| dbpprop:abstract
|
- Chaka Bey was an 11th-century Seljuk Turkish emir who ruled an independent state based in Smyrna. Chaka was taken as a prisoner during a war with the Byzantine Empire by Emperor Nicephorus III Botaneiates. The emperor took an interest in the youth and brought him to live in the palace. He was granted the title of protonobilissimus. After Alexios I Komnenos became the Byzantine Emperor, Chaka returned to Anatolia and began a war against the Byzantines. In 1081, Chaka conquered several cities on the Aegean coast of Anatolia, including Smyrna. Intent upon expanding his power, he ordered the construction of a fleet at the shipyards of Smyrna and Ephesus. This fleet, which consisted of 33 sail ships and 17 oar ships, was the first Anatolian Turkish navy. Chaka's fleet conquered Lesbos (1089) and Chios (1090), before defeating the Byzantine fleet under Niketas Kastamonites near the Koyun Islands off Chios on 19 May 1090. In 1091, his fleet conquered the islands of Samos and Rhodes, but also suffered a crushing defeat in the Sea of Marmara to Constantine Dalassenos, undoing much of his previous successes. According to Byzantine sources, Chaka was murdered in 1092 by his son-in-law Kilij Arslan I. However, his name appears in later dates, such as a campaign against the strategic port city of Adramyttium in 1095, where, according to these sources, he died. Some historians indicate that it was in fact his son who was appointed by Kilij Arslan to take his post. At any rate, after Chaka's death, his beylik disappeared from history. The Byzantines would soon recapture the area under the leadership of Alexius I, and it would take the Seljuks more than two centuries to reach the Aegean coast again.
- Zachas (en turc Çaka et en grec byzantin Τζαχᾶς, Tzachas) est un émir turc de Smyrne mort en 1093. Emprisonné par les Byzantins tandis qu’il effectue une razzia en Asie Mineure, Zachas apprend le grec en quelques mois. Il devient un habitué du palais impérial. Il est même gratifié d’un titre de noblesse. Dans le but de s’emparer de l’Empire, il s’installe à Smyrne avec l’aide d’un armateur grec et constitue une flotte de guerre d’une centaine de bâtiments. Il occupe d’abord de nombreuses îles et étend son autorité sur la côte égéenne. Il se proclame basileus et lance sa flotte à l’assaut de Constantinople à partir de 1090. Alexis I Comnène doit déployer d’énormes forces pour repousser ses attaques et détruire une partie de ses vaisseaux. A la fin de l’année 1092, Zachas offre la main de sa fille au sultan de Rum Kılıç Arslan I, fils de Süleyman I Shah, jusque-là emprisonné par Malik Shah I, pour s’en faire un allié contre Byzance. L’année suivante, sur une suggestion d'Alexis Comnène, Kılıç Arslan ayant invité à un banquet à Abydos son beau-père, le poignarde semble-t-il de sa propre main. Le fils de Zachas lui succède. Il perd ses possessions au profit des croisés après la bataille de Dorylée en 1097.
- Чака Бей был сельджукским эмиром 11-го столетия, который управлял фактически независимым государством, с центром в Смирне. В ранние годы Чака Бей был взят в плен императором Никифором III в войне с Византийской империей. Затем императором стал Алексей Комнин, Чака возвратился в Анатолию и начал войну против Византии. В 1081 году Чака завоевал несколько городов на Эгейском побережье Анатолии, включая Смирну. Намереваясь расширить свою власть, он заказал строительство флота на верфях Смирны и Эфеса. Этот флот, который состоял из 33 парусных судов и 17 вёсельных судов, был первым анатолийским турецким флотом. Флот Чаки завоевал Лесбос (1089) и Хиос (1090), он нанёс поражение византийскому флоту около острова Хиос 19 мая 1090 года. В 1091 году его флот завоевал острова Самос и Родос, имели место столкновения с византийским флотом в Мраморном море. Согласно византийским источникам, Чака была убит в 1092 году своим зятем сельджукским султаном Кылыч-Арсланом I. Однако, его имя появляется в более поздних годах, во время кампании против стратегического портового города Эдремит в 1095, где, согласно этим источникам, он и умер. Некоторые историки указывают, что его сын был назначен Кылыч-Арсланом I его приемником в Смирне. В это же время, в районе Эфеса упоминается еще один небольшой бейлик, которым правил Танрывермиш Бей. Во всяком случае, после смерти Чаки, его бейлик исчез из истории. Алексей Комнин скоро возвратил область под власть Византии. А борьба с сельджуками за власть на Эгейском побережье продолжалась ещё больше чем два столетия.
- Asıl adı Çakan veya Çaga Bey'dir. Çaka Bey, 1071 Malazgirt Meydan Muharebesi'nin hemen sonrasında Türkmenlerin çok kısa sürede Anadolu coğrafyasına yayıldıkları dönemde, Batı Anadolu'da hakimiyet kurmuş ve Türk tarihinin ilk deniz savaşı filosunu oluşturarak askeri başarılar kazanmış Türk komutanı ve denizcisi. Aynı zamanda ilk Türk Amiralidir. Selçuklu ordusundan bağımsız hareket ederek, İzmir (Smyrna)'yı ilk defa olarak Türk idaresine katmış, daha sonra İznik'da payitaht kurmuş bulunan Anadolu Selçukluları ile güçlerini birleştirmiştir. Çaka Bey Oğuzlar'ın Çavuldur boyuna mensuptu. Malazgirt Savaşı sonrasındaki Bizans İmparatorluğu kuvvetleri ile giriştiği bir çatışmada esir düşmüş, Konstantinopolis'e götürülmesini takiben İmparator III. Nikephoros Botaniates’in dikkatini çekerek Bizans sarayına alınmıştır. Burada çok büyük ilgi görmüş, serbestçe hareket etmesine izin verilmiş ve sonraki yıllardaki başarıları açısından önem arzedecek pek çok bilgi ve deneyim edinmiş, bu arada Yunanca ve denizcilik de öğrenmiştir. Bizans İmparatorluğu deniz kuvvetlerini yakından incelemiştir. 1081 yılında Bizans tahtına İmparator I. Aleksios Komnenos geçince hürriyetine kavuşmuştur. Çaka Bey 1081 yılında elindeki kuvvetlerle İzmir’yı kuşatmış ve Bizanslılardan almıştır. İzmir merkezli bir beylik kurarak sınırlarını genişletmek için mücadeleye başlamıştır. 2-3 yıllık bir süre içinde Urla, Çeşme, Sığacık ve Foça’yı zaptederek bu kesimdeki geniş sahil boyunu sınırları içine almıştır. Hedefi Ege Denizi'nde hakimiyet kurmaktı. Bunun için İzmir ve Efes tersanelerinde, bir kısmı yalnız kürekli, diğer kısmı yelken ve kürekle hareket eden 40 parçadan meydana gelen ilk Türk filosunu kurmuştur. Filo 1081’de Ege Denizi'ne açılmıştır. Çaka Bey'in komutasındaki bu ilk Türk filosu 1081’de Bizans donanmasını Uzunada açıklarında mağlup etmiştir. Çaka Bey, 1081’de yine denize açılarak Sisam ve Rodos adalarını ele geçirmiştir. Bizans İmparatoru bunun üzerine Ege’nin hakimiyetini geri almak için yeni bir donanma hazırlatmıştır. Ancak gönderdiği donanma, Çaka Bey ile karşılaşmaya cesaret edememiş, Sakız Adası'na sığınmıştır. Çaka Bey Sakız Adası'nı kuşatmış ise de almaya muvaffak olamamıştır. Çaka Bey 1081 yılında Çanakkale ve Trakya’nın zaptı ve sonra da Konstantinopolis'i fethetme düşüncesiyle donanmasının başında yeni bir saldırı başlamıştır. Edremit dahil, yolu üzerindeki Bizans merkezlerini tek tek zaptederek Çanakkale sınırlarına dayanmıştır. Burada Anadolu Selçuklu Devleti'nin hükümdarı ve aynı zamanda damadı olan I. Kılıç Arslan’la buluşmuştur. Beraberce boğazın en çetin kalesi olan Abidos’u kuşattılar. Çaka Bey gücünü artırdıktan sonra İstanbul'u fethetmek istemiş ve bu nedenle Türk boylarından Peçeneklerle birleşmiştir. Bizans, bu ittifaka karşı koyabilmek için Kıpçaklardan paralı asker desteği almış ve başarılı olarak Peçeneklerin çoğunu öldürmüşlerdir. Çaka Bey'in Kılıçarslan'la müttefikliği Bizans'ı tedirgin etmiştir ve Bizans Kılıçarslan'ı Çaka Bey'e karşı kışkırtmıştır. Çaka Bey Kılıçarslan'ın damadı olduğu için Kılıçarslan'ın tahtında gözü olduğu yalanı söylenir. Bunun üzerine Kılıçarslan'ın Çaka Bey'i öldürttüğü Bizans kaynaklarında iddia edilse de, bu konuda görüş birliğine varılmamıştır. Çaka Bey ile ilgili yurtdışındaki en önemli kaynak Anna Kommena'nın Malazgirt'in Sonrası isimli kitabıdır.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
