| dbpprop:abstract
|
- Christian of Oliva, Christian of Prussia, (died 1245) was the first Bishop of Prussia. He was a Cistercian. Most but not all authors identify him with Godfrey of Łękno. Before his appointment as bishop, he had been the abbot of the monastery of Łekno near Gniezno. In 1209, Christian was commissioned by Pope Innocent III to be responsible for the Prussian missions between the Rivers Vistula and Neman. He was appointed bishop in 1212. Three years later, he went to Rome in order to report to the Pope on the condition and prospects of his mission, and was consecrated first Bishop of Prussia. His seat as a Bishop was Oliva Abbey, founded in 1178 by the dukes of eastern Pomerania near Gdańsk at the Baltic Sea. So his seat was on the western side of the Vistula, whereas the pagan Prussian territory was on the eastern side of it. Together with Conrad of Mazovia, Christian later created the Order of Dobrzyń. From 1233-39, Christian was held captive by pagan Prussians, and freed in trade for five other hostages who then in turn were released for a ransom of 800 Marks, granted to him by Pope Gregory IX. In 1243, the Papal legate William of Modena divided Prussia into four bishoprics Bishopric of Culm (Chełmno) (Kulmerland, Chełmno Land, Ziemia Chełminska) Bishopric of Pomesania Bishopric of Warmia (Ermland) Bishopric of Samland under the archbishopric of Riga. Christian was supposed to choose one of them, but did not agree to the division, and died before the conflict was solved.
- Christian war der erste Bischof von Preußen. Er wird mit unterschiedlichen Beinamen versehen, nach seinem früheren Kloster wird er Christian von Łekno, nach seinem Missionsgebiet Christian von Preußen, nach seinem – außerhalb des Missionsgebietes gelegenen – Bischofssitz Christian von Oliva genannt.
- Christian kulmi püspök másnéven Olivai Christian (lengyelül Christian z Oliwy) dán ciszter szerzetes Kulm (Chłemnó) püpsöke, majd Poroszország első püspöke, a pogány poroszok egyik térítője. Pomerániában Kolbatz kolostárában lett szerzetes, innen tovább indult Olivába, s itt élt 1209-ig. III. Ince pápa és II. Valdemar dán király megbízására 1209-ben Łęknoba ment, ahol az ottani ciszterek a pogány balti poroszok megtérítésével foglalkoztak. A következő évben Christian térítőként részt vett Valdemar poroszországi keresztes-hadjáratában. Az elkövetkező több mint öt évben általában békes eszközökkel terjesztette a poroszok körében a kereszténységet, többek között egy Sarvabuno nevű nemzetségfőt is ő keresztelt meg. Munkája aránylag eredményes volt, ezért a pápa 1215-ben egy missziós püspökséget hozott létre a poroszok szomszédságában, Kulmban, hogy onnan folytassák tovább a pogányok térítését. Ennek fejévé Christiant tette és hozzácsatolta még Sarvabuno szállásterületét is. Rövidesen a békés hittérítések teljesen kudarcot vallottak, mert a poroszok mindjobban agresszívan viszonyultak a kereszténységhez. Így került sor a Német Lovagrend megtelepedésére 1226-ban Kulmban. A lovagokat az országba behívó Mazóviai Konrád a kulmi püspökséget is a lovagoknak adta – minden előzetes pápai hozzájárulás nélkül. A lovagrendnek sikerült jogot szerezni a császárnál minden porosz terület feletti fennhatóságra, s a lengyelek kizárták a hódítások részesedéséből. Christian és Konrád ekkor egy másik lovagrendet hozott létre 1228-ban, a Dobrini Testvérek Rendjét, amelyhez Christian rokoni kapcsolatai révén pomerániai és mecklenburgi lovagok is csatlakoztak. A rend viszont gyenge maradt és 1235-ben el kellett hagynia Kulmot, majd 1240 után teljesen megszűnt. Christian a német lovagok 1233-tól kezdődő poroszországi hadjárataiban tevékenyen részt vett az alávetett poroszság megtérítésében. A pápa porosz püspökké nevezte ki, s 1243-ig még három püspökséget hozott létre a meghódított területeken (a samlandit, az ermlandit és a pomezániait). 1245-ben halt meg a közép-lengyelországi Sulejów kolostorában.
- Christian z Oliwy, biskup Chrystian – pierwszy biskup Prus, fundator zakonu rycerskiego braci dobrzyńskich. Mnich cysterski z opactwa w Oliwie ufundowanego w 1178 roku. Od 1205 r. opat Cystersów Łeknie (Wielkopolska). Od 1210 opat w założonym przez siebie klasztorze cystersów Zantyr obok Białej Góry koło Malborka. W 1215 lub 1216 otrzymał z rąk papieża Innocentego III sakrę biskupią wraz z urzędem generalnego biskupa Prus. W latach 1233-1239 przebywał w niewoli u pruskich pogan – uwolniony w ramach wymiany za pięciu innych więźniów, uwolnionych następnie dzięki poręczeniu w wysokości 800 marek wypłaconemu przez papieża Grzegorza IX. W 1218 Chrystian otrzymał od Konrada mazowieckiego osadę Grudziądz. Decyzja ta została potwierdzona przez księcia na mocy dokumentu "łowickiego", wydanego 5 sierpnia 1222, na mocy którego biskup uzyskał całą ziemię chełmińską. Ze strony kościelnej potwierdzenie napłynęło w 1223 od Papieża Honoriusza III. W 1230,1231 wszedł w porozumienie z Krzyżakamii za obiecana pomoc miał przekazać 1/3 opanowanych Prus, a 2/3 zatrzymać dla siebie oraz prawa zwierzchnictwa na całym terytorium. W 1233 Grudziądz stał się centralnym ośrodkiem misyjnym biskupa. W latach 1233 Chrystian dostaje się na Sambii do niewoli pruskiej, uwolniony został dopiero w 1238, a w tym czasie zapadła decyzja o podziale Prus na 3 diecezje i przydzielenie Prus Krzyżakom. W 1239 r. powrócił z niewoli. Pomimo protestów Chrystiana w 1243 legat papieski Wilhelm z Modeny podzielił biskupstwo pruskie na cztery diecezje należące do archidiecezji ryskiej: chełmińską, pomezańską, warmińską oraz sambijską. Christian z Oliwy, który miał objąć przewodnictwo nad jedną z diecezją chełmińską, nie zgadzał się z decyzją zwierzchnika, i uważał się za biskupa całych Prus. Zmarł jednak przed rozwiązaniem konfliktu, w czasie powrotu z soboru powszechnego w Lyonie w r. 1245. Jego podobizna widnieje na herbie miasta Grudziądza.
|
| rdfs:comment
|
- Christian of Oliva, Christian of Prussia, (died 1245) was the first Bishop of Prussia. He was a Cistercian. Most but not all authors identify him with Godfrey of Łękno. Before his appointment as bishop, he had been the abbot of the monastery of Łekno near Gniezno. In 1209, Christian was commissioned by Pope Innocent III to be responsible for the Prussian missions between the Rivers Vistula and Neman. He was appointed bishop in 1212.
- Christian war der erste Bischof von Preußen. Er wird mit unterschiedlichen Beinamen versehen, nach seinem früheren Kloster wird er Christian von Łekno, nach seinem Missionsgebiet Christian von Preußen, nach seinem – außerhalb des Missionsgebietes gelegenen – Bischofssitz Christian von Oliva genannt.
- Christian kulmi püspök másnéven Olivai Christian (lengyelül Christian z Oliwy) dán ciszter szerzetes Kulm (Chłemnó) püpsöke, majd Poroszország első püspöke, a pogány poroszok egyik térítője. Pomerániában Kolbatz kolostárában lett szerzetes, innen tovább indult Olivába, s itt élt 1209-ig. III. Ince pápa és II. Valdemar dán király megbízására 1209-ben Łęknoba ment, ahol az ottani ciszterek a pogány balti poroszok megtérítésével foglalkoztak.
- Christian z Oliwy, biskup Chrystian – pierwszy biskup Prus, fundator zakonu rycerskiego braci dobrzyńskich. Mnich cysterski z opactwa w Oliwie ufundowanego w 1178 roku. Od 1205 r. opat Cystersów Łeknie (Wielkopolska). Od 1210 opat w założonym przez siebie klasztorze cystersów Zantyr obok Białej Góry koło Malborka. W 1215 lub 1216 otrzymał z rąk papieża Innocentego III sakrę biskupią wraz z urzędem generalnego biskupa Prus.
|