| dbpprop:abstract
|
- Brian mac Cennétig, called Brian Bóruma, Brian Boru, Emperor of the Irish (c. 941–23 April 1014),, was an Irish king who ended the centuries-long domination of the High Kingship of Ireland by the Uí Néill. Building on the achievements of his father, Cennétig mac Lorcain, and brother, Mathgamain, Brian first made himself King of Munster, then subjugated Leinster, making himself ruler of the south of Ireland. The O'Brien Clan regard him as their founder. The Uí Néill king Máel Sechnaill mac Domnaill, abandoned by his northern kinsmen of the Cenél nEógain and Cenél Conaill, acknowledged Brian as High King at Athlone in 1002. In the decade that followed, Brian campaigned against the northern Uí Néill, who refused to accept his claims, against Leinster, where resistance was frequent, and against the Norse Gaelic kingdom of Dublin. Brian's hard-won authority was seriously challenged in 1013 when his ally Máel Sechnaill was attacked by the Cenél nEógain king Flaithbertach Ua Néill, with the Ulstermen as his allies. This was followed by further attacks on Máel Sechnaill by the Dubliners under their king Sihtric Silkbeard and the Leinstermen led by Máel Mórda mac Murchada. Brian campaigned against these enemies in 1013. In 1014, Brian's armies confronted the armies of Leinster and Dublin at Clontarf near Dublin on Good Friday. The resulting Battle of Clontarf was a bloody affair, with Brian, his son Murchad, and Máel Mórda among those killed. The list of the noble dead in the Annals of Ulster includes Irish kings, Norse Gaels, Scotsmen, and Scandinavians. The immediate beneficiary of the slaughter was Máel Sechnaill who resumed his interrupted reign as the last Uí Néill High King. In death, Brian proved to be a greater figure than in life. The court of his great-grandson Muirchertach Ua Briain produced the Cogadh Gaedhel re Gallaibh, a work of near hagiography. The Norse Gaels and Scandinavians too produced works magnifying Brian, among these Njal's Saga, the Orkneyinga Saga, and the now-lost Brian's Saga. Brian's war against Máel Mórda and Sihtric was to be inextricably connected with his complicated marital relations, in particular his marriage to Gormlaith, Máel Mórda's sister and Sihtric's mother, who had been in turn the wife of Amlaíb Cuarán, king of Dublin and York, then of Máel Sechnaill, and finally of Brian.
- Brian Boru, auch Brian Boruma, eigentlich Brian Mac Cennétig, war Sohn des Königs des Clans der Dál gCais (Dalcassians) und kurze Zeit irischer Hochkönig. Brian mac Cennétig wurde in Béal Bórú, bei Killaloe am Fluss Shannon im heutigen County Clare, geboren. Sein Vater war rí („König“) des zu dieser Zeit unbedeutenden Clans der Dál gCais. Im gemeinsamen Kampf mit seinem älteren Bruder Mahon, der den Thron des Vaters bestiegen hatte, besiegte er die Wikinger in der Enklave von Limerick. Dadurch wurde Mahon Oberkönig von Munster und bezog seinen Sitz in Cashel. Die Kämpfe mit den Wikingern, die auch in Cork, Dublin, Waterford und Wexford saßen, gingen jedoch weiter. Brian beanspruchte nach dem Tod seines Bruders den Königstitel von Munster. In Cashel saß aber schon der König der Eoghanacht, den Brian jedoch besiegte. Als König der Provinz Munster ließ er die lokalen Fürsten Abgaben zahlen und baute mit dem Geld Klöster und Bibliotheken, die von den Wikingern zerstört worden waren, wieder auf. Er besiegte Malachy II. , den König der südlichen Ui Néill, die ihren Sitz in Tara hatten. Mit dem König der nördlichen Ui Néill, Maél Sechnaill in Armagh einigt er sich nach etlichen Scharmützeln auf die Zweiteilung Irlands. Durch Heirat verband er sich mit den skandinavischen Herrschern von Dublin und erklärte sich zum Hochkönig von Irland und zum Augustus des nordwestlichen Europa. Die nördlichen Ui Néill gaben 1005 vorerst klein bei. Es kam aber schnell zum Widerstand, den der König von Leinster gemeinsam mit den nördlichen Ui Néill anführte und an dem sich die Wikinger von Dublin beteiligten. Am Karfreitag des Jahres 1014 kam es zu der verlustreichen Schlacht von Clontarf, die als Vertreibung der Wikinger (Dänen) in die Annalen von Inisfallen einging. In der Schlacht fielen Brian Boru und sein Sohn Murrogh (Murchadh), Brians Truppen gewannen jedoch. Die bekannteste Legende über die Schlacht besagt, dass an seinem Grab die irischen Barden drei Tage und drei Nächte das gleiche Stück, den Brian Borus March, gespielt haben sollen. Er ist angeblich in der Burg von Swords im County Fingal begraben. Nach seinem Tod blieb in Irland alles wie es vor seinem Auftreten war, auch die Wikinger blieben. Nur die zahlreichen Nachkommen, die Brian Boru mit seinen vier Frauen und 30 Konkubinen hatte, nannten sich fortan die O’Briens.
- Brian Bórumha mac Cennétig (conegut com a Brian Boru o Brian el Gran en anglès) fou Ard rí de 1002 a 1014. El seu pare era Cennétig mac Lorcáin, rei de Thomond i la seva mare Bé Binn ingen Murchada, filla del rei de Connacht Occidental. Fou coronat rei de Munster el 978 i d'Irlanda el 1002. Envaí Ossory el 983, i el 1002 li fou reconegut el títol de rei d'Irlanda. Les seves pretensions a la sobirania sobre el regne de Leinster provocaren l'aliança del sobirà d'aquest regne amb el rei noruec de Dublín Sigtrygg Barba d'Argent. Brian els derrotà a Glenn-Máma (999) i en la decisiva batalla de Clontarf (1014). Un grup dels vençuts, però, envaí la tenda de Brian i l'assassinà. Els seus descendents constituïren l'estirp dels O'Brien.
- Brian mac Cennétig, zvaný též Brian Bóruma či Brian Boru, byl v letech 1002 - 1014 irským velekrálem. Pocházel z rodu Dál Cais. Roku 976 získal vládu v Munsteru, rovněž si podrobil Connacht i Leinster a roku 1002 se po dohodě s dosavadním velekrálem Máel Sechnaillem stal Velekrálem Irska. V následujících letech se Boru staral o konsolidaci svých pozic a centralizaci Irska, proto podporoval církev v Irsku, především církevní primát biskupů z Armaghu nad celým ostrovem. Leinster a Dublin však Briana nerespektovali. Proto se je vydal roku 1014 definitivně pokořit. V bitvě u Clontarfu v Dublinském zálivu, porazil spojené vojsko vzbouřeného Leinsteru a dublinských Vikingů. V boji však sám zahynul. Důsledkem Boruových vítězství bylo sice zlikvidování vikingské vojenské aktivity na ostrově, ale žádnému z následníků se nepodařilo zopakovat jeho úspěch.
- Brian Boru o Boroimhe se convirtió en el 978 en rey de Cashel, capital del antiguo reino irlandés de Munster. Hacia el año 984 controlaba la totalidad del reino, y en 1001 fue reconocido como Gran Rey de Irlanda. Desde su juventud, Brian luchó duramente contra los vikingos, que ocupaban parte de su país. Finalmente, en la Batalla de Clontarf, librada el 23 de abril de 1014, los vikingos fueron derrotados por un ejército comandado por sus hijos. Es uno de los grandes héroes de los irlandeses, pero en su historia se confunden la realidad y la ficción, por lo que resultaría muy complicado elaborar su biografía con precisión.
- Brian Boru (Brian Bórumha mac Cennétig) oli Irlannin kuningas vuosina 1002–1014. Hänen valtakaudellaan Irlannissa taisteltiin viikinkejä vastaan sekä uudelleenrakennettiin tuhoutuneita kirjastoja ja luostareita.
- Brian Boru surnommé Boroimhe (Brian Mac Cenneidigh), né en 941 dans le Thomond en Irlande et mort en 1014, à Clontarf, est un roi irlandais qui régna sur l’ensemble de l’île d'Irlande au début du XI siècle. Vainqueur des Scandinaves en l'an 976, il conquit le Munster et le Leinster, et tenta une unification de l'Irlande.
- Fájl:Brian boru scaled. jpg Brian Boru I. Brian mac Cennétig, melléknevén óírül: Bóruma, mai ír helyesírással Bóirmhe, kiejtés szerint: Boru (sarc, hűbér, adó), 976-tól Munster királya, 1002-től Írország főkirálya, a legnevezetesebb középkori ír uralkodó.
- Sebbene non si conosca in dettaglio la data esatta della sua nascita, essa deve essere fatta risalire agli inizi del X secolo nei pressi di Killaloe (allora Kincora) nell'attuale contea di Clare. Suo padre era Cennétig mac Lorcáin, sovrano di Thomond, mentre sua madre era Bé Binn ingen Murchada, figlia del re del Connacht occidentale.
- Brian Boru was koning van Munster uit de tuath van de Dál gCais en de beroemdste Hoge Koning van Ierland. Hij werd geboren als Brian Mac Cennétig (Kennedy) en werd geïnaugureerd als Koning van Munster in 976 en als Hoge Koning van Ierland in 1002. Hij werd bekend als Brian van de Tributen doordat hij geld (tributen) inde van mindere heersers van Ierland waarmee hij kloosters en bibliotheken heropbouwde die waren vernield tijdens de invasies van Noormannen en Vikingen. Zo groot was zijn faam dat de prinsen die van hem afstamden voortaan de naam O'Brien (een van de -min of meer- erkende adellijke namen van Ierland) mochten dragen. Hij sneuvelde op Goede Vrijdag 23 april 1014 tijdens de overwinning op de Vikingen bij de Slag van Clontarf.
- Brian Bóruma mac Cennétig, eller i anglifisert form Brian Boru, var overkonge av Irland fra 1002 til 1014. Han har fått et ettermæle som den som forente de rivaliserende småkongene i Irland mot vikingenes herjinger, og har en plass i irsk folketradisjon lik Alfred den store i engelsk. Hvorvidt dette er historisk korrekt er omdiskutert.
- Brian Boru, irl. Brian Bóruma mac Cennétig - król Munsteru od 978 i Irlandii od 1002 roku. Syn Cennétiga mac Lorcáin, irlandzkiego króla Tuadmuman, i Bé Binn. W 978 roku pokonał i zabił Máela Muada, króla Munster, i został jego następcą. W 999 w bitwie pod Glen Mama pokonał władcę Normanów Leinstera. 1002 roku został królem Irlandii jako następca Máela Sechnailla. 23 kwietnia 1014 roku odniósł wielkie zwycięstwo nad wikingami pod Clontarf, jednak poległ w bitwie.
- Brian Bórumha mac Cennétig, conhecido em inglês como Brian Boru nasceu perto de Killaloe, no moderno condado de Clare, na Irlanda. Tendo nascido Brian mac Cennétig (Brian filho de Kennedy), acabou por se tornar conhecido pelo nome anglicizado de Brian Boru ou em gaélico Brian Bóirmhe, que significam o dos tributos, pois que tributou diversos fundos de outros governantes menores da Irlanda, tendo-os utilizado para reconstruir os mosteiros e as bibliotecas que haviam sido destruídas durante as invasões dos Vikings. Tornou-se rei de Munster em 976, tendo em 1002 ascendido ao cargo de Grande Rei de toda a Irlanda (em inglês High King of All Ireland e irlandês Árd Righ Gaidel Éirinn); nos registos eclesiásticos surge ainda referenciado, para além de Rei da Irlanda, como Imperador dos Irlandeses (Rex Hiberniæ et Imperator Scottorum). Brian Boru morreu numa Sexta-Feira Santa, 23 de Abril de 1014, durante a batalha de Clontarf, em que defrontava os Vikings. Sem o seu heróico líder, a Irlanda caiu no caos e na anarquia dinástica, e nunca mais voltou a ficar unida sob o domínio de um irlandês. No entanto, a sua fama continuou a ser tão grande que os seus descendentes, os O’Briens, tornaram-se subsequentemente uma das principais famílias do país. Ainda hoje o símbolo nacional da Irlanda, convertido em brasão de armas, é a Harpa de Brian Boru, conservada no Trinity College de Dublin, e que se diz ter em tempos pertencido ao soberano irlandês. É esta mesma harpa que figura no reverso das moedas de euro irlandesas. Visão romanceada do herói irlandês (autoria do artista argentino Ciruelo Cabral)
- Бриа́н Бору́ (Brian mac Cennétig, ирл. Brian Bóraimhe) (941 или 926 — 23 апреля 1014) — Верховный король Ирландии (High king of Ireland) в 1002-1014 и король Манстера в 978-1014. Стал королём в Мите, отвоевав его в 978 году; до этого сражался с датчанами за Манстер. Подчинив себе всю пятину, к 1002 году стал верховным королём. Одержал решающую победу над датчанами при Клонтарфе близ Дублина 23 апреля 1014 года, но погиб в битве.
- Brian Boru, egentligen Brian Bóruma mac Cennétig, född trol. 941, död på långfredagen 23 april 1014, kung av Munster från 976, kung av Irland 1002-1014. Brian Boru var son till Cennétig mac Lorcáin, kung av Thomond, Irland, och Bé Binn ingen Aurchada, prinsessa av västra Connacht. Brian Boru stred emot vikingarnas utbredning på Irland, och kämpade för att återuppbygga det deras härjningar försört av bibliotek och kloster. Hans ättlingar kallar sig O'Brian, vilket då det verkligen syftar till hans ättlingar är en av de äldsta adelsätterna i världen. Han avled år 1014 på slagfältet vid Contraft i drabbningen mot vikingar.
- Бріан Боройме чи слідуючи сучасній ірландській вимові Бору — верховний вождь і король Ірландії [1001—1014]. Походив з Мюнстера де й провів молодість у воюючи з вікінгами. В 978 році завоював Дал Каш — прикордонну область між Мюнстером та Конахтом і став королем. Поступово підкорив увесь Манстер, а пізніше почав поширювати свою владу й на інші регіони Ірландії і послідовно захопив Конахт, Ольстер, а потім і Лейнстер. В 1002 році сатв ард-ріагом (верховним королем) Ірландії. Пізніше він розпочав боротьбу з вікінгами яким належав ряд міст на узбережжі країни, в свою чергу ті об’єдналися і запросили союзників з інших скандинавських країн, тож конфлікт переіс набіги і перетворився на війна за підкорення країни. 23 квітня 1014 року в бою при Клонтарфі 1014 очолюване Бріаном ірландське військо розгромило об’єднану армію вікінгів. Старий Бріан не брав участі в самому бою, а залишився в своєму наметі молитися за перемогу. Коли розгромлені вороги тікали один з вікінгів випадково натрапив на шатро і вбив старого короля. Через смерть Бріана Бору Ірландія знову розпалася на окремі королівства, але перемога при Клонтарфі остаточно зламала міць ірландських вікінгів які вже не загрожували країні і поступово змішалися з місцевим населнням.
|
| rdfs:comment
|
- Brian mac Cennétig, called Brian Bóruma, Brian Boru, Emperor of the Irish (c. 941–23 April 1014),, was an Irish king who ended the centuries-long domination of the High Kingship of Ireland by the Uí Néill. Building on the achievements of his father, Cennétig mac Lorcain, and brother, Mathgamain, Brian first made himself King of Munster, then subjugated Leinster, making himself ruler of the south of Ireland. The O'Brien Clan regard him as their founder.
- Brian Boru, auch Brian Boruma, eigentlich Brian Mac Cennétig, war Sohn des Königs des Clans der Dál gCais (Dalcassians) und kurze Zeit irischer Hochkönig. Brian mac Cennétig wurde in Béal Bórú, bei Killaloe am Fluss Shannon im heutigen County Clare, geboren. Sein Vater war rí („König“) des zu dieser Zeit unbedeutenden Clans der Dál gCais.
- Brian Bórumha mac Cennétig (conegut com a Brian Boru o Brian el Gran en anglès) fou Ard rí de 1002 a 1014. El seu pare era Cennétig mac Lorcáin, rei de Thomond i la seva mare Bé Binn ingen Murchada, filla del rei de Connacht Occidental. Fou coronat rei de Munster el 978 i d'Irlanda el 1002. Envaí Ossory el 983, i el 1002 li fou reconegut el títol de rei d'Irlanda.
- Brian mac Cennétig, zvaný též Brian Bóruma či Brian Boru, byl v letech 1002 - 1014 irským velekrálem. Pocházel z rodu Dál Cais. Roku 976 získal vládu v Munsteru, rovněž si podrobil Connacht i Leinster a roku 1002 se po dohodě s dosavadním velekrálem Máel Sechnaillem stal Velekrálem Irska.
- Brian Boru o Boroimhe se convirtió en el 978 en rey de Cashel, capital del antiguo reino irlandés de Munster. Hacia el año 984 controlaba la totalidad del reino, y en 1001 fue reconocido como Gran Rey de Irlanda. Desde su juventud, Brian luchó duramente contra los vikingos, que ocupaban parte de su país. Finalmente, en la Batalla de Clontarf, librada el 23 de abril de 1014, los vikingos fueron derrotados por un ejército comandado por sus hijos.
- Brian Boru (Brian Bórumha mac Cennétig) oli Irlannin kuningas vuosina 1002–1014. Hänen valtakaudellaan Irlannissa taisteltiin viikinkejä vastaan sekä uudelleenrakennettiin tuhoutuneita kirjastoja ja luostareita.
- Brian Boru surnommé Boroimhe (Brian Mac Cenneidigh), né en 941 dans le Thomond en Irlande et mort en 1014, à Clontarf, est un roi irlandais qui régna sur l’ensemble de l’île d'Irlande au début du XI siècle. Vainqueur des Scandinaves en l'an 976, il conquit le Munster et le Leinster, et tenta une unification de l'Irlande.
- Fájl:Brian boru scaled. jpg Brian Boru I. Brian mac Cennétig, melléknevén óírül: Bóruma, mai ír helyesírással Bóirmhe, kiejtés szerint: Boru (sarc, hűbér, adó), 976-tól Munster királya, 1002-től Írország főkirálya, a legnevezetesebb középkori ír uralkodó.
- Sebbene non si conosca in dettaglio la data esatta della sua nascita, essa deve essere fatta risalire agli inizi del X secolo nei pressi di Killaloe (allora Kincora) nell'attuale contea di Clare. Suo padre era Cennétig mac Lorcáin, sovrano di Thomond, mentre sua madre era Bé Binn ingen Murchada, figlia del re del Connacht occidentale.
- Brian Boru was koning van Munster uit de tuath van de Dál gCais en de beroemdste Hoge Koning van Ierland. Hij werd geboren als Brian Mac Cennétig (Kennedy) en werd geïnaugureerd als Koning van Munster in 976 en als Hoge Koning van Ierland in 1002. Hij werd bekend als Brian van de Tributen doordat hij geld (tributen) inde van mindere heersers van Ierland waarmee hij kloosters en bibliotheken heropbouwde die waren vernield tijdens de invasies van Noormannen en Vikingen.
- Brian Bóruma mac Cennétig, eller i anglifisert form Brian Boru, var overkonge av Irland fra 1002 til 1014. Han har fått et ettermæle som den som forente de rivaliserende småkongene i Irland mot vikingenes herjinger, og har en plass i irsk folketradisjon lik Alfred den store i engelsk. Hvorvidt dette er historisk korrekt er omdiskutert.
- Brian Boru, irl. Brian Bóruma mac Cennétig - król Munsteru od 978 i Irlandii od 1002 roku. Syn Cennétiga mac Lorcáin, irlandzkiego króla Tuadmuman, i Bé Binn. W 978 roku pokonał i zabił Máela Muada, króla Munster, i został jego następcą. W 999 w bitwie pod Glen Mama pokonał władcę Normanów Leinstera. 1002 roku został królem Irlandii jako następca Máela Sechnailla. 23 kwietnia 1014 roku odniósł wielkie zwycięstwo nad wikingami pod Clontarf, jednak poległ w bitwie.
- Brian Bórumha mac Cennétig, conhecido em inglês como Brian Boru nasceu perto de Killaloe, no moderno condado de Clare, na Irlanda.
- Бриа́н Бору́ (Brian mac Cennétig, ирл. Brian Bóraimhe) (941 или 926 — 23 апреля 1014) — Верховный король Ирландии (High king of Ireland) в 1002-1014 и король Манстера в 978-1014. Стал королём в Мите, отвоевав его в 978 году; до этого сражался с датчанами за Манстер.
- Brian Boru, egentligen Brian Bóruma mac Cennétig, född trol. 941, död på långfredagen 23 april 1014, kung av Munster från 976, kung av Irland 1002-1014. Brian Boru var son till Cennétig mac Lorcáin, kung av Thomond, Irland, och Bé Binn ingen Aurchada, prinsessa av västra Connacht. Brian Boru stred emot vikingarnas utbredning på Irland, och kämpade för att återuppbygga det deras härjningar försört av bibliotek och kloster.
- Бріан Боройме чи слідуючи сучасній ірландській вимові Бору — верховний вождь і король Ірландії [1001—1014]. Походив з Мюнстера де й провів молодість у воюючи з вікінгами. В 978 році завоював Дал Каш — прикордонну область між Мюнстером та Конахтом і став королем.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
