| dbpprop:abstract
|
- The Breton language (Brezhoneg) is a Celtic language spoken in Brittany (Breizh/Bretagne), France.
- Das Bretonische (breton. Brezhoneg) ist eine keltische Sprache. Es gehört wie das Walisische, das Kumbrische (ausgestorben) und das Kornische zur Untergruppe der britannischen Sprachen. Sie wird in der Bretagne von den Bretonen gesprochen und ist damit die einzige moderne keltische Sprache, die auf dem europäischen Festland verbreitet ist. Hauptverbreitungsgebiet sind das Département Finistère (Penn ar Bed) und der jeweils westliche Teil der Départements Côtes-d’Armor (Aodoù-an-Arvor) und Morbihan (Mor-bihan).
- El bretó és una llengua celta parlada a l'oest de Bretanya, a França. Està en retrocés tot i els intents per revifar-la, es calcula que el parlen unes 500.000 persones (més d'un milió a principis del segle XX). Està documentat des del segle V i parteix de la llengua dels immigrants de l'Illa de Bretanya o Gran Bretanya, amb una petita influència de la llengua de Gàl·lia. Com a característiques lingüístiques, cal destacar que els pronoms es fusionen amb les preposicions, i que l'ordre de la frase és molt flexible. Usen l'alfabet llatí i s'utilitza majoritariament la grafia unificada o estàndard però hi ha dos altres sistemes d'ortografia en ús (l'elaborat pel canonge Fransez Falc'hun i l'altre anomenat interdialectal). Els primers escrits en bretó es remunten al segle IX. Actualment, però, l'estatus legal advers i l'exclusió total de la vida pública i a l'escola han frenat considerablement la transmissió de la llengua. És per això que la UNESCO considera el bretó com una de les llengües europees més seriosament amenaçades d'extinció.
- Bretonština, bretonsky: Brezhoneg [brezonek], je keltský jazyk, kterým hovoří asi půl milionu Bretonců na Bretaňském poloostrově v severozápadní Francii. Bretonština náleží mezi tzv. britanské neboli P-keltské jazyky a je blízce příbuzná s kornštinou a velštinou, jazyky, kterými se hovořilo, respektive hovoří, na jihozápadě Velké Británie. Z této oblasti také na přelomu 5. a 6. století našeho letopočtu přes moře přesídlili předkové dnešních Bretonců. Jestliže od středověku ustupovala východní hranice rozšíření bretonštiny jen zvolna, v důsledku dlouhodobé oficiální francouzské politiky, připouštějící jako jedinou úřední řeč francouzštinu, se během 20. století počet uživatelů bretonštiny výrazně snížil. Bretonština není ani dnes uznána jako úřední jazyk a jen malé procento dětí, povětšinou na soukromých školách, podstupuje vyučování v bretonštině.
- El bretón (ar brezhoneg) es una lengua céltica insular de la rama britónica, al igual que el galés, con el cual está muy relacionada. A lo largo de su historia ha sido muy influenciado por el francés en tal modo que parte del léxico proviene de esta lengua. El bretón se habla esencialmente en el oeste de Bretaña, pero se está intentando recuperar y/o implantar en todo el territorio, tanto donde tradicionalmente no se habló como donde no se habla desde hace siglos.
- Bretoni on kelttiläinen kieli, jota puhutaan Bretagnessa, Luoteis-Ranskassa bretonien keskuudessa. Bretoni ei kuitenkaan ole mannerkelttiläinen kieli (jota Ranskassa muinoin puhuttiin ja joka on jo ammoin hävinnyt), vaan sen ensimmäiset puhujat olivat noin 400-luvulla Britanniasta siirtyneitä kelttejä, minkä vuoksi kieli muistuttaa kymriä ja kornia. Kieltä puhutaan Bretagnen lisäksi Yhdysvalloissa. Toinen Bretagnen alueelisista kielistä on latinalainen kieli gallo.
- Le breton (brezhoneg en breton) — anciennement, et parfois péjorativement, bas-breton — est une langue celtique dite insulaire, c’est-à-dire originaire de l'île de Bretagne, et appartenant au groupe brittonique. Son histoire en Bretagne « continentale » commence à la fin de l’Antiquité et la langue s’y implante autour du V siècle à la faveur des migrations de populations bretonnes vers la péninsule armoricaine. On parle généralement du : Vieux breton, du V siècle au XI siècle. Breton moyen, du XII siècle au XVI siècle. Breton moderne, du XVII siècle à nos jours. Cette langue est traditionnellement parlée dans la partie occidentale de la Bretagne à partir d'une ligne allant de Saint-Brieuc (au nord) à Guérande (au sud). De nos jours, la Bretagne compte quatre langues d' origines diverses, en plus du français : le breton, langue celtique parlée principalement en Basse-Bretagne, le gallo, parlé dans la majeure partie de la Haute-Bretagne, l'angevin parlé dans le Pays de la Mée et le poitevin (improprement appelé poitevin-saintongeais selon d'autres) parlé dans le sud du Pays de Retz, ces trois dernières appartiennent au groupe des langues d'oïl (dont est issu le français). Une personne qui parle breton est dite « bretonnante », terme ancien en français, encore le plus employé de nos jours. Cependant, est apparu depuis quelques années dans les médias le terme de plus en plus employé « brittophone ». Des controverses sur l’état de la langue bretonne existent, comme dans d'autres langues, entre les partisans d’un breton populaire et les partisans d’une langue "purifiée", n’utilisant pas ou très peu d’emprunts au français. De plus, ces controverses portent aussi sur l’écriture de la langue, entre la graphie dite « unifiée », ou littéralement « à l’unification parachevée », dite aussi KLTG, créée dans le but de faire une synthèse de ces quatre parlers; celle dite « universitaire », basée sur la phonologie, elle regroupe le KLT d’un côté et possède une variante pour le parler vannetais; et celle dite « interdialectale », basée sur l’étymologie et dont le but, de la même façon que l’écriture dite unifiée, est de faire une synthèse des parlers KLTG en un système orthographique cohérent.
- A breton nyelv (Brezhoneg) a franciaországi Bretagne tartományban és a Franciaországhoz tartozó Saint-Pierre és Miquelon szigeteken beszélt kelta nyelv. Főként második nyelvként beszélik, igen kevesen vannak azok, akiknek ez az anyanyelvük. A breton volt a hivatalos nyelve az 1514-ig fennálló Bretagne-i Hercegségnek. Ma beszélőinek száma 250 000 körül van.
- Il bretone (nome nativo brezhoneg) è una lingua celtica insulare del gruppo brittonico.
- ブルトン語 (Breton/Brezhoneg) は、ブリトン語系ケルト諸言語の一つであり、ブルターニュ語とも言われている。 ｢ブルトン｣（Breton)）という単語が、フランス語の｢ブルターニュ語｣に当たる意味だが、日本語で｢ブルトン｣だけではなく、｢語｣をつける習慣があるため、日本語においては｢ブルトン語｣という表現が一般的である。 フランスのブルターニュ地方で使われているが、主に話者が高齢者であり、今後死語になる可能性が高いとみなされている。 ヨーロッパ大陸に残るケルト語であるが、大陸系のケルト語（ゴール語）ではなく、島嶼ケルト語に分類される。コーンウォール語やウェールズ語と近く、五世紀から六世紀にかけてブリテン島から流入した。 幾つかの言語要素はゴール語に由来する他、語彙の一部にラテン語の影響が見られる。 四方言があるが、フランス語の普及に伴い話し手の数は減少を続けている。今日では総じて五十万人ほどとされ、ブルトン語の単言語話者は存在しない。フランスの政府承認言語ではないものの、復権が試みられている。カンペールなどブルターニュの主要都市では町の案内板にフランス語とブレイス語を併記するほか、銀行のATMの表示などにも積極的に使われている。またブルトン語の小切手を発行している銀行もある。
- Het Bretons of Bretoens (Brezhoneg) is een Eiland-Keltische taal, die ondanks haar classificatie op het vasteland wordt gesproken.
- Bretonsk (eller brezhoneg, som språket heter på bretonsk) er et keltisk språk, som tales av et mindretall i Bretagne - som ligger i Nordvest-Frankrike mellom Den engelske kanal og Biskaya. Cirka 260 000 forstår og snakker språket (telling 1999), men det fortrenges langsomt av fransk og dør etter hvert ut, selv om det er befolkningens opprinnelige språk. Dette skyldes to forhold: At bretonerne selv velger å lære barna fransk ettersom dette er helt nødvendig i jobbsammenheng, men først og fremst skyldes det at fransk skal være bruksspråk i alle offisielle sammenhenger. Språket var opprinnelig identisk med det keltiske språket som ble talt i England. Det kom til det «Lille Britannia» fra «Stor-Britannia» med keltiske utvandrere, som var blitt fordrevet av angelsakserne i det 6. og 7. århundre. Vikingene har også satt sitt preg på språket; ett trivielt eksempel på dette er at ordet «ja» betyr det samme på bretonsk som det gjør på norsk. I den 5. republikks forfatning heter det i innledningen etter den seneste endringen: « La langue de la République est le français» («Republikkens språk er fransk. ») Denne endringen kom i stand etter at Frankrike i 1993 nektet å signere et europeisk traktat som tok sikte på å ivareta europeiske minoritetsspråk («Europeisk pakt for regions- eller minoritetsspråk»). Frem til 1951 forbød franske myndigheter all undervisning på bretonsk, en politikk som må ses i sammenheng med landets dype ønske om å løfte opp fransk som det fremste verdensspråket. Etter en viss kulturell oppblomstring i kjølvannet av radikale bretoneres politiske frigjøringskamp på nittensyttitallet, opplever språket i våre dager en renessanse blant unge bretonere. Nye, digitale medier har forsterket denne tendensen. Bretonsk inndeles i 4 dialekter, hvor tre, Kerneweg, Leoneg, Tregereg (også kalt «KLT»), har mange fellestrekk, mens den fjerde, Gwenedeg, avviker betydelig. Av dem er det kun den siste (Gwenedeg, eller Vannes-dialekten), som muligens rommer elementer av det opprinnelige, galliske språket. I 1908 fikk KLT-dialektene felles rettskrivning, og i 1941 ble også Vannes-dialekten innlemmet i denne felles ortografien som den dag i dag er gjeldende for hele det bretonske språket.
- Język bretoński – język z grupy brytańskiej (p-celtyckiej) języków celtyckich. Posługuje się nim blisko 400 tys. Bretończyków, zamieszkujących dolną (zachodnią) Bretanię. Uznany został przez państwo francuskie za tzw. język regionalny. Posiada 4 najważniejsze dialekty: kornwelski, leoński, treguirski i wanetejski. Najstarsze zabytki literatury w języku bretońskim pochodzą z IX wieku. Celtowie, z których języka rozwinął się później bretoński, przybyli do Bretanii w V-VI wieku n.e. z południowo-zachodniej Brytanii. Ich migracja była wymuszona najazdem germańskich Sasów. Język bretoński jest blisko spokrewniony z językiem kornijskim (kornickim), który rozwijał się w Kornwalii. Jeszcze w XII wieku mówiący tymi językami mogli się swobodnie porozumieć. Najnowszy sondaż (z kwietnia 1997) określa liczbę britofonów (osób mówiących po bretońsku) jako 240 000 osób, co stanowi 20% populacji na zachód od linii Paimpol-Vannes. Te statystyki nie zmieniły się od 1991 roku co tłumaczy się postarzeniem populacji oraz wydłużeniem życia wśród osób starszych. Tylko 6% Bretończyków w wieku 40 lat mówi po bretońsku a jeśli bada się młodzież poniżej 20 roku życia, jest ich tylko 1 %! Środowisko aktywistów bretońskich oraz osób mieszkających na wschód od linii Paimpol-Vanne w ogóle nie pojawia się w statystykach. Ze względu na niewielką liczbę dzieci mówiących w tym języku, raport UNESCO z 1993 roku zaklasyfikował bretoński jako język poważnie zagrożony. Bibliografia: BEDNARCZUK, L. 1988. Języki celtyckie, [w:] L. Bednarczuk (red. ) Języki indoeuropejskie. Tom II. Warszawa : PWN, s. 645-731. ŻELAZNY, W. 2000. Francja wobec mniejszości narodowych. Etniczność, Etnopolityka, Etnosocjologia. Tyczyn : Wyższa Szkoła Społeczno-Gospodarcza w Tyczynie.
- O bretão (Brezhoneg, código ISO 639 br ou bre) é uma língua celta falada na zona ocidental da Bretanha, conhecida como Baixa Bretanha (Breizh Isel). Intimamente relacionado com o córnico e com o galês, um pouco mais distante do gaélico irlandês e gaélico escocês, o bretão é a única língua celta sem estatuto oficialmente reconhecido. Faz parte da familia indo-européia.
- Limba bretonă este o limba celtică vorbită în nordul Franţei, în regiunea Bretania .
- Брето́нский язы́к (брет. brezhoneg) относится к кельтской группе индоевропейской семьи языков, весьма близкий к валлийскому, корнскому (особенно к последнему) и родственный галльскому. Распространён на северо-западе Франции в Бретани, в основном в департаменте Финистер (Penn ar Bed) и на западе департаментов Кот-д’Армор (Aodoù-an-Arvor) и Морбиан (Mor-bihan).
- Bretonska är ett keltiskt språk som talas av delar av befolkningen i Bretagne. Det är närmast släkt med kymriskan i Wales samt med korniskan som talas i Cornwall, och anses ha anlänt till Bretagne på 600-talet då kelter flydde från de brittiska öarna undan anglosaxarna. Bretonska talas framför allt i Bretagnes västra delar, men språket minskar i storlek. Det är inte ett officiellt språk varken i Frankrike eller i Bretagne, eftersom det i den franska konstitutionen står att franskan är Frankrikes enda officiella språk. Däremot har bretonskan erkänts som ett av Frankrikes regionala språk. Bretonskan har fyra olika konsonantmutationer. Dess fonologi känns igen på de ofta förekommande nasalljuden, något som inte återfinns i något annat nu levande keltiskt språk. Dessa nasalljud återges i språket med bokstaven Ñ och indikerar att den föregående vokalen skall uttalas nasalt. TV Breizh, en lokal bretonsk tv-kanal, sänder vissa av sina program på bretonska.
- Bretonca, Hint-Avrupa dil ailesinin Kelt koluna ait dildir. Fransa'nin Breton bölgesi'nin resmî dili. Fransa'daki Bretanya ve tarihî bakımdan Bretanya'nin bir parçası olan Loire-Atlantik bölgesinin bazı sakinleri tarafından konuşulmaktadır.
- Бретонська мова — мова індоєвропейської сім'ї, кельтської мовної родини, бритської групи. Поширена на півночі Франції, на півострові Бретань.
- 布列塔尼语（Brezhoneg，法文叫Breton）是法国西部布列塔尼的少数民族语言，属于印欧语系的凯尔特语族（希腊文Keltoi 凯尔特人）。布列塔尼语最接近康沃尔语和威尔士语。 布列塔尼语的最古老的词典为 Jehan Lagadec 编写的布列塔尼语-法语/拉丁文三语对照词典（Catholicon），1499年出版。这也是在法国土地发表的第一本词典。
|
| rdfs:comment
|
- The Breton language (Brezhoneg) is a Celtic language spoken in Brittany (Breizh/Bretagne), France.
- Das Bretonische (breton. Brezhoneg) ist eine keltische Sprache. Es gehört wie das Walisische, das Kumbrische (ausgestorben) und das Kornische zur Untergruppe der britannischen Sprachen. Sie wird in der Bretagne von den Bretonen gesprochen und ist damit die einzige moderne keltische Sprache, die auf dem europäischen Festland verbreitet ist.
- El bretó és una llengua celta parlada a l'oest de Bretanya, a França. Està en retrocés tot i els intents per revifar-la, es calcula que el parlen unes 500.000 persones (més d'un milió a principis del segle XX). Està documentat des del segle V i parteix de la llengua dels immigrants de l'Illa de Bretanya o Gran Bretanya, amb una petita influència de la llengua de Gàl·lia.
- Bretonština, bretonsky: Brezhoneg [brezonek], je keltský jazyk, kterým hovoří asi půl milionu Bretonců na Bretaňském poloostrově v severozápadní Francii. Bretonština náleží mezi tzv. britanské neboli P-keltské jazyky a je blízce příbuzná s kornštinou a velštinou, jazyky, kterými se hovořilo, respektive hovoří, na jihozápadě Velké Británie. Z této oblasti také na přelomu 5. a 6.
- El bretón (ar brezhoneg) es una lengua céltica insular de la rama britónica, al igual que el galés, con el cual está muy relacionada. A lo largo de su historia ha sido muy influenciado por el francés en tal modo que parte del léxico proviene de esta lengua. El bretón se habla esencialmente en el oeste de Bretaña, pero se está intentando recuperar y/o implantar en todo el territorio, tanto donde tradicionalmente no se habló como donde no se habla desde hace siglos.
- Bretoni on kelttiläinen kieli, jota puhutaan Bretagnessa, Luoteis-Ranskassa bretonien keskuudessa. Bretoni ei kuitenkaan ole mannerkelttiläinen kieli (jota Ranskassa muinoin puhuttiin ja joka on jo ammoin hävinnyt), vaan sen ensimmäiset puhujat olivat noin 400-luvulla Britanniasta siirtyneitä kelttejä, minkä vuoksi kieli muistuttaa kymriä ja kornia. Kieltä puhutaan Bretagnen lisäksi Yhdysvalloissa. Toinen Bretagnen alueelisista kielistä on latinalainen kieli gallo.
- Le breton (brezhoneg en breton) — anciennement, et parfois péjorativement, bas-breton — est une langue celtique dite insulaire, c’est-à-dire originaire de l'île de Bretagne, et appartenant au groupe brittonique. Son histoire en Bretagne « continentale » commence à la fin de l’Antiquité et la langue s’y implante autour du V siècle à la faveur des migrations de populations bretonnes vers la péninsule armoricaine.
- A breton nyelv (Brezhoneg) a franciaországi Bretagne tartományban és a Franciaországhoz tartozó Saint-Pierre és Miquelon szigeteken beszélt kelta nyelv. Főként második nyelvként beszélik, igen kevesen vannak azok, akiknek ez az anyanyelvük. A breton volt a hivatalos nyelve az 1514-ig fennálló Bretagne-i Hercegségnek. Ma beszélőinek száma 250 000 körül van.
- Il bretone (nome nativo brezhoneg) è una lingua celtica insulare del gruppo brittonico.
- Het Bretons of Bretoens (Brezhoneg) is een Eiland-Keltische taal, die ondanks haar classificatie op het vasteland wordt gesproken.
- Bretonsk (eller brezhoneg, som språket heter på bretonsk) er et keltisk språk, som tales av et mindretall i Bretagne - som ligger i Nordvest-Frankrike mellom Den engelske kanal og Biskaya. Cirka 260 000 forstår og snakker språket (telling 1999), men det fortrenges langsomt av fransk og dør etter hvert ut, selv om det er befolkningens opprinnelige språk.
- Język bretoński – język z grupy brytańskiej (p-celtyckiej) języków celtyckich. Posługuje się nim blisko 400 tys. Bretończyków, zamieszkujących dolną (zachodnią) Bretanię. Uznany został przez państwo francuskie za tzw. język regionalny. Posiada 4 najważniejsze dialekty: kornwelski, leoński, treguirski i wanetejski. Najstarsze zabytki literatury w języku bretońskim pochodzą z IX wieku.
- O bretão (Brezhoneg, código ISO 639 br ou bre) é uma língua celta falada na zona ocidental da Bretanha, conhecida como Baixa Bretanha (Breizh Isel). Intimamente relacionado com o córnico e com o galês, um pouco mais distante do gaélico irlandês e gaélico escocês, o bretão é a única língua celta sem estatuto oficialmente reconhecido. Faz parte da familia indo-européia.
- Limba bretonă este o limba celtică vorbită în nordul Franţei, în regiunea Bretania .
- Брето́нский язы́к (брет. brezhoneg) относится к кельтской группе индоевропейской семьи языков, весьма близкий к валлийскому, корнскому (особенно к последнему) и родственный галльскому.
- Bretonska är ett keltiskt språk som talas av delar av befolkningen i Bretagne. Det är närmast släkt med kymriskan i Wales samt med korniskan som talas i Cornwall, och anses ha anlänt till Bretagne på 600-talet då kelter flydde från de brittiska öarna undan anglosaxarna. Bretonska talas framför allt i Bretagnes västra delar, men språket minskar i storlek.
- Bretonca, Hint-Avrupa dil ailesinin Kelt koluna ait dildir. Fransa'nin Breton bölgesi'nin resmî dili. Fransa'daki Bretanya ve tarihî bakımdan Bretanya'nin bir parçası olan Loire-Atlantik bölgesinin bazı sakinleri tarafından konuşulmaktadır.
- Бретонська мова — мова індоєвропейської сім'ї, кельтської мовної родини, бритської групи. Поширена на півночі Франції, на півострові Бретань.
- 布列塔尼语（Brezhoneg，法文叫Breton）是法国西部布列塔尼的少数民族语言，属于印欧语系的凯尔特语族（希腊文Keltoi 凯尔特人）。布列塔尼语最接近康沃尔语和威尔士语。 布列塔尼语的最古老的词典为 Jehan Lagadec 编写的布列塔尼语-法语/拉丁文三语对照词典（Catholicon），1499年出版。这也是在法国土地发表的第一本词典。
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
