| dbpprop:abstract
|
- A cathedral is a Christian church that contains the seat of a bishop. It is a religious building for worship, specifically of a denomination with an episcopal hierarchy, such as the Roman Catholic, Anglican, Orthodox, Lutheran and some Methodist churches, which serves as a bishop's seat, and thus as the central church of a diocese, conference, or episcopate. In the Greek Orthodox Church, the terms "kathedrikos naos" is sometimes used for the church at which an archbishop or "metropolitan" presides. The term "metropolis" (literally "mother city") is used more commonly than "diocese" to signify an area of governance within the church. There are certain variations on the use of the term "cathedral"; for example, some pre-Reformation cathedrals in Scotland now within the Church of Scotland still retain the term cathedral, despite the Church's Presbyterian polity that does not have bishops. The same occurs in Germany, where Protestant churches (mostly non-episocopal) co-operate under an umbrella organisation, the Evangelical Church in Germany, with some retaining cathedrals or using the term as a merely honorary title and function, void of any hierarchical supremacy. As cathedrals are often particularly impressive edifices, the term is often used incorrectly as a designation for any large, important church. Several cathedrals in Europe, such as that of Strasbourg, Essen, Freiburg i.B. , and in England at York, Lincoln and Southwell, are referred to as Minster churches, from Latin monasterium, because the establishments were served by canons living in community or may have been an abbey, prior to the Reformation. The other kind of great church in Western Europe is the abbey.
- Eine Kathedrale, genauer Kathedralkirche, ist das Kirchengebäude eines katholischen, anglikanischen, altkatholischen, evangelischen oder orthodoxen Bischofssitzes.
- Una catedral o seu episcopal és una església cristiana que té la funció de ser l'església principal d'una diòcesi. Aquest nom no s'aplica, però, a les seus episcopals ortodoxes. La catedral sol ser una de les construccions religioses més importants del territori, sovint més importants que les construccions civils, i el seu apogeu coincideix amb el de l'art gòtic europeu. Una de les primeres esglésies que rebé el nom d'església catedral, al Concili de Tarragona de l'any 516 va ser la de Tarragona. A les catedrals hi ha un capítol de canonges que hi celebren els oficis. Com que a les col·legiates també hi ha capítol de canonges que celebren els oficis, però no són seus episcopals, sovint també reben el nom de "seus" però no de catedrals. En són exemples als Països Catalans la col·legiata de Gandia, la Col·legiata Basílica de Santa Maria de Manresa o la Seu Col·legiata Basília de Santa Maria de Xàtiva. Per aquesta presència d'una comunitat de canonges, a Estrasburg i molts de llocs d'Alemanya, com a moltes esglésies grans d'Anglaterra, la catedral s'anomena münster en alemany o minster en anglès, derivades del llatí monasterium.
- Katedrála (též katedrální kostel) je termín označující hlavní kostel diecéze, resp. sídelní kostel biskupa. Používá se v rámci katolické církve, anglikánské církve a některých protestantských. Má-li biskup dva sídelní kostely, označuje se druhý jako konkatedrála. V architektuře se ovšem termín používá poněkud odlišně. Jako katedrála se zde označuje zcela konkrétní typ velkého gotického kostela, viz gotická katedrála. Může přitom jít nejen o biskupský kostel, ale například také o klášterní kostel některých mnišských řádů, často benediktinů či cisterciáků.
- Una catedral es un templo cristiano, donde tiene sede o cátedra el obispo, siendo así la iglesia principal de cada diócesis o Iglesia Particular. La sede o cátedra episcopal es el lugar desde donde cada obispo preside y guía a su grey, enseñando, desde el servicio a la comunidad, la vida de fe y la doctrina de la Iglesia. La Iglesia ortodoxa se refiere a sus catedrales como gran iglesia, aunque suele traducirse como catedral.
- Katedraali eli tuomiokirkko on kristillisessä kirkossa hiippakunnan keskuskirkko. Katedraali-sanaa käytettiin Turun tuomiokirkosta keskiajalla. Luterilaisia keskuskirkkoja kutsutaan suomeksi nimellä tuomiokirkko, muita keskuskirkkoja kutsutaan yleensä nimellä katedraali tai basilika, joskaan jako ei ole ehdoton. Esimerkiksi Kölnin tuomiokirkko on katolinen keskuskirkko. Englanniksi hiippakunnan keskuskirkosta käytetään kirkkokunnasta riippumatta nimeä cathedral. Ranskalaiset keskuskirkot ovat nimeltään dôme, italialaiset duomo ja ruotsalaiset domkyrka. Katedraaliksi voidaan joskus kutsua olemukseltaan vaikuttavia kirkkoja, vaikkeivät ne olisikaan hiippakunnan pääkirkkoja. Katedraali-sana on tullut piispanistuimesta (cathedra), joka sijaitsi hiippakunnan pääkirkon kuorissa. Tuomiokirkko-sanan alkuosa ei viittaa oikeudelliseen tai uskonnolliseen tuomitsemiseen, vaan on eräänlainen vanha käännösvirhe: ruotsin, saksan ym. kielien dom-tyyppiset alut tulevat latinan sanasta domus, ja tuomiokirkko tarkoittaa siis piispan "kotikirkkoa". Tuomiokirkkoseurakunnan kirkkoherrasta käytetään Suomen evankelis-luterilaisessa kirkossa nimitystä tuomiorovasti.
- Une cathédrale est, à l'origine, une église chrétienne où se trouve le siège de l'évêque ayant en charge un diocèse. Toutefois, il existe des cathédrales sans évêque, car le nom cathédrale est conservé une fois pour toutes. Une pro-cathédrale est une cathédrale provisoire : une église assume provisoirement la fonction de cathédrale sans en avoir le titre canonique, en raison de l'indisponibilité de la cathédrale (en travaux, en construction, démolie, etc.). Une co-cathédrale est un édifice religieux élevé au rang de cathédrale alors qu'il en existe une autre dans le diocèse. Historiquement, tout bâtiment muni d'une cathèdre est appelée cathédrale. La cathèdre étant le trône de l'évêque.
- Fájl:Hungary. Esztergom. Bazilika.1999. hires. jpg Az Esztergom-budapesti főegyházmegye főszékesegyháza: az esztergomi bazilika Párkány felől (1999) A székesegyház vagy katedrális a katolikus és anglikán egyházban (valamint néhány észak-európai evangélikus egyházban is) egy egyházmegye azon temploma, ahol a püspök vagy érsek trónja (görög καθέδρα, kathedra, azaz „trónszék”) található. Az ilyen templom általában a püspök vagy érsek rezidenciájához közel áll. A középkorban a székesegyház nem feltétlenül a város legnagyobb temploma volt. A 18. századtól vált jellemzővé monumentalitásra törekvés: az a szándék, hogy a székesegyházak emelkedjenek ki környezetükből.
- Una cattedrale è la chiesa cristiana più importante di una diocesi, di cui costituisce il centro liturgico e spirituale.
- 大聖堂（だいせいどう）とはキリスト教の宗教建築の種別のひとつ。語義には教派によって差がある。日本のカトリック教会では「カテドラル」との片仮名表記も頻繁に用いられるが、日本の他教派ではこれはあまり用いられない。
- Een kathedraal of dom is de kerk waar een bisschop zetelt. De benaming valt te herleiden tot ecclesia cathedralis, kerk van de zetel. Die zetel is letterlijk de zetel van de bisschop, die in het priesterkoor van de kerk staat opgesteld. Deze zetel heet in het Latijn cathedra. Door de ontkerkelijking zijn veel bisdommen opgeheven, maar de kerken waaraan de bisschoppen ervan verbonden waren, hebben vaak wel deze naam behouden in het spreekgebruik. Ook wordt het woord wel gebruikt voor elke grote kerk, of deze nu wel of niet aan een bisdom verbonden is (geweest). De bisschopskerk is de belangrijkste kerk van het bisdom. Wanneer een kerk als kathedraal is gebouwd, uit dit zich vaak in de grootse bouw en versieringen. Soms heeft de kathedrale kerk ook de status van basiliek. In dat geval spreekt men van een kathedrale basiliek. Een voorbeeld is de Kathedrale Basiliek van Sint-Jan Evangelist in 's-Hertogenbosch. Kathedralen komen dus voor binnen de kerkgenootschappen waar sprake is van een hiërarchische organisatie met bisdommen. Dit geldt onder meer voor de Rooms-Katholieke Kerk, de Oudkatholieke Kerk, de Grieks-Orthodoxe Kerk, de Russisch-Orthodoxe Kerk, de Anglicaanse Kerk en de Lutherse Kerk. In sommige landen wordt het woord dom gebruikt voor een kathedraal. In de Oosters-orthodoxe Kerk wordt de kerk van een bisschop aangeduid als metropool. Het Russisch/Oekraïense woord sobor ("verzameling") wordt ook vaak gebruikt voor bisschoppelijke kerken, maar slaat ook op kerken van andersoortige geestelijken (zoals kloosterkerken).
- En katedral er den kirken hvor en biskop har sitt sete, og dermed hovedkirken i et bispedømme. På norsk brukes helst ordet domkirke om slike kirker, men også dom, bispestol, bispesete og katedralkirke er dekkende uttrykk. Ordet katedral kommer fra gresk καθέδρα via latin cathedra, som betyr «trone» eller «stol». Den tidligste bruk av ordet er kjent fra Tarragona i 516, der biskopens kirke omtales som ecclesia cathedralis (kirken der biskopen har sin stol). Stolen eller setet det refereres til har sammenheng med at biskopen hadde en egen stol stående i koret. Dette må sees i sammenheng med at visse kirkelige handlinger bare kan utføres av en biskop i en katedral/domkirke. Ordet katedral brukes også ofte om store og prestisjefylte kirker, noe som ikke er korrekt. I bispedømmet Roma er det Laterankirken som er pavens katedral, men det pavelige kapellet Peterskirken blir ofte oppfattet som byens hovedkirke. Opprinnelig ble en katedral betjent av biskopen, men utover i middelalderen vokste de andre oppgavene biskopene måtte ta seg av, og ansvaret måtte overlates til andre. De liturgiske tjenester i katedralen ble derfor mer og mer overlatt til prester. Der det var mange prester involvert ble disse ofte skilt ut i et kapittel (eller domkapittel), med egne plikter og rettigheter (kanniker eller domkapitularer).
- Katedra, kościół katedralny, kościół biskupi (łac. ecclesia cathedralis, z gr. καθέδρα, kathedra - krzesło, siedziba) – w Kościele zachodnim główny kościół biskupa diecezjalnego, arcybiskupa (archikatedra) lub patriarchy (kościół patriarchalny), w którym ogłasza on wiernym swoje nauczanie; w tradycji wschodniej nie występuje to określenie. Termin stosuje się także do konkatedr i prokatedr. Niekiedy swobodnie jako określenie głównego kościoła miejskiego – nie zawsze jednak największy i najpiękniejszy kościół danej diecezji jest zarazem jej kościołem katedralnym, choćby w przypadku diecezji rzymskiej Bazylika św. Piotra znacznie przewyższa rozmiarami Bazylikę Laterańską. W historii sztuki i kultury utarło się, by ogólnie nazywać katedrami wielkie kościoły romańskie i gotyckie, niekoniecznie stanowiące katedry we właściwym sensie. W katedrze znajduje się tron biskupi, z którego biskup zwraca się do wiernych. Katedrą nazywa się także podwyższenie, na którym ten tron się znajduje. Od greckiej nazwy krzesła biskupiego pochodzi sam termin "katedra", podobnie jak nazwa pulpitu wykładowcy czy też jednostki administracyjnej uczelni. Nazwa "katedra" w odniesieniu do kościoła biskupiego rozpowszechniła się w X wieku – przedtem stosowano terminy ecclesia matrix i ecclesia mater. Dopiero w konsekwencji przyjęto termin "tron" na określenie katedry w dawniejszym znaczeniu. Kościół katedralny i tron biskupi od początków dziejów Kościoła stanowią symbol autorytetu biskupa, co widoczne jest także w zwrocie nauczanie ex cathedra. Funkcje katedry jako symbolu władzy biskupiej rozpatrywali już Ojcowie Kościoła: św. Cyprian [De Unitate 4; 6] widział w katedrze symbol autorytetu biskupiego i jedności Kościoła lokalnego. Św. Augustyn tłumaczył usytuowanie katedry w absydzie potrzebą rozpoznawalności biskupa wśród wiernych oraz obowiązkiem czuwania, który nad nim ciąży [Enarratio in Ps. 126; Sermo 91,5]. Tron biskupi może być umieszczony czasowo w dowolnym kościele danej diecezji, katedrą w ścisłym sensie jest jednak jedynie ten kościół, w którym jest on umieszczony na stałe. Niemal zawsze kościół taki znajduje się w tym samym mieście, w którym rezyduje biskup. Początkowo tron biskupi znajdował się w absydzie po wschodniej stronie budynku, przed ołtarzem. Obecnie umieszcza się go zazwyczaj po stronie północnej. Tradycyjny tron biskupi znajduje się na trzech stopniach i okryty jest baldachimem, w nowszych katedrach zwyczaj ten nie jest już jednak praktykowany. Status prawnokanoniczny katedry nie zależy od jej wielkości ani formy architektonicznej. Podniesiony do godności katedry może zostać bez żadnych zmian w wyglądzie dowolny kościół w danej diecezji, co dzieje się często przy erygowaniu nowej. Tylko biskup miejsca może ustanowić katedrę, nie mogą tego uczynić biskupi tytularni. Przeważnie erygowanie katedry wraz z utworzeniem diecezji zatwierdza Stolica Apostolska za pomocą wydanego specjalnie w tym celu listu apostolskiego. Są jednak wyjątki od tej zasady, w Stanach Zjednoczonych na mocy postanowień III Synodu w Baltimore biskupi wybierają swoje katedry samodzielnie. Mimo że do godności katedry może zostać podniesiony dowolny kościół w obrębie danej diecezji, zazwyczaj w każdej jest tylko jedna katedra. Dwie katedry w jednej diecezji mogą istnieć, gdy dwie starsze diecezje zostały połączone aeque principaliter – nazywają się wtedy konkatedrami. Niekiedy konkatedry powstają też na skutek jakichś innych, specyficznych uwarunkowań. Kościół pełniący funkcje katedry jedynie czasowo nazywa się natomiast prokatedrą. Początkowo, na wzór Bazyliki Laterańskiej (IV w. ), kościoły biskupie nosiły wezwanie Salwatora. W 896 r. sama katedra laterańska otrzymała wezwanie św. Jana, dopiero później zaczęto nadawać im wezwania maryjne i świętych. Według zwyczaju w swojej katedrze chowany jest biskup. Datę ustanowienia katedry obchodzi się jako święto danej diecezji.
- Catedral é o templo principal onde um bispo católico, anglicano, ortodoxo ou luterano com seu cabido, tem sua cátedra ou sede (daí a palavra sé). Usualmente, mas não necessariamente, é o maior e mais imponente templo de uma diocese. O termo também é usado pelos Protestantes para nomear alguns de seus templos.
- Собор — особый статус христианского храма, присваиваемый обычно по причине какого-то особенного его положения. Так, собором называют кафедральный храм, в котором имеется епископская кафедра и где обычно служит епископ; в европейских языках сам соответствующий термин происходит от слова «кафедра».
- En katedral (av grekiskans cathedra, "lärostol") eller domkyrka (av latinets Domus Dei, "Guds hus") är den kyrka i ett stift där biskopen residerar. Stora katedraler byggdes särskilt i romansk och gotisk stil under medeltiden . Kyrkoherden i en domkyrkoförsamling kallas domprost (utom i Kalmar och Mariestad där det tidigare stiftet respektive superintendenturen avskaffats).
- Katedral, bir piskoposluğun merkezi olan, başka bir deyişle kilise hiyerarşisi içinde idari bir organ olan, piskoposun devamlı olarak bulunduğu mekandır. Bu mekan, içinde yer alan kiliseyi de içerir. Katolikler ve Anglikanlar açısından geçerli bir terimdir.
- Собор - збори, зібрання. Первісно поняття було рівнозначне поняттям церква у греків, умма у мусульман, синагога чи кагал у євреїв і позначало просто зібрання віруючих. Слово собор відповідає грецькому слову "церква", яке споріднене таким словам як "цирк", "cirkle", які є відповідниками понять "коло", "круг" - в даному випадку зібрання людей і одночасно форма управління (напр. козацький круг). Пізніше словом собор стали називати (з церковно-слов'янської собор — зібрання, збори) — найвищу церковну законоправну установу на території тієї чи іншої юрисдикції, звичайно із законодавчою владою (означає те саме, що й Синод). За прикладом святих Апостолів, що у 50-ому році вперше зібралися на собор у Єрусалимі, всі важливіші церковні справи вирішувалися на менших чи більших соборах, які у перші століття. християнства відбувалися дуже часто. Собори бувають: вселенські (чи екуменічні), помісні, провінційні (чи митрополичі) й єпархіальні. Сюди треба додати також єпископські конференції. В Українській Церкві, за винятком постійного Синоду, всі інші церковні зібрання прийнято звичайно називати собором. Собор, Катедра — головна міська церква.
- 主教座堂，聖公會稱座堂，英文稱為「cathedral」。指的是在主教制的基督教派（天主教、聖公宗、部份信義宗等）中，設有主教座位的教堂，亦被視為教區的中心。其建築亦因此比牧區的教堂宏美。在蘇格蘭，有一些蘇格蘭國教會的教堂，在宗教改革後仍然被叫作座堂，儘管蘇格蘭國教會是一個沒有主教的長老教會。 東正教實行主教制，東正教的主教座堂多稱為the great church，縱使英文仍然經常被翻譯為cathedral。 由於大部分座堂都是特別予人深刻印象的大型建築物，cathedral一詞常被錯誤地命名於一些大型或重要的教堂。在華人社會中，cathedral一詞亦常被誤譯為大教堂。例如著名的「科隆大教堂」，正確全名應是「科隆教區聖伯多祿暨聖母主教座堂」。
|
| rdfs:comment
|
- A cathedral is a Christian church that contains the seat of a bishop. It is a religious building for worship, specifically of a denomination with an episcopal hierarchy, such as the Roman Catholic, Anglican, Orthodox, Lutheran and some Methodist churches, which serves as a bishop's seat, and thus as the central church of a diocese, conference, or episcopate.
- Eine Kathedrale, genauer Kathedralkirche, ist das Kirchengebäude eines katholischen, anglikanischen, altkatholischen, evangelischen oder orthodoxen Bischofssitzes.
- Una catedral o seu episcopal és una església cristiana que té la funció de ser l'església principal d'una diòcesi. Aquest nom no s'aplica, però, a les seus episcopals ortodoxes. La catedral sol ser una de les construccions religioses més importants del territori, sovint més importants que les construccions civils, i el seu apogeu coincideix amb el de l'art gòtic europeu.
- Katedrála (též katedrální kostel) je termín označující hlavní kostel diecéze, resp. sídelní kostel biskupa. Používá se v rámci katolické církve, anglikánské církve a některých protestantských. Má-li biskup dva sídelní kostely, označuje se druhý jako konkatedrála. V architektuře se ovšem termín používá poněkud odlišně. Jako katedrála se zde označuje zcela konkrétní typ velkého gotického kostela, viz gotická katedrála.
- Una catedral es un templo cristiano, donde tiene sede o cátedra el obispo, siendo así la iglesia principal de cada diócesis o Iglesia Particular. La sede o cátedra episcopal es el lugar desde donde cada obispo preside y guía a su grey, enseñando, desde el servicio a la comunidad, la vida de fe y la doctrina de la Iglesia. La Iglesia ortodoxa se refiere a sus catedrales como gran iglesia, aunque suele traducirse como catedral.
- Katedraali eli tuomiokirkko on kristillisessä kirkossa hiippakunnan keskuskirkko. Katedraali-sanaa käytettiin Turun tuomiokirkosta keskiajalla. Luterilaisia keskuskirkkoja kutsutaan suomeksi nimellä tuomiokirkko, muita keskuskirkkoja kutsutaan yleensä nimellä katedraali tai basilika, joskaan jako ei ole ehdoton. Esimerkiksi Kölnin tuomiokirkko on katolinen keskuskirkko. Englanniksi hiippakunnan keskuskirkosta käytetään kirkkokunnasta riippumatta nimeä cathedral.
- Une cathédrale est, à l'origine, une église chrétienne où se trouve le siège de l'évêque ayant en charge un diocèse. Toutefois, il existe des cathédrales sans évêque, car le nom cathédrale est conservé une fois pour toutes. Une pro-cathédrale est une cathédrale provisoire : une église assume provisoirement la fonction de cathédrale sans en avoir le titre canonique, en raison de l'indisponibilité de la cathédrale (en travaux, en construction, démolie, etc.).
- Fájl:Hungary. Esztergom. Bazilika.1999. hires. jpg Az Esztergom-budapesti főegyházmegye főszékesegyháza: az esztergomi bazilika Párkány felől (1999) A székesegyház vagy katedrális a katolikus és anglikán egyházban (valamint néhány észak-európai evangélikus egyházban is) egy egyházmegye azon temploma, ahol a püspök vagy érsek trónja (görög καθέδρα, kathedra, azaz „trónszék”) található.
- Una cattedrale è la chiesa cristiana più importante di una diocesi, di cui costituisce il centro liturgico e spirituale.
- 大聖堂（だいせいどう）とはキリスト教の宗教建築の種別のひとつ。語義には教派によって差がある。日本のカトリック教会では「カテドラル」との片仮名表記も頻繁に用いられるが、日本の他教派ではこれはあまり用いられない。
- Een kathedraal of dom is de kerk waar een bisschop zetelt. De benaming valt te herleiden tot ecclesia cathedralis, kerk van de zetel. Die zetel is letterlijk de zetel van de bisschop, die in het priesterkoor van de kerk staat opgesteld. Deze zetel heet in het Latijn cathedra. Door de ontkerkelijking zijn veel bisdommen opgeheven, maar de kerken waaraan de bisschoppen ervan verbonden waren, hebben vaak wel deze naam behouden in het spreekgebruik.
- En katedral er den kirken hvor en biskop har sitt sete, og dermed hovedkirken i et bispedømme. På norsk brukes helst ordet domkirke om slike kirker, men også dom, bispestol, bispesete og katedralkirke er dekkende uttrykk. Ordet katedral kommer fra gresk καθέδρα via latin cathedra, som betyr «trone» eller «stol». Den tidligste bruk av ordet er kjent fra Tarragona i 516, der biskopens kirke omtales som ecclesia cathedralis (kirken der biskopen har sin stol).
- Katedra, kościół katedralny, kościół biskupi (łac. ecclesia cathedralis, z gr. καθέδρα, kathedra - krzesło, siedziba) – w Kościele zachodnim główny kościół biskupa diecezjalnego, arcybiskupa (archikatedra) lub patriarchy (kościół patriarchalny), w którym ogłasza on wiernym swoje nauczanie; w tradycji wschodniej nie występuje to określenie. Termin stosuje się także do konkatedr i prokatedr.
- Catedral é o templo principal onde um bispo católico, anglicano, ortodoxo ou luterano com seu cabido, tem sua cátedra ou sede (daí a palavra sé). Usualmente, mas não necessariamente, é o maior e mais imponente templo de uma diocese. O termo também é usado pelos Protestantes para nomear alguns de seus templos.
- Собор — особый статус христианского храма, присваиваемый обычно по причине какого-то особенного его положения.
- En katedral (av grekiskans cathedra, "lärostol") eller domkyrka (av latinets Domus Dei, "Guds hus") är den kyrka i ett stift där biskopen residerar. Stora katedraler byggdes särskilt i romansk och gotisk stil under medeltiden . Kyrkoherden i en domkyrkoförsamling kallas domprost (utom i Kalmar och Mariestad där det tidigare stiftet respektive superintendenturen avskaffats).
- Katedral, bir piskoposluğun merkezi olan, başka bir deyişle kilise hiyerarşisi içinde idari bir organ olan, piskoposun devamlı olarak bulunduğu mekandır. Bu mekan, içinde yer alan kiliseyi de içerir. Katolikler ve Anglikanlar açısından geçerli bir terimdir.
- Собор - збори, зібрання. Первісно поняття було рівнозначне поняттям церква у греків, умма у мусульман, синагога чи кагал у євреїв і позначало просто зібрання віруючих.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
