| dbpprop:abstract
|
- The Bezhta (or Bezheta) language, also known as Kapucha (from the name of a large village), belongs to the Tsezic group of the North Caucasian language family. It is a language spoken by about 10,000 people in southern Dagestan, Russia. Bezhta can be further divided into three dialects — Bezhta Proper, Tljadali and Hoshar-Hota — which are spoken in various villages in the region. Its closest linguistic relatives are Hunzib, Tsez, Khwarshi and Hinukh. It is also related to the Avar language, but the two are not mutually intelligible. Bezhta is an unwritten language, but various attempts have been made to develop an official orthography for the language. The Bezhta people use Avar as literary language. The first book ever printed in Bezhta was the Gospel of Luke.
- Bežtan kieli (bežtaksi bežkalas mic) on bežtalaisten puhuma dagestanilainen kieli. Sitä puhutaan Dagestanin tasavallan Tsuntinin piirin Bežtan, Tljadalin ja Hašarhotan kylissä. Bežtalaisia on muuttanut myös eräille muille Dagestanin paikkakunnille, Georgian Kvarelin piiriin sekä itäiseen Turkkiin. 1990-luvulla bežtan puhujia arvioitiin olleen noin 10 000 henkeä. Venäjän vuoden 2002 väestönlaskennassa rekisteröitiin 6 500 kielen puhujaa, joista lähes kaikki Dagestanissa. Aiemmissa väestönlaskennoissa bežtalaisia on pidetty avaareina. Bežta kuuluu dagestanilaisten kielten avaarilaisen ryhmän didolaiseen alaryhmään, jossa se muodostaa hunzibin kanssa oman ryhmänsä. Kielen sanastoon ja osittain myös fonetiikkaan ja morfologiaan ovat vaikuttaneet avaari ja georgia. Paikallismurteita on kolme. Bežta toimii kieliyhteisön suullisen kanssakäymisen välineenä. Sivistyskielenään puhujat käyttävät avaaria ja venäjää. Eräät osaavat myös georgiaa.
- Le bezhta est une langue caucasienne du sous-groupe tsez de la famille des langues nakho-daghestaniennes. Le bezhta était parlé en 1989 par environ 10 000 personnes, au Daguestan et en Géorgie. La langue n'est pas écrite.
- Język kapuczyński (czasem używany jest także termin język beżtyjski, nazwa własna Бэжти) – jeden z niewielkich języków kaukaskich, używany przez 6184 osób w południowym Dagestanie. Język kapuczyński należy do języków didojskich w zespole awaro-didojskim, tworzącym podgrupę wśród języków dagestańskich w grupie północno-wschodniej (nachsko-dagestańskiej) języków kaukaskich. Kapuczyński jest blisko spokrewniony z językiem chunzybskim. Dane, mówiące o liczbie osób posługujących się tym językiem nie są zbyt dokładne, ponieważ w dużej mierze opierały się na szacunkach. Według statystyk w 1926 r. języka tego używało zaledwie 1447 osób. W późniejszym czasie użytkownicy kapuczyńskiego uznawani byli za odłam Awarów i tak też zapisywani podczas kolejnych spisów powszechnych. Szacunki z lat 1958 oraz 1967 mówiły o ok. 2500-2800 użytkownikach języka, dane, natomiast według spisu powszechnego, przeprowadzonego na terenie Federacji Rosyjskiej w 2000 r. liczba osób posługujących się tym językiem wynosi 6184 osób. Językiem kapuczyńskim posługuje się ludność w trzech niewielkich wioskach w połduniowym Dagestanie: Beżta, Choszar-Chota i Tladal. Sporadycznie używana nazwa tego języka, beżtyjski, pochodzi od nazwy wsi Beżta, natomiast nazwa język kapuczyński, wzięła się od gruzińskiej nazwy tejże wsi. Jednym z ważniejszych badaczy języka kapuczyńskiego, był gruziński badacz, E. A. Łomtadze, który w swych pionierskich pracach używał takiej właśnie nazwy, ona też utrwaliła się i weszła do użytku. Język kapuczyński nie wykształcił piśmiennictwa. Jest używany wyłącznie w sytuacjach nieformalnych, w domu, wśród przyjaciół. W charakterze języka literackiego używany jest język awarski, jako największy język literacki Dagestanu. Wśród ludności rozpowszechniony jest także rosyjski, jako język urzędowy Federacji Rosyjskiej. Kapuczyński jest językiem ergatywnym. Ze względu na historię tego języka widoczne są wpływy języka tureckiego, arabskiego, gruzińskiego oraz rosyjskiego.
- Бежтинский язык (бежитинский, капучинский язык) — язык бежтинцев. Распространён в Цунтинском районе Дагестана и в Кварельском районе Грузии. Общее число говорящих на бежтинском языке около 8 тыс. человек, из них в России около 6,5 тыс. , в Грузии 700 человек. Бежтинский язык — один из цезских языков; внутри них образует особую генетическую ветвь с гунзибским языком. Имеет 3 диалекта: собственно бежтинский, тлядальский и хошархотинский. Для фонетики бежтинского языка характерны умлаутированные гласные, сингармонизм и связанное с ним позиционное распределение шипящих/свистящих (в большей степени выражено в тлядальском диалекте). В морфологии — обилие словообразующих аффиксов существительных, богатая система именных пространственных категорий, образующая около 90 локативных форм; наличие инфиксальных числовых показателей в глаголе; разветвлённая система аналитических времён; обилие причастных и деепричастных форм. Глаголы подразделяются на словообразовательные классы, обладающие особыми семантическими, синтаксическими и морфологическими свойствами. В синтаксисе преобладают аккузативные правила, в падежной маркировке и согласовании — эргативные. В именной лексике большое количество грузинских заимствований. Язык бесписьменный.
|
| rdfs:comment
|
- The Bezhta (or Bezheta) language, also known as Kapucha (from the name of a large village), belongs to the Tsezic group of the North Caucasian language family. It is a language spoken by about 10,000 people in southern Dagestan, Russia. Bezhta can be further divided into three dialects — Bezhta Proper, Tljadali and Hoshar-Hota — which are spoken in various villages in the region. Its closest linguistic relatives are Hunzib, Tsez, Khwarshi and Hinukh.
- Bežtan kieli (bežtaksi bežkalas mic) on bežtalaisten puhuma dagestanilainen kieli. Sitä puhutaan Dagestanin tasavallan Tsuntinin piirin Bežtan, Tljadalin ja Hašarhotan kylissä. Bežtalaisia on muuttanut myös eräille muille Dagestanin paikkakunnille, Georgian Kvarelin piiriin sekä itäiseen Turkkiin. 1990-luvulla bežtan puhujia arvioitiin olleen noin 10 000 henkeä. Venäjän vuoden 2002 väestönlaskennassa rekisteröitiin 6 500 kielen puhujaa, joista lähes kaikki Dagestanissa.
- Le bezhta est une langue caucasienne du sous-groupe tsez de la famille des langues nakho-daghestaniennes. Le bezhta était parlé en 1989 par environ 10 000 personnes, au Daguestan et en Géorgie. La langue n'est pas écrite.
- Język kapuczyński (czasem używany jest także termin język beżtyjski, nazwa własna Бэжти) – jeden z niewielkich języków kaukaskich, używany przez 6184 osób w południowym Dagestanie. Język kapuczyński należy do języków didojskich w zespole awaro-didojskim, tworzącym podgrupę wśród języków dagestańskich w grupie północno-wschodniej (nachsko-dagestańskiej) języków kaukaskich. Kapuczyński jest blisko spokrewniony z językiem chunzybskim.
- Бежтинский язык (бежитинский, капучинский язык) — язык бежтинцев. Распространён в Цунтинском районе Дагестана и в Кварельском районе Грузии. Общее число говорящих на бежтинском языке около 8 тыс. человек, из них в России около 6,5 тыс. , в Грузии 700 человек.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
