS fue copiada por otros de sus miembros. Durante toda la historia de la Rusia soviética y de la URSS, el Partido Comunista fue el partido gobernante y mayoritario. En consecuencia, la historia del PCUS y la de la URSS se entrecruzan y solapan. Ver Historia de Rusia para más detalles.
  • Neuvostoliiton kommunistinen puolue (NKP) (ven. Коммунистическая партия Советского Союза, Kommunistitšeskaja partija Sovetskogo Sojuza) oli Neuvostoliiton ainoa sallittu puolue. Puolue erottui omaksi ryhmäkseen Venäjän sosiaalidemokraattisesta työnväenpuolueesta Vladimir Leninin johdolla. Lenin seuraajia kutsuttiin bolševikeiksi. Lokakuun vallankumouksen jälkeen 1918 bolševikit alkoivat kutsua itseään kommunisteiksi ja puolueesta tuli Venäjän kommunistinen puolue (bolševikit). Neuvostoliiton muodostamisen myötä nimeksi muuttui vuonna 1925 Yleisliittolainen kommunistinen puolue (bolševikit) ja 1952 Neuvostoliiton kommunistinen puolue. Neuvostoliitossa ylin valta oli käytännössä NKP:llä ja sen keskuskomitean pääsihteerillä (Josif Stalinin kuoleman jälkeen 1953–1966 nimitys oli ensimmäinen sihteeri). Neuvostoliiton vuoden 1977 perustuslain 6 §:ssä todettiin NKP on neuvostoyhteiskunnan johtavaksi ja suuntaa antavaksi voimaksi, sen poliittisen järjestelmän, valtiollisten muodostelmien ja kansalaisjärjestöjen ytimeksi. Vuonna 1985 pääsihteeriksi valittiin Mihail Gorbatšov, jonka tavoitteisiin kuului Neuvostoliiton taloudellinen ja poliittinen uudistaminen. Hänen tavoitteitaan olivat muun muassa monipuoluejärjestelmän luominen ja itäblokin maiden poliittisen valvonnan lakkauttaminen. Korkein neuvosto kielsi kommunistisen puolueen 29. elokuuta 1991 vanhoillisten vallankaappausyrityksen jälkeen. Neuvostoliitto hajosi 26. joulukuuta, lähes neljä kuukautta puolueen lopettamisen jälkeen. Kommunistiset puolueet olivat Venäjällä kiellettyjä marraskuuhun 1992 asti. Keskeisin nykyisistä (lukuisista) NKP:n perintöä puolustavista puolueista Venäjällä on vuonna 1993 perustettu Venäjän federaation kommunistinen puolue. NKP perustettiin myöhemmin uudelleen ja NKP toimii paitsi Venäjällä myös useimmissa entisissä neuvostotasavalloissa. Puolueen pääsihteerinä toimii Sergei Skvortsov. NKP:n tunnuslause on "Kaikki ihmisen puolesta, kaikki ihmisen hyväksi".
  • Le Parti communiste de l'Union soviétique (PCUS) était le seul parti politique dans l'Union des républiques socialistes soviétiques (URSS) entre 1925 et 1991.
  • A Szovjetunió Kommunista Pártja, vagy SZKP az Oroszországi Szociáldemokrata Munkáspárt bolsevik szárnyának utódpártja volt 1952 és 1991 között. A kommunista név már jóval előbb bekerült a neveit változtató politikai formáció elnevezésébe: a bolsevikok 1918-ban hozták létre az Oroszországi Kommunista Párt (bolsevikok) nevű pártot, az OKP(b)-t. 1925-ben e párt új neve Szovjetunió Kommunista (bolsevik) Pártja (SZKP) lett (Всесоюзная коммунистическая партия, ВКП). Végül 1952-ben egyszerűen a Szovjetunió Kommunista Pártja nevet vette fel. Fájl:Stalin-Lenin-Kalinin-1919. jpg Sztálin, Lenin és Kalinyin 1919-ben Az SZKP lett a későbbi kommunista blokk kommunista pártjainak modellje, felépítésében, irányításában, egyeduralmi és társadalomszervező gyakorlatában, amelyhez a különböző embercsoportok és egyének legkegyetlenebb, gyakran tömegessé váló elnyomása és elpusztítása is hozzátartozott. Elsőszámú vezetői teljhatalmú diktátorok voltak, akik a párt történetének különböző szakaszaiban változó módszerekkel gyakorolták hatalmukat.
  • Il Partito comunista dell'Unione Sovietica in russo Коммунистическая партия Советского Союза, КПСС Kommuninstičeskaja partija Sovetskogo Sojuza, KPSS), noto anche con l'acronimo italiano PCUS, fu il partito alla guida dell'Unione Sovietica dal 1922 al 1991.
  • ソビエト連邦共産党（ソビエトれんぽうきょうさんとう、露:Коммунисти́ческая Па́ртия Сове́тского Сою́за、Kommunisticheskaya Partiya Sovetskogo Soyuza、略称:КПСС、KPSS、英語:Communist Party of the Soviet Union、略称:CPSU）は、マルクス・レーニン主義を掲げた旧ソ連の政党。旧ソ連において一党独裁制を堅持していた。現在のロシア連邦共産党の前身。
  • Communistische Partij van de Sovjet-Unie (CPSU) was de benaming van de Sovjet-Russische communistische partij van 1922 tot 1991. Ze heette van 1905 tot 1911 Sociaaldemocratische Partij van Rusland; van 1917 tot 1918 Bolsjewistische Partij. Van 1918 tot 1922, toen de Sovjet-Unie nog niet bestond, heette de voorganger van de CPSU de Russische Communistische Partij en hadden de afzonderlijke landen die later opgingen in de Sovjet-Unie ook afzonderlijke communistische partijen. Na de vorming van de USSR besloot men dat er één centrale partij moest komen met afzonderlijke afdelingen voor de republieken, geleid door Lenin. Op die manier ontstond de CPSU. Tot 1990 was de CPSU de enige in de Sovjet-Unie bestaande en toegestane politieke partij. De CPSU bestond uit autonome partijafdelingen, die de naam droegen van de betreffende regio's, ASSR's en SSR's.
  • Sovjetunionens kommunistiske parti (SUKP), russisk Коммунистическая партия Советского Союза (Kommunistitrjoskaja Partija Sovetskogo Sojuza, KPSS) var Sovjetunionens statsbærende parti og moderpartiet for den internasjonale kommunistbevegelsen inntil 1960-tallet, da maoismen og eurokommunismen ble selvstendige retninger. Fra før var trotskismen en egen retning i opposisjon til det stalinistiske sovjetiske kommunistpartiet, men uten et internasjonalt sentrum. På samme måte oppstod titoismen ved bruddet mellom den jugoslaviske kommunistlederen Josip Broz Tito og sovjetlederen Stalin. SUKP oppstod som en fløy av Det russiske sosialdemokratiske arbeiderpartiet (RSDAP) i 1903, den såkalte bolsjevikfløya under ledelse av Vladimir Lenin. Etter 1912 ble bolsjevikene stadig mer uavhengige av resten av partiet, og opererte i stor grad som eget parti, under namnet RSDAP(b). Den 7. november 1917 tok bolsjevikene makta i hovedstaden Petrograd ved et væpna kupp. I 1918 skiftet partiet navn til Det russiske kommunistpartiet (bolsjevikene), RKP (b). Den moderne kommunismen var født som egen politisk retning. Alle partier som ville være med i Den kommunistiske Internasjonalen som ble dannet i 1919, måtte etter 1920 skifte navn og kalle seg «kommunistisk». Det norske Arbeiderpartiet var medlem i Komintern til 1923, men nektet å skifte navn. Mindretallet brøt ut og etablerte Norges kommunistiske parti. Etter borger- og intervensjonskrigen, gikk de kommunistiske sovjetrepublikkene (den russiske, den hviterussiske, den ukrainske, osv. ) sammen i Sambandet av Sosialistiske Sovjet-Republikker (SSSR/Sovjetunionen) i 1922. Fra da av kalte partiet seg Sovjetunionens Kommunistiske Parti (SUKP), på norsk og kalt Det sovjetiske kommunistpartiet. Partiet ble oppløst i 1991, sammen med staten det skapte. Arvtakeren er Den russiske føderasjons kommunistparti, KPRF. Dette partiet har tidvis hatt stor oppslutning i det etterkommunistiske Russland, fordi mange er blitt skuffet over utviklingen siden Sovjetunionens fall. SUKPs ungdomsorganisasjon het Komsomol.
  • Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR, ros. Коммунистическая партия Советского Союза - КПСС) - ostatnia nazwa założonej w 1905 r. partii komunistycznej, rządzącej w Rosji i ZSRR od 1917 do 1991 roku (1905-1918 SDPRR, Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji; 1918-1925 RPK, Rosyjska Partia Komunistyczna; 1925-1952 WKP, Wszechzwiązkowa Partia Komunistyczna). Centralną instancją partii był Komitet Centralny (KC), największą zaś realną władzę posiadało jego Biuro Polityczne. Generalny sekretarz KC był przywódcą całej partii. W okresie istnienia ZSRR partia miała też swoje republikańskie platformy w każdej z republik radzieckich z wyjątkiem Rosji. Kontrolowała też większość innych partii komunistycznych na świecie, zarówno formalnie poprzez organizacje międzynarodowe, jak i nieformalnie w wyniku faktycznego zwierzchnictwa ZSRR nad częścią z państw oraz sponsorowanie i utrzymywanie kontaktów w pozostałych przez Wydział Zagraniczny i radziecki wywiad. Partia powstała - pod nazwą Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (bolszewików) SDPRR(b) - jako odłam socjaldemokracji rosyjskiej SDPRR na jej II Zjeździe w 1903, na którym zwolennicy Lenina uzyskali większość; pozostali delegaci dali początek partii mienszewików. Bolszewicy głosili hasła rewolucji socjalnej oraz obalenia caratu i wprowadzenia demokratycznej republiki. Wzięli udział w rewolucji 1905 roku, której upadek osłabił działalność partii i zmusił najwybitniejszych działaczy do emigracji. Podczas I wojny światowej zajęli stanowisko antywojenne, szukając poparcia u pacyfistycznie nastawionych socjaldemokratów europejskich. Partia po rewolucji lutowej w Rosji uzyskała możliwość legalnego działania. Nie rezygnując z propagandy antywojennej umacniała wpływy wśród robotników oraz żołnierzy frontowych (korzystając z wsparcia niemieckiego). Była organizatorem i główną siłą sprawczą rewolucji październikowej, choć liczyła wówczas tylko ok. 40.000 członków. Wywołanie rewolucji (de facto puczu) w Rosji stało w opozycji do koncepcji Marksa, który uznawał, że socjalizm może zwyciężyć tylko w kraju z silną klasą robotniczą. Rosyjscy komuniści opierali się jednak początkowo nie na robotnikach, lecz na chłopach. Tuż po rewolucji partia komunistyczna nie zdołała wygrać w zarządzonych jeszcze przez poprzednie władze wyborach do Konstytuanty, nie miało to jednak realnego znaczenia wobec jej dalszych działań. Po krótkim bowiem okresie koalicji z partią lewicowych socjalistów-rewolucjonistów zaprowadziła w Rosji rządy dyktatorskie, z zastosowaniem terroru państwowego (ustrój ten określano jako dyktatura proletariatu). W 1918 roku zmieniła nazwę na Rosyjska Partia Komunistyczna (bolszewików) RKP(b), co symbolizowało zerwanie z socjaldemokracją i realizację radykalnego programu rewolucyjnych przekształceń - zbudowania bezklasowego społeczeństwa. RKP(b) i partie o podobnym programie utworzyły w 1919 roku Międzynarodówkę Komunistyczną, która istniała do 1943 roku. Rewolucja odniosła połowiczny sukces: udało się ustanowić tzw. władzę sowiecką na całym terytorium Rosji, Zakaukaziu i znacznych obszarach Ukrainy i Białorusi, stłumić wystąpienia "kontrrewolucyjne" (do których zaliczano wszelkie działania antyrządowe - stąd partią kontrrewolucyjną obwołano także niezgadzających się z terrorem mienszewików), zbudować siły zbrojne, która zwyciężyła przeciwników nowej władzy ("białych") oraz wspierające je oddziały interwencyjne. Jednocześnie program rozpętania rewolucji światowej i "wyzwolenia" Europy poniósł fiasko, a eksperymenty ekonomiczne doprowadził do załamania gospodarczego i klęski głodu w latach 1920-1922, a także licznych powstań, co zmusiło władze do przywrócenia reglamentowanej gospodarki rynkowej w 1921 roku. Partia w 1922 skonsolidowała swoją władzę tworząc z rządzonych przez siebie republik nowe państwo - ZSRR. W 1925 roku zmieniła nazwę na Wszechzwiązkowa Partia Komunistyczna (bolszewików) - WKP(b). W latach 1917-1922 uformowała się struktura organizacyjna partii. Najwyższą władzę stanowił zjazd partii, który wybierał Komitet Centralny. Rozwiązywaniem bieżących politycznych zajmowało się Biuro Polityczne. W miarę jak partia zaczynała kontrolować coraz więcej aspektów działalności państwa oraz jego gospodarkę, coraz większego znaczenia nabierał aparat partyjny. Partia (de facto jej aparat) decydowała o rozmieszczeniu zaufanych ludzi na ważnych stanowiskach poprzez system "rekomendacji" (tzw. nomenklatura), kontrolowała Armię Czerwoną poprzez komisarzy (politruków), sprawowała nadzór nad tajną policją. W konsekwencji aparat uzyskał także kontrolę nad wyborem władz partyjnych i wewnątrzpartyjna demokracja przybrała fasadowy charakter. Do 1921 roku w partii istniały frakcje opozycyjne, jednak w obawie o jedność wprowadzono na X Zjeździe w 1921 roku zakaz działalności frakcyjnej. Uchwała ta następnie stała się podstawą do usuwania wszystkich niezgadzających się z "linią generalną", czyli polityką KC. Władzę aparatu umocniło wprowadzenie w 1922 stanowiska sekretarza generalnego KC RKP(b), którego funkcja początkowo była ograniczona do kierowania bieżącą pracą pracowników aparatu obsługujących KC. Stanowisko to objął Józef Stalin. Choroba i śmierć niekwestionowanego przywódcy partii - Lenina spowodowały walkę o władzę w partii. Początkowo najbliżsi współpracownicy Lenina - Grigorij Zinowjew i Lew Kamieniew w sojuszu ze Stalinem usunęli uważanego za drugą osobę w partii Trockiego. Następnie Stalin usunął Zinowjewa i Kamieniewa w sojuszu ze zwolennikami NEPu - Nikołajem Bucharinem, Aleksiejem Rykowem i Michaiłem Tomskim. W 1929 sojusz ten upadł, a rządy przejęli zwolennicy Stalina, którzy podjęli decyzję dokończenia przekształceń rewolucyjnych: kolektywizacji rolnictwa, wprowadzeniu gospodarki planowej i uprzemysłowieniu kraju. Towarzyszyło temu przekształcenie ZSRR w państwo w pełni totalitarne, oparte o terror i pracę przymusową, a także o propagandę wychwalająca Stalina i "generalną linię" partii. Chociaż od XVII Zjazdu WKP(b) w 1934 (zwanego "zjazdem zwycięzców") niemożliwe była jakiekolwiek opozycja, a nawet krytyka, Stalin podejrzewał swoich współpracowników o spiskowanie przeciw niemu. "Wielka czystka", którą zainicjowało tajemnicze morderstwo popularnego działacza Siergieja Kirowa pochłonęła tysiące działaczy partyjnych: z początku dawnych zwolenników Trockiego, Zinowjewa i Kamieniewa (ich poglądy określano jako "odchylenie lewicowe"), następnie zwolenników Bucharina, Rykowa i Tomskiego (których poglądy określano jako "odchylenie prawicowe"), a w końcu zwolenników Stalina, których podejrzewano o nadmierną niezależność ("centrowość"). W rezultacie podczas XVIII Zjazdu WKP(b) w 1939 r. większość uczestników poprzedniego zjazdu sprzed 5 lat już nie żyła lub nie przebywała na wolności, a Stalin zdołał dokonać niemal całkowitej wymiany kadr. Finałem akcji eliminowania przeciwników politycznych było zamordowanie przebywającego na emigracji w Meksyku Lwa Trockiego w 1940 r. Przez pewien czas głównym narzędziem władzy było NKWD, a miejsce dawnego aparatu zajęli młodzi karierowicze i oportuniści, w obawie o swoje życie ślepo posłuszni Stalinowi i nie wyznający żadnych przekonań. Momentem zwrotnym w historii partii (w 1952 przemianowanej na Komunistyczną Partię Związku Radzieckiego - KPZR) była śmierć Stalina 5 marca 1953 roku. W walce o władzę zwyciężył Nikita Chruszczow, który objął nowy urząd pierwszego sekretarza KC, będącego faktycznym przywódcą partii i państwa. Postanowił on dokonać pewnej liberalizacji systemu ("odwilż"). Na XX zjeździe KPZR w 1956 roku wygłosił słynny referat, określający rządy Stalina jako "kult jednostki", oskarżający go o odejście od "leninowskich norm" oraz rehabilitujący niektóre jego ofiary. Destalinizacja została zaakceptowana przez większą część aparatu, a próba obalenia Chruszczowa w 1957 roku przez stalinowców nie powiodła się. Jednak reformy nie poszły daleko, ponieważ realizowali je dawni pracownicy stalinowskiego aparatu (z którego zresztą wywodził się sam Chruszczow). U schyłku jego rządów partia osiągnęła jedenaście milionów członków. Niektóre nieprzemyślane działania Chruszczowa (np. jego obietnica "zbudowania" komunizmu do 1980 roku) spowodowały utratę poparcia aparatu i obalenie w przewrocie pałacowym w 1964 roku. Niektóre z zapoczątkowanych za jego rządów ostrożnych reform próbowano jeszcze kontynuować w kolejnych latach, jednak definitywnie zaprzestano nich po szoku wywołanym wydarzeniami w Czechosłowacji w 1968 r. Lata 1964-1985 określa się jako "okres zastoju". Nowy sekretarz generalny, Leonid Breżniew, zamierzał prowadzić wielkomocarstwową politykę, natomiast w ZSRR konserwować stworzony przez Stalina system polityczny i gospodarczy (stąd też okres ten nazywa się niekiedy "neostalinizmem", czy "miękkim stalinizmem"). Symbolem zakończenia "odwilży" było przywrócenie stanowisku pierwszego sekretarza nazwy "generalny sekretarz". W okresie tym w skład Biura Politycznego zawsze wchodzili przedstawiciele wojska i bezpieki, co zwiększało rolę resortów siłowych w procesie decyzyjnym. W czasie rządów Breżniewa liczba członków KPZR wzrosła z 11 do 19 milionów, przy czym nadreprezentowane były osoby w wieku produkcyjnym. Oznaczało to, że wszystkie osoby na odpowiedzialnych stanowiskach były już członkami partii, a nikt spoza tego grona nie mógł się o nie ubiegać. Stopniowe kostnienie nomenklatury miało utrudniać w kolejnych latach jakiekolwiek próby reform. Ponadto wszystkich członków partii poddawano silnej ideologizacji, co mimo często jej powierzchownych rezultatów (z powodu wyświechtania sloganów i widocznych różnic z praktyką), wpoiło wielu milionom obywateli radzieckich pewne schematy myślowe, pokutujące przez wiele lat. Przejawem tego było chociażby pojmowanie polityki międzynarodowej jako areny "walki klas" (co nakazywało utrzymywanie mocarstwowego i militarystycznego kursu państwa bez względu na jego realne możliwości), przeświadczenie o "nieuchronnym" zwycięstwie kapitalizmu, czy też stereotypy odnośnie systemu kapitalistycznego. Monopol partii na władzę sformalizowała nowa konstytucja ZSRR z 1977 r. , do której w punkcie 6. wprowadzono zapis o jej "przewodniej roli w państwie". Jednak ideologia partii była coraz mniej atrakcyjna dla młodych ludzi. Partia mogła metodami policyjnymi prześladować opozycję demokratyczną ("dysydentów"), ale nie potrafiła przekonać do sensowności swojej polityki. Co więcej, gasząc ruch dysydencki - który w rzeczywistości w większości stanowili nie antykomuniści, lecz zwolennicy różnego rodzaju "komunizmu reformatorskiego" - partia zamykała się przed dopływem aktywnych działaczy, potencjalnie skorych do jej ratowania w okresie kryzysu. Żywotność partii słabła też z powodu starzenia się jego kadr kierowniczych (co obok naturalnej utraty sił biologicznych wiązało się z równie naturalną zwiększoną zachowawczością) oraz pogarszającym się stanem zdrowia Breżniewa (a po jego śmierci, kolejnych dwóch następców). W partii formowały się dwie opcje: "reformatorska", nawiązująca do idealizowanej opozycji "starych bolszewików" przeciwko rządom Stalina oraz "konserwatywna", dążąca do przywrócenia stalinowskich metod sprawowania władzy oraz wprowadzenia w ideologii nacjonalistycznej nuty. Po śmierci Breżniewa i krótkotrwałych rządach ostrożnego reformatora Jurija Andropowa, a następnie radykalnie konserwatywnego Konstantina Czernienki (który podjął nawet próbę politycznej rehabilitacji Stalina), do władzy w 1985 doszedł umiarkowany zwolennik reformowania systemu - Michaił Gorbaczow. Rządy Gorbaczowa cechowało lawirowanie między "reformatorami", domagającymi się głębszych reform a "konserwatystami", żądającymi ich zaniechania. Wprowadzone przez Gorbaczowa reformy: zwłaszcza wprowadzenie "jawności" (głasnost' - ograniczenie cenzury) i elementów demokracji podważyło władzę KPZR. Społeczeństwo dowiedziało się o zbrodniach związanych z rządami bolszewików, także w czasach oficjalnie gloryfikowanego Lenina oraz zweryfikowało propagandowe tezy o wysokim poziomie życia w porównaniu z krajami zachodnimi. Z kolei wobec pogłębiających się tendencji antyradzieckich w wielu republikach, miejscowe kierownictwa partii w celu zachowania wpływów przyłączały się do ruchów demokratycznych i narodowych. Z odwrotnych przesłanek - z obawy przed napływem prądów demokratyzacyjnych - do emancypacji zaczęli dążyć przywódcy partyjni republik środkowoazkatyckich. W obrębie KPZR zaczęły powstawać oficjalne platformy zrzeszające członków o określonych poglądach (np. "bolszewicka", "demokratyczna" itp. ), co oznaczało realizację surowo dawniej potępianej "frakcyjności". KPZR straciła też dwa "monopole": na status jedynej partii politycznej, gdyż metodą faktów dokonanych zaczął tworzyć się system wielopartyjny oraz "na komunizm", gdyż zaczęły powstawać także małe, niezależne partie nawiązujące do ideologii komunistycznej. W 1990 r. Komunistyczna Partia Litwy formalnie wystąpiła z KPZR, z kolei utworzenie własnej partii republikańskiej przeforsowali komuniści z Rosji na czele z Iwanem Połozkowem (z racji swych rozmiarów de facto dublowała KPZR). Nastąpił też definitywny rozłam pomiędzy aparatem a "dołami" partyjnymi i odtąd wielu nominalnych członków partii występowało oficjalnie przeciwko jej władzy. Słabnięcie struktur partyjnych zauważył Gorbaczow, który zaczął szukać nowego oparcia swojej władzy w pomyślanym jako alternatywa dla Komitetu Centralnego KPZR Zjeździe Deputowanych Ludowych, przez który przeforsował wykreślenie punktu 6. konstytucji ZSRR o "przewodniej roli" partii komunistycznej oraz stworzenie dla siebie stanowiska prezydenta ZSRR. Niemożność znalezienia lekarstwa na pogłębiający się kryzys gospodarczy do reszty pogrzebała autorytet władz. Gorbaczow nie zadowolił żadnej z partyjnych frakcji: "reformatorzy" stopniowo opuścili partię, tworząc nowe polityczne organizacje; natomiast "konserwatyści" obwiniali go o upadek władzy i postanowili usunąć. Nieudany przewrót dokonany przez zastępującego Gorbaczowa Giennadija Janajewa 19 sierpnia 1991 roku przypieczętował utratę władzy przez KPZR. 24 sierpnia rosyjska Rada Najwyższa zawiesiła działalność KPZR. Wobec tego Gorbaczow złożył rezygnację z funkcji sekretarza generalnego, rozwiązał Komitet Centralny i wezwał partię do samorozwiązania. Decyzją parlamentu rosyjskiego z 28 sierpnia KPZR została zlikwidowana i zakazana, a jej majątek - zasekwestrowany. Podobne decyzje podejmowano równolegle w pozostałych republikach radzieckich. W rezultacie 29 września, po pięciodniowym epizodzie zarządu Władimira Iwaszki, przestała istnieć. Później w wielu dawnych republikach ZSRR powstało wiele nowych partii komunistycznych. , wobec czego podjęto pomysł ich zjednoczenia i wskrzeszenia dawnej wielkiej partii. W 1992 r. grupa konserwatywnych komunistów z Olegiem Szeninem na czele "odbudowała" (faktycznie założyła od nowa) KPZR (właściwie SKP-KPZR) i ogłosiła jej oficjalną reaktywację (tzw. XXIX Zjazd Odnowicielski KPZR). . Nowa partia sądziła się przed Trybunałem Konstytucyjnym z administracją państwową o anulowanie decyzji o niekonstytucyjności KPZR z 1991 r. i usiłowała przejąć majątek swojej poprzedniczki. Na terytorium dawnego ZSRR działało lub działa nadal wiele innych partii nawiązujących do starej partii Lenina (kilkukrotnie podejmowano próby ich różnorakiego zjednoczenia). Najznaczniejszą z nich jest druga siła rosyjskiego parlamentu, uznawana często za spadkobiercę KPZR, KPFR z Giennadij Ziuganow.
  • O Partido Comunista da União Soviética (em russo Коммунисти́ческая Па́ртия Сове́тского Сою́за, КПСС) foi o nome usado pelo partido bolchevique do Partido Operário Social-Democrata da Rússia de 1952 a 1991, ainda que a expressão Partido Comunista pertencesse ao nome do partido desde 1918, quando os bolcheviques se tornaram o Partido Comunista de Todas as Rússias. Em 1925 passou a chamar-se Partido Comunista da União (Всесоюзная коммунистическая партия, ВКП). Em 1934 tornou-se o Partido Comunista da União Soviética (Bolcheviques). Finalmente, em 1952 tornou-se, simplesmente, o Partido Comunista da União Soviética, nome que permaneceu até 1991. Uma vez que a Terceira Internacional ou Komintern se formou em 1919, a estrutura marxista-leninista do PCUS foi copiada por outros de seus membros. Durante toda a história da Rússia soviética e da URSS, o Partido Comunista foi o partido governante e majoritário. Em conseqüência, a história do PCUS e da URSS se entrecruzam e se solapam. Ver História da Rússia para mais detalles.
  • Partidul Comunist al Uniunii Sovietice a fost numele folosit de succesorii facţiunii bolşevice a Partidului Social Democrat al Muncitorilor din Rusia din 1952 până în 1991. Denumirea de Partid Comunist a fost prezent în numele partidului încă din 1918, atunci când bolşevicii au devenit Partidul Comunist al Întregii Rusii (bolşevicii). În 1925 partidul a devenit Partidul Comnunist al Întregii Uniuni (bolşevicii) (Всесоюзная коммунистическая партия, ВКП);. În 1934 a devenit Partidul Comunist al Uniunii Sovietice (bolşevicii) (PCUS). În cele din urmă, în 1952, el a devenit Partidul Comunist al Uniunii Sovietice sau, mai simplu, PCUS. Acest articol urmăreşte istoria partidului din 1918 până la disoluţia sa din 1991. Pentru informaţii despre partidul dinainte de 1918, vezi articolele Bolşevic şi Menşevic. Odată ce s-a format Internaţionala a treia sau Cominternul în 1919, structura marxist-leninistă centralist democratică a PCUS a fost copiată de alţi membri ai Cominternului, ceea ce a dus la formarea de partide comuniste în întreaga lume. Pentru cea mai mare parte a istoriei Rusiei Sovietice şi a Uniunii Sovietice, Partidul Comunist a fost nelipsit de la guvernare şi a fost singurul partid politic tolerat de guvern şi de forţele lui de securitate. Ca o consecinţă, istoria URSS şi a PCUS se întrepătrund şi se suprapun. Pentru cei interesaţi de istoria PCUS este interesant să consulte seria de articole Istoria Rusiei.
  • Коммунисти́ческая па́ртия Сове́тского Сою́за (КПСС) — политическая партия в Советском Союзе (СССР). Создателем партии и ее вождем был В. И. Ленин. Как отдельная партия выделилась формально в 1917, фактически в 1912 из большевистской фракции Российской социал-демократической рабочей партии (РСДРП), возникшей в 1903 году на II съезде РСДРП. С 1920 по 1991 — единственная легальная партия в РСФСР и СССР. В 6-й статье Конституции СССР 1977 года сказано, что «вооруженная марксистско-ленинским учением, Коммунистическая партия определяет генеральную перспективу развития общества, линию внутренней и внешней политики СССР, руководит великой созидательной деятельностью советского народа, придает планомерный научно обоснованный характер его борьбе за победу коммунизма». После провала путча ГКЧП в августе 1991 года, указами Президента РСФСР Б. Н. Ельцина деятельность партии на территории РСФСР была приостановлена, её имущество конфисковано. Позднее деятельность КПСС была прекращена, ее организационная структура - распущена. После чего партия фактически распалась. Однако многие партийные организации не признали законность запрета и отказались его исполнять, практически продолжая действовать нелегально. Члены ЦК КПСС провели 13 июня 1992 года Пленум ЦК КПСС, исключили Горбачёва из партии, приостановили деятельность Политбюро, а 10 октября 1992 провели XX конференцию КПСС. 26-27 марта 1993 года в Москве состоялся XXIX съезд партии, преобразовший КПСС в СКП-КПСС. Политическое значение СКП-КПСС невелико, однако регулярно проводятся съезды СКП-КПСС (так в 2005 году был проведён XXXIII съезд СКП-КПСС). XXXIV съезд СКП-КПСС был запланирован к проведению в сентябре 2008 года, но к июлю 2009 года так и не был проведён.
  • Sovjetunionens kommunistiska parti, SUKP, var det statsbärande, enda existerande politiska partiet i Sovjetunionen fram till 1991. År 1912 kallade sig partiet, som först varit en fraktion inom Rysslands socialdemokratiska arbetareparti, för Rysslands Socialdemokratiska Arbetarparti, förkortat RSDAP (b). 1918 antog man namnet Rysslands kommunistiska parti (bolsjevikerna). 1925 antogs så namnet Allunionens kommunistiska parti (bolsjevikerna), för att 1952 ändra till Sovjetunionens kommunistiska parti
  • Sovyetler Birliği Komünist Partisi, (SBKP, Rusça; Коммунисти ческая Па ртия Сове тского Сою́за - КПСС, Kommunistiçeskaya Partiya Sovetskovo Soyuza - KPSS) ya da (1925-52 arasında Vsesoyuznaya Kommunistiçeskaya Partiya - Tüm Birlik Komünist Partisi), 1917'deki Sovyet Devrimi'nden 1991'e değin Sovyetler Birliği'ni yöneten parti.
  • Комуністична партія Радянського Союзу (КПРС) — єдина легальна політична партія (з середини 1920-х років до 1991) в Радянському Союзі. Попередні назви: РСДРП(б), РКП(б), ВКП(б)
  • 苏联共产党是苏联的一个共产主义的政党，原名俄国社会民主工党。1903年俄国社会民主工党分裂为布尔什维克和孟什维克两派。布尔什维克1918年改称俄国共产党（布尔什维克），简称俄共（布）；1925年改称苏联共产党（布尔什维克），简称联共（布）；1952年改称苏联共产党，简称苏共。 它的历届领导人分别为：列宁、斯大林、赫鲁晓夫、勃列日涅夫、安德罗波夫、契尔年科和戈尔巴乔夫。1991年被下令停止活动，在这以前，它一直是苏联的执政党。苏联解体之后，剩余的力量又组成了俄罗斯联邦共产党。
dbpprop:active
  • January 1912 - August 1991
dbpprop:colours
dbpprop:hasPhotoCollection
dbpprop:ideology
dbpprop:international
dbpprop:partyLogo
dbpprop:partyName
  • Коммунисти́ческая Па́ртия Сове́тского Сою́за Communist Party of the Soviet Union
dbpprop:position
dbpprop:precededBy
dbpprop:reference
dbpprop:succeededBy
dbpprop:wikiPageUsesTemplate
rdf:type
rdfs:comment
  • The Communist Party of the Soviet Union (CPSU) was the ruling and only legal political party in the Soviet Union (until it was briefly banned during the collapse of the Soviet Union) and one of the largest communist organizations in the world. It emerged from the Bolshevik faction of the Russian Social Democratic Labour Party, under the leadership of Vladimir Lenin.
  • Die Kommunistische Partei der Sowjetunion (KPdSU) war eine kommunistische Partei in Sowjetrussland und der Sowjetunion. Sie wurde 1918 nach der Oktoberrevolution in Russland von Sozialdemokratische Arbeiterpartei Russlands in Kommunistische Partei Russlands (KPR bzw. RKP) umbenannt. 1925 erhielt sie den Namen Kommunistische Allunions-Partei (WKP). 1952 wurde die Partei in Kommunistische Partei der Sowjetunion umbenannt. 1991 wurde die KPdSU in der Sowjetunion verboten.
  • El Partit Comunista de la Unió Soviètica (PCUS; en rus Коммунистическая Партия Советского Союза, КПСС) va ser el nom utilitzat pels successors de la facció bolxevic del Partit Obrer Socialdemòcrata Rus des de 1952 fins a 1991, encara que les paraules Partit Comunista estaven presents en el nom des de 1918, data en la qual va passar a anomenar-se Partit Comunista Rus (bolxevic).
  • Sociálně demokratická dělnická strana Ruska (bolševiků), Komunistická strana Ruska (bolševiků), Všesvazová komunistická strana (bolševiků) VKS(b) - 1925–1952) a od XIX. sjezdu KSSS Komunistická strana Sovětského svazu, byla ruská komunistická strana.
  • Partido Comunista de la Unión Soviética (PCUS; en ruso Коммунистическая Партия Советского Союза, КПСС) fue el nombre utilizado por los sucesores de la facción bolchevique del Partido Obrero Socialdemócrata Ruso desde 1952 hasta 1991, aunque las palabras Partido Comunista estaban presentes en el nombre desde 1918, fecha en que pasó a llamarse Partido Comunista Ruso (bolchevique).
  • Neuvostoliiton kommunistinen puolue (NKP) (ven. Коммунистическая партия Советского Союза, Kommunistitšeskaja partija Sovetskogo Sojuza) oli Neuvostoliiton ainoa sallittu puolue. Puolue erottui omaksi ryhmäkseen Venäjän sosiaalidemokraattisesta työnväenpuolueesta Vladimir Leninin johdolla. Lenin seuraajia kutsuttiin bolševikeiksi.
  • Le Parti communiste de l'Union soviétique (PCUS) était le seul parti politique dans l'Union des républiques socialistes soviétiques (URSS) entre 1925 et 1991.
  • A Szovjetunió Kommunista Pártja, vagy SZKP az Oroszországi Szociáldemokrata Munkáspárt bolsevik szárnyának utódpártja volt 1952 és 1991 között. A kommunista név már jóval előbb bekerült a neveit változtató politikai formáció elnevezésébe: a bolsevikok 1918-ban hozták létre az Oroszországi Kommunista Párt (bolsevikok) nevű pártot, az OKP(b)-t.
  • Il Partito comunista dell'Unione Sovietica in russo Коммунистическая партия Советского Союза, КПСС Kommuninstičeskaja partija Sovetskogo Sojuza, KPSS), noto anche con l'acronimo italiano PCUS, fu il partito alla guida dell'Unione Sovietica dal 1922 al 1991.
  • ソビエト連邦共産党（ソビエトれんぽうきょうさんとう、露:Коммунисти́ческая Па́ртия Сове́тского Сою́за、Kommunisticheskaya Partiya Sovetskogo Soyuza、略称:КПСС、KPSS、英語:Communist Party of the Soviet Union、略称:CPSU）は、マルクス・レーニン主義を掲げた旧ソ連の政党。旧ソ連において一党独裁制を堅持していた。現在のロシア連邦共産党の前身。
  • Communistische Partij van de Sovjet-Unie (CPSU) was de benaming van de Sovjet-Russische communistische partij van 1922 tot 1991. Ze heette van 1905 tot 1911 Sociaaldemocratische Partij van Rusland; van 1917 tot 1918 Bolsjewistische Partij. Van 1918 tot 1922, toen de Sovjet-Unie nog niet bestond, heette de voorganger van de CPSU de Russische Communistische Partij en hadden de afzonderlijke landen die later opgingen in de Sovjet-Unie ook afzonderlijke communistische partijen.
  • Sovjetunionens kommunistiske parti (SUKP), russisk Коммунистическая партия Советского Союза (Kommunistitrjoskaja Partija Sovetskogo Sojuza, KPSS) var Sovjetunionens statsbærende parti og moderpartiet for den internasjonale kommunistbevegelsen inntil 1960-tallet, da maoismen og eurokommunismen ble selvstendige retninger.
  • Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR, ros. Коммунистическая партия Советского Союза - КПСС) - ostatnia nazwa założonej w 1905 r. partii komunistycznej, rządzącej w Rosji i ZSRR od 1917 do 1991 roku (1905-1918 SDPRR, Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji; 1918-1925 RPK, Rosyjska Partia Komunistyczna; 1925-1952 WKP, Wszechzwiązkowa Partia Komunistyczna).
  • O Partido Comunista da União Soviética (em russo Коммунисти́ческая Па́ртия Сове́тского Сою́за, КПСС) foi o nome usado pelo partido bolchevique do Partido Operário Social-Democrata da Rússia de 1952 a 1991, ainda que a expressão Partido Comunista pertencesse ao nome do partido desde 1918, quando os bolcheviques se tornaram o Partido Comunista de Todas as Rússias.
  • Partidul Comunist al Uniunii Sovietice a fost numele folosit de succesorii facţiunii bolşevice a Partidului Social Democrat al Muncitorilor din Rusia din 1952 până în 1991. Denumirea de Partid Comunist a fost prezent în numele partidului încă din 1918, atunci când bolşevicii au devenit Partidul Comunist al Întregii Rusii (bolşevicii).
  • Коммунисти́ческая па́ртия Сове́тского Сою́за (КПСС) — политическая партия в Советском Союзе (СССР). Создателем партии и ее вождем был В. И. Ленин.
  • Sovjetunionens kommunistiska parti, SUKP, var det statsbärande, enda existerande politiska partiet i Sovjetunionen fram till 1991. År 1912 kallade sig partiet, som först varit en fraktion inom Rysslands socialdemokratiska arbetareparti, för Rysslands Socialdemokratiska Arbetarparti, förkortat RSDAP (b). 1918 antog man namnet Rysslands kommunistiska parti (bolsjevikerna).
  • Sovyetler Birliği Komünist Partisi, (SBKP, Rusça; Коммунисти ческая Па ртия Сове тского Сою́за - КПСС, Kommunistiçeskaya Partiya Sovetskovo Soyuza - KPSS) ya da (1925-52 arasında Vsesoyuznaya Kommunistiçeskaya Partiya - Tüm Birlik Komünist Partisi), 1917'deki Sovyet Devrimi'nden 1991'e değin Sovyetler Birliği'ni yöneten parti.
  • Комуністична партія Радянського Союзу (КПРС) — єдина легальна політична партія (з середини 1920-х років до 1991) в Радянському Союзі. Попередні назви: РСДРП(б), РКП(б), ВКП(б)
rdfs:label
  • Communist Party of the Soviet Union
  • Kommunistische Partei der Sowjetunion
  • Partit Comunista de la Unió Soviètica
  • Komunistická strana Sovětského svazu
  • Partido Comunista de la Unión Soviética
  • Neuvostoliiton kommunistinen puolue
  • Parti communiste de l'Union soviétique
  • Szovjetunió Kommunista Pártja
  • Partito comunista dell'Unione Sovietica
  • ソビエト連邦共産党
  • Communistische Partij van de Sovjet-Unie
  • Sovjetunionens kommunistiske parti
  • Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego
  • Partido Comunista da União Soviética
  • Partidul Comunist al Uniunii Sovietice
  • Коммунистическая партия Советского Союза
  • Sovjetunionens kommunistiska parti
  • Sovyetler Birliği Komünist Partisi
  • Комуністична партія Радянського Союзу
  • 苏联共产党
owl:sameAs
skos:subject
foaf:depiction
foaf:page
is dbpedia-owl:Newspaper/owner of
is dbpedia-owl:OfficeHolder/otherParty of
is dbpedia-owl:Person/party of
is dbpedia-owl:otherParty of
is dbpedia-owl:owner of
is dbpedia-owl:party of
is dbpprop:combatant of
is dbpprop:motherParty of
is dbpprop:otherparty of
is dbpprop:owners of
is dbpprop:party of
is dbpprop:redirect of
is owl:sameAs of