| dbpprop:abstract
|
- In metaphysics, the different kinds or ways of being are called categories of being or simply categories. According to the Aristotelian tradition, a being is anything that can be said to be in the various senses of this word. Hence, to investigate the categories of being is to determine the most fundamental senses in which things can be said to be. A category, more precisely, is any of the broadest classes of things - 'thing' here meaning anything whatever that can be discussed and cannot be reduced to any other class. An exhaustive account of the categories that humans need be concerned with continues to be hoped for. Some have desired ontological category schemes that were more than exhaustive, by virtue of admitting nonexistent or even logically impossible objects. The category schemes of Alexius Meinong are a case in point. A distinction between such categories, in making the categories or applying them, is called an ontological distinction. An exhaustive scheme makes many distinctions.
- Unter Kategorien (griech. kategoria u. a. Anklage, später Eigenschaft, Aussage oder Prädikat) versteht man in der Logik Grundbegriffe, innerhalb der Ontologie und Metaphysik Grundmerkmale des Seienden. Da das Verb kategorein ins Lateinische übersetzt praedicare lautet, heißen Kategorien insbesondere im Mittelalter auch Prädikamente. Bei Kant sind Kategorien apriorische Denkformen und somit die Grundvoraussetzung für alle Erfahrungen.
- Kategorie (řecky κατηγορία katégoriá žaloba, obvinění, též třída; latinsky categoria hlavní výpověď) označuje ve filosofii základní pojmy, z nichž lze všechny ostatní pojmy odvodit, anebo pod něž je lze aspoň zařadit.
- Kategoria (entiteettiluokka, perusluokka) tarkoittaa filosofiassa yleisimpiä todellisuuden olemuksia tai yleisimpiä käsitteitä, peruskäsitteitä. Filosofeilla on ollut hyvin erilaisia näkemyksiä siitä, mitä kategorioita on olemassa. Olevan kategorioina on pidetty esimerkiksi fyysisiä kappaleita, mieliä, ominaisuuksia, relaatioita, aikaa ja avaruutta sekä tapahtumia.
- Een categorie of predicaatstype is in de filosofie en de logica een begrip dat verwijst naar de meest algemene kenmerken van het predicaat, de eigenschap van iets. Het woord "categorie" komt uit het Grieks en betekende aanvankelijk "beschuldiging"; men bedoelde daarmee datgene wat over iets of iemand gezegd kan worden. Categorieën zijn altijd indelingen naar de meest algemene kenmerken van predicaten, maar men kan op meerdere manieren naar predicaten kijken. Als men predicaten opvat als dingen die verwijzen naar de werkelijkheid, dan noemt men deze categorieën metafysische categorieën of predikamenten; is men daarentegen geïnteresseerd in de logica of inhoud van het begrippenkader (of in de epistemologie of in de bestudering daarvan zoals bij Kant), dan heeft men het over logische categorieën.
- Kategoria (z gr. kategorein - orzekać) - podstawowy zbiór przedmiotów; element wyczerpującego podziału wszystkich bytów na najbardziej ogólne gatunki i rodzaje. Termin został utworzony przez Arystotelesa, który wyróżnił dziesięć kategorii: kategorię substancji i dziewięć kategorii przypadłościowych. Podział tego dokonał na drodze rozróżnienia między podmiotem zdania (którymi jest substancja) a jego orzeczeniem (którymi są kategorie przypadłościowe) i analizy orzeczeń greckich, która doprowadziła do powstania listy kategorii przypadłościowych. Współcześnie Arystotlesowskiego podziału kategorii nie uznaje się przeważnie ani za wyczerpujący i spójny, ani za zgodny z naturą języka, dał on jednak podstawy do dalszych analiz pojęcia kategorii. Arystoteles wyróżnił następujące kategorie: Substancja (substancja konkretna, "coś") - np. ta oto książka Kategorie przypadłościowe: ilość - np. mały jakość - np. czerwony stosunek (relacja) - np. jest mniejszy miejsce - np. Mandżurii czas - np. wczoraj położenie - np. stoi posiadanie - np. jest ubrany działanie - np. chodzi doznawanie - np. jest mu zimno Spośród poglądów poarystotelesowskich szczególne znaczenie mają poglądy Immanuela Kanta i badania logików i filozofów polskich XX wieku. Kant w sporze, czy kategorie istnieją poza umysłem (jak głosił Arystoteles) czy w umyśle zajął drugie stanowisko - głosił, że kategorie istnieją tylko w umyśle i są sposobami, w jaki porządkuje on doświadczenie, sprowadzając tym samym analizę pojęcia kategorii do analizy struktury myślenia. Poza sporami o transcendentność kategorii, znaczenie miał spór o ich liczbę - spośród różnych kategorii przedmiotów niektórzy filozofowie próbowali sprowadzać jedne do drugich - szczególnie jaskrawym przypadkiem jest tu reizm Tadeusza Kotarbińskiego, który wyróżniał tylko jedną kategorię przedmiotów, którą była kategoria rzeczy. Innym istotnym zagadnieniem była relacja Boga do pojęcia kategorii - czy jest on substancją, czy stanowi samodzielną kategorię, czy też może przekracza kategorie. Logicy polscy podjęli pogłębione analizy arystotelesowskiej koncepcji kategorii, tworząc gramatykę kategorialną.
- Категория — специальное, априорное понятие, используемое при построении теорий.
- Kategorier (från grekiska kategoria, "anklagelse", senare "egenskap") är inom filosofin ett ontologiskt begrepp som betecknar de mest fundamentala sorterna under vilka alla entiteter (allt varande) klassifieras. Olika filosofer har genom tiderna kommit med olika förslag om under vilka grundläggande kategorier allt varande kan placeras. En teori om detta kallas för en kategorilära. De mest välkända kategorilärorna formulerades av Aristoteles och Immanuel Kant. Hos Aristoteles används kategorierna både semantiskt, för att beteckna de mest grundläggande predikaten, och ontologiskt, för att beteckna de mest grundläggande formerna av vara. Aristoteles anger som högst tio kategorier. Hos Kant har begreppet kategori en något annorlunda mening, vilket hör samman med hans kunskapsteori och metafysik. För Kant betecknar kategorierna "förståndsformer", det vill säga former med vilka vi uppfattar och gör världen begriplig. Dessa säger emellertid inte nödvändigtvis någonting om hur världen egentligen är beskaffad. Ett modernt exempel på en kategorilära är den som formulerades av Nicolai Hartmann (1882-1950). Utmärkande för hans lära är att han inkluderar kunskapsteori som en självständig kategori.
- Kategori, felsefi anlamda genel olarak öznitelik ya da bir nesneye yüklenen nitelik olarak anlaşılır. Bir konunun anlam ve sınırlarını, içerik ve biçiminin çerçevesini belirlerler. Kategoriler, koşulu kendilerinde mevcut olan genel niteliklerdir bu anlamda ve dolaysıyla koşulsuzdurlar. Kategorik denildiğinde belirtilen anlam, bu bağlamda, koşulsuzluktur. Bu genel anlamın ötesinde felsefe tarihi boyunca kategori kavramı içerik olarak kullanıldığı felsefi dizgeye göre anlam kazanan bir içeriğe sahiptir. Bir anlamda kategori fikrinin oluşturcusu Aristoteles'tir. On çeşit kategori belirlemiş ve bir konu hakkında bu on kategoriye göre bir şey söylenebileceğini belirtmiştir: Töz, nicelik, nitelik, yer, zaman, durum, sahiplik, etki, edilgi, bağıntı Aristotales'in ortaya koyduğu kategorilerdir. Böylece kategori, felsefede bir şey söyleyebilmenin koşullarını belirleyen kavramlar olarak görünmektedir. Buna paralel ancak farklı bir içeriğe sahip olarak Kant'da bir başka kategori anlayışı mevcuttur. Kant, deneyimlerimizin önsel koşulu olan mutlak zihinsel kavramları adlandırmak üzere kategori kavramını kullanır. Buna göre, zihin, duyumlardan gelen verileri toplayıp değerlendirmek ve birleştirip sonuçlara varmak üzere oniki ayrı kategori mevcuttur. Bu oniki kategori temelde dört ana kategoriye bağlıdır. Bu dört ana kategori, nitelik, nicelik, bağıntı ve modalite`dir. Kant ile Aristotales arasındaki kategori anlayışındaki farklılık, Kant'ta kategoriler yalnızca düşüncenin özellikleri olmasına rağmen, Aristitales'te hem düşüncenin hem de varlığın özelliklerini göstermesidir.
- 在哲学中，范畴（希腊文为κατηγορια）概念被用于对所有存在的最广义的分类。比如说时间，空间，数量，质量，关系等都是范畴。在分类学中，范畴是最高层次的类的统称。它既不同于学术界对于学问按照学科的分门别类，又有别于百科全书式的以自然和人类为中心的对知识的分类，范畴论是着眼于存在的本质区别的哲学分类系统，因而范畴论属于形而上学的本体论分支。
|
| rdfs:comment
|
- In metaphysics, the different kinds or ways of being are called categories of being or simply categories. According to the Aristotelian tradition, a being is anything that can be said to be in the various senses of this word. Hence, to investigate the categories of being is to determine the most fundamental senses in which things can be said to be.
- Unter Kategorien (griech. kategoria u. a. Anklage, später Eigenschaft, Aussage oder Prädikat) versteht man in der Logik Grundbegriffe, innerhalb der Ontologie und Metaphysik Grundmerkmale des Seienden. Da das Verb kategorein ins Lateinische übersetzt praedicare lautet, heißen Kategorien insbesondere im Mittelalter auch Prädikamente. Bei Kant sind Kategorien apriorische Denkformen und somit die Grundvoraussetzung für alle Erfahrungen.
- Kategorie (řecky κατηγορία katégoriá žaloba, obvinění, též třída; latinsky categoria hlavní výpověď) označuje ve filosofii základní pojmy, z nichž lze všechny ostatní pojmy odvodit, anebo pod něž je lze aspoň zařadit.
- Kategoria (entiteettiluokka, perusluokka) tarkoittaa filosofiassa yleisimpiä todellisuuden olemuksia tai yleisimpiä käsitteitä, peruskäsitteitä. Filosofeilla on ollut hyvin erilaisia näkemyksiä siitä, mitä kategorioita on olemassa. Olevan kategorioina on pidetty esimerkiksi fyysisiä kappaleita, mieliä, ominaisuuksia, relaatioita, aikaa ja avaruutta sekä tapahtumia.
- Een categorie of predicaatstype is in de filosofie en de logica een begrip dat verwijst naar de meest algemene kenmerken van het predicaat, de eigenschap van iets. Het woord "categorie" komt uit het Grieks en betekende aanvankelijk "beschuldiging"; men bedoelde daarmee datgene wat over iets of iemand gezegd kan worden. Categorieën zijn altijd indelingen naar de meest algemene kenmerken van predicaten, maar men kan op meerdere manieren naar predicaten kijken.
- Kategoria (z gr. kategorein - orzekać) - podstawowy zbiór przedmiotów; element wyczerpującego podziału wszystkich bytów na najbardziej ogólne gatunki i rodzaje. Termin został utworzony przez Arystotelesa, który wyróżnił dziesięć kategorii: kategorię substancji i dziewięć kategorii przypadłościowych.
- Категория — специальное, априорное понятие, используемое при построении теорий.
- Kategorier (från grekiska kategoria, "anklagelse", senare "egenskap") är inom filosofin ett ontologiskt begrepp som betecknar de mest fundamentala sorterna under vilka alla entiteter (allt varande) klassifieras. Olika filosofer har genom tiderna kommit med olika förslag om under vilka grundläggande kategorier allt varande kan placeras. En teori om detta kallas för en kategorilära. De mest välkända kategorilärorna formulerades av Aristoteles och Immanuel Kant.
- Kategori, felsefi anlamda genel olarak öznitelik ya da bir nesneye yüklenen nitelik olarak anlaşılır. Bir konunun anlam ve sınırlarını, içerik ve biçiminin çerçevesini belirlerler. Kategoriler, koşulu kendilerinde mevcut olan genel niteliklerdir bu anlamda ve dolaysıyla koşulsuzdurlar. Kategorik denildiğinde belirtilen anlam, bu bağlamda, koşulsuzluktur.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
