| dbpprop:abstract
|
- The Burid dynasty was a Turkish dynasty which ruled over Damascus in the early 12th century. The first Burid ruler, Toghtekin, began as a servant to the Seljuk ruler of Damascus, Duqaq. Following Duqaq's death in 1104, he seized the city for himself. His family ruled the city until 1154, when it was taken by the Zengid ruler of Aleppo, Nur ed-Din. The Burids defeated the Crusaders in the Battle of Marj es-Suffar.
- Búríjovci byla turkická dynastie vládnoucí v Damašku od počátku až do poloviny 12. století. První búríjovský vládce Tugtakin byl původně ve službách seldžuckého sultána Dukaka a po Dukakově smrti roku 1104 si město zajistil sám pro sebe. Búríjovští vládcové měli těsné vazby na své křižácké sousedy, zejména Jeruzalémské království. S vzestupem aleppského vládce Núr ad-Dína z rodu Zengíovců uzavřel damašský emír-regent Unur spojeneckou smlouvu s jeruzalémským králem Fulkem z Anjou. Po Fulkově smrti však jeruzalémská regentská vláda spojenectví s Damaškem zavrhla a město se roku 1147 pokusila napadnout, ale neúspěšně. Když následujícího roku město oblehla druhá křížová výprava, Unur byl donucen hledat pomoc u Núr ad-Dína, díky kterému nakonec křižáci od obléhání ustoupili. Núr-ad Dínův vliv v Damašku však natolik zesílil, že roku 1154 mu obyvatelé otevřeli brány města a Damašek se tak stal součástí jeho říše.
- La dynastie bouride est une famille d'atabeg qui a régné sur Damas de 1104 à 1154.
- I Buridi furono una dinastia turca che governò Damasco nella prima metà del XII secolo, dal 1104 fino al 1154, quando essa fu conquistata dall'atabeg zengide di Aleppo, Nur al-Din.
- ブーリー朝（The Burid Dynasty、بوريون） は12世紀初頭にダマスカスを支配したテュルク系の王朝（アタベク政権）である。その創設者、トゥグ・テギーンはシリア・セルジューク朝をアレッポとダマスカスに分裂させて戦う兄弟のうち、ダマスカスの王ドゥカークのアタベク（後見役）として仕えていた。彼をはじめ、歴代のブーリー朝の支配者たちはブーリを除いては西洋人キリスト教徒と戦うより、むしろその支配を認める道を選んだ。
- Burydzi – muzułmańska dynastia władająca Damaszkiem i południową Syrią w latach 1104-1154. Właściwy protoplasta dynastii Burydów, Tughtakin, był atabegiem Seldżukidy Dukaka, panującego w Damaszku. W roku 1104 Dukak zmarł, pozostawiając nieletniego syna Tutusza, w którego imieniu Tughtakin rządził jako atabeg. Także Tutusz jednak wkrótce zmarł i Tughtakin stał się władcą samodzielnym. W roku 1108/1109 zawarł on umowę z królem jerozolimskim Baldwinem I dotyczącą podziału dochodów z ziem uprawnych leżących na zachód od Jeziora Tyberiadzkiego oraz nad górnym Jordanem, w roku następnym zaś podobną umowę, tym razem dotyczącą Doliny Bekaa, z hrabią Trypolisu Bertrandem. Kiedy w roku 1111 do Syrii przybyła wyprawa wysłana przez sułtana Wielkich Seldżuków przeciwko krzyżowcom, Tughtakin przyjął ją niezbyt przyjaźnie. Podczas kolejnej wyprawy w roku 1113 asasyni zabili jej dowódcę, namiestnika Mosulu Maududa. Rozeszły się pogłoski, że Tughtakin, który nieco później udzielił im schronienia w Damaszku, był uwikłany w tę zbrodnię. W istocie po kilku miesiącach zawarł on nowy rozejm z Baldwinem I, a kiedy w 1115 do Syrii przybyła kolejna wyprawa Wielkich Seldżuków, Tughtakin otwarcie wystąpił przeciwko nim w ramach koalicji złożonej z Aleppa, Księstwa Antiochii i Ilghaziego z rodu Artukidów, chociaż ostatecznie nie wziął udziału w walce. Władcy syryjscy mniej obawiali się Franków, niż aliansu z sułtanem. Jednak regent Antiochii Roger z Salerno odniósł nad armią Wielkich Seldżuków w bitwie pod Danis bardziej zdecydowane zwycięstwo niż Tughtakin by sobie tego życzył. W tej sytuacji w roku 1116 Tughtakin udał się do Bagdadu i zawarł pokój z sułtanem, otrzymując oficjalne uznanie swojej władzy w Syrii jako jego wasal. W roku 1118 zawarł on przymierze z Fatymidami i przez dwa lub trzy miesiące połączone armie Egipcjan i Damaszku stały naprzeciwko armii nowego króla jerozolimskiego Baldwina II, nie ośmielając zaatakować się nawzajem, dopóki Tughtakin nie zdecydował się wycofać. W roku 1119 współdziałał on z Ilghazim, który działając samodzielnie zadał Rogerowi z Salerno druzgocącą klęskę w bitwie na Krwawym Polu, ale potem wraz z siłami Burydów oddał pole walki połączonym siłom krzyżowców w drugiej bitwie pod Danis. Tughtakin i Ilghazi ze zmiennym szczęściem wspólnie walczyli z krzyżowcami aż do śmierci tego ostatniego w roku 1122. Następnie władca Damaszku współdziałał z Balikiem, następcą Ilghaziego w Aleppo, oraz jego kolejnym władcą, Ak Sunkurem al-Bursukim. Nie zapobiegło to jednak klęsce jaką w roku 1126 zadał mu Baldwin II w bitwie pod Mardż as-Saffar. W roku 1128 Tughtakin zmarł i władzę przejął po nim jego syn Buri, który już w drugim roku swego panowania doprowadził do masowej zagłady asasynów oraz musiał odpierać nieudany atak krzyżowców. Tymczasem w roku objęcia władzy przez Buriego Aleppo zajął namiestnik Mosulu Zanki i odtąd głównym celem jego polityki w Syrii stało się opanowanie Damaszku. Pierwszy atak podjął on już w roku 1130, kiedy zdobył Hamę i w zdradziecki sposób pojmał władcę tego miasta, jednego z synów Buriego. Buri zmarł w roku 1132 od ran zadanych mu przez asasynów, a jego syn i następca, Isma'il, niepopularny wśród mieszkańców, zwrócił się do Zankiego z prośbą o interwencję. Zanim jednak Zanki przybył ze swoją armią w początkach 1135 roku, Isma'il już nie żył, zamordowany z poduszczenia swojej matki, a jego miejsce zajął jego brat, Mahmud. Wojskom Zankiego stawił opór emir Mu'in ad-Din Unur, a Zanki, otrzymawszy od kalifa polecenie powrotu do Mosulu, wycofał się. W sierpniu 1135 Zanki zdobył Hims, jednak w niedługim czasie Unur go odzyskał i przełamał ponowne oblężenie przez wojska Zankiego w roku 1137. W roku 1138 Zanki poślubił wdowę po Burim i otrzymał Hims w posagu. Kiedy w 1139 w wyniku spisku pałacowego został zamordowany Mahmud, rzeczywistą władzę w Damaszku, jako atabeg, zaczął sprawować Unur, a ponaglany przez swoją nową żonę Zanki rozpoczął oblężenie miasta. Doprowadzony do ostateczności Unur zwrócił się o pomoc do króla jerozolimskiego Fulko i w obliczu nowego zagrożenia Zanki przerwał oblężenie i wycofał się. Dobre stosunki pomiędzy królestwem jerozolimskim i Unurem przetrwały do roku 1148, kiedy w Jerozolimie za cel drugiej wyprawy krzyżowej obrano Damaszek. W tej nowej sytuacji Unur zwrócił się o pomoc do następcy Zankiego, Nur ad-Dina, i krzyżowcy odstąpili od oblężenia. W sierpniu 1149 Unur zmarł, a Damaszek znalazł się w kleszczach dwóch agresywnych potęg. Wśród mieszkańców narastało pragnienie opowiedzenia się za rządami Nur ad-Dina, jednak ostatni z Burydów, Uwak, usiłował utrzymać niezależność mimo zewnętrznego zagrożenia i niechęci poddanych. Ostatecznie Nur ad-Din zajął Damaszek w kwietniu 1154 roku, gdy w wyniku zmowy mieszczan jego armia została wpuszczona do miasta, a tym samym dzieje dynastii Burydów dobiegły końca.
- Böriler ya da Börüoğulları, Şam ve çevresinde kurulmuş Selçuklu atabeyliğidir. Selçuklular'da illere yönetici olarak tayin edilen şehzadelerin yanına atabey olarak adlandırılan tecrübeli devlet adamları verilirdi. Atabeyler, devletin zayıfladığı dönemlerde bulunduğu bölgedeki yönetimi ele geçirip devletleşmişlerdir. Hanedanın ikinci atabeyi "kurt" anlamına gelen böri adını taşıdığı için hanedan da bu adla tanınır olmuştur. 8 Haziran 1104'ten itibaren Şam merkezli olarak Büyük Selçuklu Devleti'ne bağlı bir şekilde Suriye ve Lübnan'ın büyük bölümünü yönetmişlerdir. Temmuz 1148'de İkinci Haçlı Seferi sırasında Haçlıların Şam'a hücumlarını neticesiz bırakmayı başarmışlardır. 26 Nisan 1154'te Şam dahil tüm topraklarının bir diğer atabeylik Zengiler tarafından fethedilince tarih sahnesinden silindiler. Hükümdarları sırasıyla şunlardır: Tuğtekin (1104-1128) Böri (1128-1132) İsmail (1132-1135) Mahmud (1135-1139) Muhammed (1139-1140) Abak (1140-1154)
|
| rdfs:comment
|
- The Burid dynasty was a Turkish dynasty which ruled over Damascus in the early 12th century. The first Burid ruler, Toghtekin, began as a servant to the Seljuk ruler of Damascus, Duqaq. Following Duqaq's death in 1104, he seized the city for himself. His family ruled the city until 1154, when it was taken by the Zengid ruler of Aleppo, Nur ed-Din. The Burids defeated the Crusaders in the Battle of Marj es-Suffar.
- Búríjovci byla turkická dynastie vládnoucí v Damašku od počátku až do poloviny 12. století. První búríjovský vládce Tugtakin byl původně ve službách seldžuckého sultána Dukaka a po Dukakově smrti roku 1104 si město zajistil sám pro sebe. Búríjovští vládcové měli těsné vazby na své křižácké sousedy, zejména Jeruzalémské království.
- La dynastie bouride est une famille d'atabeg qui a régné sur Damas de 1104 à 1154.
- I Buridi furono una dinastia turca che governò Damasco nella prima metà del XII secolo, dal 1104 fino al 1154, quando essa fu conquistata dall'atabeg zengide di Aleppo, Nur al-Din.
- Burydzi – muzułmańska dynastia władająca Damaszkiem i południową Syrią w latach 1104-1154. Właściwy protoplasta dynastii Burydów, Tughtakin, był atabegiem Seldżukidy Dukaka, panującego w Damaszku. W roku 1104 Dukak zmarł, pozostawiając nieletniego syna Tutusza, w którego imieniu Tughtakin rządził jako atabeg. Także Tutusz jednak wkrótce zmarł i Tughtakin stał się władcą samodzielnym.
- Böriler ya da Börüoğulları, Şam ve çevresinde kurulmuş Selçuklu atabeyliğidir. Selçuklular'da illere yönetici olarak tayin edilen şehzadelerin yanına atabey olarak adlandırılan tecrübeli devlet adamları verilirdi. Atabeyler, devletin zayıfladığı dönemlerde bulunduğu bölgedeki yönetimi ele geçirip devletleşmişlerdir. Hanedanın ikinci atabeyi "kurt" anlamına gelen böri adını taşıdığı için hanedan da bu adla tanınır olmuştur.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
