| dbpprop:abstract
|
- File:Acap. svg This article may require copy-editing for grammar. You can assist by editing it now. Caterina Sforza, Countess of Forlì (early 1463 – 28 May, 1509), was the illegitimate daughter of Galeazzo Maria Sforza, Duke of Milan and Lucrezia Landriani, the wife of the courtier Gian Piero Landriani, a close friend of the Duke. Raised in the refined Milanese court, which in the 15th century was admired by all of Europe, Caterina later held the titles of Lady of Imola and Countess of Forlì, by her marriage to Girolamo Riario. She was also the Regent for her first-born son, Octaviano. The descendant of a dynasty of famous condottieri, Caterina, at an early age, distinguished herself by her bold and impetuous actions that were instigated to safeguard her possessions from possible usurpers, and to uphold the military defense of her states, when they were involved in the myriad political intrigues that were a distinguishing feature of 15th century Italy. In her private life Caterina was devoted to various activities, among which were "experiments" in alchemy and a love of hunting and dancing. She was a devoted mother as well as a dedicated teacher to her many children, from whom only the youngest, the famous captain Giovanni dalle Bande Nere, inherited the forceful, militant character of his mother. Following a heroic resistance on her part, she had to face the vindictive fury of Cesare Borgia, who took Caterina as his prisoner. Upon regaining her liberty following her imprisonment in Rome, she led a quiet life in Florence. In the final years of her life, she confided to a monk: "If I were to write the story of my life, I would shock the world".
- Caterina Sforza, Gräfin von Forlì, war eine außereheliche Tochter von Galeazzo Maria Sforza, Herzog von Mailand und Lucrezia Landriano. Caterina hatte noch drei leibliche Geschwister, Carlo (1461), Alessandro (1465) und Chiara (1467), sowie etliche Halbgeschwister sowohl aus den Beziehungen und der späteren Ehe ihres Vater als auch aus der Ehe ihrer Mutter.
- Caterina Sforza fou una membre de la noblesa italiana que va esdevenir comtessa consort de Imola i Forlì, i que fou una de les dones més influents de la seva època.
- Catalina Sforza (Caterina, en italiano), hija ilegítima de Galeazzo Maria Sforza y de Lucrecia Landriani; fue condesa de Imola y Forlì. Contrajo primeras nupcias con Jerónimo Riario de Forli en 1473. Fue una de las mujeres más famosas de su tiempo. La conocida popularmente como vampiresa de la Romaña, diablesa encarnada o virago cruelísima (virago es utilizado por los italianos para definir a una mujer que lucha como un hombre) nació en 1463, siendo hija natural del noble lombardo Galeazzo Maria Sforza, hermano del influyente Ludovico Sforza, el Moro, quien regía la ciudad de Milán. No obstante, a pesar de su condición bastarda, la pequeña Catalina fue educada como una más en el seno de la familia Sforza y, aún siendo niña, la casaron con Jerónimo Riario, sobrino del papa Sixto IV, quien concedió a su pariente el gobierno en la ciudad de Imola. La relación entre la pareja fue complicada y siempre a expensas de las continuas infidelidades de Jerónimo, lo que no impidió que éste engendrara con su mujer cuatro hijos. En 1484, tras la muerte de Sixto IV, Catalina —embarazada de siete meses— ya dio muestras de su espíritu aguerrido cuando, para defender su patrimonio territorial, encabezó un pequeño contingente militar en la toma del Castillo Sant'Angelo para justificar su derecho sobre Imola ante el nepotismo del nuevo Papa. Con esta acción aseguró su dominio sobre Imola, y el nuevo pontífice, Inocencio VIII, le concedió la plaza de Forli. En 1488 su esposo murió asesinado a cuchilladas por algunos desafectos y se dijo que ella misma estaba implicada en el complot. Fue hecha prisionera junto con sus hijos, pero consiguió escapar. Si bien, desde el primer momento, la Sforza se enfrentó a los conjurados demostrando una gallardía propia de los más valientes guerreros. Fuera esto una simple farsa o no, lo cierto es que la bella noble consiguió, gracias a su famosa sangre fría, que se reconociese a su varón primogénito Octavio Riario como nuevo señor de las heredades y los títulos dejados por su padre. Tuvo que acuartelarse en un castillo para enfrentar el ataque de los aliados de su marido, quienes capturaron a sus hijos y amenazaron con asesinarlos. Catalina, indica la leyenda, desde la muralla del castillo se levantó la falda y señalando sus genitales pronunció:"Ho con me lo strumento per farne degli altri!" ("Tengo el instrumento para hacer otros"). Con este gesto, se dice, sorprendió a los asaltantes que levantaron el asedio. Poco después tuvo que hacer frente a la invasión francesa de Carlos VIII, defendiendo sus ciudades. En los años siguientes, la hermosa viuda disfrutó de sus fogosos amantes, como su favorito, Giacomo Feo, de 19 años, el cual le daba todo el cariño suficiente, pero que murió asesinado por envidia, dejando consternada a Catalina hasta que al fin llegó la gran pasión de su vida: Giovanni de Médici, apodado "il Popolano", un guapo florentino con quien se casó en secreto sin tener en cuenta los inconvenientes dinásticos. De esta unión nacería Giovanni de Médicis, futuro héroe nacional italiano que pasó a la Historia con el sobrenombre de Juan de las Bandas Negras. Empero, la Sforza padeció un nuevo quebranto con la muerte de su amado en 1498. Una vez más quedaba sola y a merced del peligro encarnado en la familia Borgia, cuyo máximo representante, el papa Alejandro VI, había declarado la ilegitimidad de los señores que gobernaban la Romaña. Consciente de que la guerra sería el único camino a seguir, Catalina se preparó para defender sus dominios frente a las tropas pontificias, dirigidas por un auténtico genio militar, el hijo del papa César Borgia, y decidió utilizar —dados sus conocimientos alquímicos— la treta del envenenamiento contra el Santo Padre. Pero este atentado se desbarató en el último instante, por lo que la Sforza se convirtió en público y malvado enemigo del Vaticano, llevando desde entonces el sobrenombre allí de "La diablesa de Imola". El 17 de diciembre de 1499 los ejércitos pontificios sitiaban Forli, tras haber tomado Imola sin oposición. Sin embargo, aquí sí que planteó una feroz resistencia parapetada con 1.000 soldados tras los muros de la inexpugnable ciudadela interior. Entre éstos soldados se encontraban franceses de su nuevo aliado el rey de Francia Luis XII. Los combates fueron terribles y culminaron en enero de 1500 con la masacre de la guarnición de Forli, después de una gran resistencia, mientras que su generala era prendida por un caballero francés aliado de los hombres del Borgia, quien había ofrecido 20.000 ducados por la captura de su brava adversaria. No fue agresivo con su guapa prisionera que, por entonces, disfrutaba de un exuberante cuerpo, perfectamente conservado y pleno gracias a la utilización de hierbas medicinales de las que Catalina era entusiasta y gran consumidora. Según parece, la misma noche de la batalla, vencedor y vencida, yacieron juntos víctimas de la pasión o del morbo producido por la fascinación de aquéllos que se reconocen iguales en la ambición. Más tarde, la cautiva fue recluida en el castillo de Sant’Angelo, lugar del que escapó pasados unos meses con la complicidad del propio César Borgia, quien la visitaba frecuentemente. La Sforza volvió a su dominios pero vio como éstos estaban ocupados ahora por la familia Orsini. Entonces se retiró a un convento de Florencia, junto a su pequeño hijo Juan, sin que ocasionara más alteraciones en aquella época que la contempló como fémina indómita. Falleció en la luminosa ciudad toscana en 1509. Hoy en día los investigadores históricos la consideran una de las grandes mujeres de la Italia renacentista.
- Catherine Sforza, née vers 1463 à Milan et décédée le 28 mai 1509 à Florence, était la fille naturelle de Galéas Marie Sforza, duc de Milan en Italie et de la comtesse Lucrèce Landriani. Elle épousa, en 1484, Jérôme Riario (1443-1488), seigneur d'Imola et de Forli, frère de l'archevêque de Florence et légat du pape pour l'Italie Pierre Riario et neveu du pape Sixte IV. Elle devint ainsi princesse de Forli et eut un enfant de ce premier mariage, un fils appelé Ottavio. Des émeutes survinrent dans Forlì en 1488 et son mari fut assassiné par les révoltés. Elle réussit à retourner la foule en sa faveur, recouvra le gouvernement de Forlì et épousa, en 1489, Giacomo Feo (1468-1495, assassiné), secrétaire de son précédent mari. Elle épousa en troisièmes noces, en 1497, Jean dit le Popolano (1467-1498) de la famille Médicis, alors ambassadeur de Florence à Forlì. Elle eut de cette union, en 1498, un enfant appelé Jean et qui se rendra célèbre comme condottiere sous le nom de Jean des Bandes Noires (Giovanni Dalle Bande Nere en italien), décédé en 1543, et qui sera le père de Cosme I premier grand-duc de Toscane. En 1499, elle dut soutenir un siège contre César Borgia qui la fit emprisonner et devint seigneur de Forlì à sa suite. Louis XII lui fit rendre la liberté. Ce fut une femme dotée d'un tempérament volontaire et indépendant qui représenta l'idéal féminin de la Renaissance italienne. Aujourd'hui encore, son nom symbolise l'énérgie et l'engagement des femmes face à l'adversité et les roueries. Elle a également été experte en remèdes de médecine et cosmétologie qu’elle-même préparait et expérimentait. Son expérience lui permit d'écrire un ouvrage de recettes et de procédés de fabrication : Liber de experimentiis Catherinae Sfortiae. Son portrait, peint par Lorenzo di Credi, est conservé au musée de Forlì, en Italie. Il est connu sous le nom de La dama dei gelsomini (La dame aux jasmins).
- E poi mostri il suo vigore Per difendere il mio stato Tutto il mondo è spaventato Quando senton criar Franza E d'Italia la possanza Par che sia profundata 'Scolta questa sconsolata Catherina da Forlivo...
- ファイル:Caterina Sforza. jpg カテリーナ・スフォルツァの肖像画 カテリーナ・スフォルツァ（Caterina Sforza 1463年 - 1509年5月10日）は、ルネサンス期の女傑として知られる女性領主。 ミラノ公ガレアッツォ・マリーア・スフォルツァ（在位1466-1476年）の庶子。15歳でジローラモ・リアリオ・デッラ・ローヴェレ（1443-1488年、教皇シクストゥス4世の甥）と結婚し、ローマで暮らす。ジローラモはイーモラとフォルリの領主でもあった。1484年、シクストゥスが急逝するとジローラモはローマで反乱を起こそうとするが、失敗。領地のフォルリに戻る。 1488年、フォルリに反乱が起こりジローラモが暗殺されるが、スフォルツァ家の支援で反乱を抑え、支配を続ける。その後、ジャコモ・フェロ（1471-1495年）と再婚。ジャコモの死後、メディチ一族傍系のジョヴァンニ・デ・メディチ（イル・ポポラーノ 1467-1498年）と再婚。1498年に一子をもうける。 1499年、チェーザレ・ボルジアに攻められ、イーモラ・フォルリが相次いで陥落。ローマに移送され、修道院に入れられた。
- Catherina Sforza, vrouwe van Forlì en Imola, was een buitenechtelijke dochter van Galeazzo Maria Sforza (1444-1476), hertog van Milaan van 1466-1476, en Lucrezia Landriani. De hertog erkent zijn dochter als de zijne en brengt haar op samen met zijn andere kinderen. Haar vader verlooft haar op negenjarige leeftijd met een neef van paus Sixtus IV, Girolamo Riario (1443 – Imola 1488) met wie ze vijf jaar later trouwt. Riario wordt kapitein-generaal van de paapse troepen en commandant van de Engelenburcht in Rome. Na het overlijden van paus Sixtus IV in 1484 vestigen Riario en zijn vrouw Catherina zich in Forlì, waar hij heer van Forlì en Imola is. Riario is impopulair bij zijn volk en maakt tijdens zijn leven vele vijanden. Hij zit achter de moordaanslag op Lorenzo de' Medici in Florence in 1478, waarbij diens broer Giuliano de' Medici het leven laat. Riario wordt op 14 april 1488 vermoord door het hoofd van zijn garde. Na de moord op haar echtgenoot treedt Catherina op als regent over Forlì en Imola voor haar oudste zoon Ottaviano. Met steun van de hertog van Milaan, haar oom Ludovico Sforza, neemt Catherina de leiding stevig in handen. Het huwelijk van Catherina Sforza met Girolamo Riario heeft de volgende kinderen voortgebracht: Bianca Riario (*maart 1478), trouwde met Troilo I de Rossi, graaf van San Secondo Ottaviano Riario (*1 september 1479), bisschop van Volterra en Viterbo in 1508 Cesare Riario (*24 augustus 1480), aartsbisschop van Pisa in 1499 Giovanni Livio Riario (*30 oktober 1484 - 1496) Galeazzo Maria Riario (*1485), trouwt met Maria della Rovere Francesco 'Sforzino' Riario (*17 augustus 1487), bisschop In 1490 trouwt Catherina in het geheim met Giacomo Feo (ca 1470 - 1495) met wie ze een zoon Carlo krijgt en waarvan wordt aangenomen dat hij de knappe jongere broer van haar lijfwacht was. Vanwege zijn heerzuchtige gedrag wordt ook haar tweede echtgenoot vermoord en wel op 27 augustus 1495. In 1497 trouwt ze opnieuw in het geheim, nu met Giovanni de' Medici, bijgenaamd 'il Popolano' (21 oktober 1467 – 14 september 1498). Samen krijgen ze een zoon die ze naar de hertog van Milaan Lodovico vernoemen. Ook het huwelijk met haar derde echtgenoot is van korte duur omdat Giovanni in 1498 overlijdt aan opgelopen verwondingen tijdens de veldtocht van de Medici tegen Venetië. Hun zoon zal voortaan naar zijn vader Giovanni worden genoemd en verwerft later als condottiero Giovanni dalle Bande Nere faam als krijgsheer. Teneinde de macht van de Borgia in Italië uit te breiden eist Cesare Borgia, de zoon van paus Alexander VI, Forlì en Imola voor zichzelf op. Met steun van zijn vader verovert hij de steden begin 1500. Vanwege haar heftige verzet wordt Catherina Sforza door de Borgia in de Engelenburcht in Rome gevangengezet. Na anderhalf jaar wordt ze vrijgelaten en vertrekt ze naar Florence waar haar dochter Bianca Riario en haar jongste zoon Giovanni de' Medici - bij Lorenzo de' Medici - verblijven. Haar oudste twee zonen Ottaviano en Cesare kiezen voor een loopbaan in de katholieke kerk en maken geen aanspraak meer op Forlì en Imola. Haar jongste zoon Giovanni vertoont als enige de strijdlust van de Sforza's die ook zijn moeder kenmerkte. In 1509 komt Catherina Sforza te overlijden. Volgens haar laatste wil wordt haar zoon Giovanni vervolgens opgevoed door priester Fortunati en bankier Jacopo Salviati, wiens dochter Maria later Giovanni's vrouw zou worden. Door haar strijdlustige, heerszuchtige, moedige en trotse optreden waarbij ze vaak in gevechtsuitrusting de vijand tegemoet trad, is Catherina Sforza reeds in haar eigen tijd uitgegroeid tot een legende. Haar bijnaam was 'de tijgerin van Forlì'. Via haar kleinzoon Cosimo I de' Medici komt zij in de stamboom van vele Europese vorsten voor, onder wie Lodewijk XIV van Frankrijk, Karel II van Engeland, George I van Engeland, Victoria van Engeland en Wilhelm II van Duitsland; en ook in die van Elisabeth II van Engeland, Juan Carlos I van Spanje en Harald V van Noorwegen.
- Katarzyna Sforza – księżna Forlì, nieślubna córka Galeazza Marii Sforzy. Katarzyna podziwiana była przez jej współczesnych jako bohaterka, która swoim męskim zdecydowaniem i odwagą przewyższała wszystkie kobiety ówczesnego okresu. Katarzyny pradziad, Muzio Attendolo był prostym żołnierzem, który zmienił swoje nazwisko na Sforza. Odwaga i szczęście wyniosły go na wyżyny. Żeniąc się z wdową po królu Neapolu, był już słynnym przywódcą wojskowym. Jego syn Franciszek był także kondotierem (najemnym dowódcą wojskowym). Kiedy poślubił jedyną córkę i spadkobierczynię Viscontich, Biankę Marię Visconti, stał się kandydatem do księstwa Mediolanu. Syn Franciszka Galeazzo Maria został jego spadkobiercą. Galeazzo Maria Sforza był ojcem Katarzyny i dziadkiem królowej Polski Bony Sforza. Katarzyna wychowywana była przez Biankę Marię. Po jej śmierci w 1468, wychowaniem zajęła się małżonka jej ojca, księżna Bona Sabaudzka. Katarzyna była dzieckiem pozamałżeńskim. Prawdziwa matka nie była jej nigdy znana, choć niektórzy historycy twierdzą, że była nią niejaka Lukrecja Landriano. Wychowanie dziewczynki pochodzącej z rodu szlacheckiego było w tamtych czasach szczególnie solidne. Fundamentem wykształcenia było dokładne poznanie mowy klasycznej w słowie i piśmie oraz biegła znajomość poezji, tak rodzimej jak i obcej. Do tego dochodziło jeszcze opanowanie gry na kilku instrumentach muzycznych, tańców i dziewiarstwa, które to były pielęgnowane jako sztuka żeńska. Przez takie wychowanie, kobieta renesansu dorównywała mężowi całkowicie i nawet go przewyższała, jeżeli wykazywała szczególne uzdolnienia. Wszystko to wyjaśnia, że kobieta była również włączana w sprawy mężczyzn i często wtajemniczana we wszystkie ich plany. Była zatem ich pełnowartościową przyjaciółką. Gdy Katarzyna ukończyła dziewiąty rok życia, Sforzowie wyjechali do Florencji, gdzie stali się gośćmi Lorenza il Magnifica (Wawrzyńca Wspaniałego). Widzieli oni w jego pałacu dzieła sztuki, które swoją pięknością przewyższały dotychczas oglądane. Przepych ten bardzo podziałał na wyobraźnie dziecka o wczesnej dojrzałości intelektualnej. Wawrzyniec ukazał się jej jako wzór mędrca i artysty, jakiego ziemia jeszcze nigdy nie wydała. W 1476 roku zamordowany został jej ojciec Galeazzo Maria, a rządy małoletniego syna Giana Galezzo przejęła jego żona Bona. Katarzyna poślubiła zbrodniczego bratanka papieża Sykstusa IV, Girolama Riaria, sprawcę spisku Pazzich. Piętnastoletnia narzeczona otrzymała w posagu od papieża małe państwo Imola. Aby mu za to podziękować, pojechała do Rzymu, a w drodze przyjmowano ją uroczyście we wszystkich miastach państwa kościelnego. Najbardziej okazałe było jej przywitanie we wiecznym mieście. Rodzina, z którą Katarzyna związała się węzłem małżeńskim, była niskiego pochodzenia. Sykstus był synem rybaka z okolic Ancony i dlatego też jego rodzina traktowana była z pogardą przez rodzimą szlachtę rzymską Colonnów i Orsinich. Girolamo mianowany został przez swojego wuja naczelnym dowódcą wszystkich papieskich sił zbrojnych, a to, przy jego chciwości i wykolejonej naturze stało się dla niego okazją, że w krótkim czasie zagarnął duże bogactwa. Był on prawdziwym uosobieniem rabusia bez jakichkolwiek wyrzutów sumienia. W ostrej do niego sprzeczności był zmysł artystyczny papieża, który protegował naukę i sztukę z największą hojnością. Za jego pośrednictwem Katarzyna weszła w związki z najbardziej wybitnymi artystami jej okresu, takimi jak: Botticelli, Ghirlandaio, Perugino, Mantegno, Filippo Lippi, Melozzo da Forli i Luca Signorelli, którzy pracowali w tym czasie dla dworu papieskiego. Katarzyna brała udział we wszystkich wydarzeniach artystycznych, a obcując z uczonymi, ciągle się dokształcała. Spokój ten został jednak zakłócony następnego roku z powodu spisku Pazzich, którego nici wychodziły z ręki Girolama Riario. Dotknięty niepowodzeniem powziętych planów był tak rozgoryczony, że jeszcze dwukrotnie próbował usunąć Lorenza il Magnifica, ale i te przedsięwzięcia zostały chybione. W 1480 roku wybuchła walka w Forli pomiędzy dwoma liniami rodu Ordelafich. Ponieważ posiadłość ta graniczyła z małym państewkiem Imola będącym siedzibą Katarzyny, Sykstus IV uznał to za sprzyjającą okazję do zawładnięcia Forli, wypędzenia Ordelafich oraz uczynienia bratanka Girolama władcą Forli i Imoli. Nowo utworzone państwo miało ważne znaczenie strategiczne, gdyż istniały tam dwie główne drogi łączące północną i południową Italię. Girolamo przesiedlił się następnego roku wraz z dobytkiem do Forli. Nieprzerwany orszak wozów i karet, mułów i osłów wlókł kosztowności, które stały się dotychczas pastwą jego łupów. Przyjęcie w Forli odpowiadało randze wejścia powracającego imperatora, a Katarzyna odziana kosztownym strojem pokrytym perłami wzbudzała wielką sensację. Wkrótce po tym, małżonkowie odwiedzili Wenecję, aby uzyskać zgodę dożów na podbój Ferrary, gdzie Girolamo chciał potraktować posiadłość Estów podobnie jak Ordelafich we Forli. Wenecja odrzuciła jednak tego rodzaju żądania i zdenerwowany Riario powrócił do Rzymu. Aby powetować stratę niedoszłej grabieży, uknuł inny plan obiecujący znacznie większe łupy. Udało mu się przekonać Orsinich, by wystąpili z nim we wspólnej sprawie i ograbili Colonnów. Na określony znak dokonali napadu na ten ród plądrując ich pałace. Girolamo dopuścił się przy tym potworności na starym przywódcy rodu Colonnów Wawrzyńcu poddając go dotkliwym torturom celem wymuszenia okupu. Starzec nie uląkł się jednak represji i zmarł w okropnych mękach. Katarzyna drżała z powodu nieludzkich zachowań męża i uciekła przed nim do Frascati, gdzie we wiejskiej samotności poświęciła się całkowicie wychowaniu dzieci. Podczas gdy Girolamo przygotowywał dalsze wyprawy grabieżcze, nagle zmarł jego wujek Sykstus IV. W Rzymie wybuchło natychmiast powstanie przeciwko znienawidzonemu rodowi. Pałac Riaria został splądrowany, a jego mieszkańcy zostali zlikwidowani niezależnie od stopnia winy. W wyniku takich okropności, Katarzyna stanęła zdecydowanie po stronie Girolama, który przybył ze swoimi oddziałami z Paliano, ale zbliżywszy się do Ponte Molle, wahał się z wkroczeniem do miasta. Odważniejsza od niego Katarzyna wjechała na koniu wśród tłumu powstańców, opanowała Engelsburg i tam się zabarykadowała. Oświadczyła wysłanym przez kardynałów parlamentariuszom, że będzie utrzymywała warownię tak długo, aż nowy papież zatwierdzi posiadłość jej męża. Ponieważ nie doszło do oczekiwanego konklawe, Girolamo uznał swoją sprawę za straconą. Gdy wreszcie stwierdziła, że została osamotniona, uległa i opuściła kasztel. Katarzyna spędziła następne lata we Forli. Mieszkańcy tego miasta byli ciągle bardziej oddani Ordelafim i stąd, przeciwko nowym władcom, dochodziło często do buntów. Tylko dobremu wpływowi Katarzyny można zawdzięczać, że Girolamo powstrzymał chęć zemsty wobec mieszkańców. Podczas gdy obłożnie chory Girolamo leżał latem 1487 roku w Imoli, do Katarzyny dotarła wiadomość o nowym powstaniu w Forli, gdzie niejaki Cordonchi opanował warownię miejską. Nie bacząc na to, że znajdowała się tuż przed kolejnym porodem, kazała natychmiast osiodłać konia, pogalopowała szesnaście mil od Forli i zjawiając się o północy zażądała od Cordonchiego, by się poddał. Lecz ten odpowiedział tylko kpinami i szyderstwem zapraszając ją na poranne śniadanie. Katarzyna zdecydowała się odjechać i przenocować w swoim pałacu. Następnego poranka ponownie pojawiła się przed bramą kasztelu w towarzystwie swojego kanclerza Tomasza Feo żądając obiecanego śniadania. Zostali wpuszczeni. Co się zdarzyło wewnątrz murów, tego nie wiadomo. W każdym razie Cordonchi zwrócił warownię prawowitej władczyni. Katarzyna kazała powrócić wiernemu Feo, a sama pogalopowała do chorego męża w Imoli i tam następnego dnia porodziła szóstego syna Franciszka. Niewiele miesięcy później, jej niegodny małżonek znalazł swój zasłużony koniec w czasie powstania, które było dziełem rodziny Orsich. Katarzyna, będąc w pełni przytomności umysłu po zamordowaniu Girolama, zwróciła się o pomoc do swych krewnych w Mediolanie. Powstańcy tymczasem doprowadzili ją wraz z dziećmi do warowni San Pietro. Ale miasto było w rękach Feo. Katarzyna, pozostawiając we więzieniu dzieci, uciekła w przebraniu do Feo. Teraz rebelianci zagrozili, że jeżeli Katarzyna nie przekaże im kasztelu to oni zamordują jej synów. Ale groźby te nie przyniosły pożądanego skutku, gdyż ta odważna kobieta wiedziała, że Sforzwie odpłacą stokrotnie za doznaną hańbę. By zastraszyć buntowników, Katarzyna nakazała ostrzelać Forli ze wszystkich armat jej zamku. Bohaterski jej upór byłby jednak daremny, gdyby w ciągu dwóch tygodni nie nadeszła odsiecz z Mediolanu. Widząc nadchodzącą pomoc, powstańcy zdecydowali się na ucieczkę. Historyk Cerretani scharakteryzował ją jako: „mądrą, odważną, wysmukłą, oszczędną w słowach, w ciasno dopasowanej brunatno-kasztanowej kamizelce, przepasaną pasem męskim, na którym wisiała szabla i sakiewka naszpikowana złotem. Na głowie miała aksamitny brunatny kapelusz według mody francuskiej. Kobieta żołnierz, ale i bardzo troskliwa matka swoich dzieci”. Zemsta wobec buntowników była ogromna. Pałac Orsich został zrównany z ziemią, a wszyscy jego mieszkańcy, których tylko udało się ująć, kończyli pod toporem kata. Jak bardzo była surowa w stosunku do winnych, tak okazała się prawomyślna wobec niewinnych. Przybyłe z Mediolanu oddziały wojskowe zapragnęły splądrowania miasta jako zapłaty za pospieszne pojawienie się z odsieczą. Aby się temu sprzeciwić, zebrała wszystkie siły dla zdławienia powstałej rebelii, a własnych buntowników potraktowała z taką samą surowością jak to uczyniła z powstańcami. Kiedy po raz pierwszy przechodziła przez miasto, jego mieszkańcy padali na kolana i całowali stopy swojej obrończyni. Katarzyna chciała pochować męża w katedrze we Forli, ale wzbraniali się temu duchowni katedry i z tej przyczyny pochówek odbył się w Imoli. Podczas podziału majątku rodziny Orsich Katarzyna zrzekła się ze swego udziału na rzecz biednych. W wieku dwudziestu sześciu lat stała się niekwestionowaną władczynią państwa. Po rocznej żałobie poślubiła młodszego brata jej wiernego kanclerza Tomasza Feo - Giacoma Feo, którego mianowała gubernatorem Imoli. Ona dzierżyła mocno stery rządów, a męża uczyniła głównodowodzącym armii. Trzeba było rzeczywiście wielkiej zręczności, by utrzymać to małe państewko z dala od zawirowań wojennych jakie miały miejsce w Italii w związku z wejściem oddziałów króla Francji Karola VIII. Po pewnej zwłoce, zjednoczyła się z Florencją i Rzymem. Gdy jednak jej kasztel został zaatakowany przez Francuzów, a sprzymierzeńcy pozostawili ją samą, ona weszła w porozumienie z Mediolanem dzięki czemu uchroniła się od dalszych powikłań. Z trudno uzyskanego pokoju mogła korzystać zaledwie kilka miesięcy. W sierpniu 1495 roku, spiskowcy zamordowali jej męża Giacoma Feo. Katarzyna schroniła się natychmiast wraz z dziećmi w swym kasztelu, ale jak się wkrótce okazało, nie była ona celem spiskowców, gdyż Feo padł ofiarą osobistej zemsty. Tak jak była powściągliwa przy pomszczeniu pierwszego męża, tym razem okazała się bardzo żywiołowa, gdyż w stosunku do Feo pałała żarem pełnej miłości. Teraz obudziła się w niej gwałtowna krew Sforzów i zaczęła się wściekać przeciwko winnym i niewinnym. Ponad sto osób poddanych zostało torturom i ponad czterdziestu zostało ściętych. W swoim ślepym zacietrzewieniu nie ominęła nawet własnej rodziny. Kiedy dowiedziała się, że jej najstarszy syn Oktawian mający zaledwie szesnaście lat miał związki z mordercami Feo, kazała go również wtrącić do więzienia. Cała Italia przypatrywała się jej nieokiełznanej zemście. Nawet papież Aleksander VI, którego sumienie nie było zbyt subtelne zauważył, że rozlała wystarczająco dużo krwi i napominał ją do zachowania spokoju. Ona jednak rzucała na wiatr przekazywane przez niego rady. Tymczasem, w Forli wybuchła zaraza, a Katarzyna, z okropnej jędzy, przemieniła się nagle w miłościwą monarchinię. Założyła szpitale, sprowadziła lekarzy z sąsiednich państewek, a sama, by uczynić zadość bliźnim za popełnione grzechy w czasie kiedy była opętana pragnieniem zemsty, spieszyła od szpitala do szpitala jako pielęgniarka udzielając osobistej pomocy potrzebującym, a przy tym, ofiarowała na ich rzecz znaczną część swoich posiadłości. Zaraza zaczęła powoli wygasać i znowu powróciły czasy spokoju. Swoją politykę oparła o Mediolan, gdyż miasto było siedzibą jej możnych krewnych Sforzów. Miłością jednak pałała do Florencji, gdzie ze wspomnień młodości jawił się przed jej oczyma Lorenzo il Magnifico jako olśniewający idealny obraz. Wrażenie to spotęgowało się jeszcze bardziej, kiedy na jej dworze pojawił się poseł florencki Giovanni z młodszej linii Medyceyszy, którzy w tym czasie zmienili nazwisko na Popolani. Było rzeczą oczywistą, że wdowa nosiła się z zamiarem zawarcia nowego małżeństwa. Syn pierworodny Oktawian wydawał się jej zbyt uległy i rozpieszczony, i z tego powodu potrzebował wzoru godnego do naśladowania. Doświadczony i rycerski Medyceusz zdobył szybko jej łaskę i na przekór wielkiej złości wuja Ludwika Sforzy, który nie życzył sobie zbliżenia z Florencją, weszła z Medyceuszem w trzeci związek małżeński. Za przyczyną nowego małżeństwa, przywódcą rządu została osoba z młodszej linii Medyceuszy i jednocześnie wzrosła pozycja Katarzyny. Dowodem tego może być fakt, że papież Aleksander VI zaproponował, by syn Katarzyny Oktawian poślubił jego córkę Lukrecję Borgia. Katarzyna nie aprobowała tej propozycji. Musiała więc zastosować wszystkie jej znane gry polityczne, by bez potrzeby przedstawienia papieżowi oficjalnej odmowy mógł zaniechać tego planu. Ale Giovanni zachorował pod Pizą, prawdopodobnie na artretyzm stanowiący rodzinną chorobę Medyceuszy. W takim stanie próbował kąpieli w apenińskich wodach uzdrawiających. Stamtąd wezwał do siebie małżonkę. Kiedy przybyła na miejsce, zastała go w stanie agonii i w jej ramionach wydał ostatnie tchnienie. Tak więc, po krótkim małżeństwie, Katarzyna stała się po raz trzeci wdową. Katarzyna miała z tego małżeństwa pięciomiesięczne dziecko, któremu dla złagodzenia złości swojego wuja nadała pierwotnie imię Ludwik, a po jego śmierci zamieniła na Giovanni. Ból z powodu utraty ukochanego męża tak bardzo ją sparaliżował, że zamknęła się sama ze swoją zgryzotą i już nic więcej nie chciała wiedzieć o sprawach doczesnych tego świata. Okoliczność tą wykorzystali sąsiadujące państwa z północy i południa, Wenecja i papież, by przygotować przeciwko niej wyprawę. Ten ostatni był osobiście rozeźlony z powodu odepchnięcia zaproponowanego przez niego planu małżeńskiego. Wenecja zażądała zgody na przemarsz wojska przez jej terytorium, aby móc zaatakować w ten sposób Florencję. Teraz jednak Katarzyna zbudziła się z letargu i w odważnym piśmie wyraziła kategoryczny sprzeciw żądaniom. Włączając się z męskim uporem do dzieła, przygotowała wszystkie zamki i warownie do obrony. Obozujący wciąż pod Pizą Oktawian wezwany został z powrotem i pod nadzorem matki rozpoczął prowadzenie ćwiczeń z nowo powołanymi oddziałami wojskowymi. Aby doprowadzić do porozumienia z Florencą, signiora wydelegowała do Katarzyny najtęższy umysł – Mikołaja Machiavellego. W sprawach politycznych była ona jednak nieufna nawet wobec mieszkańców swojego miasta. By zabezpieczyć się przed niespodziankami, przeniosła swą siedzibę z pałacu w mieście do silnie zbudowanego kasztelu warownego, który kazała wyposażyć odpowiednio do potrzeb mieszkalnych. Tam odbywały się rozmowy z Machiavellim, które nie miały jednak żadnego praktycznego znaczenia, gdyż proponowane przez Florencję gwarancje wydawały jej się niedostateczne. Z tego też powodu prowadziła dalsze przygotowania mające na celu umocnienie obrony swojego państwa, by być gotowym na wypadek jakiegokolwiek zaskoczenia. Tymczasem, król Francji Ludwik XII przepędził Lodovico Moro z Mediolanu. Florencja nie zdołała udzielić mu pomocy, gdyż sama była otoczona wojskami Cezarego Borgia. Teraz Katarzyna zdana była własnemu losowi. Atak papieża nie kazał na siebie długo czekać. Aleksander VI wystosował przeciwko niej bullę, w której nazwał ją córką niesprawiedliwości, ogłosił o jej zdjęciu z urzędu, a jej posiadłości przekazał synowi Cezaremu Borgi. Ludwik XII oddał Cezaremu Borgi armię, by z jej pomocą otoczył warownie Forli i Imoli. Dowodzona przez Yves d‘Allegre armia francuska składała się z piętnastu tysięcy Francuzów i czterech tysięcy Szwajcarów. Mimo że trwanie w oporze przeciwko takiej przemocy było daremne, ona podjęła wezwanie do nierównej walki. Wojsko otoczyło całe przedpole miasta, spaliło przedmieścia i wszędzie pozakładało nowe szańce i fortyfikacje. Ona, jak doświadczony dowódca, kierowała osobiście atakami szturmując razem z żołnierzami groble i bastiony. W grudniu 1499 roku, Cezare wyruszył przeciwko Imoli, okrążył miasto i zajął je po kilku dniach walki. Miasto zostało całkowicie splądrowane. Okrutny ten los wprawił mieszkańców Forli w tak wielką panikę, że zaczęli błagać swoją władczynię, by poddała miasto bez dalszej walki. Katarzyna krzyczała na nich: „Jesteście zającami!“ i pozostawiła przestraszonych własnemu losowi, a sama zamknęła się w kasztelu. Cezare pędził na jej kwaterę z pełną gwałtownością lecz nie udało mu się jej zdobyć. Obsługa dział miała bardzo niedostępne stanowiska co sprawiło, że udało jej się wywołać pożar pałacu, w którym Cezare urządził swą kwaterę. Pożar doprowadził go do jeszcze większej wściekłości. Po kilku dniach Cezare wyraził życzenie odbycia z nią rozmów. Oboje spotkali się w bastionie, ale ona, licząc na odsiecz ze strony cesarza Maksymiliana I, którego żoną była jej przyrodnia siostra Bianka Maria, odrzuciła wszelkie propozycje poddania się. Jej nadzieja okazała się ułudą. Ataki Borgi stawały się coraz bardziej zaciekłe. Spowodowane jego działami wyłomy naprawiano nocami, a posiadany przez nią zapas prochu i żywności wydawał się niewyczerpalny. Katarzyna stawała tam gdzie było najbardziej niebezpiecznie i osobiście zagrzewała do walki. Była uzbrojona jak prawdziwy wojownik i ani na chwilę nie odkładała kolczugi. Podczas bitwy ukazywała się jak bogini zarówno wrogom jak i przyjaciołom. Czwartego stycznia 1500 roku, Francuzi dokonali tak wielkiego wyłomu w murze, że w ciągu nocy nie udało się go wypełnić. Katarzyna, zdecydowana, że będzie się bronić do ostatniej kropli krwi, wycofała się do wnętrza cytadeli la Rocca. Gdy jednak zagrożenie stawało się coraz większe, wydała rozkaz, by wysadzić cytadelę przez spowodowanie wybuchu całego zapasu prochu. Okazało się jednak, że proch był zbyt wilgotny i spowodował jedynie wyłom, przez który natychmiast wkroczyli wrogowie i pojmali bohaterską obrończynię. Mimo roszczeń króla Francji w stosunku do uwięzionej bohaterki, Cezare zabrał ją do Rzymu. Początkowo traktowano ją dobrze, ale wkrótce, pod zarzutem próby otrucia papieża, wtrącono ją do więzienia w Engelsburgu. Rodzina Borgiów nie zdobyła się jednak na odwagę dokonania jej publicznego stracenia. Po pierwsze dlatego, że była krewną cesarza Maksymiliana I, a po drugie, że i król Ludwik XII obiecał jej ochronę. Silna i odważna Katarzyna wrzucona do najniższego lochu więziennego kasztelu znosiła cierpliwie swój trudny los. Potraktowana jak największy przestępca, ponad rok nie ujrzała najmniejszego promyka słońca. Sprawą zajął się wreszcie król Francji Ludwik XII, który uznał za największą hańbę, by tak obelżywie traktować kobietę, która swoją sławą wojenną wzbudzała powszechny podziw i zażądał jej uwolnienia. Borgiowie sprzeciwiali się jednak jego żądaniu. W odpowiedzi na ich odmowę, Yves d‘Allegre zaprzysiągł, że jeżeli bohaterce będzie się dalej działa krzywda, on wyruszy na Rzym i dokona jego splądrowania. W obliczu takiej groźby, Borgiowie ulegli wyrażając zgodę na przekazanie jej Francuzom. Długie więzienie i niedostatki, a w szczególności cierpienia psychiczne załamały ją do tego stopnia, że Yves d‘Allegre z ledwością rozpoznał stojącą przed nim, strasznie wychudłą bohaterkę, która nie tak dawno, w olśniewającej zbroi, prowadziła przeciwko niemu walkę. Cierpienia uznała za dopust boży i znosiła je z pokorą jako pokutę za popełnione grzechy, o czym wspominała w późniejszych listach. Uwolniona z więzienia w Rzymie wyruszyła do Ostii, skąd w obawie przed ewentualnym zamachem skrytobójców Borgi udała się barką rybacką w okolice Pizy. Stamtąd wyruszyła do Florencji, gdzie znowu odnalazła swoją rodzinę. W uznaniu jej bohaterstwa, mieszczaństwo pozdrawiało ją z wielkim entuzjazmem. Osamotniona i bez jakiejkolwiek nienawiści do swych wcześniejszych dręczycieli, zamieszkała w domu swojego szwagra Lorenza il Popolano. Tylko raz wyznała swemu spowiednikowi dominikaninowi: „Gdybym chciała o wszystkim pisać, świat doznałby przerażenia“. Z Florencji przeniosła się do posiadłości wiejskiej męża w Castello i tam zajęła się wychowywaniem dzieci. Nie ulega wątpliwości, że jej dzieci były inne względem jej usposobienia i to nie tylko po Girolamo Riario, lecz także po Giacomo Feo. Kiedy po śmierci papieża Aleksandra VI wypędzeni książęta przez Cezare Borgia chcieli znowu przejąć władzę nad swymi dobrami, ona również zachęcała pierworodnego syna Oktawiana, by objął posiadłość Forli, ale on wzbraniał się tego tak z tchórzostwa jak i z lenistwa. Jej jedynym i godnym następcą okazał się syn z ostatniego małżeństwa, Giovanni Delle Bande nere. W domu Medyceuszy (Popolanich) rozgorzała ostra kłótnia z powodu młodego Giovanniego. Jej szwagier Lorenzo wraz z synem Pierem Francesco zabiegali, by zabrać jej dziecko i dalej wychowywać u siebie. Ona, zdecydowana zbudować z kasztelu we Forli drugą cytadelę, zaczęła o nie walczyć jak lwica. Kiedy jednak doszła do przekonania, że jej opór stawał się bezskuteczny, wyniosła się wraz z dzieckiem do klasztoru Murate (zamurowanych zakonnic). Tutaj, nawet za tymi uświęconymi murami przeczuwała, że dziecko nie będzie bezpieczne. By je ukryć, przebrała w strój dziewczynki i przeprowadziła do klasztoru Annalena. Po śmierci Lorenza il Popolaniego Katarzyna poczuła się bezpieczna od dalszych prześladowań i powróciła z dziewięcioletnim Giovannim do Castello. Młody Giovanni stał się jej jedynym przyjacielem. Według jej słów był on „pełen zapału do broni i do koni“. Katarzyna cierpiała bardzo z powodu chorej stopy z czasu pobytu we więzieniu. Aby poddać się codziennej opiece lekarskiej, wyprowadziła się do domu na Via Lagra we Florencji, oddalonego o dwa domy za pałacem Medyceuszy, który odziedziczyła po mężu Giovannim. Niestety, wszystkie wysiłki lekarzy okazały się daremne. Katarzyna, bohaterka z Forli, zmarła ósmego maja 1509 roku. Zgodnie z jej życzeniem, pochowana została w ulubionym przez siebie klasztorze Murate. Jej grobowiec uległ zniszczeniu w dziewiętnastym wieku w czasie przebudowy klasztoru na więzienie państwowe. Będąc na łożu śmierci, powierzyła ulubionego syna Giovanniego opiece wielce czcigodnemu Jacopo Salviatiemu, krewnemu ze starej linii Medyceuszy, którego matka Lukrecja była córką Lorenza il Magnifica.
- Катерина Сфорца, графиня Форли, побочная дочь Галеаццо Мария Сфорца, одна из последних представительниц знаменитой династии. Одна из самых знаменитых женщин итальянского Возрождения, по прозвищу «Тигрица Романьи».
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
