| dbpprop:abstract
|
- The Byzantine Empire or Eastern Roman Empire, known to its inhabitants as the Roman Empire, the Empire of the Romans, was the continuation of the Roman Empire during the Middle Ages, centered on the capital of Constantinople, and ruled by Emperors in direct succession to the ancient Roman Emperors. The Empire preserved Romano-Hellenistic traditions, but due to the increasing predominance of the Greek language, it became known to most of its western and northern contemporaries usually as the Empire of the Greeks. In the Islamic world it was known primarily as روم . The term "Byzantine Empire" was popularized by historians during the 16th–19th centuries. The Eastern Roman Empire's evolution from the ancient Roman Empire is sometimes dated from Emperor Constantine I's transfer of the capital from Nicomedia to Byzantium on the Bosphorus, which became Constantinople. By the 7th century, increased eastern cultural influences, reforms by Emperor Heraclius, and the adoption of Greek as the official language, distinguished the later Roman character from its ancient character. During its thousand-year existence the Empire remained one of the most powerful economic, cultural, and military forces in Europe, despite setbacks and territorial losses, especially during the Roman–Persian and Byzantine–Arab Wars. After the Komnenian restoration briefly re-established dominance in the 12th century, the Empire slipped into a long decline, with the Byzantine–Ottoman Wars culminating in the Fall of Constantinople and its remaining territories to the Muslim Ottoman Turks in the 15th century.
- Das Byzantinische Reich (griechisch Βυζαντινή Αυτοκρατορία, offiziell Βασιλεία τῶν Ῥωμαίων), verkürzt auch nur Byzanz (griechisch Βυζάντιο) oder, aufgrund der historischen Herkunft, das Oströmische Reich, war ein Kaiserreich im östlichen Mittelmeerraum. Es entstand in der Spätantike aus der östlichen Hälfte des Römischen Reiches und endete mit der Eroberung von Konstantinopel durch die Osmanen im Jahre 1453. Das Reich erstreckte sich anfangs bis zur arabischen Halbinsel und nach Nordafrika, war aber seit der Mitte des 7. Jahrhunderts auf Kleinasien und Südosteuropa beschränkt und wurde von der Hauptstadt Konstantinopel aus regiert. Die Bezeichnung als Byzantinisches Reich ist in der modernen Forschung üblich, war aber unter Zeitgenossen nicht verbreitet, die nicht von „Byzantinern“, sondern von „Römern bzw. Rhomäern“ oder „Griechen“ sprachen.
- Imperi Bizantí o Imperi Romà d'Orient són els noms convencionals utilitzats per descriure l'imperi Romà durant l'edat mitjana, centrat a la seva capital de Constantinoble. Els seus habitants i les nacions veïnes s'hi referien simplement com a Imperi Romà (en grec Βασιλεία Ῥωμαίων, Basileía Rhōmaíōn), Imperi dels Romans o Romania Ῥωμανία, Rhōmanía). Els seus emperadors continuaren la successió ininterrompuda dels emperadors romans, preservant les tradicions legals i culturals grecoromanes. Al món islàmic era conegut principalment com a روم. A causa del domini lingüístic, cultural i demogràfic del grec medieval, gran part dels seus contemporanis de l'Europa occidental el coneixien com a Imperium Graecorum, o Imperi dels Grecs (vegeu també la secció d'etimologia). L'evolució de l'imperi Romà d'Orient a partir de l'antic imperi Romà pot ser vist com un procés que començà quan l'Emperador Constantí I transferí la capital de Nicomèdia, a Anatòlia, a la ciutat de Bizanci, que fou rebatejada Nova Roma o Constantinoble, al Bòsfor. Al segle VII, sota el regnat de l'emperador Heracli, les reformes del qual canviaren la naturalesa de l'exèrcit de l'imperi i reconegueren el grec com la llengua oficial, l'imperi ja havia agafat un caràcter diferent. Durant la seva existència mil·lenària, l'imperi sofrí nombroses desfetes i pèrdues de territori, especialment durant les guerres romanoperses i les guerres arabobizantines. Tot i que la seva influència a l'Àfrica del Nord i l'Orient Pròxim havia entrat en declivi com a resultat d'aquests conflictes, l'imperi Bizantí continuà sent una de les forces més potents d'Europa en termes econòmics, culturals i militars. Després d'un últim ressorgiment sota la dinasta Comnè al segle XII, l'imperi caigué en un llarg declivi durant les guerres otomanobizantines, acabant amb la caiguda de Constantinoble al segle XV. L'imperi, un bastió del cristianisme i un dels principals centres de comerç del món, contribuí a protegir Europa occidental del principi de l'expansió de l'islam, proporcionà una moneda estable en or a la regió mediterrània, influí en el dret, el sistema polític i els costums de gran part d'Europa i l'Orient Pròxim, i preservà gran part de les obres literàries i el coneixement científic de l'antiga Grècia, Roma i moltes altres cultures.
- Portál – Hlavní článek – Kategorie Byzantská říše je označení, jehož se zhruba od 19. století užívá pro Východořímskou říši, která si po roce 476 udržela jako jediný státní útvar státoprávní kontinuitu s Římskou říší. Hlavním městem říše byla Konstantinopol založená roku 330 císařem Konstantinem Velikým jako Nový Řím. Vznik říše je datován do období po smrti císaře Theodosia roku 395, kdy byla římská říše de facto rozdělena na západní a východní část (hlavní město Konstantinopol). Definitivně však lze mluvit o samostatné říši až po roce 476, kdy byl sesazen poslední západořímský císař Romulus Augustulus. Obyvatelé byzantské říše se považovali ze státoprávního hlediska za Římany a svoji říši za římskou. Stejně tak chápali své císaře jako pokračovatele římských císařů. V islámském světě byla říše nazývána Rúm (روم). Úředním jazykem zde byla od 6. století řečtina, státním náboženstvím od roku 380 křesťanství. Největšího rozmachu dosáhla říše za Justiniána I. , poté následkem expanze islámu a příchodu Slovanů nastal hospodářský i mocenský úpadek. Po ikonoklastickém hnutí a špatné vnitropolitické situaci došlo k opětovné expanzi a k znovuzískání velmocenské pozice, a to zejména za vlády Basilea II. Vlivem kulturních rozdílů se posléze během Velkého schisma byzantská pravoslavná církev rozešla s církví katolickou. Po ztrátě Malé Asie (zhurba 1071 až 1081) a po uskutečnění čtvrté křížové výpravy, která dobyla a vyplenila Konstantinopol, nepřestala již byzantská moc pomalu upadat. Definitivně říše zanikla dobytím Konstantinopole osmanskými Turky roku 1453, ale některé její části si ještě po nějakou dobu udržely svoji samostatnost.
- Imperio bizantino es el término historiográfico utilizado desde el siglo XVIII para referirse al Imperio Romano de Oriente en la Edad Media. La capital de este imperio cristiano se encontraba en Constantinopla, de cuyo nombre antiguo, Bizancio, fue creado el término Imperio bizantino por la erudición ilustrada. En tanto que continuación de la parte oriental del Imperio Romano, su transformación en una entidad cultural diferente de Occidente puede verse como un proceso que se inició cuando el Emperador Constantino trasladó la capital a la antigua Bizancio (que entonces rebautizó como Nueva Roma, y más tarde se denominaría Constantinopla); continuó con la escisión definitiva del Imperio en dos partes tras la muerte de Teodosio I, en 395, y la posterior desaparición, en 476, del Imperio Romano de Occidente; y alcanzó su culminación durante el siglo VII, bajo el emperador Heraclio I, con cuyas reformas (sobre todo, la reorganización del Ejército y la adopción del griego como lengua oficial), el Imperio adquirió un carácter marcadamente diferente al viejo Imperio Romano. A lo largo de su dilatada historia, el Imperio bizantino sufrió numerosos reveses y pérdidas de territorio, pese a lo cual continuó siendo una importante potencia militar y económica en Europa, Oriente Próximo y el Mediterráneo oriental durante la mayor parte de la Edad Media. Tras una última recuperación de su pasado poder durante la época de la dinastía Comneno, en el siglo XII, el Imperio comenzó una prolongada decadencia que culminó con la toma de Constantinopla y la conquista del resto de los territorios bajo dominio bizantino por los turcos, en el siglo XV. Durante su milenio de existencia, el Imperio fue un bastión del cristianismo, y contribuyó a defender Europa Occidental de la expansión del Islam. Fue uno de los principales centros comerciales del mundo, estableciendo una moneda de oro estable que circuló por toda el área mediterránea. Influyó de modo determinante en las leyes, los sistemas políticos y las costumbres de gran parte de Europa y de Oriente Medio, y gracias a él se conservaron y transmitieron muchas de las obras literarias y científicas del mundo clásico y de otras culturas.
- Bysantin valtakunta tai Itä-Rooma oli Rooman valtakunnan itäosa, joka säilyi länsiosan romahdettua 400-luvulla. Nimi Bysantin valtakunta, joka on johdettu valtakunnan pääkaupungin Konstantinopolin aiemmasta nimestä Byzantion, on keksitty renessanssin aikana. Nimeä käytettiin Länsi-Euroopassa lähinnä sen vuoksi, että haluttiin korostaa säilyneen Rooman itäosan uskonnon, kulttuurin ja yhteiskunnan "kreikkalaisuutta" ja vähittäistä erkanemista myöhäisantiikkisesta Roomasta. Valtakunnan asukkaat itse kuitenkin näkivät itsensä roomalaisina loppuun saakka. Latina säilyi valtakunnan hallintokielenä aina 600-luvulle asti, jolloin sen syrjäytti enemmistön puhuma kreikan kieli. Alkujaan Bysantin valtakuntaan kuuluivat kaikki Välimeren itäosan rannikot. 600-luvulla se menetti suuren osan alueistaan arabeille, minkä jälkeen se käsitti vain Anatolian ja osan Balkania. Valtakunta koki nousu- ja laskukausia, mutta pysyi Välimeren alueen suurvaltana 1100-luvulle asti. Valtakunta katosi lopullisesti turkkilaisten valloittaessa sen pääkaupungin Konstantinopolin vuonna 1453. Bysantin kulttuuriperintö ja ortodoksinen uskonto vaikuttavat kuitenkin yhä — Kreikan ohella varsinkin Venäjällä, joka 1500-luvulta lähtien on usein mieltänyt itsensä Bysantin perilliseksi.
- L'Empire byzantin ou Empire romain d'Orient (en grec Βασιλεία Ῥωμαίων / Basileía Rhômaíôn), est le nom donné depuis le XVII siècle à la moitié orientale de l'Empire romain. Dès la fin du III siècle, une séparation est faite et il est définitivement partagé en deux parties en l'an 395, à la mort de Théodose I. L'Empire romain d'Occident disparaît en 476 et l'Empire byzantin dure jusqu'en 1453, date de la chute de Constantinople suite aux attaques ottomanes. Le mot « byzantin » vient de Byzance, l'ancien nom de la capitale impériale Constantinople. D'origine occidentale, ce terme exonyme n'est utilisé que depuis 1557, quand il fut été créé par Hieronymus Wolf pour faire une distinction entre l'histoire de l'Empire romain dans l'Antiquité et celle de l'Empire romain d'Orient qui, depuis lors, est considérée comme une histoire grecque médiévale. Majoritairement hellénophones, les habitants de ce pays, que nous appelons les « Byzantins », appellent leur état par l'endonyme « Empire des Romains » (Basileía Rhômaíôn). Si leur religion, leur langue de communication, et leur culture sont essentiellement grecques plutôt que romaines, eux se voient néanmoins comme des Romains (en grec Rhomaioi), rejoints en cela par les Perses, les Arabes et les Turcs qui appellent les Byzantins « Rum », alors que les Européens les appellent « Grecs » et leur Empire « Imperium Graecorum », « Græcia », ou aussi « Terra Græcorum ». Geoffroy de Villehardouin, comme d'autres auteurs occidentaux médiévaux, parle constamment de l'« Empire de Romanie » lorsqu'il mentionne cet État. Au cours de ces mille ans d'existence, un certain nombre de lois et coutumes est conservé des Romains, ainsi que certains aspects culturels ou techniques comme l'architecture. La disparition de la partie occidentale de l'Empire romain et celle des légions romaines, les menaces permanentes sur leurs frontières amènent les Byzantins à se doter d'une armée puissante, dont la tactique évolue et commence à s'élaborer de manière autonome dès le VI siècle. L'Empire byzantin est aussi un empire chrétien qui, entre autres, aura défini certains dogmes du christianisme. L'Église officielle est l'Église chrétienne universelle jusqu'au schisme de l'église romaine de 1054, ensuite cette partie de l'Église, qui conserve la théologie et le droit canon du premier millénaire prend le nom d'Église orthodoxe.
- A Bizánci vagy másnéven a Keletrómai Birodalom a Római Birodalom keleti területein létrejött, a középkor folyamán egészen 1453-ig létezett, elgörögösödő, keresztény maradványország, Konstantinápoly központtal. Területe maximális kiterjedését I. Justinianus uralkodása alatt érte el, aki nyugati hódításaival kívánta visszaállítani a régi birodalom egységét, hogy annak területe az elkövetkező időkben a bolgár, az arab és a szeldzsuk török nyomás alatt töredékére olvadjon, s végül csak magára a városra terjedjen ki. Ezer éves fennállása, illetve az ókori kulturális örökség továbbvitelével és a kereszténység terjesztésével szerzett érdemei kiemelik a történelmi országok sorai közül.
- Impero bizantino è il nome con il quale gli studiosi moderni definiscono l'Impero romano d'Oriente, separatosi dalla parte occidentale dopo la morte di Teodosio I nel 395. Non c'è accordo fra gli storici sulla data in cui si dovrebbe cessare di utilizzare il termine "romano" per sostituirlo con il termine "bizantino". Le diverse impostazioni storiografiche condizionano anche la diversità di opinioni nella determinazione della datazione: il 476, ma anche il 395 (morte di Teodosio I), il 330 (fondazione di Costantinopoli da parte di Costantino I, mentre si cominciò a parlare di Impero d'Oriente dal 364), il 565 (morte di Giustiniano I e del sogno della Restauratio imperii). La data prevalentemente accettata dal mondo accademico dell'inizio del "periodo bizantino" è tuttavia il 610, anno dell'ascesa al trono di Eraclio I, il quale modificò notevolmente la struttura dell'Impero, proclamò il greco lingua ufficiale in sostituzione del latino e assunse inoltre il titolo imperiale di basileus, al posto di quello di augustus usato fino a quel momento. Resta comunque il fatto che per gli imperatori bizantini e per i propri sudditi il loro impero si identificò sempre con quello di Augusto e Costantino I dal momento che "romano" e "greco" fino al XVIII secolo furono sinonimi. L'impero, dopo una lunga crisi, cessò di esistere nel 1453. Nato il 17 gennaio 395 e caduto il 29 maggio 1453, quello bizantino è l'impero che è durato più a lungo nella storia, con 1058 anni da stato sovrano. Se lo si intende come parte dell'Impero romano, di cui fu unico e legittimo successore, durò dal 27 a.C. fino al 1453, portando il computo a 1480 anni.
- ファイル:Byzantine eagle. JPG 東ローマ帝国末期の国章「双頭の鷲」（画像はコンスタンティノポリス総主教庁の正門に今も掲げられているもの）。 東ローマ帝国（ひがしローマていこく、395年 - 1453年）は、 東西に分裂したローマ帝国の東方地域を継承し、オスマン帝国によって滅ぼされるまでの1000年以上にわたって存続した帝国。ビザンティン帝国、ビザンツ帝国のほか、中世ローマ帝国、ギリシア帝国、ギリシャ帝国とも呼ばれるが、これらの名称はどれも後世の人間による呼称であり、当時の政府や住民は自らの国を単にローマ帝国と称していた。首都はコンスタンティノポリス（現在のトルコ領イスタンブル）。
- - Byzantijnse Tijdlijn 667 v. Chr. De stad Byzantium wordt gesticht. ca. 509 v. Chr. - ca. 2e eeuw na Chr. De opkomst van het Romeinse Rijk. ca. 235 - 284 De "Romeinse crisis van de 3e eeuw". 292 De hervormingen van Diocletianus. 330 Constantijn de Grote verplaatst de regeringszetel naar "Nova Roma", dat Constantinopel zou gaan heten, vlak na zijn dood in 337. De stad zou meer dan een millennium de hoofdstad van het Byzantijnse Rijk blijven, met uitzondering van 1204-1261. 395 Het Romeinse Rijk wordt na de dood van Theodosius I definitief opgesplitst in een westelijk en een oostelijk deel. 502-628 Byzantijns-Perzische oorlogen. 527 Justinianus I wordt tot keizer gekroond. 7 april 529 De Codex Justinianus wordt gepubliceerd. 532–537 Justinianus I bouwt de Hagia Sophia. 533–554 Justinianus' generaals veroveren Noord-Afrika en Italië op de Vandalen en Ostrogoten. 568 De Langobardische invasie resulteert in het verlies van het grootste gedeelte van Italië. 610 Grieks wordt officieel de taal van het keizerlijke hof en de ambtelijke stukken. Overgang van Romeinse Rijk naar Byzantijnse Rijk compleet. 634–641 Arabische legers veroveren de Levant en Egypte. In de komende decennia veroveren ze Noord-Afrika en later ook nog Sicilië op de Byzantijnen. 730–787 en 813–843 Het Iconoclasme resulteert in het verlies van het overgebleven Italiaanse grondgebied, met uitzondering van kleine gebieden van de Mezzogiorno. 960–1042 Het Byzantijnse Rijk behaalt een aantal overwinningen op de Abassidische en Fatimidische Kalifaten, waarbij delen van Mesopotamië, Syrië en Palestina worden heroverd. 843–1025 De Macedonische dynastie komt aan de macht en het Keizerrijk herleeft op militair en territoriaal gebied. Byzantijnse schrijvers behouden veel van de overgebleven Oud-Griekse en Romeinse teksten. 1002–1018 Keizer Basileios II vecht herhaaldelijk tegen de Bulgaren wat uiteindelijk zal leiden tot de ondergang van het Bulgaarse Rijk. 1014 Het Bulgaarse leger wordt compleet vernietigd bij de Slag bij Kleidon en Basileios II krijgt de bijnaam Bulgarendoder. 1018 Het Bulgaarse Rijk geeft zich over en wordt geannexeerd door het Byzantijnse Rijk. De hele Balkan wordt bij het Rijk gevoegd met de Donau als nieuwe noordgrens. 1025 Met de dood van Basileios II is het hoogtepunt van Byzantijnse macht voorbij en begint het langdurige verval van het Byzantijnse Rijk. 1054 De Oosters Schisma vindt plaats. 1064-1308 Byzantijns-Seltsjoekse oorlogen. 1071 Keizer Romanos IV wordt verslagen door de Seltsjoeken bij de Slag bij Manzikert, waardoor het grootste gedeelte van Klein-Azië verloren gaat. In hetzelfde jaar worden de laatste Byzantijnse bezittingen in Italië door Normandiërs veroverd. 1081 De Komnenos-dynastie komt aan de macht door Alexios I en het Byzantijnse Rijk raakt betrokken bij de kruistochten. Welvaart en kunst bereiken nieuwe hoogten. Onderwijl vestigen de Turken zich in Anatolië. 1091 Het Byzantijnse leger verslaat de Petsjenegen in de Slag bij Levounion. 1097 Nicea wordt door Byzantijnse legers en kruisvaarders op de Turken heroverd. 1097-1176 De Byzantijnse legers heroveren de kust van Klein-Azië op de Turken en richten zich op centraal Anatolië. Het kruisvaardersvorstendom Antiochië wordt een Byzantijns protectoraat. 1122 De Byzantijnen verslaan de Petsjenegen in de Slag bij Beroia. 1167 De Byzantijnen behalen een beslissende overwinning op de Hongaren in de Slag bij Sirmium en Hongarije wordt een Byzantijnse satellietstaat. 1176 Tijdens de Slag bij Myriokephalon probeert Manuel I Konya, de hoofdstad van de Seltsjoeken, in te nemen. Manuel I moet zich echter terugtrekken nadat zijn belegeringstuig is verwoest. Dit is de laatste poging om Anatolië te heroveren. 1180 Na de dood van Manuel I raakt het rijk verder in verval. 1185 Een succesvolle opstand in Bulgarije betekent het verlies van de Balkan. 1204 Constantinopel wordt door de kruisvaarders ingenomen en dezen stichten het Latijnse Keizerrijk. 1261 Constantinopel wordt heroverd door de Patriarch van Constantinopel die wordt gesteund door de Keizer van Nicea, Michaël VIII, en het Griekse gezag wordt hersteld over een ten dode opgeschreven rijk. 1299-1453 Byzantijns-Ottomaanse oorlogen 1453 De Ottomanen veroveren Constantinopel, en met de dood van Constantijn XI komt het Byzantijnse Rijk tot een einde. } Het Oost-Romeinse of Byzantijnse Rijk of Romania (Ῥωμανία, Rhōmanía) is het Rijk (staat)rijk dat in de late oudheid en de daaropvolgende Middeleeuwen een groot deel van het oostelijke Middellandse Zeegebied besloeg, met als hoofdstad Constantinopel. Wat nu het Oost-Romeinse Rijk wordt genoemd was de overgebleven oostelijke helft van het Romeinse Rijk nadat het westelijke deel uiteindelijk ten onder ging door o.a. de Grote Volksverhuizing en interne instabiliteit tijdens de 5de eeuw. Hoewel de cultuur, de religie en de taal van het rijk overwegend Grieks waren, beschouwden de Byzantijnen zichzelf als inwoners van het Romeinse Rijk en zagen hun heersers zich niet alleen als de opvolgers van de Lijst van keizers van RomeRomeinse keizers maar zelfs als een ononderbroken continuering hiervan. Het rijk vormde lange tijd een buffer tussen West-Europa en het Arabische Rijk en Centraal AziëCentraal-Aziatische rijken als de SeltsjoekenrijkSeltsjoeken en Mongoolse RijkMongolen. Het Byzantijnse Rijk had een grote invloed op de cultuur en kennis in West-Europa. Zo werd via de Byzantijnen de kennis uit de Oudheid, voor zover bewaard gebleven, en van de Arabieren ge(her)ïntroduceerd in Europa. In de laatste eeuwen van zijn bestaan was het rijk geslonken tot een gebied in West-Anatolië en Griekenland, vooral door verliezen aan de Arabieren, SassanidenPerzische Sassaniden en Ottomaanse RijkOttomanen. Vanaf 1204, het jaar dat de kruisvaarders Constantinopel plunderden en het rijk definitief op zijn retour raakte, kwam er een grote uittocht op gang van Byzantijnse intellectuelen en kunstenaars naar het steeds welvarender Europa. Met name voor Italië betekende dit een belangrijke stimulans voor de Renaissance. In 1453 kwam er een definitief einde aan het Byzantijnse Rijk, toen Constantinopel door de Ottomaanse sultan Mehmet II werd veroverd.
- Østromerriket, Det bysantinske riket eller Bysants var den østre av de to delene Romerriket ble delt inn i som en følge av keiser Diokletians omfattende administrative reformer. I et hundreår etter Diokletians tid ble fortsatt de to delene ansett som ett keiserrike, men etter Theodosius den stores død i 395 ble splittelsen endelig. Østromerriket skulle vise seg å være mer stabilt enn den vestlige delen, og varte i nesten tusen år etter Vestromerrikets fall i 476. Justinian Is regjeringstid (som startet i 527) så en rekke ekstensive, men midlertidige, gjenerobringer av Vestromerrikets territorier. Hans etterfølgere brakte riket inn i en nedgangsperiode det bare så vidt klarte å overleve. Keiserriket så en ny storhetstid mellom slutten av 800-tallet og starten av 1000-tallet hvor mye av tapte territorier ble gjenvunnet. Senere skulle kriger og invasjoner med blant andre korsfarerne og osmanerne bringe riket til fall. Konstantinopel ble inntatt av sultan Mehmet II i 1453, og med dette ble Østromerriket oppløst.
- Cesarstwo Bizantyńskie (także Cesarstwo Bizantyjskie, Bizancjum) – termin historiograficzny używany od XIX wieku na określenie greckojęzycznego, średniowiecznego Cesarstwa Rzymskiego ze stolicą w Konstantynopolu. Używane zamiennie określenie Cesarstwo Wschodniorzymskie jest bardziej popularne w odniesieniu do okresu poprzedzającego upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego. Ze względu na dominację greckiej kultury, języka oraz ludności, Bizancjum było w wielu ówczesnych krajach Europy Zachodniej nazywane "Cesarstwem Greków", podczas gdy dla jego mieszkańców było to po prostu Cesarstwo Rzymskie, a jego cesarze kontynuowali nieprzerwaną sukcesję cesarzy rzymskich. Świat islamu znał Bizancjum pod nazwą Rûm (ar. روم, "ziemia Rzymian"). Historycy nie są zgodni co do dokładnej daty rozpoczęcia bizantyńskiego okresu historii Rzymu. Wielu uważa za pierwszego "Cesarza Bizantyńskiego" Konstantyna I (panował w latach 306 - 337), który w 324 przeniósł stolicę cesarstwa z Nikomedii do Bizancjum, zwanego odtąd Konstantynopolem lub Nova Roma ("Nowy Rzym"). Miasto Rzym przestało być stolicą już za rządów Dioklecjana (284-305). Niektórzy początków Bizancjum upatrują w okresie panowania Teodozjusza I (379 - 395), gdy chrześcijaństwo ostatecznie zajęło miejsce politeistycznej religii starożytnego Rzymu, lub w latach tuż po jego śmierci w 395, kiedy to utrwalił się polityczny podział na Wschód i Zachód. Jeszcze inni umiejscawiają początek Cesarstwa później, w 476, i łączą go z ustąpieniem ostatniego cesarza Zachodniego Cesarstwa, Romulusa Augustulusa, i pozostawieniem władzy cesarskiej jedynie w rękach władcy greckiego Wschodu. Pod uwagę brany jest również czas reorganizacji Cesarstwa za panowania Herakliusza (ok. 620), kiedy łacińskie tytuły i zwroty zostały oficjalnie zastąpione przez ich greckie odpowiedniki. W rzeczywistości przemiany te zachodziły stopniowo i w 330, gdy Konstantyn ustanawiał nową stolicę, procesy hellenizacji i postępującej chrystianizacji trwały już od dłuższego czasu. Koniec Cesarstwa utożsamiany jest generalnie z upadkiem Konstantynopola i początkiem Imperium Osmańskiego w 1453, chociaż niektórzy uczeni uważają zań datę zdobycia Konstantynopola podczas IV krucjaty w 1204 lub moment upadku greckich królestw sukcesyjnych: Mistry w 1460, Trapezuntu w 1461 i Monemwazji w 1471.
- O Império Bizantino ou Reinado Bizantino, inicialmente conhecido como Império Romano do Oriente ou Reinado Romano do Oriente, sucedeu o Império Romano como o império e reinado dominante do Mar Mediterrâneo. Sob Justiniano I, considerado o último grande imperador romano, dominava áreas no atual Marrocos, Cartago, sul da França e da Itália, bem como suas ilhas, Península Balcânica, Anatólia, Egito, Oriente Próximo e a Península da Criméia, no Mar Negro. Sob a perspectiva ocidental, não é errado inserir o Império Bizantino no estudo da Idade Média, mas, a rigor, ele viveu uma extensão da Idade Antiga. Os historiadores especializados em Bizâncio em geral concordam que seu apogeu se deu com o grande imperador da dinastia Macedônica, Basílio II Bulgaroctonos (Mata-Búlgaros), no início do século IX. A sua regressão territorial gradual delineou a história da Europa medieval, e sua queda, em 1453, frente aos turcos otomanos, marcou o fim da Idade Média.
- Imperiul Roman de Răsărit sau Imperiul Bizantin sunt termeni folositi, în mod convenţional, pentru a numi Imperiul Roman din Evul Mediu având capitala la Constantinopol. Nu există un consens în ceea ce priveşte data de început a perioadei bizantine. Unii o plasează în timpul domniei lui Diocleţian, datorită reformelor administrative pe care acesta le-a introdus, împărţind imperiul în pars Orientis şi pars Occidentis. Alţii plasează evenimentul în timpul domniei lui Teodosiu I şi a victoriei creştinismului împotriva păgânismului, sau, după moartea sa din 395, în momentul divizării Imperiului în jumătăţile de vest şi de est. Alţii plasează această dată mai târziu, în 476, când ultimul împărat vestic, Romulus Augustus, a fost forţat să abdice, astfel lăsându-l pe împăratul din estul elenizat ca singur împărat roman. În orice caz, schimbarea a fost graduală şi, până în 330, când împăratul Constantin I şi-a inaugurat noua capitală, procesul de elenizare şi creştinare erau deja în curs.
- Византи́йская импе́рия, Византи́я (греч. Βασιλεία των Ῥωμαίων, «Империя Римлян»); IV век (?)—1453) — название Восточной Римской империи в западной исторической науке. Название «Византийская империя» государство получило в трудах западноевропейских историков уже после своего падения. Сами византийцы называли себя римлянами — по-гречески «ромеями», а свою державу — «римской», «ромейской» (греч. Βασιλεία των Ῥωμαίων). Западные источники также называют Византийскую империю «Романия» (Romania, Ρωμανία на греческом языке). В течение большой части ее истории многие из западных современников называли её «империя греков» из-за господства в ней греческого населения и культуры. В Древней Руси её также обычно называли «Греческим царством», а её столицу — «Царьградом». Столицей Византии на протяжении всей её истории был Константинополь, один из крупнейших городов средневекового мира. Наибольшие территории империя контролировала при императоре Юстиниане I. С этого времени государство постепенно утрачивало земли под натиском варварских королевств и восточноевропейских племён. После арабских завоеваний империя занимала лишь территорию Греции и Малой Азии. Некоторое усиление в IX—XI веках сменилось серьёзными потерями, распадом страны под ударами крестоносцев и гибелью под натиском турок-сельджуков и турок-осман.
- Bysans omdirigerar hit, men kan också avse Byzantion, det äldre namnet på Konstantinopel/Istanbul Bysantinska riket, eller Bysans, är av tradition namnet på romarriket under medeltiden, det vill säga den universella kristna statsbildning som senare fick sitt centrum i Mindre Asien och hade Konstantinopel som huvudstad och som uppstod vid Romerska rikets delning 395 i en västlig och östligt del mellan Theodosius I:s båda söner Honorius och Arcadius och bestod fram till 1453. Under senantiken, i samband med västromerska rikets upplösning, benämns det bysantinska riket ofta Östromerska riket eller Östrom. Den bysantinska kulturen var en blandning av den romerska staten, den grekiska kulturen, den hellenistiska kosmopolitismen och religiösa strömningar från Orienten. Fram till den arabiska expansionen i början av 600-talet var arvet från senantiken dominerande i riket – klassisk bildning och kulturell förfining uppbar den urbana kulturen hos det bildade skiktet i städerna. Sedan många städer gått förlorade till araberna utplånades denna stadskultur i princip helt och genom bildstriderna fick riket istället en medeltida karaktär – samma hagiografier lästes av alla samhällsklasser, ikonerna betraktades som heliga objekt och genom themasystemet blev landsbygden allt viktigare. Riket överlevde under sin tusenåriga historia många invasioner från barbarer, kristna och muslimer. Efter nederlaget mot seldjuker i slaget vid Manzikert år 1071 föll dock Bysans makt och efter det fjärde korstågets plundring av Konstantinopel, som följde erövringen av staden 1204, återhämtade sig aldrig riket. Det innebar slutet på den antika, urbana kultur som utgjorde rikets ryggrad. Riket gick slutligen under med Konstantinopels fall för Osmanska riket 1453 och idag återstår bara fragment av dess långa historia.
- Doğu Roma İmparatorluğu, ya da 16. yüzyılda Alman Hieronymus Wolff'un adlandırmasıyla Bizans İmparatorluğu, Roma İmparatorluğu'nun 395'te Doğu ve Batı olarak ikiye ayrılmasıyla ortaya çıktı. Başkenti Roma olan Batı Roma İmparatorluğu 5. yüzyılda Germen kabilelerince yıkıldı. Merkezi Konstantinopolis olan ve Doğu Roma İmparatorluğu da denen Bizans İmparatorluğu ise, bin yılı aşkın süre varlığını sürdürdü. Bizans'ın ortaya çıkışı, Roma İmparatoru I. Constantinus'un başkenti, Roma'dan bugünkü İstanbul'a taşımasıyla da yakından ilişkilidir. Roma İmparatoru I. Konstantin (Büyük Konstantin), 330'da imparatorluğun başkentini eski Yunan kenti Byzantion'a (Bizans) taşıdı ve yeni başkente, Constantinus'un kenti anlamına gelen Konstantinopolis (Constantinopolis) adını verdi. Büyük Konstantin, Roma'dan senatörler ve yüksek memurlar getirterek Konstantinopolis'te yeni bir yönetim oluşturdu ve kenti yeniden imar etti. Roma çok tanrılı olmasına karşın, Konstantinopolis'i bir Hıristiyan kenti yaptı ve kendisi de bu dini benimsedi. Bizans'ın yöneticileri kendilerini Roma İmparatorluğu'nun gerçek mirasçıları olarak kabul ettiler ancak öte yandan Roma ile ilişkilerini de sürdürdüler. Roma İmparatorluğu'nun batı kesimi küçük devletlere ayrılıp parçalanırken, Bizans İmparatorluğu bütünlüğünü korumayı başardı. Batıdan bağımsız olarak Doğu Akdeniz'de egemen olan Bizans İmparatorluğu, klasik Yunan ve Roma uygarlıklarının son merkezi oldu.
- Візанті́йська імпе́рія — середньовічна держава, східна частина Римської імперії. Назва «Візантійська імперія» держава одержала в працях істориків уже після свого падіння, вперше від німецького вченого Ієроніма Вольфа в 1557. Назва походить від середньовічної назви Візантій, якою позначали поселення, яке існувало на місці сучасного Стамбула (Царгорода, Константинополя) до розбудови його Констянтином Великим. Жителі імперії, серед яких були предки сучасних греків, південних слов'ян, румун, молдаван, італійців, французів, іспанців, турків, арабів, вірмен та багатьох інших сучасних народів називали себе ромеями або римлянами. Саму ж імперію вони іноді називали просто «Романія», але нерідко іменували її — держава ромеїв. Столиця — Константинополь. Як спадкоємиця Римської імперії Візантійська держава не лише успадкувала його найбагатші провінції та зберігала культурні надбання, тож довгий час являла собою духовний, культурний, економічний і політичний центр Середземноморря. Її столиця — Константинополь (древній Візантій) в документах тих часів називався Рим. Її правителі в часи найбільшої могутності правили землями від африканських пустель до дунайських берегів, від Гібралтарської протоки до хребтів Кавказу. Немає єдиної думки, коли утворилася Візантійська імперія. Багато хто розглядає Констянтина І, засновника Константинополя, за першого Візантійського Імператора. Деякі історики вважають, що ця подія відбулася передніше, протягом царювання Діоклетіана, який для полегшення управління величезною імперією, офіційно поділив її на східну і західну половини. Інші вважають за переломне царювання Феодосія І та офіційне витискання Християнством поганства, або, час його смерті в 395, коли політичне розділення між Східною і Західною частинами імперії всталилось. Також віхою є 476 рік, коли Ромул Августул, останній західний імператор, відмовився від влади та відповідно імператор залишилися лише в Константинополі. Важливим моментом став 620 рік коли за імператора Іраклія державною мовою офіційно стала грецька. Занепад імперії пов'язаний з багатьма причинами, як зовнішніми так і внутрішніми. Це розвиток інших регіонів світу, зокрема Західної Європи (в першу чергу Італії, Венеціанської і Генуезської республік), а також країн ісламу. Також це загострення протиріч між різними регіонами імперії і розкол її на Грецьке, Болгарське, Сербське та інше царства. Вважають, що імперія припинила існування з падінням Константинополя під ударами Османської імперії в 1453, хоча її залишки проіснувала ще декілька років, до падіння Містри в 1460 і Трапезундської імперії в 1461. Але слід звернути увагу, що середньовічні південнослов'янські джерела описують падіння Візантійської імперії не як падіння Римської чи Ромейської імперії (адже вони себе теж вважали ромеями), а як падіння Грецького царства - одного з царств, яке входило до складу імперії. Також слід пам'ятати, що як імператори Священної Римської імперії так і султани Османської імперії називали себе римськими імператорами і спадкоємцями Римської імперії. Найбільші території імперія контролювала за імператора Юстиніані І, що вів широку завойовницьку політику в західному Середземномор'ї прагнучи відновити колишню Римську імперію. З цього часу вона поступово втрачала землі під натиском варварських королівств і східноєвропейських племен. Після арабських завоювань займала лише територію Греції і Малої Азії. Експансія в IX—XI століттях змінилася серйозними втратами, розпадом країни під ударами хрестоносців і загибеллю під тиском турків-сельджуків і турків-османів. Етнічний склад населення Візантійської імперії, особливо на першому етапі її історії, був вкрай строкатим — греки, сирійці, копти, вірмени, грузини, євреї, елінізовані малоазійські племена, фракійці, іллірійці, даки. Зі скороченням території Візантії (починаючи з VII століття) частина народів залишилася поза її межами — у той же час сюди приходили і розселялися нові народи. У VI—XI ст. до складу населення Візантії входили етнічні групи, з яких надалі сформувалася італійська народність. Переважну роль в економіці, політичному житті і культурі Візантії грало грецьке населення. Державна мова Візантії в IV—VI століттях — латинська, з VII століття і до кінця існування імперії — грецька.
- 拜占庭帝国（或写作拜占廷帝国；希腊语：Βυζαντινή αυτοκρατορία），又称东罗马帝国（拉丁文：Imperium Romanum Orientale），位于欧洲东部，领土曾包括亚洲西部和非洲北部，是古代和中世纪欧洲历史最悠久的君主制国家。 拜占庭帝国本为羅馬帝國的东半部，以拉丁语和拉丁文化为基础，但与西罗马帝国分裂后，逐渐发展为以希腊文化、希腊语和東正教为立国基础，不同于古罗马帝国和西罗马帝国的新国家。在476年西罗马帝国灭亡前，这个帝国被称为“东罗马帝国”。但是，在其上千年的存在期内，它一般被其国民简单地称为“罗马帝国”（希腊语：Βασιλεία Ρωμαίων）。 拜占庭帝国共历经12个朝代；93位皇帝。帝国的首都为新罗马（拉丁语：Nova Roma；希腊语：Νέα Ρώμη，即君士坦丁堡）。拜占庭帝国的疆域在11个世纪中不断变动。色雷斯、希腊和小亚细亚西部是帝国的核心地区；今日的土耳其、希腊、保加利亚、马其顿、阿尔巴尼亚从4世纪至13世纪是帝国领土的主要组成部分；意大利和原南斯拉夫的大部、西班牙南部、叙利亚、巴勒斯坦、埃及、利比亚和突尼斯也曾经是帝国的國土。 关于拜占庭帝国的起始纪年，历史学界仍存有争议。主流观点认为，330年君士坦丁大帝建立新罗马、罗马帝国政治中心东移，是拜占庭帝国成立的标志。德国拜占廷学者斯坦因以戴克里先皇帝即位（284年；这位皇帝首次将罗马帝国分为东西两半）为拜占廷帝国的起始纪年。还有观点认为拜占庭帝国开始自公元395年，即罗马帝国正式分裂为东西两个帝国时起。其他观点分别以476年（西罗马帝国灭亡、罗马帝国皇权统一归于东罗马皇帝）、527年（查士丁尼一世登基）、7世纪（希腊化开始）和8世纪（希腊化完成）为拜占庭帝国起始的标志。 1204年，拜占廷帝国首都君士坦丁堡曾被第四次十字军东征攻克，直到1261年收复。1453年，它被鄂圖曼土耳其帝国灭亡。 拜占廷帝国的文化和宗教对于今日的东欧国家有很大的影响。此外，拜占廷帝国在其十一个世纪的悠久历史中所保存下来的古典希腊和罗马史料、著作，以及理性的哲学思想，也为中世纪欧洲突破天主教神权束缚提供了最直接的动力，引发了文艺复兴运动，并深远地影响了人类历史。
|
| rdfs:comment
|
- The Byzantine Empire or Eastern Roman Empire, known to its inhabitants as the Roman Empire, the Empire of the Romans, was the continuation of the Roman Empire during the Middle Ages, centered on the capital of Constantinople, and ruled by Emperors in direct succession to the ancient Roman Emperors.
- Das Byzantinische Reich (griechisch Βυζαντινή Αυτοκρατορία, offiziell Βασιλεία τῶν Ῥωμαίων), verkürzt auch nur Byzanz (griechisch Βυζάντιο) oder, aufgrund der historischen Herkunft, das Oströmische Reich, war ein Kaiserreich im östlichen Mittelmeerraum. Es entstand in der Spätantike aus der östlichen Hälfte des Römischen Reiches und endete mit der Eroberung von Konstantinopel durch die Osmanen im Jahre 1453.
- Imperi Bizantí o Imperi Romà d'Orient són els noms convencionals utilitzats per descriure l'imperi Romà durant l'edat mitjana, centrat a la seva capital de Constantinoble. Els seus habitants i les nacions veïnes s'hi referien simplement com a Imperi Romà (en grec Βασιλεία Ῥωμαίων, Basileía Rhōmaíōn), Imperi dels Romans o Romania Ῥωμανία, Rhōmanía).
- Portál – Hlavní článek – Kategorie Byzantská říše je označení, jehož se zhruba od 19. století užívá pro Východořímskou říši, která si po roce 476 udržela jako jediný státní útvar státoprávní kontinuitu s Římskou říší. Hlavním městem říše byla Konstantinopol založená roku 330 císařem Konstantinem Velikým jako Nový Řím.
- Imperio bizantino es el término historiográfico utilizado desde el siglo XVIII para referirse al Imperio Romano de Oriente en la Edad Media. La capital de este imperio cristiano se encontraba en Constantinopla, de cuyo nombre antiguo, Bizancio, fue creado el término Imperio bizantino por la erudición ilustrada.
- Bysantin valtakunta tai Itä-Rooma oli Rooman valtakunnan itäosa, joka säilyi länsiosan romahdettua 400-luvulla. Nimi Bysantin valtakunta, joka on johdettu valtakunnan pääkaupungin Konstantinopolin aiemmasta nimestä Byzantion, on keksitty renessanssin aikana. Nimeä käytettiin Länsi-Euroopassa lähinnä sen vuoksi, että haluttiin korostaa säilyneen Rooman itäosan uskonnon, kulttuurin ja yhteiskunnan "kreikkalaisuutta" ja vähittäistä erkanemista myöhäisantiikkisesta Roomasta.
- L'Empire byzantin ou Empire romain d'Orient (en grec Βασιλεία Ῥωμαίων / Basileía Rhômaíôn), est le nom donné depuis le XVII siècle à la moitié orientale de l'Empire romain. Dès la fin du III siècle, une séparation est faite et il est définitivement partagé en deux parties en l'an 395, à la mort de Théodose I. L'Empire romain d'Occident disparaît en 476 et l'Empire byzantin dure jusqu'en 1453, date de la chute de Constantinople suite aux attaques ottomanes.
- A Bizánci vagy másnéven a Keletrómai Birodalom a Római Birodalom keleti területein létrejött, a középkor folyamán egészen 1453-ig létezett, elgörögösödő, keresztény maradványország, Konstantinápoly központtal. Területe maximális kiterjedését I.
- Impero bizantino è il nome con il quale gli studiosi moderni definiscono l'Impero romano d'Oriente, separatosi dalla parte occidentale dopo la morte di Teodosio I nel 395. Non c'è accordo fra gli storici sulla data in cui si dovrebbe cessare di utilizzare il termine "romano" per sostituirlo con il termine "bizantino".
- ファイル:Byzantine eagle.
- - Byzantijnse Tijdlijn 667 v. Chr. De stad Byzantium wordt gesticht. ca. 509 v. Chr. - ca. 2e eeuw na Chr. De opkomst van het Romeinse Rijk. ca. 235 - 284 De "Romeinse crisis van de 3e eeuw". 292 De hervormingen van Diocletianus. 330 Constantijn de Grote verplaatst de regeringszetel naar "Nova Roma", dat Constantinopel zou gaan heten, vlak na zijn dood in 337. De stad zou meer dan een millennium de hoofdstad van het Byzantijnse Rijk blijven, met uitzondering van 1204-1261.
- Østromerriket, Det bysantinske riket eller Bysants var den østre av de to delene Romerriket ble delt inn i som en følge av keiser Diokletians omfattende administrative reformer. I et hundreår etter Diokletians tid ble fortsatt de to delene ansett som ett keiserrike, men etter Theodosius den stores død i 395 ble splittelsen endelig. Østromerriket skulle vise seg å være mer stabilt enn den vestlige delen, og varte i nesten tusen år etter Vestromerrikets fall i 476.
- Cesarstwo Bizantyńskie (także Cesarstwo Bizantyjskie, Bizancjum) – termin historiograficzny używany od XIX wieku na określenie greckojęzycznego, średniowiecznego Cesarstwa Rzymskiego ze stolicą w Konstantynopolu. Używane zamiennie określenie Cesarstwo Wschodniorzymskie jest bardziej popularne w odniesieniu do okresu poprzedzającego upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego.
- O Império Bizantino ou Reinado Bizantino, inicialmente conhecido como Império Romano do Oriente ou Reinado Romano do Oriente, sucedeu o Império Romano como o império e reinado dominante do Mar Mediterrâneo. Sob Justiniano I, considerado o último grande imperador romano, dominava áreas no atual Marrocos, Cartago, sul da França e da Itália, bem como suas ilhas, Península Balcânica, Anatólia, Egito, Oriente Próximo e a Península da Criméia, no Mar Negro.
- Imperiul Roman de Răsărit sau Imperiul Bizantin sunt termeni folositi, în mod convenţional, pentru a numi Imperiul Roman din Evul Mediu având capitala la Constantinopol. Nu există un consens în ceea ce priveşte data de început a perioadei bizantine. Unii o plasează în timpul domniei lui Diocleţian, datorită reformelor administrative pe care acesta le-a introdus, împărţind imperiul în pars Orientis şi pars Occidentis.
- Византи́йская импе́рия, Византи́я (греч. Βασιλεία των Ῥωμαίων, «Империя Римлян»); IV век (?)—1453) — название Восточной Римской империи в западной исторической науке.
- Bysans omdirigerar hit, men kan också avse Byzantion, det äldre namnet på Konstantinopel/Istanbul Bysantinska riket, eller Bysans, är av tradition namnet på romarriket under medeltiden, det vill säga den universella kristna statsbildning som senare fick sitt centrum i Mindre Asien och hade Konstantinopel som huvudstad och som uppstod vid Romerska rikets delning 395 i en västlig och östligt del mellan Theodosius I:s båda söner Honorius och Arcadius och bestod fram till 1453.
- Doğu Roma İmparatorluğu, ya da 16. yüzyılda Alman Hieronymus Wolff'un adlandırmasıyla Bizans İmparatorluğu, Roma İmparatorluğu'nun 395'te Doğu ve Batı olarak ikiye ayrılmasıyla ortaya çıktı. Başkenti Roma olan Batı Roma İmparatorluğu 5. yüzyılda Germen kabilelerince yıkıldı. Merkezi Konstantinopolis olan ve Doğu Roma İmparatorluğu da denen Bizans İmparatorluğu ise, bin yılı aşkın süre varlığını sürdürdü.
- Візанті́йська імпе́рія — середньовічна держава, східна частина Римської імперії. Назва «Візантійська імперія» держава одержала в працях істориків уже після свого падіння, вперше від німецького вченого Ієроніма Вольфа в 1557.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
