| dbpprop:abstract
|
- Chronology (from Latin chronologia, from Ancient Greek, chronos, "time"; and -λογία, ') is a chronicle or arrangement of events in their order of occurrence in time, such as a timeline. It is also "the determination of the actual temporal sequence of past events". Chronology is part of periodization. It is also part of the discipline of history, including earth history, the earth sciences, and study of the geologic time scale.
- Ursprünglich hatte das Wort Chronologie (von griechisch χρόνος, chrónos, „Zeit“ und λόγος, lógos, „Lehre“) schlicht die Bedeutung ‘Lehre von der Zeit’. Aber heutzutage wird unterschieden: erstens zwischen Chronometrie (d. h. Zeitmessung, die zur Physik gehört) und allgemeiner Chronologie (d. h. Zeitrechnung, die als Wissenschaft des Lokalisierens von historischen Ereignissen in der Zeit zum Fachgebiet der Geschichte gehört) und zweitens zwischen dieser allgemeinen Chronologie (in der Geschichtswissenschaft) und den vielen Chronologien in der Alltagssprache für die Beschreibung einer Abfolge von Ereignissen in einem speziellen Kontext, z. B. Chronologie der Musik, Chronologie der Mathematik, Chronologie bestimmter Ereignisse.
- Cronologia (del Grec χρονο 'cronos', temps i λογία 'logos', estudi) es la ciència que té com finalitat la de determinar les dates i el orde dels fets històrics, forma part de la disciplina de la Història.
- Chronologie (řec. chronos = čas) je pomocnou vědou historickou, jejímž předmětem je měření času a způsoby a prostředky k tomu užívané. Chronologie se dělí takto: matematická (astronomická) chronologie - stanovuje objektivní jednotky času - viz astronomické cykly historická (technická) chronologie - sleduje způsoby dělená a měření času v různých kulturních okruzích v průběhu jejich vývoje. Historická chronologie má především tyto dvě funkce praktická: převádění chronologických údajů minulosti na dnešní způsob datování a oprava datování historických událostí nedostatečně časově určených písemnými prameny. teoretická: studium chronologických kategorií v jejich historickém vývoji, čímž určuje základní pravidla pro spolehlivé převádění dat. Je-li například seznam událostí seřazen chronologicky, na prvním místě je ta událost, která se udála nejpozději, na druhém místě ta, která se udála o trochu dříve apod. Může to ale být i opačně.
- Cronología es la ciencia cuya finalidad es determinar las fechas y el orden de los acontecimientos históricos; forma parte de la disciplina de la Historia. No hay suceso en la historia que no surja de otros que le hayan precedido y que no llegue ser origen de otros más o menos importantes. Todas las grandes civilizaciones han adoptado diversos métodos, utilizando el curso de los cuerpos celestes, para medir el tiempo. El mayor o menor acierto de esta operación ha dependido del mayor o menor adelanto del pueblo respectivo en los conocimientos astronómicos. También han influido en el cómputo de los días, meses y años, la religión, los historiadores y hasta los hábitos políticos y civiles de los pueblos. No es de extrañar que hayan resultado métodos tan diferentes. Haremos un recorrido, en este texto, de los principales sistemas. Desde el punto de vista cronológico se denomina Era a un acontecimiento fijo y convencional desde el cual se comienza a contar los años. Etimológicamente esta palabra tiene varias acepciones: Unos la derivan de latín, de las lenguas germánicas o de las lenguas árabes. Otros atribuyen su formación a la palabra AERA, letras iniciales de ab exordio regni Augusti con las cuales se designaba la Era romana.
- Elle peut être considérée comme une discipline auxiliaire de l’histoire. La chronologie est une manière d'appréhender l'histoire par les événements. Pour cela, elle sélectionne et met en valeur les événements selon le mode de pensée, le plus souvent religieux, de sa zone géo-culturelle, en particulier en ce qui concerne l'établissement de son point zéro. Une chronologie se rapportant à un sujet spécial organise des événements selon leur ordre temporel d'occurrence mais aussi selon l'objectif poursuivi par l'auteur chargé de la dresser. On ne mettra pas en valeur les mêmes événements selon qu'on dresse une chronologie de l'évolution, une série des temps géologiques ou la succession généalogique d'une dynastie royale.
- La cronologia (dal greco krònos, tempo, e lògos, discorso), nel suo senso più generale, è la scienza della localizzazione degli eventi storici nel tempo, e della suddivisione regolare dello stesso; fa parte dunque della disciplina della storia e, in un certo senso, si potrebbe definire come la sua "colonna vertebrale". Più in particolare, essa può indicare semplicemente il sistema con cui si localizzano gli eventi storici. Una cronologia particolare è assoluta quando si basa su una datazione che viene fatta partire da un evento preciso (il momento zero), oppure è relativa, come (ad esempio) nel caso delle storie genealogiche. La storiografia greca è uno dei primi esempi di cronologia assoluta. Una buona cronologia di solito è corredata da date e presenta tutti i fatti attinenti all'argomento. Due esempi di cronologia sono la linea del tempo e il calendario.
- 編年（へんねん;Chronology）とは、日本では通常考古学において遺構及び遺物の前後関係や年代を配列すること、又はその配列自体を指す語として使われる。英語の"Chronology"は考古学以外の、例えば絵画や人物の年代、年譜についても使用される。以下は考古学における「編年」の説明である。 通常は遺丘などのように層位的な前後関係がある場合は、その層位に共伴する土器などの遺物群が年代決定、編年の基礎資料となる。しかし、層位が把握できない日本の遺跡の場合は、遺構の切り合い（A遺構をB遺構が破壊している状況は、BはAより新しいなど）関係によって、年代の前後関係をとらえる場合が多い。また、他の遺跡にも切り合いによる前後関係が見られる場合は、遺跡間ごとに年代の網目が構成されていき、より正確な年代的配列（=編年）をつくることができる。おうおうにして土器や陶磁器には、年代によって、口縁部などの器の特徴的な一部の変化や器形そのものの変化、法量（器の大きさ）や整形技法、施文技法の変化、文様自体の変化があるのでその形式的、様式的変化を追うことで遺物の年代が決まる。年代が決まった遺物と同時に共伴すると目される遺物があればその遺物の年代、若しくは遺構の年代を決定できることになる。 また、年輪年代法に使用できる木材片、建物跡に伴う遺物や墓などの遺構に伴って年代が書かれたり刻まれたりした土器、陶磁器、記念碑などの紀年銘資料（マヤの墓の壁画に描かれた長期暦も含む）とそれに共伴する一括の遺物、年代の分かっている火山灰層などの前後若しくはその層の中に遺物が含まれていると年代を決める定点（編年の定点とか編年基準資料）となることがある。旧石器捏造事件は、火山灰層の知識を半ば悪用した行為であった。なお、年代が刻まれていても廃棄された板碑や古銭などの移動されている資料は、紀年銘があっても編年の基準、定点になり得ないので注意が必要である。
- Chronologie of tijdrekenkunde is de hulpwetenschap voor het lokaliseren van historische gebeurtenissen in de tijd en maakt deel uit van het vakgebied van de geschiedenis. Dit in tegenstelling tot de chronometrie (of tijdmeetkunde), die deel uit maakt van de natuurkunde. Het woord chronologie komt van de Griekse woorden "χρονος", wat betekent tijd en "λογος", wat betekent wetenschap of leer. Dankzij de chronologie kan men oude vormen van dateringen herleiden tot moderne vormen van tijdrekening. Zo kunnen we de Anno Urbis Conditae jaartelling, die omstreeks 400 (na Christus) voor het eerst systematisch werd gebruikt, gemakkelijk omrekenen naar de Anno Domini jaartelling aan de hand van de formule AD 1 = AUC 754. De bekende termen kalender (een voorbeeld van cyclische tijdordening) en jaartelling (opgevat als een lineair systeem van genummerde kalenderjaren) betreffen twee complementaire fundamentele begrippen van de chronologie. Zo was de bij de omstreeks het jaar 525 door Dionysius Exiguus geïntroduceerde en omstreeks het jaar 725 door Beda Venerabilis (672-735) in gebruik genomen christelijke jaartelling behorende kalender gedurende acht eeuwen de Juliaanse kalender, na het jaar 1582 de Gregoriaanse kalender. Beda Venerabilis kan beschouwd worden als de belangrijkste chronoloog van het eerste millennium, omdat hij de eerste was die de christelijke jaartelling daadwerkelijk gebruikte als een volwaardig systeem voor het dateren van historische gebeurtenissen en hiermee de grote promotor was van de jaartelling die uiteindelijk de enige mondiaal in gebruik zijnde jaartelling zou worden. De Anno Domini-jaartelling van Dionysius Exiguus, die alleen kalenderjaren na Chr. bevat, werd door Beda Venerabilis uitgebreid tot de volledige christelijke jaartelling (die tevens alle kalenderjaren voor Chr. bevat, maar geen jaar nul). Tien eeuwen na Beda namen de Franse sterrenkundigen Philippe de la Hire (in het jaar 1702) en Jacques Cassini (in het jaar 1740), uitsluitend met het doel om bepaalde astronomische berekeningen te vergemakkelijken, het in 1583 door Scaliger voorgestelde Juliaanse Datum Systeem en hiermee een astronomische jaartelling in gebruik die een schrikkeljaar nul bevat, dat het jaar 1 (na Chr. ) voorafgaat doch niet exact samenvalt met het jaar 1 voor Chr. Sterrenkundigen hebben nooit serieus voorgesteld onze jaartelling te vervangen door hun astronomische jaartelling (die overigens exact samenvalt met de christelijke jaartelling waar het de kalenderjaren na het jaar 4 betreft).
- Kronologi vil si tidsrekkefølge. I bøker og romaner er det vanlig at hendelsene skjer i kronologisk rekkefølge. Det vil si at starten på historien begynner tidsmessig før avslutningen, og at hendelsene blir beskrevet i den rekkefølge de skjedde. Ved oppramsing av historiske hendelser er det også vanlig at disse blir listet opp i kronologisk rekkefølge, for å gjøre forståelsen lettere for leseren. Ved tinglysing av pant er det f. eks. viktig at heftelsene føres inn i panteboken i kronologisk rekkefølge, fordi en panteheftelse tinglyst 1 time før en annen i samme eiendom, vil ha prioritet før den andre. En annen måte å gi en leser oversikt over hendelser på er at de blir ført i alfabetisk rekkefølge.
- A cronologia (do grego chronos, tempo, + logos, estudo) é a ciência cuja finalidade é a de determinar as datas e a ordem dos acontecimentos - históricos, principalmente - descrevendo-os e agrupando-os numa sequência lógica. Esta disciplina insere-se numa ciência maior, que é História. Durante muitos anos, o tempo do historiador foi reduzido à cronologia, ou seja, o fundamental era datar os tempos em dias, meses, anos décadas e séculos, estabelecendo uma noção de tempo puramente cronológica. Cronologia da História do Mundo Cronologia Bíblica Cronologia do Universo Site Ponteiro - Página com todas as cronologias da História do mundo. Cronologia dos acontecimentos ocorridos em Portugal entre 1640-1974
- Cronologia reprezintă ştiinţa auxiliară a istoriei care are ca obiect studierea datării evenimentelor, documentelor sau a altor izvoare istorice în vederea stabilirii succesiunii acestora pe o scară a timpului stabilită conform normelor moderne. Cronologia studiază, implicit, şi vechile sisteme de măsurare a timpului, sisteme calendaristice (astronomice sau în funcţie de evenimente) şi datare, adaptându-le la normele acceptate în prezent pentru a fi plasate cu cât mai mare precizie în timp. Prin prisma celor de mai sus, cronologia dezvoltă două ramuri distincte: Cronologia astronomică (matematică) care are drept obiect studiul fenomenelor astronomice care se repetă logic şi stabileşte be bază de calcul exact reperele fundamentale pentru normarea diverselor sisteme de măsurare a timpului (evoluţia Soarelui pe boltă, succesiunea zi-noapte, fazele Lunii, succesiunea anotimpurilor etc. ); Cronologia istorică (tehnică) care are drept obiect conversia diverselor sisteme de măsurare a timpului şi datare calendaristică ieşite din uz sau din afara standardului convenit precum şi stabilirea cronologiilor succesiunii diverselor formaţiuni statale, liste de conducători de state, ai instituţiilor, biserici, etc. Apariţia cronologiei este legată indisolubil şi de apariţia studiului istoric, necesitatea datării evenimentelor anterioare celor relatate fiind o tendinţă firească în studierea acestora. Bazele cronologiei, ca simplu calcul de succesiune de evenimente, sunt puse însă în Evul Mediu prin apariţia şi răspândirea tabelelor cronologice. Ca ştiinţă însă se fundamentează abia în secolele al XVII-lea şi al XVIII-lea prin lucrările unor pionieri ai domeniului ca Gilles Buchier sau Denis Perau (De docrina temporum, Verona, 1734-1736 şi L'art verifier les dates, Paris, 1750). În secolul al XIX-lea ia un nou avânt odată cu dezvoltarea astronomiei, a calculelor astronomice şi a celor privind calcularea timpului, pentru ca în secolul următor, să se definitiveze normativele internaţional acceptate pe baza cărora se stabilesc cronologiile şi se fac datările. Ca reprezentanţi de seamă ce au dezvoltat acestă ştiinţă în România se remarcă: Nicolae Docan, Vasile Gheorghiu, Ion Ionaşcu şi Francisc Pall.
- Хронология: вспомогательная историческая дисциплина, устанавливающая даты исторических событий и документов; последовательность исторических событий во времени; перечень каких-либо событий в их временной последовательности Астрономическая хронология изучает закономерности повторяющихся небесных явлений и устанавливает точное астрономическое время; также является одним из методов исторической хронологии (см. ниже). Геохронология — подразделение геологического времени на условные отрезки, имеющие собственные названия (эры, периоды, эпохи и века) и расположенные в определённой последовательности. Научной основой геохронологии является стратиграфия Историческая (техническая) хронология — вспомогательная историческая дисциплина, изучающая системы летосчисления и календари разных народов и государств и помогающая устанавливать даты исторических событий и время создания исторических источников. Целью научной хронологии является восстановление истинного порядка исторических событий и определение длительности исторических процессов.
- Tideräkning handlar om att mäta och ange tiden genom att utnyttja enkelt mätbara astronomiska perioder. Kronologi är läran om tidsindelning och tideräkning. "Kronologi" betyder även tidsföljd, till exempel i uttrycket "kronologi över Sveriges regenter". Tideräkningen utgår från den tid det tar för jorden att rotera runt sin egen axel, så att en given punkt åter vänds mot solen. En sådan rotation benämns dygn. Det tar 365,2422 dygn för jorden att fullborda ett varv runt solen. Denna tid kallas ett naturligt år. Vid tideräkningen använder man endast kalenderår, det vill säga år med hela antal dygn. Detta betyder att ett kalenderår antingen har 365 eller 366 dygn. Det senare fallet kallas skottår och inträffar vart fjärde år med vissa undantag. I statistiska sammanhang rubbar det mönstret och regelbundenheten om inte alla år innehåller lika många dagar. Ett sätt att komma tillrätta med detta är då att man antar att ett år i medeltal består av 365,25 dygn. Epok är utgångspunkten för ett nytt tidsskede, en så kallad era.
- Kronoloji, olayların tarihsel sıralanması ile ilgili bilim dalı. TDK Büyük Sözlük, sözcüğün dilimize Fransızca'dan (chronologie) girdiğini belirtir ve sözcüğü zaman bilimi, zaman dizini olarak dilimize çevirir. Tarih bilimi ile yakından ilgili bu bilim dalı, oluşum süreçlerinin tarihlenmesi ve raporlanması ile uğraşır.
- Хронологія (від грец. χρόνος — час і λόγος — вчення) — як загальне поняття: послідовність історичних подій у часі; часослів'я, опис і вивчення того, як саме відбувалися певні події в часі (історично). Як наукова дисципліна: історична хронологія — відносно самостійна («допоміжна») історична дисципліна, що встановлює точні дати історичних подій і джерел. Для цього Х. переводить на сучасне літочислення дати інших літочислень і календарів; хронологічна таблиця: конкретний перелік історичних подій, розташованих у хронологічній (календарній) послідовності. Хронологія займає одну з ключових позицій серед історичних наук. Будь-яка версія розвитку тих чи інших подій явно чи неявно враховує їх відносне і абсолютне розташування у часі і просторі.
- 年代学（英文：Chronology）是确定历史事件发生时间的科学。根据发生时间顺序从最早到最近或者相反的顺序排列一系列事件的列表叫做年表（或者历史年表），而这种记录历史的体裁叫做编年体。年代学不同于时间测定学（英文：Chronometry），后者是物理学和工程学的一支，而前者则隶属于历史学。 年代学最基础的概念是纪年和历法，其中纪年是对时间连续性的记录，而历法是对时间周期性的划分。古代中国使用帝王纪年和年号纪年，以及中国传统历法，例如清光绪二十六年（年号纪年，1900年）三月五日（农历），近代中国开始使用公历（同时是纪年和历法，中华民国使用民国纪年）。这两个概念可以看作是年代学研究的基础和标准。
|
| rdfs:comment
|
- Chronology (from Latin chronologia, from Ancient Greek, chronos, "time"; and -λογία, ') is a chronicle or arrangement of events in their order of occurrence in time, such as a timeline. It is also "the determination of the actual temporal sequence of past events". Chronology is part of periodization. It is also part of the discipline of history, including earth history, the earth sciences, and study of the geologic time scale.
- Ursprünglich hatte das Wort Chronologie (von griechisch χρόνος, chrónos, „Zeit“ und λόγος, lógos, „Lehre“) schlicht die Bedeutung ‘Lehre von der Zeit’. Aber heutzutage wird unterschieden: erstens zwischen Chronometrie (d. h. Zeitmessung, die zur Physik gehört) und allgemeiner Chronologie (d. h.
- Cronologia (del Grec χρονο 'cronos', temps i λογία 'logos', estudi) es la ciència que té com finalitat la de determinar les dates i el orde dels fets històrics, forma part de la disciplina de la Història.
- Chronologie (řec. chronos = čas) je pomocnou vědou historickou, jejímž předmětem je měření času a způsoby a prostředky k tomu užívané. Chronologie se dělí takto: matematická (astronomická) chronologie - stanovuje objektivní jednotky času - viz astronomické cykly historická (technická) chronologie - sleduje způsoby dělená a měření času v různých kulturních okruzích v průběhu jejich vývoje.
- Cronología es la ciencia cuya finalidad es determinar las fechas y el orden de los acontecimientos históricos; forma parte de la disciplina de la Historia. No hay suceso en la historia que no surja de otros que le hayan precedido y que no llegue ser origen de otros más o menos importantes. Todas las grandes civilizaciones han adoptado diversos métodos, utilizando el curso de los cuerpos celestes, para medir el tiempo.
- Elle peut être considérée comme une discipline auxiliaire de l’histoire. La chronologie est une manière d'appréhender l'histoire par les événements. Pour cela, elle sélectionne et met en valeur les événements selon le mode de pensée, le plus souvent religieux, de sa zone géo-culturelle, en particulier en ce qui concerne l'établissement de son point zéro.
- La cronologia (dal greco krònos, tempo, e lògos, discorso), nel suo senso più generale, è la scienza della localizzazione degli eventi storici nel tempo, e della suddivisione regolare dello stesso; fa parte dunque della disciplina della storia e, in un certo senso, si potrebbe definire come la sua "colonna vertebrale". Più in particolare, essa può indicare semplicemente il sistema con cui si localizzano gli eventi storici.
- Chronologie of tijdrekenkunde is de hulpwetenschap voor het lokaliseren van historische gebeurtenissen in de tijd en maakt deel uit van het vakgebied van de geschiedenis. Dit in tegenstelling tot de chronometrie (of tijdmeetkunde), die deel uit maakt van de natuurkunde. Het woord chronologie komt van de Griekse woorden "χρονος", wat betekent tijd en "λογος", wat betekent wetenschap of leer.
- Kronologi vil si tidsrekkefølge. I bøker og romaner er det vanlig at hendelsene skjer i kronologisk rekkefølge. Det vil si at starten på historien begynner tidsmessig før avslutningen, og at hendelsene blir beskrevet i den rekkefølge de skjedde. Ved oppramsing av historiske hendelser er det også vanlig at disse blir listet opp i kronologisk rekkefølge, for å gjøre forståelsen lettere for leseren. Ved tinglysing av pant er det f. eks.
- A cronologia (do grego chronos, tempo, + logos, estudo) é a ciência cuja finalidade é a de determinar as datas e a ordem dos acontecimentos - históricos, principalmente - descrevendo-os e agrupando-os numa sequência lógica. Esta disciplina insere-se numa ciência maior, que é História.
- Cronologia reprezintă ştiinţa auxiliară a istoriei care are ca obiect studierea datării evenimentelor, documentelor sau a altor izvoare istorice în vederea stabilirii succesiunii acestora pe o scară a timpului stabilită conform normelor moderne.
- Tideräkning handlar om att mäta och ange tiden genom att utnyttja enkelt mätbara astronomiska perioder. Kronologi är läran om tidsindelning och tideräkning. "Kronologi" betyder även tidsföljd, till exempel i uttrycket "kronologi över Sveriges regenter". Tideräkningen utgår från den tid det tar för jorden att rotera runt sin egen axel, så att en given punkt åter vänds mot solen. En sådan rotation benämns dygn. Det tar 365,2422 dygn för jorden att fullborda ett varv runt solen.
- Kronoloji, olayların tarihsel sıralanması ile ilgili bilim dalı. TDK Büyük Sözlük, sözcüğün dilimize Fransızca'dan (chronologie) girdiğini belirtir ve sözcüğü zaman bilimi, zaman dizini olarak dilimize çevirir. Tarih bilimi ile yakından ilgili bu bilim dalı, oluşum süreçlerinin tarihlenmesi ve raporlanması ile uğraşır.
- Хронологія (від грец. χρόνος — час і λόγος — вчення) — як загальне поняття: послідовність історичних подій у часі; часослів'я, опис і вивчення того, як саме відбувалися певні події в часі (історично).
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
