| dbpprop:abstract
|
- Carneades was a radical skeptic born in Cyrene and the first of the philosophers to pronounce the failure of metaphysicians who endeavored to discover rational meanings in religious beliefs. By the time of 159 BC he had started to refute all previous dogmatic doctrines, especially Stoicism, and even the Epicureans whom previous skeptics had spared. As head of the Academy, he was one of three philosophers sent to Rome in 155 BC where his lectures on the uncertainty of justice caused consternation among the leading politicians. He left no writings and many of his opinions are known only via his successor Clitomachus. He seems to have doubted the ability, not just of the senses but of reason too, in acquiring truth. His skepticism was, however, moderated by the belief that we can, nevertheless, ascertain probabilities of truth, to enable us to live and act correctly.
- Karneades (altgriechisch Καρνεάδης, latinisiert Carneades; * um 214/213 v. Chr. in Kyrene, † um 129/128 v. Chr. in Athen) war ein griechischer Philosoph. Er war Leiter der Platonischen Akademie und gehörte zu der mit Arkesilaos beginnenden Richtung, die als „Jüngere“ oder (weniger passend) als „Mittlere“ Akademie bezeichnet wird. Mitunter wird auch zwischen einer mit Arkesilaos beginnenden „Mittleren“ und einer mit Karneades beginnenden „Neuen“ Akademie unterschieden. Das ist aber kaum sinnvoll, denn Karneades hat keinen Kurswechsel eingeleitet, sondern die von Arkesilaos eingeschlagene Richtung beibehalten.
- Carnèades (Karneádes, Καρνεάδης) fill d'Epícom o Filòcom fou un filòsof grec nascut a Cirene al voltant de l'any 213 aC al nord d'Àfrica. Va anar de jove a Atenes i va estudiar amb els estoics. Fou representant de l'escepticisme moderat i successor d'Arcesilau de Pitana al front de l'Acadèmia iniciant l'anomenada Acadèmia platònica nova aproximadament a partir de l'any 162 aC, donant-li una nova orientació, coneguda com a probabilisme, que matisava l'escepticisme de Arcesilau de Pitana, l'escolarca més influent de l'Acadèmia mitja. Fou adversari de tot dogmatisme. Va ser molt coneguda i lloada la seva gran eloqüència però, igual que Sòcrates i Arcesilau, no va deixar escrits i la seva doctrina només es coneix a través dels seus deixebles. La seva orientació filosòfica es va forjar en pugna contra els epicuris i, especialment, contra l'estoïcisme de Crisip de Soli, fins al punt que, com conta Diògenes Laerci, Carnèades va dir que «Si no hi hagués hi Crisip, no hi hauria Carnèades». Afirmava que el saber segur és impossible i que cap afirmació és indubtable. Com a exemple d'això es diu que, cap a l'any 155 o 156 aC, en ocasió d'acudir en ambaixada a Roma, va argumentar un dia amb gran eloqüència i convenciment a favor de la justícia i, l'endemà, amb no menys eloqüència i convenciment, en contra d'ella. D'aquesta manera, volia manifestar la inseguretat dels raonaments que es basen en pressupòsits de què no es pot estar segur i caricaturitzar la lògica estoica.
- Carnéades (en griego Καρνεάδης ο Κυρηναίος) filósofo y orador de la Antigua Grecia. Nació en la colonia griega de Cirene, convirtiéndose más tarde en ciudadano de Atenas. Fue director de la Academia desde ca. 160 a. C. hasta ca. 137 a. C. Sus doctrinas filosóficas fueron difundidas por su discípulo Clitómaco, dado que él no las publicó. Carnéades era contrario a todo dogmatismo, sosteniendo tanto la imposibilidad de la certeza total como de la incertidumbre completa, así como la de llegar al conocimiento de la divinidad. Formó parte de una embajada ateniense a Roma en el año 155 a. C. con el propósito de intentar aminonar la multa de quinientos talentos, impuesta por los romanos a los atenienses en castigo por la destrucción y saqueo de la ciudad de Oropo. Se cuenta que, gracias a su habilidad como orador consiguió la reducción de la multa, circunstancia por la cual Filóstrato lo incluye en el Libro I de su obra «Vidas de los Sofistas» como ejemplo de este tipo de filósofos.
- Karneades oli antiikin kreikkalainen Platonin Akatemiaan kuulunut filosofi. Hän oli kotoisin Kyrenestä. Karneades oli merkittävin Arkesilaoksen seuraajista. Hän oli radikaali skeptikko ja ensimmäinen filosofeista, joka totesi metafyysikkojen epäonnistuneen täysin uskonnollisten uskomusten rationaalisessa selittämisessä. Viimeistään vuodesta 159 eaa. lähtien hän pyrki järjestelmällisesti osoittamaan vääriksi kaikki aikaisemmat dogmaattiset oppilauseet, erityisesti stoalaisten opit, sekä jopa epikurolaisten opit, jotka olivat säästyneet aiemmilta skeptikkojen hyökkäyksiltä. Erityisesti hän vastusti stoalaisen Khrysippoksen ajatuksia ja teoksia. Diogenes Laertioksen mukaan hän kehitti tätä kuvaavan sanonnan: Jos ei olisi ollut Khrysipposta, ei olisi ollut minua. Karneades ei jättänyt jälkeensä teoksia. Hänen nimiinsä laitetut teokset ovat kirjoittaneet hänen oppilaansa.
- Carnéade, en grec ancien Καρνεάδης / Karneádês fut le plus grand philosophe de la Nouvelle Académie, probabiliste. Il fut le dixième scolarque de l'Académie en 186 av. J. -C.
- Karneadész, Carneades (Küréné, ma Cirene, Kr. e. 214 körül – Athén, Kr. e. 129 körül) Görög filozófus Az athéni Új (vagy Harmadik) Akadémia megalapítója és vezetője. Egy filozófus-küldöttség élén Rómában is járt, Kr. e. 155-ben. Kr. e. 137-ben vagy 136. ban lemondott az akadémia vezetéséről. Tanításait soha nem foglalta írásba. Elméleteinek főképp tanítványai révén gyakorolt hatása rendkívül jelentős az ókori irodalomban, ami többek közt Cicero műveiben is lemérhető, hisz a római szónok részben az ő példájából indult ki a kétoldalú bizonyítás módszerének alkalmazásában. Karneadész a sztoikus elmélettel vitázva elsőként tanulmányozta a valószínűség elméletét úgy, mint a tudás lehetőségének kérdését. Szerinte az igazságnak nincs kritériuma, a gyakorlati cselekvésnek a valószínűséggel kell összhangban lennie.
- Originario del nord dell'Africa e figura considerata minore fra i filosofi del suo tempo, è ricordato tuttavia come oratore appassionato (si dice dimenticasse di cibarsi per preparare i suoi lunghi discorsi tenuti in pubbliche piazze) e sottile dialettico. Nel 155 a.C. Carneade fece parte, con Critolao e Diogene di Babilonia, della celebre ambasceria inviata a Roma dagli Ateniesi multati per aver saccheggiato Oropo; qui riscosse successo argomentando, in due giorni successivi, a favore e contro l'esistenza di una legge naturale universalmente valida. Le sue argomentazioni scettiche sulla giustizia scandalizzarono e sconvolsero gli ambienti della cultura conservatrice di Roma: egli affermava che se i Romani avessero voluto essere giusti avrebbero dovuto restituire i loro possessi agli altri e andarsene, ma in tal caso sarebbero stati stolti. In questo modo arrivò alla conclusione che saggezza e giustizia non andassero d'accordo. Fu uno scettico radicale e il primo filosofo a sostenere il fallimento dei metafisici che volevano scoprire un significato razionale nelle credenze religiose. Criticò lo stoicismo ad Atene e fu scolarca dell'Accademia platonica.
- カルネアデス（希：Καρνεάδης, ラテン文字転記：CarneadesまたはKarneades, 紀元前214年 - 紀元前129年）は、古代ギリシアの哲学者。カルネアデスの板という問題を出したことで有名である。 彼はクーリナで生まれ、アテナイのアカデメイアで哲学を学んだ。そしてアカデメイアの学頭となり、急進的な懐疑主義（蓋然主義者ともいわれる）の立場からストア学派を攻撃した。著作はないが、弟子のクレイトマコスなどによって伝えられている。
- Karneades z Cyreny – filozof, jeden z wybitnych przedstawicieli sceptycyzmu, scholarcha Akademii Platońskiej od roku 156 p.n.e. aż do śmierci.
- Carnéades, dito o platônico, foi um filósofo grego nascido em Cirene no ano de 214 a.C.. Suas idéias filosóficas iam contra vários antigos preceitos, como o estoicismo, criando novos dogmas, com base em seus ideais céticos. Em 155 a.C. ele e mais dois filósofos, Critolau, o peripatético, e Diógenes, o estóico, foram levados em missão diplomática, de Atenas a Roma, onde fizeram conferências. Em uma delas, Carneades afirmou que os deuses não existiam e que a justiça e injustiça são questão de pura conveniência. Essa declaração fez com que Catão fosse ao Senado, propondo que os três filósofos fossem mandados de volta a Atenas.
- Карнеад — греческий философ, основатель новой, или третьей, Академии. Приехал в Афины в 185/180 до н. э. Изучал диалектику. Его наставником в этой области был стоик Диоген Вавилонский. Позднее Карнеад перешел на позиции скептической Академии. Развивал крайний скепсис и отрицал знание и возможность окончательного доказательства. Как первый теоретик понятия вероятности, он различает три её степени: представления вероятны только для того, кто их придерживается; представления вероятны и не оспариваются теми, кого они касаются; представления абсолютно бесспорные. В составе знаменитого афинского посольства вместе со стоиком Диогеном Вавилонским и перипатетиком Критолаем посетил Рим в 155 году до н. э. Карнеад излагал свои философские воззрения устно, поэтому содержание его взглядов сохранилось в трудах других мыслителей — Цицерона, Евсевия. Так же популяризации скептицизма Карнеада способствовала литературная деятельность его учеников — Клитомах, Хармид, многочисленные труды которых не сохранились, однако имеются многочисленные ссылки на них.
- Karneades Yeni Akademi'nin kurucusu olan Yunanlı filozoftur. M. Ö. 214-129 yılları arasında yaşamış olan Karneades, bilginin olanaksız olduğunu ve hiçbir doğruluk ölçütü bulunmadığını dile getirirken kuşkucu bir bakış açısı benimsemiştir. Hiçbir şey bilemeyeceğimizi, her kanıtlama, kendileri kanıtlanmak durumunda olan önkabullere dayandığı için, hiçbir şeyi kanıtlayamayacağımızı öne süren filozof, Stoacı felsefeyi ve onların Tanrı' nın varoluşuyla ilgili kanıtlarını şiddetle eleştirmiştir. O, mutlak bir kuşkuculuğu benimsemenin, yargıyı tümüyle askıya almanın olanaksız olduğunu bildiği için bir olasılık kuramı geliştirmiştir. Karneades Arkesilaos gibi başlıca Stoa ile tartışır; Arkesilaos Zenon ile savaşmıştı, Karneades ise Khrysipppos ile savaşır. Karneades de başlıca eleştirmesini yine Stoalıların bu "doğruluğun kriteriumu"kavramına, kataleptik tasavvur anlayışına yönelmiştir. Ona göre, doğru ve yanlış tasavvurları birbirinden ayırt edebilecek güvenilir bir ölçü, bir belirti elimizde yok. Karneades Stoa’nın yalnız bu doğruluk anlayışını eleştirmekle kalmamış, öğretinin bütününe karşı çıkmıştır. Şüpheciliğini, Arkesilaos ile ölçüldüğünde, çok daha ilke bakımından temellendirmiş olan Karneades için güvenilecek bir doğruluk ölçüsü yoktur,çünkü bu ölçü ya duyu algılarında ya da düşünmede (akılda) aranabilir. Duyu algılarının hepsi relatiftir. Örneğin aynı kule uzaktan yuvarlak, yakından dört köşe görünür, aynı bir gemi üzerinde bulunana duruyor, kıyıda bulunana yürüyor görünür;böylece her algının karşısına, karşıtı çıkarılabilir. Düşünmenin (aklın) de güvenilir bir kaynak, bir dayanak olmadığını göstermek için, Karneades dialektik güçlükleri ele alıp Megaralıların ileri sürdükleri şaşırtıcı, bozuk sonuç çıkarmaları (sophisma,paralogisma)gösterir. Bu yüzden düşünce ile yapılan belirlemeler de algılarınkinden daha az relatif değiiler. Stoalılar:Bir önerme (axioma) ya doğrudur, ya da yanlıştır diyorlardı. Buna karşı Karneades “yalancı sofismi” ile çıkar; bu önerme hem doğru hem yanlıştır. Bir Stoalı Karneades’ e “ Sen doğru bilinemez diyorsun, ama hiç olmazsa bu ‘doğru bilinemez’ sözünün doğru ve bilinen bir şey olması gerekir” demiş. Buna karşılık Karneades, kendi önermesinin de kural dışı kalamayacağını söylemiş: yani kendi savının da mutlak doğruluğu yok, bu bakımdan ancak olasılı bir değeri var: bu da ancak sübjektif bir kanı. Burada Karneades’in olasılık öğretisiyle (probabilism) karşılaşmaktayız. Olasılık,bilinemeyen doğru’nun, bize kapalı olan doğru’nun bilgisinin yerine geçen şeydir ve pratik hayat için teorik temel budur. Bu anlayışa Karneades, tasavvurda bir sübjektif, bir de objektif yön ayırmakla varmıştır: Her tasavvur ilkin objenin bir bilgisi, bir yansısıdır; ikinci olarak sübjektif bir şeydir, süjenin bir durumudur. Objektif olarak tasavvur doğru ya da yanlış, gerçek ya da gerçek değildir; sübjektif bakımdan da az ya da çok olasıdır, yani bizde az ya da çok bir inanma yaratır, bize dışarıdaki bir objeyi az ya da çok karşılıyor görünür. Bize doğruluğu olası görünen bir tasavvuru, bu tasavvur başkalarıyla çelişik olmadıkça, kabul eder ve ona uyarız. Yalnız bu kabulümüzün sadece sanı (doxa) olduğunu da bilmeliyizdir. Bundan dolayı şüpheci bir bilgenin özel belirtileri şunlar olabilir: Zekice bir ihtiyat, her şeyi her yönünden görmeye çalışmak, bilgimizin, bilgimize güvenimizin sınırlarını açık olarak bilmek, bütün olanakları hesaba katmak. Stoa felsefesinin bütününün eleştirmeden geçiren Karneades, bu arada Stoa’nın teolojisini de ele alır. Karneades’e göre: Bir kere, her ulusta tanrı inancının olduğu tanıtlanmış değildir; her insanda var deniyorsa, buna karşı Tanrıtanımazların (atheist) bulunduğu gösterilebilir. Sonra: Stoalılar için bu dünya yetkindir, dolayısıyla akıllı ve ruhludur; bu dünyada akıllı varlıklar var, dolayısıyla dünyanın nedeni akıllıdır. Buna karşılık Karneades: Aynı kanıtlama yolu ile dünya için başka şeyler de söylenebilir;örneğin bu dünyayı kitara çalan varlıklar yaratmıştır, dolayısıyla dünya da kitara çalıyor, bu sonucu çıkarabiliriz diyor. Sonra: Yıldızlar hareket ediyor diye, bundan onların canlı ve tanrısal oldukları sonucu da çıkarılamaz, bu hareket pekala doğal bir biçimde de açıklanabilir. Karneades, bir de, Stoa’nın Tanrısal bir soluğun (pneuma) bütün evrenin gelişmesini yönettiği, ona biçim kazandırdığı düşüncesine şiddetle çatar. Evrenin gelişmesinin periodik olduğu düşüncesini de Karneades şöyle çürütüyor: Bir dönemin sonunda bütün varolanları kemirip bitiren ateşin, artık kendisinin besleyecek bir şey kalmadığı için, kendinin de sönmesi gerekir. Tanrının insanları koruyup kayırdığı, onlarla ilgilendiği düşüncesi de Stoalıların, doğru olamaz, çünkü bunu yalanlayacak bir yığın örnek gösterilebilir; sözgelimi birçok iyi insanların hali hiç de parlak değil. Deniliyor ki, kötü insanlar ama sonunda cezalarını buluyorlar; öyle de olsa, tanrıların kötü insanları hiç yaratmamaları daha doğru olmaz mıydı? Aklın insanlara tanrıların en değerli armağanı olduğu söyleniyor: ama insanlar bu değerli armağanı ne kadar kötüye kullanıyorlar ve bu armağan ne de şüpheli şey! Stoalıların pek değer verdikleri kahinliği (mantike) de Karneades pek yersiz bulur:kahinlik ne ile ilgili? Duyuların objeleri ile mi? Burada duyu organlarına inanırız. Bilimin objeleri ile mi? Burada da uzmanlara –fizikçilere, hekimlere, tarihçilere –danışırız;güneşin yerden ne kadar büyük olduğunu, bir geometrik şeklin niteliklerinin ne olduğunu, her halde, kahinden sormayız; ödevlerimizin ne olduğunu da filozoftan öğreniriz. Geriye sadece rastlantılı olanı bilmek kalıyor kahine, ama rastlantılı olanı, yani bir nedeni olmayan şeyi kahin nasıl bilebilir? Stoalıların astroloji’ye inanmalarını da Karneades şöyle eleştirir: Bu inanç doğru olsaydı, aynı yıldız altında doğanların alınyazılarının bir olması, tersine olarak da, alınyazıları bir olanların (örneğin aynı savaşta ölenlerin) aynı yıldız altında doğmuş olmaları gerekirdi; oysa bu böyle değil. Karneades ruhun davranışlarında özgür olabildiği, dış nedenlere bağlı olmadığı düşüncesindedir. Stoalıların dediği gibi her şey kader tarafından belirlenmiş olsaydı, hiçbir şey elimizde olmazdı; bir takım şeyler elimizde olduğuna göre, her şey kader tarafından belirlenmiş değildir.
- Карнеад із Кірени — давньогрецький філософ, засновник нової, третьої, Академії.
|
| rdfs:comment
|
- Carneades was a radical skeptic born in Cyrene and the first of the philosophers to pronounce the failure of metaphysicians who endeavored to discover rational meanings in religious beliefs. By the time of 159 BC he had started to refute all previous dogmatic doctrines, especially Stoicism, and even the Epicureans whom previous skeptics had spared.
- Karneades (altgriechisch Καρνεάδης, latinisiert Carneades; * um 214/213 v. Chr. in Kyrene, † um 129/128 v. Chr. in Athen) war ein griechischer Philosoph. Er war Leiter der Platonischen Akademie und gehörte zu der mit Arkesilaos beginnenden Richtung, die als „Jüngere“ oder (weniger passend) als „Mittlere“ Akademie bezeichnet wird.
- Carnèades (Karneádes, Καρνεάδης) fill d'Epícom o Filòcom fou un filòsof grec nascut a Cirene al voltant de l'any 213 aC al nord d'Àfrica. Va anar de jove a Atenes i va estudiar amb els estoics.
- Carnéades (en griego Καρνεάδης ο Κυρηναίος) filósofo y orador de la Antigua Grecia. Nació en la colonia griega de Cirene, convirtiéndose más tarde en ciudadano de Atenas. Fue director de la Academia desde ca. 160 a. C. hasta ca. 137 a. C. Sus doctrinas filosóficas fueron difundidas por su discípulo Clitómaco, dado que él no las publicó.
- Karneades oli antiikin kreikkalainen Platonin Akatemiaan kuulunut filosofi. Hän oli kotoisin Kyrenestä. Karneades oli merkittävin Arkesilaoksen seuraajista. Hän oli radikaali skeptikko ja ensimmäinen filosofeista, joka totesi metafyysikkojen epäonnistuneen täysin uskonnollisten uskomusten rationaalisessa selittämisessä. Viimeistään vuodesta 159 eaa.
- Carnéade, en grec ancien Καρνεάδης / Karneádês fut le plus grand philosophe de la Nouvelle Académie, probabiliste. Il fut le dixième scolarque de l'Académie en 186 av. J. -C.
- Karneadész, Carneades (Küréné, ma Cirene, Kr. e. 214 körül – Athén, Kr. e. 129 körül) Görög filozófus Az athéni Új (vagy Harmadik) Akadémia megalapítója és vezetője. Egy filozófus-küldöttség élén Rómában is járt, Kr. e. 155-ben. Kr. e. 137-ben vagy 136. ban lemondott az akadémia vezetéséről. Tanításait soha nem foglalta írásba.
- Originario del nord dell'Africa e figura considerata minore fra i filosofi del suo tempo, è ricordato tuttavia come oratore appassionato (si dice dimenticasse di cibarsi per preparare i suoi lunghi discorsi tenuti in pubbliche piazze) e sottile dialettico. Nel 155 a.C.
- Karneades z Cyreny – filozof, jeden z wybitnych przedstawicieli sceptycyzmu, scholarcha Akademii Platońskiej od roku 156 p.n.e. aż do śmierci.
- Carnéades, dito o platônico, foi um filósofo grego nascido em Cirene no ano de 214 a.C.. Suas idéias filosóficas iam contra vários antigos preceitos, como o estoicismo, criando novos dogmas, com base em seus ideais céticos. Em 155 a.C. ele e mais dois filósofos, Critolau, o peripatético, e Diógenes, o estóico, foram levados em missão diplomática, de Atenas a Roma, onde fizeram conferências.
- Карнеад — греческий философ, основатель новой, или третьей, Академии. Приехал в Афины в 185/180 до н. э. Изучал диалектику. Его наставником в этой области был стоик Диоген Вавилонский. Позднее Карнеад перешел на позиции скептической Академии.
- Karneades Yeni Akademi'nin kurucusu olan Yunanlı filozoftur. M. Ö. 214-129 yılları arasında yaşamış olan Karneades, bilginin olanaksız olduğunu ve hiçbir doğruluk ölçütü bulunmadığını dile getirirken kuşkucu bir bakış açısı benimsemiştir.
- Карнеад із Кірени — давньогрецький філософ, засновник нової, третьої, Академії.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
