A codex (from the Latin caudex for "trunk of a tree" or block of wood, book; plural codices) is a book constructed of a number of sheets of paper, vellum, papyrus, or similar materials, with hand-written contents. The book is usually bound by stacking the pages and fixing one edge, and using a cover thicker than the sheets. Some codices are continuously folded like a concertina. The alternative to paged codex format for a long document is the continuous scroll. Examples of folded codices include the Maya codices. Sometimes people use the term for a book-style format, including modern printed books but excluding folded books.

Property Value
dbo:abstract
  • A codex (from the Latin caudex for "trunk of a tree" or block of wood, book; plural codices) is a book constructed of a number of sheets of paper, vellum, papyrus, or similar materials, with hand-written contents. The book is usually bound by stacking the pages and fixing one edge, and using a cover thicker than the sheets. Some codices are continuously folded like a concertina. The alternative to paged codex format for a long document is the continuous scroll. Examples of folded codices include the Maya codices. Sometimes people use the term for a book-style format, including modern printed books but excluding folded books. The Romans developed the form from wooden writing tablets. The codex's gradual replacement of the scroll—the dominant book form in the ancient world—has been called the most important advance in book making before the invention of printing. The codex transformed the shape of the book itself, and offered a form that lasted for centuries. The spread of the codex is often associated with the rise of Christianity, which adopted the format for use with the Bible early on. First described by the 1st-century AD Roman poet Martial, who praised its convenient use, the codex achieved numerical parity with the scroll around AD 300, and had completely replaced it throughout the now Christianised Greco-Roman world by the 6th century. (en)
  • السفر، بكسر السين، هو الكتاب على العموم ويغلب إطلاقه على الكتاب المكرس أو المجلد على خلاف الطومار وهو الكتاب الملفوف. «وقد جرت العادة في الأكثر، ألا يقال سفر إلا ما كان عليه جلد، وأما الدفتر فيوقعونه علی ما جلد وما لم يجلد. واشتقاق السفر من قولهم سفر الصبح إذا أنار، كأنه يبين الأشياء كما يبينها الصبح.» – ابن السيد البطليموسي. الاقتضاب. ق. 1 ص. 185 (ar)
  • Códice (del latín codex, -icis) es uno de los formatos del libro. Se compone de cuadernos plegados, cosidos y encuadernados. Habitualmente, se puede escribir en ambos lados de cada hoja, denominados páginas, que pueden numerarse. Aunque técnicamente cualquier libro moderno es un códice, el término se utiliza comúnmente para libros escritos a mano (manuscritos) en el periodo previo a la imprenta (es decir, hasta el fin de la Edad Media), y para los documentos producidos por los indígenas mesoamericanos, en la época precolombina y en la Colonia. El significado lo recoge el DRAE. El diminutivo de "códice", "codicilo", se emplea únicamente en contextos testamentarios. Derivada de ésta es la palabra "código". Etimológicamente, la palabra latina codex parece proceder de la contracción del diptongo de la también latina caudex, -icis ('tronco' -de la que se ha propuesto su origen caldeo-). Este nombre, que dieron los romanos a la tablilla de cera para escribir, por desplazamiento semántico terminó designando a los libros con páginas, diferenciados de los rollos empleados hasta entonces. (es)
  • Un codex est un cahier formé de pages manuscrites reliées ensemble. Cet ancêtre du livre moderne a été inventé à Rome durant le IIe siècle av. J.-C. et s'est répandu à partir du Ier siècle, pour progressivement remplacer le rouleau de papyrus (le rolex) grâce à son faible encombrement, son faible coût, sa maniabilité et la possibilité qu'il offre d'accéder directement à n'importe quelle partie du texte. (fr)
  • Kodex oder Codex, Mehrzahl Kodizes bzw. Codices (lat. codex, Mehrzahl codices), bezeichnet ursprünglich einen Stapel beschrifteter oder zur Beschriftung vorgesehener Holz- oder Wachstafeln, später den von zwei Holzbrettchen umschlossenen Block gefalteter oder gehefteter Papyrus- oder Pergamentblätter. Im Lateinischen bedeutete codex (ursprünglich caudex) „Baumstamm“ oder „Holzklotz“, später auch „Buch“ oder „Heft“. In der römischen Kaiserzeit kam der Kodex neben der älteren Buchform der Schriftrolle in Gebrauch, bevor er sich seit dem 4. Jahrhundert n. Chr. als die führende Buchform der Spätantike durchsetzte, die sich dann bis in die Neuzeit nicht mehr wesentlich verändert hat. Mit der Ablösung der Rolle durch den Kodex wurde als Beschreibmaterial der Papyrus zunehmend ersetzt durch das edlere und teurere, jedoch nicht von Importen abhängige Pergament. Vorzüge des Kodex waren die bequemere Handhabung sowie das vereinfachte Nachschlagen von Querverweisen im Rahmen der Bibelexegese. (de)
  • Un codice, in filologia, è un libro manoscritto. Lo studio delle caratteristiche fisiche del codice è l'ambito della codicologia. L'origine del nome deriva dal latino caudex "tronco d'albero", poi monottongato in codex e riferito all'uso antico di scrivere su tavolette di legno ricoperte di cera, unite insieme da anelli metallici o da una striscia di cuoio. In ecdotica il termine può essere usato anche come sinonimo di testimone, cioè di un manoscritto che tramandi un dato testo. Nel corso del tempo il termine codex andò a indicare l'unione di un insieme di queste tavolette fino a indicare un insieme di fogli rilegati insieme che andavano a contrapporsi con il volumen, ovvero ai fogli che venivano avvolti a rotolo. (it)
  • Met een codex wordt een gebonden boek uit de late oudheid of middeleeuwen aangeduid. Het woord codex is afgeleid van het Latijnse caudex wat houtblok betekent. De oorspronkelijke betekenis van codex in de oudheid was bedoeld ter onderscheid met een papyrusrol. Een codex is gebonden, zoals ook hedendaagse boeken en je kunt er in bladeren. Een rol, zoals de joodse religieuze teksten, rol je al lezende af. Een codex is dus een publicatie in gebonden boekvorm. Het binden van boeken werd lang voor het begin van onze jaartelling uitgevonden in de Phoenicische stad Byblos (nu in Libanon). De Bijbel ontleent daaraan zijn naam. De oorspronkelijke betekenis van het woord Bijbel is: 'een boek zoals in Byblos gemaakt'. Codex betekent niet manuscript. Het woord manuscript betekent eenvoudigweg: met de hand geschreven. Niettemin werd het woord codex veelvuldig gebruikt in combinatie met oude manuscripten, daarmee aangevend dat ze de vorm van een gebonden boek hadden. De aanduiding codex vinden we onder andere in de volgende publicaties: * de Codex Alimentarius. Een verzameling van internationale wetten en richtlijnen met betrekking tot voedsel. * door de betekenis die het kreeg in het Codex Justinianus wordt het tegenwoordig ook gebruikt als wetboek * in het bijzonder de Codex Iuris Canonici, het "Wetboek van Canoniek Recht", of Kerkelijk Wetboek, van de Rooms-katholieke Kerk * een liederenboek voor studenten tijdens cantus en zangavonden; zie studentencodex * een Nederlands medisch naslagwerk Codex Medicus * de Belgische reglementering in verband met gezondheid en welzijn van werknemers, Codex over het welzijn op het werk * De Codex Argenteus, waarvan de letters in zilver zijn geschreven. * De Codex Aureus Epternacensis, een manuscript uit de Abdij van Echternach waarvan de letters met goud zijn geschreven. * De Codex Sinaiticus, een Grieks handschrift van de Bijbel, uit de 4e eeuw, ontdekt 1844 in het klooster op de Sinaï, thans bevindt zich het grootste deel in het British Museum te Londen. * De Codex Leningradensis, een Hebreeuws Bijbelhandschrift. * De Codex Gigas, ook wel de Bijbel van Satan of de Duivelsbijbel genoemd. * De Codex Tacuinum Sanitatis, een Middeleeuwse codex over welzijn en gezondheid. * De Codex Medicina Antiqua, over oude medicijnen. * Een codex diplomaticus, een verzameling van oude oorkonden. * Een codex rescriptus, voor de tweede maal beschreven perkament (zie ook: palimpsest) (nl)
  • コデックス(羅:Codex 西:Códice)とは写本の形状の一種で、古代末期から中世にかけてつくられた冊子状の写本のことである。冊子本、冊子写本などと呼ばれることもある。 コデックスに対して、巻子本(巻物)をヴォリューム(羅:volumen)あるいはスクロール(scroll)という。 写本の構造的な研究のことを写本学(Codicology)といい、写本の内容に関する研究、特に字体に関する研究のことを総称して古文書学(英:Paleography)という。 コデックスといえばヨーロッパで書かれたものがほとんどであるが、マヤ・コデックスやアズテック・コデックスなどアメリカ大陸で16世紀頃までにつくられたものもある。コデックスはもともと巻物に代わってつくられていたが、やがて印刷本にとって代わられることになる。 (ja)
  • Kodeks – jedna z form książki. Jest to zbiór kart złączonych (szytych, klejonych) na jednym z brzegów nazywanym grzbietem książki. Karty kodeksu są z papirusu, pergaminu, albo papieru. Forma ta, stosowana od końca I wieku n.e., jest obecnie najpopularniejszą formą książki, do innych zaliczamy: zwój, leporello, książkę mówioną, książkę elektroniczną. Nazwa "kodeks" pochodzi z łac. codex – 'pień drzewa', 'kloc drzewny'. Pierwszorzędną zaletą kodeksu, która stanowi o jego przewadze nad zwojem papirusowym, jest łatwość konsultacji: kodeks można w każdej chwili otworzyć na dowolnej stronie, podczas gdy zwój papirusowy wymaga mozolnego przewijania. Inną zaletą kodeksu jest możliwość pisania po obu stronach kart. T. C. Skeat szacuje, że w ten sposób zaoszczędza się ok. 44% materiału. W przypadku zwojów opistografia była rzadko stosowana (zwijać można było tylko w jedną stronę), a jeżeli już stosowano, po drugiej stronie zapisywano tekst innego dzieła. Kodeksy pozwalały więc na oszczędzanie materiału rękopiśmiennego. Częściej jednak niż zwoje podlegały uszkodzeniom. Niszczyły się zwłaszcza narożniki, ponadto często wypadały kartki. W przypadku rękopisów biblijnych rezultatem wypadania kartek może być brak zakończenia Ewangelii Marka (16,9-20) oraz tzw. Pericope adulterae w Ewangelii Jana (7,53 - 8,11) w wielu starożytnych kodeksach. (pl)
  • O códice é um avanço do rolo de pergaminho, e gradativamente substituiu este último como suporte da escrita. O códice, por sua vez, foi substituído pelo livro. (pt)
  • Ко́декс (лат. codex — «ствол», «пень», то есть деревянные таблички для письма) — одна из исторических форм книги. Форму кодекса имеют современные книги. Технически кодекс — это тетрадь из согнутых пополам и прошитых по сгибу листов писчего материала, сфальцованных в мягком или твёрдом (из досок) переплёте. Впервые кодексы появились в восточных провинциях Римской империи. Первоначально изготовлялись из папируса и пергамента. В первые века новой эры началось использование кодексов в среде римских юристов и ранних христиан из-за компактности по сравнению со свитками и удобством поиска нужных мест в объёмном тексте. С VI—VII века кодекс становится основной формой книги; с его оформлением связано появление переплёта, оформления и украшения страниц. Традиции средневекового оформления рукописных кодексов оказали сильнейшее влияние на внешний вид и оформление печатных книг. «Кодексами» именуют также традиционные книги месоамериканских культур, созданные до испанского завоевания и в ранний колониальный период. Мексиканские кодексы не сшиты, а представляют собой цельный лист бумаги, сложенный гармоникой. (ru)
dbo:thumbnail
dbo:wikiPageExternalLink
dbo:wikiPageID
  • 5691 (xsd:integer)
dbo:wikiPageRevisionID
  • 742443210 (xsd:integer)
dct:subject
http://purl.org/linguistics/gold/hypernym
rdf:type
rdfs:comment
  • السفر، بكسر السين، هو الكتاب على العموم ويغلب إطلاقه على الكتاب المكرس أو المجلد على خلاف الطومار وهو الكتاب الملفوف. «وقد جرت العادة في الأكثر، ألا يقال سفر إلا ما كان عليه جلد، وأما الدفتر فيوقعونه علی ما جلد وما لم يجلد. واشتقاق السفر من قولهم سفر الصبح إذا أنار، كأنه يبين الأشياء كما يبينها الصبح.» – ابن السيد البطليموسي. الاقتضاب. ق. 1 ص. 185 (ar)
  • Un codex est un cahier formé de pages manuscrites reliées ensemble. Cet ancêtre du livre moderne a été inventé à Rome durant le IIe siècle av. J.-C. et s'est répandu à partir du Ier siècle, pour progressivement remplacer le rouleau de papyrus (le rolex) grâce à son faible encombrement, son faible coût, sa maniabilité et la possibilité qu'il offre d'accéder directement à n'importe quelle partie du texte. (fr)
  • コデックス(羅:Codex 西:Códice)とは写本の形状の一種で、古代末期から中世にかけてつくられた冊子状の写本のことである。冊子本、冊子写本などと呼ばれることもある。 コデックスに対して、巻子本(巻物)をヴォリューム(羅:volumen)あるいはスクロール(scroll)という。 写本の構造的な研究のことを写本学(Codicology)といい、写本の内容に関する研究、特に字体に関する研究のことを総称して古文書学(英:Paleography)という。 コデックスといえばヨーロッパで書かれたものがほとんどであるが、マヤ・コデックスやアズテック・コデックスなどアメリカ大陸で16世紀頃までにつくられたものもある。コデックスはもともと巻物に代わってつくられていたが、やがて印刷本にとって代わられることになる。 (ja)
  • O códice é um avanço do rolo de pergaminho, e gradativamente substituiu este último como suporte da escrita. O códice, por sua vez, foi substituído pelo livro. (pt)
  • A codex (from the Latin caudex for "trunk of a tree" or block of wood, book; plural codices) is a book constructed of a number of sheets of paper, vellum, papyrus, or similar materials, with hand-written contents. The book is usually bound by stacking the pages and fixing one edge, and using a cover thicker than the sheets. Some codices are continuously folded like a concertina. The alternative to paged codex format for a long document is the continuous scroll. Examples of folded codices include the Maya codices. Sometimes people use the term for a book-style format, including modern printed books but excluding folded books. (en)
  • Códice (del latín codex, -icis) es uno de los formatos del libro. Se compone de cuadernos plegados, cosidos y encuadernados. Habitualmente, se puede escribir en ambos lados de cada hoja, denominados páginas, que pueden numerarse. Aunque técnicamente cualquier libro moderno es un códice, el término se utiliza comúnmente para libros escritos a mano (manuscritos) en el periodo previo a la imprenta (es decir, hasta el fin de la Edad Media), y para los documentos producidos por los indígenas mesoamericanos, en la época precolombina y en la Colonia. El significado lo recoge el DRAE. El diminutivo de "códice", "codicilo", se emplea únicamente en contextos testamentarios. Derivada de ésta es la palabra "código". (es)
  • Kodex oder Codex, Mehrzahl Kodizes bzw. Codices (lat. codex, Mehrzahl codices), bezeichnet ursprünglich einen Stapel beschrifteter oder zur Beschriftung vorgesehener Holz- oder Wachstafeln, später den von zwei Holzbrettchen umschlossenen Block gefalteter oder gehefteter Papyrus- oder Pergamentblätter. Im Lateinischen bedeutete codex (ursprünglich caudex) „Baumstamm“ oder „Holzklotz“, später auch „Buch“ oder „Heft“. (de)
  • Un codice, in filologia, è un libro manoscritto. Lo studio delle caratteristiche fisiche del codice è l'ambito della codicologia. L'origine del nome deriva dal latino caudex "tronco d'albero", poi monottongato in codex e riferito all'uso antico di scrivere su tavolette di legno ricoperte di cera, unite insieme da anelli metallici o da una striscia di cuoio. In ecdotica il termine può essere usato anche come sinonimo di testimone, cioè di un manoscritto che tramandi un dato testo. (it)
  • Met een codex wordt een gebonden boek uit de late oudheid of middeleeuwen aangeduid. Het woord codex is afgeleid van het Latijnse caudex wat houtblok betekent. De oorspronkelijke betekenis van codex in de oudheid was bedoeld ter onderscheid met een papyrusrol. Een codex is gebonden, zoals ook hedendaagse boeken en je kunt er in bladeren. Een rol, zoals de joodse religieuze teksten, rol je al lezende af. Een codex is dus een publicatie in gebonden boekvorm. De aanduiding codex vinden we onder andere in de volgende publicaties: (nl)
  • Kodeks – jedna z form książki. Jest to zbiór kart złączonych (szytych, klejonych) na jednym z brzegów nazywanym grzbietem książki. Karty kodeksu są z papirusu, pergaminu, albo papieru. Forma ta, stosowana od końca I wieku n.e., jest obecnie najpopularniejszą formą książki, do innych zaliczamy: zwój, leporello, książkę mówioną, książkę elektroniczną. Nazwa "kodeks" pochodzi z łac. codex – 'pień drzewa', 'kloc drzewny'. (pl)
  • Ко́декс (лат. codex — «ствол», «пень», то есть деревянные таблички для письма) — одна из исторических форм книги. Форму кодекса имеют современные книги. Технически кодекс — это тетрадь из согнутых пополам и прошитых по сгибу листов писчего материала, сфальцованных в мягком или твёрдом (из досок) переплёте. Впервые кодексы появились в восточных провинциях Римской империи. Первоначально изготовлялись из папируса и пергамента. В первые века новой эры началось использование кодексов в среде римских юристов и ранних христиан из-за компактности по сравнению со свитками и удобством поиска нужных мест в объёмном тексте. С VI—VII века кодекс становится основной формой книги; с его оформлением связано появление переплёта, оформления и украшения страниц. Традиции средневекового оформления рукописных (ru)
rdfs:label
  • Codex (en)
  • سفر (كتاب) (ar)
  • Kodex (de)
  • Códice (es)
  • Codex (fr)
  • Codice (filologia) (it)
  • コデックス (ja)
  • Codex (nl)
  • Kodeks (książka) (pl)
  • Códice (pt)
  • Кодекс (книга) (ru)
owl:sameAs
prov:wasDerivedFrom
foaf:depiction
foaf:isPrimaryTopicOf
is dbo:wikiPageDisambiguates of
is dbo:wikiPageRedirects of
is dbp:location of
is dbp:purpose of
is dbp:type of
is http://purl.org/linguistics/gold/hypernym of
is foaf:primaryTopic of