| dbpedia-owl:abstract
|
- Der Äraname, von Sinologen eher als Regierungsdevise, bezeichnet, diente zu monarchistischen Zeiten in China, Korea, Japan und Vietnam zur Jahresbestimmung durch den jeweiligen Herrscher. Das Jahr wurde gemeinhin mit diesem Äranamen benannt. So nutzten die chinesischen Kaiser zwei Jahrtausende lang dieses System, und in Japan ist es immer noch gebräuchlich. Manche Ären währten nur ein Jahr, andere mehrere Jahrzehnte. Diese wurden dann nummeriert, um die Reihenfolge der einzelnen Jahre zu erhalten. Wenn ein Herrscher seine gesamte Regierung unter einem Äranamen führte, wurde sein postumer Titel oft nach diesem Namen gebildet. Viele Herrscher sind auch unter ihrem Tempelnamen bekannt.
- Kiinalainen aikakausinimi oli Kiinan keisarin asettama nimitys osalle hänen hallintokauttaan. Tätä nimeä käytetään viitattaessa johonkin vuoteen kiinalaista kalenteria käyttäen, sillä kiinalainen kalenteri toimii 60 vuoden jaksoissa eikä pelkkä vuoden numero siis riitä. Aikakausinimiä alettiin käyttää Han-dynastian aikana. Keisarit saattoivat hallintokaudellaan käyttää yhtä tai useampaa aikakausinimeä. Aina kun aikakausinimi vaihtui, vuosien laskeminen aloitettiin uudelleen yhdestä. Niiden aikakausinimien osalta joita ovat käyttäneet useammat keisarit, täytyy myös keisarin tai dynastian nimi mainita vuotta määritettäessä. Kullakin aikakausinimellä on myös merkitys, ikään kuin motto, joka viittaa jollakin tavalla kyseiseen hallintokauteen. Keisarit Tang-dynastiasta Ming-dynastiaan (Ming-dynastiaa lukuun ottamatta) on helpompaa tunnistaa heidän yksiselitteisistä temppelinimistään. Ming- ja Qing-dynastian keisarit tunnetaan aikakausinimillään, sillä he käyttivät vain yhtä aikakausinimeä hallintokautensa aikana. Hieman erilaisella nimeämisperiaatteella aikakausinimiä on käytetty myös Japanissa, Koreassa ja Vietnamissa, Japanissa käytetään edelleen.
- Il niánhào (年號), conosciuto anche come nome dell'era, è un nome cinese che indica un imperatore durante un periodo storico del suo regno. Il primo imperatore a possedere, oltre al nome familiare e al nome dinastico, anche un niánhào fu Wén (文) della Dinastia Han occidentale che utilizzò i niánhào Qíanyuán (前元) nel 178 e Hòuyúan (後元) nel 163. Tradizionalmente, tuttavia, il primo a cui venne riconosciuto di aver utilizzato un niánhào fu il nipote di Wén, Wǔ (武, regno 141-87 a.C. ) che assunse il niánhào Jiànyuán (建元) nel 140; Yuánguāng (元光) nel 134; Yuánshuò (元朔) nel 128; Yuánshòu (元狩) nel 122; Yuándĭng (元鼎) nel 116; Yuánfēng (元封) nel 110; Tàichū (太初) nel 104; Tiānhàn (天漢) nel 100; Tàishĭ (太始) nel 96; Zhēnghé (征和) nel 92 e Hòuyuán (後元) nell'88. Quindi non sempre un imperatore adottava, oltre al nome dinastico e a quello familiare, un singolo niánhào per la durata del suo regno. L'adozione di un niánhào corrispondeva infatti alla necessità di celebrare un avvenimento o per risolvere dal punto di vista "augurale" alcune crisi. Così se l'imperatore Wǔ assunse undici niánhào, l'imperatrice Wǔ Zétiān della Dinastia Tang avvertì la necessità di adottarne diciassette. A partire dalla Dinastia Ming gli imperatori decisero invece di adottare un singolo niánhào per tutta la durata del loro regno e spesso questo fu il nome con cui passarono alla Storia. L'ultimo imperatore, Pǔyí (溥儀, regno 1908-1912), adottò nel 1909 il niánhào Xuāntǒng (宣統).
- Een Chinese Jaartitel (nian hao of nianhao) is de naam die een Chinese keizer van tevoren aan zijn regeerperiode gaf en kan worden beschouwd als een slogan of als een motto. De jaartitel bestond meestal uit twee karakters en had altijd een positieve betekenis. Tot aan de Ming-tijd kozen veel keizers gedurende hun regeerperiode meerdere jaartitels na elkaar. In de officiële jaartelling werd bij elke verandering van jaartitel het jaar volgend op de verandering weer beschouwd als jaar één (元 yuan) van de nieuwe periode. Het maakte daarbij niet uit of de verandering van jaartitel werd gedaan door een regerende keizer of door een nieuwe keizer. Kennis van de jaartitels is dan ook van belang om voor de juiste datering van gebeurtenissen. De jaartitels verschenen onder andere op de Chinese munten, die daarmee een propagandamiddel werden. Keizer Wudi (141-87 v. Chr. ) was de eerster keizer die voor zijn gehele regeerperiode jaartitels aannam. Hij koos als eerste jaartitel jianyuan (建元), letterlijk: Vestiging van de Eerste. Wudi veranderde gedurende zijn lange regeerperiode nog tien maal van jaartitel. Sommige jaartitels werden door meerdere keizers gebruikt, een jaartitel was dus niet uniek. De keizer bepaalde zelf wanneer de jaartitel werd veranderd. De eerste Ming-keizer, met als jaartitel Hongwu (grote militair), bepaalde in 1368 dat elke keizer nog slechts één jaartitel voor zijn regeerperiode mocht gebruiken. Dit voorschrift is tot 1912 door (bijna) elke keizer opgevolgd. De meest gebruikelijke manier om naar de keizers van de Ming en Qing-dynastie te verwijzen is dan ook met hun jaartitel en niet meer met hun tempelnaam, zoals dat sinds de Tang-dynastie gebruikelijk was. In de Republiek China worden officiële gebeurtenissen gedateerd als jaar van de Minguo, (民國, de Republiek). Die periode begon op 1 januari 1912 en is te beschouwen als een jaartitel zonder keizer. Na de vestiging van de Volksrepubliek in 1949 werd dit systeem op het vasteland van China afgeschaft. Het wordt echter nog steeds gebruikt op Taiwan, daar begon op 1 januari 2010 het 99e jaar van het tijdperk van de Republiek. De gewoonte van jaartitels werd overgenomen door Korea, Vietnam en Japan en verder door heersers van een aantal kleinere, niet-Chinese randstaten, zoals de Jin-dynastie van de Jurchen, de Liao-dynastie van de Kitan en de Westelijke Xia-dynastie van de Tangut. In Japan wordt het systeem nog steeds gebruikt (nengo, 年号, letterlijk jaarnaam), zie hiervoor: Japanse jaartelling.
- Kinesiske æranavn er det æranavn, regjeringsperiodenavn eller regjeringstittel som brukes ved den tradisjonelle oppregning av en keisers regjeringstid. Æranavnet var i flere århundrer også det styrende for hvordan en keiser konvensjonelt ble omtalt: I stedet for å benytte hans personlige navn eller hans stilnavn er det for Ming-dynastiets og Qing-dynastiets keisere vanlig å kjennetegne dem med æranavnet. Enkelte keisere kunne ha flere æranavn, det ene etter det andre, og hvert av dem tilbakeførte den årlige tidsangivelsen til år ett, eller yuán (元). Ordenstallet skifter som regel ikke etter tolv måneder; nytt æra-år regnes fra kinesisk nyttår hvert år. Opprinnelsen til de kinesiske æranavn var de motto eller slagord som en keiser valgte for sitt styre - eller en periode av sitt styre.
- A Chinese era name is the regnal year, reign period, or regnal title used when traditionally numbering years in an emperor's reign and naming certain Chinese rulers. Some emperors have several era names, one after another, where each beginning of a new era resets the numbering of the year back to year one or yuán (元). The numbering of the year increases on the first day of the Chinese calendar each year. The era name originated as a motto or slogan chosen by an emperor.
- Ery chińskie - chiński system pomiaru czasu, dzielący panowanie konkretnego władcy na kilkuletnie okresy o różnych nazwach, czyli właśnie ery. Poszczególnym latom każdej ery nadawano numery poczynając od jednego, yuán (元). Nazwę ery, będącą jednocześnie jej mottem, zatwierdzał sam władca. W polskim piśmiennictwie sinologicznym ery nazywa się też "dewizami panowania". System ten pojawił się za czasów dynastii Han, a za pierwszego władcę, który go użył, jest uważany Wudi. Dzielił on swoje panowanie na ery pięcioletnie, w sumie ustanawiając ich 11. Początkowo cesarz mógł kilkakrotnie zmieniać erę, co nazywało się "gaiyuan", "zmianą początku", w celu pozbycia się "niekorzystnych wpływów" nagromadzonych w danym okresie. Jednak cesarze dynastii Ming i Qing nigdy nie zmieniali nazw okresu swoich rządów i stąd zapisali się w historii właśnie pod nazwami wybranych przez siebie er. Ery odgrywały również ważną rolę przy liczeniu lat. Tradycyjnie liczono je według lat panowania władców, jednak wraz z wprowadzeniem przez Wudi er, liczono je według er panowania konkretnego cesarza. Zatem zamiast pisać jak dotychczas np. "piąty rok panowania cesarza Wu" zaczęto pisać "czwarty rok ery jianyuan [trwała od 140 - 135 p.n.e. ] panowania cesarza Wu". Przyjmowanie dewiz panowania przyjęło się później także w innych krajach Azji Wschodniej. W Chinach system przestał być w zasadzie używany wraz z upadkiem dynastii Qing w 1912 roku. U swego zarania Republika Chińska przyjęła jako swój niezmienny niánhào słowo "republika" (民國). Na Tajwanie, który kontynuuje tę tradycję, upływ lat mierzy się - prócz systemu światowego - także tą metodą. W oficjalnych dokumentach rok 2008 jest nazywany "97. Rokiem [Ery Ery] Republiki" (民國九十七年, 民國97年).
- Um Nome de Era era atribuído como o nome de todos os anos sob o comando de um líder (normalmente um imperador ou rei) dos países asiáticos: do leste da China, da Coréia, do Japão, e do Vietnã durante uma parcela de sua história. As pessoas desse país referiram-se à esse ano por esse nome. Os nomes de era foram usados por mais de dois milênios por imperadores chineses e são usados ainda por imperadores japoneses. O ano com seu nome de era durava enquanto o lider permanecesse no poder. Se durou mais de um ano, os números foram adicionados ao nome de era. Logo depois do fim do reinado desse líder, ele é referido frequentemente por um nome póstumo, normalmente baseado no seu nome de era. Não deve ser confundido com um nome de templo, pelo qual muitos líderes são conhecidos.
- Девиз правления — принятое в китайской, японской, корейской и вьетнамской политике, календаре и историографии символическое выражение, обозначающее период правления царя или императора. При избрании на престол император принимает девиз (обычно из двух иероглифов), означающий некоторый благой принцип (например, император Акихито имеет девиз Хэйсэй — установление мира). Девиз используется как средство летосчисления; с начала года вступления монарха на престол считается первый год эры (元年), название которой совпадает с названием девиза. В Китае девизы используются постоянно с 140 г. до н. э. до свержения монархии (1912), в Японии с 701 г. по настоящее время, в Корее в 536—863 и в 1894—1910 (до аннексии Японией). После смерти император часто входит в историю не под личным, «храмовым» или посмертным именем (если такое ему дано), а именно под своим девизом правления с прибавлением слова «император», например, китайский император с личным именем Сюань Е известен как император Канси (Канси-ди), японский император Муцухито — как император Мэйдзи (Мэйдзи тэнно). В Китае действовало табу на имена по отношению к личному имени императора, поэтому с этой точки зрения девиз во многом аналогичен тронному имени. Правители XX века более известны под личными именами, а не девизами. Нередко императоры из разных соображений (обычно неблагоприятных событий) меняли девиз. В Китае девизы стали постоянными с установлением династии Мин в 1368 году. В Японии смена девизов на протяжении одного царствования была частой практикой до вступления на престол императора Мэйдзи, начиная с которого на одно правление используется только один девиз. Ныне при вступлении на престол нового императора Кабинет министров объявляет его девиз официальным; первый год эры называется ганнэн (元年).
- Le nianhao ou nien-hao; pinyin : niánhào; « nom d’année ») était le nom que donnaient les Chinois à leurs ères. Jusqu’à récemment, à la différence du calendrier grégorien, le système calendaire chinois n’utilisait pas une date unique de référence mais divisait les règnes des empereurs en une ou plusieurs ères qui portaient pour nom une devise ou un slogan impérial. Ainsi, l’année 1500 est la 13Modèle:E année de l’ère du « grand règne », 1700 est la 39Modèle:E année de l’ère de la « prospérité heureuse » et 2007 est la 96Modèle:E année de l’ère de la république. D’autres pays d’Asie de l’Est s’inspirèrent de ce système, en particulier le Japon et la Corée qui utilisèrent leurs propres ères.
|
| rdfs:comment
|
- A Chinese era name is the regnal year, reign period, or regnal title used when traditionally numbering years in an emperor's reign and naming certain Chinese rulers. Some emperors have several era names, one after another, where each beginning of a new era resets the numbering of the year back to year one or yuán (元). The numbering of the year increases on the first day of the Chinese calendar each year. The era name originated as a motto or slogan chosen by an emperor.
- Der Äraname, von Sinologen eher als Regierungsdevise, bezeichnet, diente zu monarchistischen Zeiten in China, Korea, Japan und Vietnam zur Jahresbestimmung durch den jeweiligen Herrscher. Das Jahr wurde gemeinhin mit diesem Äranamen benannt. So nutzten die chinesischen Kaiser zwei Jahrtausende lang dieses System, und in Japan ist es immer noch gebräuchlich. Manche Ären währten nur ein Jahr, andere mehrere Jahrzehnte.
- Kiinalainen aikakausinimi oli Kiinan keisarin asettama nimitys osalle hänen hallintokauttaan. Tätä nimeä käytetään viitattaessa johonkin vuoteen kiinalaista kalenteria käyttäen, sillä kiinalainen kalenteri toimii 60 vuoden jaksoissa eikä pelkkä vuoden numero siis riitä. Aikakausinimiä alettiin käyttää Han-dynastian aikana. Keisarit saattoivat hallintokaudellaan käyttää yhtä tai useampaa aikakausinimeä. Aina kun aikakausinimi vaihtui, vuosien laskeminen aloitettiin uudelleen yhdestä.
- Il niánhào (年號), conosciuto anche come nome dell'era, è un nome cinese che indica un imperatore durante un periodo storico del suo regno. Il primo imperatore a possedere, oltre al nome familiare e al nome dinastico, anche un niánhào fu Wén (文) della Dinastia Han occidentale che utilizzò i niánhào Qíanyuán (前元) nel 178 e Hòuyúan (後元) nel 163. Tradizionalmente, tuttavia, il primo a cui venne riconosciuto di aver utilizzato un niánhào fu il nipote di Wén, Wǔ (武, regno 141-87 a.C.
- Een Chinese Jaartitel (nian hao of nianhao) is de naam die een Chinese keizer van tevoren aan zijn regeerperiode gaf en kan worden beschouwd als een slogan of als een motto. De jaartitel bestond meestal uit twee karakters en had altijd een positieve betekenis. Tot aan de Ming-tijd kozen veel keizers gedurende hun regeerperiode meerdere jaartitels na elkaar.
- Kinesiske æranavn er det æranavn, regjeringsperiodenavn eller regjeringstittel som brukes ved den tradisjonelle oppregning av en keisers regjeringstid. Æranavnet var i flere århundrer også det styrende for hvordan en keiser konvensjonelt ble omtalt: I stedet for å benytte hans personlige navn eller hans stilnavn er det for Ming-dynastiets og Qing-dynastiets keisere vanlig å kjennetegne dem med æranavnet.
- Ery chińskie - chiński system pomiaru czasu, dzielący panowanie konkretnego władcy na kilkuletnie okresy o różnych nazwach, czyli właśnie ery. Poszczególnym latom każdej ery nadawano numery poczynając od jednego, yuán (元). Nazwę ery, będącą jednocześnie jej mottem, zatwierdzał sam władca. W polskim piśmiennictwie sinologicznym ery nazywa się też "dewizami panowania". System ten pojawił się za czasów dynastii Han, a za pierwszego władcę, który go użył, jest uważany Wudi.
- Um Nome de Era era atribuído como o nome de todos os anos sob o comando de um líder (normalmente um imperador ou rei) dos países asiáticos: do leste da China, da Coréia, do Japão, e do Vietnã durante uma parcela de sua história. As pessoas desse país referiram-se à esse ano por esse nome. Os nomes de era foram usados por mais de dois milênios por imperadores chineses e são usados ainda por imperadores japoneses. O ano com seu nome de era durava enquanto o lider permanecesse no poder.
- Девиз правления — принятое в китайской, японской, корейской и вьетнамской политике, календаре и историографии символическое выражение, обозначающее период правления царя или императора. При избрании на престол император принимает девиз (обычно из двух иероглифов), означающий некоторый благой принцип (например, император Акихито имеет девиз Хэйсэй — установление мира).
- Le nianhao ou nien-hao; pinyin : niánhào; « nom d’année ») était le nom que donnaient les Chinois à leurs ères. Jusqu’à récemment, à la différence du calendrier grégorien, le système calendaire chinois n’utilisait pas une date unique de référence mais divisait les règnes des empereurs en une ou plusieurs ères qui portaient pour nom une devise ou un slogan impérial.
|
