| dbpprop:abstract
|
- The Chukchi language (ԓыгъоравэтԓъэн йиԓыйиԓ, łygˀoravetłˀɛn jilǝjil) also known as Luoravetlan, Chukot and Chukcha is a Palaeosiberian language spoken by Chukchi people in the easternmost extremity of Siberia, mainly in Chukotka Autonomous Okrug. According to the Russian Census of 2002, about 7,700 of the 15,700 Chukchi people speak Chukchi; knowledge of the Chukchi language is decreasing, and most Chukchis now speak the Russian language (fewer than 500 report not speaking Russian at all). Chukchi is closely related to Koryak, which is spoken by about half that number. The language together with Koryak, Kerek, Alutor and Itelmen forms the Chukotko-Kamchatkan language family. The Chukchi and Koryaks form a cultural unit with an economy based on reindeer herding and both have autonomy within the Russian Federation. The ethnonym Chukchi (also spelled Chukchee) is an anglicized form of the, which in Chukchi means "a man who is rich in reindeer". The Chukchis' term for themselves is [ɬəɣʔorawətɬʔat], "the real people". In the UNESCO Red Book the language is on the list of endangered languages.
- Tschuktschisch (Eigenbezeichnung lg'orawetl'en yilyil, dt. „Sprache der echten Menschen“ aus lgi- „echt“, ’orawetl’an „Mensch“ und yilyil „Zunge, Sprache“, russ. чукотский язык) ist eine paläosibirische Sprache, die von ca. 10.000 Sprechern, den Tschuktschen, im nordöstlichsten Zipfel des Russischen Fernen Ostens in der Region Tschukotka gesprochen wird. Die nächstverwandte Sprache, das Korjakische, hat etwa 3.500 Sprecher. Beide Sprachen bilden mit Itelmenisch, Aliutor und Kerek die Gruppe der tschuktscho-kamtschadalischen Sprachen. (Dort alle weiteren Informationen zur Sprachfamilie. ) Die Tschuktschen und Korjaken bilden eine kulturelle Einheit, ihre Wirtschaft basiert auf Rentierhaltung und sie besitzen den Status autonomer Bezirke innerhalb der Russischen Föderation. Der Ursprung der russischen Bezeichnung tschuktscha ist unklar. Wahrscheinlich jedoch hat sie ihren Ursprung in der Bezeichnung der größten sozialen Teilgruppe, der Rentiertschuktschen (tschuktsch. cawcw). Im Roten Buch der UNESCO ist die Sprache als „gefährdet“ aufgelistet. Die tschuktschische Sprache wird mit dem kyrillischen Alphabet geschrieben, unter Zuhilfenahme dreier zusätzlicher Buchstaben: Ӄӄ,Ӈӈ und Ԓԓ, sowie dem Zeichen ʼ. Das Ԓԓ wurde erst Ende der 1980er Jahre eingeführt, um den tschuktschischen L-Laut zur Unterscheidung vom in Lehnwörtern vorkommenden russischen zu kennzeichnen. Eine Besonderheit ist die unterschiedliche Aussprache des Konsonanten /r/ bzw. der Kombination /rk/ bei Männern und Frauen. Während die Männer /r/ bzw. /rk/ sprechen, sprechen die Frauen in beiden Fällen /ts/. So heißt das „Walross“ bei den Männern rərkə, bei den Frauen aber tsətsə. (Weitere Informationen zum Sprachbau siehe unter Tschuktscho-kamtschadalische Sprachen. ) Das einzige im Deutschen bekanntgewordene Wort aus der tschuktschischen Sprache ist die Bezeichnung für den Lachs (tschuktsch. qetaqet) in der Artenbezeichnung „Keta“-Lachs (lat. Oncorhynchus keta, engl. dog salmon, chum salmon), aus dem der „Keta“-Kaviar gewonnen wird.
- El txuktxi és una llengua paleosiberiana parlada per 10.400 persones aproximadament l'any 2001, els txuktxis, els quals viuen a la regió més oriental de Rússia, principalment a l'ókrug de Txukotka. Està estretament relacionada amb la llengua koriak, la qual té la meitat de parlants de txukti. El txuktxi forma, juntament amb les lengües koriak, itelmen, aliutor i kerek, la família luorawetlan (considerades paleosiberianes). Es divideix en els dialectes uelen (est), txaun (nord), enmylin, nunligran i khotyr. Els txuktxis i els koriaks formen una unitat cultural amb una economia basada en la cria i caça de rens i ambdós pobles tenen autonomia de Rússia. El mot rus txuktxi, que acabà donant nom a l'ètnia i llengua homònimes, deriva del mot txuktxi txautxu, que significa "ric en rens". En el Llibre Roig de Llengües Amenaçades de la UNESCO hi apareix la llengua txuktxi a la llista de llengües en perill.
- El chucoto, también llamado chukchi, luoravetlan (en lengua nativa), chukot o chukcha, es un lengua paleosiberiana hablada por unas 10.400 personas en 2001 en el extremo este de Siberia, en el distrito autónomo ruso de Chukotka. Su pariente más cercano, el idioma coriaco o koryak, es hablado por aproximadamente la mitad de ese número. La lengua, junto con el coriaco, el kerek y el itelmeno forman la familia chucoto-camchatca. Los chucotos y los coriacos forman una unidad cultural con una economía basada en la cría del reno y ambos poseen autonomía dentro de la Federación Rusa. La palabra rusa chukchi se deriva de la palabra chucata chauchu, que significa "rico en renos". En Libro Rojo de la Unesco la lengua aparece como en peligro de extinción. La lengua chucota se escribe con alfabeto ruso con dos letras adicionales: Ӄӄ y Ӈӈ, además del signo ʼ.
- Tšuktšin kieli (aikaisempi nimitys luoravetlaani; tšuktšiksi ԓыгъоравэтԓьэн йиԓыйиԓ, lyg"oravetl'an jiljil) on Venäjällä Tšuktšien niemimaalla ja sen lähialueilla asuvien tšuktšien puhuma kamtšatkalainen kieli.
- Le tchouktche est une langue paléo-sibérienne de la familles des langues tchoukotko-kamtchatkiennes parlée par les Tchouktches dans la presqu'île de Tchoukotka, dans l'Extrême-Orient russe. Au recensement de 1989, 15 000 personnes se déclaraient Tchouktches, mais seulement 74% avait le tchouktche pour langue maternelle. Le nom tchouktche vient de чавчыв, éleveur nomade de rennes.
- File:Template-info. svg A questa voce o sezione va aggiunto il template sinottico {{Lingua}} Per favore, aggiungi il template e poi rimuovi questo avviso. Per le altre pagine a cui aggiungere questo template, vedi la relativa categoria. La lingua Chukchi (лыгъоравэтлъэн йилыйил, łygˀoravetłˀɛn jilǝjil) anche conosciuta come Luoravetlan, Chukot e Chukcha è una lingua paleosiberiana parlata dal popolo Chukchi alla più estrema parte orientale della Siberia, principalmente nel Distretto autonomo di Čukotka. Secondo il censimento russo del 2002, circa 7.700 dei 15.700 appartenenti al popolo Chukchi parla questa lingua, la conoscenza di essa sta diminuendo, e la maggior parte parla la lingua russa (meno di 500 non parlano russo completamente). La lingua Chukchi è strettamente correlata al Koryak, che è parlata da 3000 persone. Queste due lingue insieme as Kerek, Alutor e Itelmen formano la famiglia di lingue Chukotko-Kamchatkan. I Chukchi e Koryaki formano un'unità culturale con un'economia basata sull'allevamento di renne ed entrambe hanno autonomia all'interno della federazione russa. L'etnonimo Chukchi (o anche Chukchee) è una forma anglicizzata dell'etnonimo russo . Questo viene dal russo Čävča, Il termine è usato dai popoli limitrofi parlanti lingue tunguse, essa stessa una resa della parola Chukchi /ʧawʧəw/ che significa un uomo che è ricco di renne Il termine usato dal popolo Chukchi per se stessi è /ɬəɣʔorawətɬʔat/ (singolare /ɬəɣʔorawətɬʔan/) che significa: il vero popolo. Nel libro rosso dell'Unesco è nell'elenco delle lingue in pericolo.
- チュクチ語（チュコト語、ルオラベトラン語、チュクチャ語ともいう）はシベリア最東端の主にChukotkaと呼ばれる地域に住む、2001年現在で約10,400人のチュクチ人が話す古シベリア諸語の一つ。 ユネスコの Red Book に危機に瀕する言語として記載されている。 コリャーク語（またはコリヤーク語：話者は2001年時点で約5200人とチュクチ語の半数）に近縁な言語で、これに加えキリーク語、アリュートル語、ケレク語およびイテリメン語と共にチュクチ・カムチャツカ語族を形成する（ただし最後のイテリメン語については別系統であるとの論議もある）。 チュクチとコリャークはトナカイの群れに基づく経済で文化ユニットを形成しており、ともにロシア連邦内で自治区を持っている。ロシア語の Chukchi はチュクチ語で「豊富なトナカイ」を意味する Chauchu から来ている。 表記にはロシア語のアルファベットに「 Ӄ」「ӄ」 と「 Ӈ」「ӈ」の2文字及び記号「ʼ」を加えたものが使用されている。また、特定の子音の発音が男女で異なり、 「r」や 「rk」を男性は そのまま「r」「rk」と発音するが、 女性は 「ts」と発音し、例えば セイウチ を意味する単語を、男性は「rərkə」、女性は「tsətsə」と発音する。 かつては北東シベリアにおける中心的な言語であり、周辺の各民族の媒介語としても使用されたが、ロシア人の入植・流入によって徐々に勢力を弱め、特に1950年代以降の出稼ぎロシア人の大量流入によってロシア語の母語化傾向が加速した。2000年代初頭では、若い人で流暢なチュクチ語を話せる者は少ないとされ、これは周辺の各少数言語と共通した状況である。
- Het Tsjoektsjisch (лыгъоравэтльан йилйил, luoravetlan yilyil) is de moedertaal van ca 70% van de 15.183 Tsjoektsjen (1989), een volk in het uiterste noordoosten van Siberisch Rusland. Het is de voornaamste taal van de Tsjoektsjo-Kamtsjadaalse talen, waartoe ook het nauw verwante Korjaaks behoort. Samen met een aantal andere, onderling niet verwante taalgroepen wordt deze groep tot de Paleosiberische talen gerekend, een verzamelnaam voor de talen van de oudste bewoners van Siberië. Binnen het Tsjoektsjisch onderscheidt men een oostelijk kustdialect en een westelijk toendradialect. Het Tsjoektsjisch beschikt over een schrijftaal, sinds 1937 op basis van het cyrillische alfabet. Daar was een in 1932 ontwikkelde Latijns geschreven taal aan voorafgegaan, op basis van het westelijke dialect. De eerste Tsjoektsjische woorden werden in 1755 gepubliceerd door Stepan Krasjeninnikov in zijn reisverslag over Kamtsjatka. De eerste Tsjoektsjische tekst verscheen in 1881 in Jakoetsk ter gelegenheid van de kroning van tsaar Alexander III. In 1932 ontwikkelde men in Leningrad een met Latijnse letters geschreven schrijftaal op basis van het westelijke dialect. In 1937 ging men over op het cyrillische alfabet, dat nog steeds in gebruik is. Een merkwaardig verschijnsel in het Tsjoektsjisch is een uitspraakverschil tussen mannen en vrouwen: in de vrouwentaal ontbreekt de klank r: ervoor in de plaats spreken vrouwen een ts uit. Ook de laatst overgebleven Kerekken spreken inmiddels Tsjoektsjisch. Hun oorspronkelijke taal, het Kereks, werd aanvankelijk beschouwd als een Tsjoektsjisch dialect, maar wordt binnen de Tsjoektsjo-Kamtsjadaalse talen nu als een aparte taal beschouwd.
- Luoravetlansk er et tsjukotko-kamtsjatkansk språk som snakkes av tsjuktsjiene i Russland.
- Język czukocki - język Czukczów, zaliczany do języków paleoazjatyckich. Mówi nim ok. 11 tys. osób. Poza Czukczami językiem tym posługuje się jeszcze społeczność wymierającego ludu Kereków oraz część Czuwańców. Ma kilka dialektów: ueleński (najważniejszy), czauński, enmyliński, nunligrański i chotyrski. Różnice między dialektami są niewielkie. W języku czukockim występuje harmoniczność samogłosek. Zaliczany do języków aglutynacyjnych. Ma kilka typów deklinacji i koniugacji. Czasownik odmienia się ze względu na podmiot i dopełnienie (podobnie jak w języku baskijskim). Cechą charakterystyczną składni jest ergatywność. W słownictwie dużo zapożyczeń z rosyjskiego. Od 1931 pismo oparte na alfabecie łacińskim; od 1936 na cyrylicy z dodatkiem liter Ӄӄ i Ӈӈ.
- A Língua Chukoto ou Chukchi (лыгъоравэтлъэн йилыйил, łygˀoravetłˀɛn jilǝjil), também Luoravetlana, Chukcha é uma das Línguas paleo-siberianas faladas pelos Chukchis no ponto mais extremo da Siberia, em especial no Okrug Autônomo Chukotka.
- Чуко́тский язы́к или луораветланский язык (ԓыгъоравэтԓьэн йиԓыйиԓ) — язык чукчей, один из языков чукотско-камчатской семьи. Чукотский язык распространен на территории Чукотского автономного округа, в северо-восточной части Корякского автономного округа, а также в Нижне-Колымском районе республики Саха (Якутия). По данным переписи 1989 года чукчей насчитывается 15 тыс. чел. , из них 70% считают чукотский язык родным. В 1920-е чукотский язык был переименован в луораветланский, но этот термин не привился.
- Чукотська мова або луораветлянська мова (лыгъоравэтльан йилйил) мова чукчів, одна з мов чукотсько-камчатської сім'ї.
- 楚科奇语（ləɣ'orawetl'at 俄语：чукотский язык）是俄罗斯联邦远东地区楚科奇自治区的一个少数民族语言，是古西伯利亞語言的一種，使用人口约3000人。根據UNESCO的紅皮書 (Red Book)，楚科奇語被列為瀕危語言之中。
|
| rdfs:comment
|
- The Chukchi language (ԓыгъоравэтԓъэн йиԓыйиԓ, łygˀoravetłˀɛn jilǝjil) also known as Luoravetlan, Chukot and Chukcha is a Palaeosiberian language spoken by Chukchi people in the easternmost extremity of Siberia, mainly in Chukotka Autonomous Okrug.
- Tschuktschisch (Eigenbezeichnung lg'orawetl'en yilyil, dt. „Sprache der echten Menschen“ aus lgi- „echt“, ’orawetl’an „Mensch“ und yilyil „Zunge, Sprache“, russ. чукотский язык) ist eine paläosibirische Sprache, die von ca. 10.000 Sprechern, den Tschuktschen, im nordöstlichsten Zipfel des Russischen Fernen Ostens in der Region Tschukotka gesprochen wird. Die nächstverwandte Sprache, das Korjakische, hat etwa 3.500 Sprecher.
- El txuktxi és una llengua paleosiberiana parlada per 10.400 persones aproximadament l'any 2001, els txuktxis, els quals viuen a la regió més oriental de Rússia, principalment a l'ókrug de Txukotka. Està estretament relacionada amb la llengua koriak, la qual té la meitat de parlants de txukti. El txuktxi forma, juntament amb les lengües koriak, itelmen, aliutor i kerek, la família luorawetlan (considerades paleosiberianes).
- El chucoto, también llamado chukchi, luoravetlan (en lengua nativa), chukot o chukcha, es un lengua paleosiberiana hablada por unas 10.400 personas en 2001 en el extremo este de Siberia, en el distrito autónomo ruso de Chukotka. Su pariente más cercano, el idioma coriaco o koryak, es hablado por aproximadamente la mitad de ese número. La lengua, junto con el coriaco, el kerek y el itelmeno forman la familia chucoto-camchatca.
- Tšuktšin kieli (aikaisempi nimitys luoravetlaani; tšuktšiksi ԓыгъоравэтԓьэн йиԓыйиԓ, lyg"oravetl'an jiljil) on Venäjällä Tšuktšien niemimaalla ja sen lähialueilla asuvien tšuktšien puhuma kamtšatkalainen kieli.
- Le tchouktche est une langue paléo-sibérienne de la familles des langues tchoukotko-kamtchatkiennes parlée par les Tchouktches dans la presqu'île de Tchoukotka, dans l'Extrême-Orient russe. Au recensement de 1989, 15 000 personnes se déclaraient Tchouktches, mais seulement 74% avait le tchouktche pour langue maternelle. Le nom tchouktche vient de чавчыв, éleveur nomade de rennes.
- File:Template-info. svg A questa voce o sezione va aggiunto il template sinottico {{Lingua}} Per favore, aggiungi il template e poi rimuovi questo avviso. Per le altre pagine a cui aggiungere questo template, vedi la relativa categoria.
- Het Tsjoektsjisch (лыгъоравэтльан йилйил, luoravetlan yilyil) is de moedertaal van ca 70% van de 15.183 Tsjoektsjen (1989), een volk in het uiterste noordoosten van Siberisch Rusland. Het is de voornaamste taal van de Tsjoektsjo-Kamtsjadaalse talen, waartoe ook het nauw verwante Korjaaks behoort.
- Luoravetlansk er et tsjukotko-kamtsjatkansk språk som snakkes av tsjuktsjiene i Russland.
- Język czukocki - język Czukczów, zaliczany do języków paleoazjatyckich. Mówi nim ok. 11 tys. osób. Poza Czukczami językiem tym posługuje się jeszcze społeczność wymierającego ludu Kereków oraz część Czuwańców. Ma kilka dialektów: ueleński (najważniejszy), czauński, enmyliński, nunligrański i chotyrski. Różnice między dialektami są niewielkie. W języku czukockim występuje harmoniczność samogłosek. Zaliczany do języków aglutynacyjnych.
- A Língua Chukoto ou Chukchi (лыгъоравэтлъэн йилыйил, łygˀoravetłˀɛn jilǝjil), também Luoravetlana, Chukcha é uma das Línguas paleo-siberianas faladas pelos Chukchis no ponto mais extremo da Siberia, em especial no Okrug Autônomo Chukotka.
- Чуко́тский язы́к или луораветланский язык (ԓыгъоравэтԓьэн йиԓыйиԓ) — язык чукчей, один из языков чукотско-камчатской семьи.
- Чукотська мова або луораветлянська мова (лыгъоравэтльан йилйил) мова чукчів, одна з мов чукотсько-камчатської сім'ї.
- 楚科奇语（ləɣ'orawetl'at 俄语：чукотский язык）是俄罗斯联邦远东地区楚科奇自治区的一个少数民族语言，是古西伯利亞語言的一種，使用人口约3000人。根據UNESCO的紅皮書 (Red Book)，楚科奇語被列為瀕危語言之中。
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
