| dbpprop:abstract
|
- Betty Friedan (1921–2006) was an American writer, activist and feminist A leading figure in the "Second Wave" of the US Women's Movement, her 1963 book The Feminine Mystique is sometimes credited with sparking the "second wave" of feminism Friedan cofounded National Organization for Women in 1966 which aimed to bring women "into the mainstream of American society now [in] fully equal partnership with men" She also wrote the book Our Wayward Sons In 1970, after stepping down as NOW's first president in 1969, Friedan organized the nation-wide Women's Strike for Equality on August 26, the 50th anniversary of the Nineteenth Amendment to the United States Constitution granting women the right to vote The national strike was successful beyond expectations in broadening the feminist movement The New York City march alone attracted over 50,000 women Friedan joined other leading feminists in founding the National Women's Political Caucus in 1971 In 1977 she joined some of the movement's most visible and influential leaders, and 20,000 other women, at the International Women's Year federally-funded convention, the National Women's Conference, a legislative conference which sent a report to President Jimmy Carter, the United States Congress, and all the states on how to achieve equality Friedan was a strong proponent of the repeal of abortion laws, founding the National Association for the Repeal of Abortion Laws, which after abortion was legalized in 1973, became the National Abortion Rights Action League She was also a strong supporter of the Equal Rights Amendment to the Constitution and of many women's laws Though somewhat eclipsed by Gloria Steinem as America's preeminent feminist, Friedan continued to be an influential author and intellectual and remained active in politics and advocacy for the rest of her life, authoring six books One of her later books, The Second Stage, critiqued what Friedan saw as the extremist excesses of some feminists
- Betty Friedan [ˈfɹiːdən] war eine US-amerikanische Feministin und Publizistin.
- Betty Friedan. Fue una teórica y líder del movimiento feminista estadounidense de los años 60 y 70. En 1963 escribió el ensayo La mística de la feminidad, en el que critica el rol femenino en la sociedad contemporánea, ya que provoca numerosas formas de alienación. Este ensayo influenció profundamente al movimiento feminista los siguientes años. En octubre de 1966 Betty Friedan fundó el NOW - National Organization for Women, organización que reunió un gran número de colectivos y grupos feministas de Estados Unidos. En los años setenta planteó diversas luchas para la aprobación de las leyes sobre el aborto, el trabajo femenino y sobre los derechos de las mujeres en general.
- Betty Friedan, oli yhdysvaltalainen, juutalaistaustainen feministi. Hänellä oli suuri vaikutus feminismin ns. toisen aallon syntyyn ja hän perusti National Organization for Women -järjestön.
- Betty Friedan, est une féministe et écrivaine américaine.
- Betty Friedan è stata una teorica e leader del movimento femminista statunitense degli anni sessanta e settanta. Nel 1963 scrisse il saggio La mistica della femminilità, testo di critica del ruolo femminile all'interno della società contemporanea che, secondo l'autrice, era all'origine di numerose forme di alienazione. Il saggio influenzò profondamente il femminismo internazionale degli anni successivi. Nell'ottobre 1966 Betty Friedan fondò il NOW - National Organization for Women, organizzazione che raccolse un ampio numero di collettivi e gruppi femministi degli Stati Uniti. Negli anni settanta si impegnò nella battaglia per l'approvazione delle leggi sull'aborto, sul lavoro femminile ed altri provvedimenti per i diritti delle donne.
- Betty Friedan, geboren als Bettye Naomi Goldstein was een Joods-Amerikaanse feministe, sociaal activiste en publiciste. Friedan was in haar puberteit een actief marxiste en radicalistisch Joods activiste. Al op de campus van de High School Smith College waar ze studeerde, gaf ze een eigen krant uit. Haar studie psychologie aan de universiteit van Berkeley in Californië rondde ze niet af. Kort daarop werd ze journaliste voor linkse en vakbondsbladen. In 1947 trouwde ze met Carl Friedan, van wie ze in 1967 zou scheiden. Toen ze in 1952 zwanger was van haar tweede kind werd ze wegens haar zwangerschap ontslagen. Deze ervaring gaf haar leven koers. In 1958 trof ze op een reünie haar vroegere jaargenoten van haar High School, van wie ze de levenservaringen systematisch optekende. Omdat haar opviel bij hoeveel vrouwelijke jaargenoten de carrière voortijdig afgebroken was, schreef ze daarover een artikel voor een krant, dat zelfs na talloze herschrijvingen voor publicatie geweigerd werd. Daarop besloot ze het materiaal als basis voor een boek te gebruiken. In 1963 schreef zij dat boek, een baanbrekend feministisch werk, The Feminine Mystique. De eerste druk bedroeg 1,3 miljoen exemplaren en het werd het best verkochte boek van dat jaar. Het boek beschrijft de rol van de middenklasse-vrouw in een van arbeidssegregatie gespeende industriële samenleving: het huisvrouwenbestaan, en de afstomping die die rol met zich meebrengt, het huisvrouwensyndroom. Deze bestseller wordt algemeen beschouwd als het begin van de Tweede feministische golf. In Nederland is het artikel Het onbehagen bij de vrouw in De Gids van Joke Smit een rechtstreekse afgeleide van dit boek. In 1966 richtte Friedan de National Organization for Women (NOW) op, en in 1969 richtte ze samen met Bernard Nathanson en Larry Lader de pressiegroep NARAL op, die ernaar streefde de strafbaarheid van abortus provocatus in de Verenigde Staten op te heffen. NARAL streeft er tegenwoordig naar dit zo te behouden. Friedan is ook bekend geworden door een schokkende televisie-confrontatie met Norman Mailer, destijds beschouwd als het geweten van Amerika, die door haar vlijmscherp neergesabeld werd als vrouwenvereerder voor wie beter de term male chauvinist pig gebezigd zou kunnen worden; hij zou de vrouw bij de geslachtsdaad enkel als kwispedoor gebruiken. Nadien bleef ze tot op hoge leeftijd actief als feministe en hielp vele vrouwenorganisaties oprichten of voorzitten. In tegenstelling tot Nathanson, bleef ze ook erg actief in de pro-abortusbeweging. Ze stierf, op haar 85e verjaardag, aan een hartstilstand.
- Betty Naomi Goldstein Friedan var en amerikansk-jødisk feminist, debattant, aktivist og forfatter.
- Betty Friedan – feministka, działaczka społeczna i pisarka amerykańska. W 1942 r. ukończyła z wyróżnieniem college, przez rok kontynuowała studia na uniwersytecie w Berkeley, gdzie zajmowała się psychologią. Po roku opuściła Berkeley, by pracować jako reporterka. W 1947 r. wyszła za mąż za Carla Friedana, z którym rozwiodła się 22 lata później. Stała się jedną z ikon amerykańskiego feminizmu drugiej fali, m. in. dzięki wydanej w 1963 roku Mistyce kobiecości, gdzie Friedan po raz pierwszy zakwestionowała powojenny kontrakt społeczny w USA każący kobietom spełniać się wyłącznie jako niepracującym żonom i lokować wszystkie ambicje w prowadzeniu domu i wychowywaniu dzieci. Jako pierwsza powiedziała, że kobiety nie muszą się wstydzić swoich ambicji ani też mieć poczucia winy, jeśli mają własne marzenia, niezwiązane z mężem ani dziećmi. Argumentowała, że kluczem do przełamania patriarchalnej „mistyki kobiecości” jest edukacja i praca zawodowa. W 1966 r. Friedan założyła Narodową Organizację Kobiet (NOW), pierwszą i największą organizację feministyczną w Stanach Zjednoczonych, walczącą o prawo do aborcji, równe płace i dostęp do awansu, a także urlopy macierzyńskie. Postulaty Betty Friedan, podobnie jak NOW, łączone były z ruchem białych kobiet z klasy średniej i szybko zostały poddane krytyce ze strony kobiet, które czuły się wykluczone z głównego nurtu feminizmu, m. in. feministek kolorowych, radykalnych, a także lesbijek. Friedan odrzucała krytykę, nie chciała się zgodzić na grożące ruchowi – jej zdaniem – utożsamienie feminizmu z lesbianizmem, nie godziła się także z postulatami feminizmu radykalnego, który nazwała złudną nadzieją dla kobiet. Pragnęła, by NOW pozostała organizacją głównonurtową. Wpisała się w ten sposób w jedną z najważniejszych dyskusji amerykańskiej drugiej fali. W ostatnich latach Friedan uznała, że aktywizacja zawodowa kobiet nie spełniła wszystkich pokładanych w niej nadziei, lecz zamiast wyzwolić kobiety, nałożyła na nie podwójne obciążenie polegające na pracy zawodowej i pracy w domu. Od tego momentu nawoływała do większego włączenia mężczyzn w sferę prywatną oraz do rozpoznania specyficznych potrzeb każdej z płci (zwłaszcza potrzeby ochrony kobiet w ciąży). Postulowała konieczność wspólnej z mężczyznami zmiany wartości dominujących w sferze publicznej. Zmarła z powodu niewydolności serca w wieku 85 lat.
- Betty Naomi Goldstein, mais conhecida como Betty Friedan, foi uma importante ativista feminista estado-unidense do século XX. Participou também de movimentos marxistas e judaicos. Em 1963, publicou o livro "The Feminine Mystique", um best-seller que fomentou a segunda onda do feminismo, abordando o papel da mulher na indústria e na função de dona-de-casa e suas implicações tanto para a sobrevivência do capitalismo quanto para a situação de desespero e depressão que grande parte das mulheres submetidas a esse regime sofriam. Foi também co-fundadora da Organização Nacional das Mulheres, nos Estados Unidos, juntamente com Pauli Murray e Bernard Nathanson, e auxiliou também na criação do NARAL, organização de fomento aos direitos reprodutivos, inclusive o do aborto. É considerada uma das feministas mais influentes do século XX. Morreu no dia de seu 85º aniversário, em sua casa em Washington. De acordo com Emily Bazelton, porta-voz da família, a causa da morte foi falência cardíaca congestiva.
- Файл:Betty Friedan 1960. jpg Фридан, Бетти Бетти Фридан — одна из лидеров американского феминизма. Фридан выступала за полное полноправие женщин, от равной с мужчинами заработной платы до участия в политической жизни страны, и отмену запрета на аборты. В 1966 году Фридан создала Национальную организацию женщин США и стала ее президентом.
- Betty Naomi Goldstein Friedan, född 4 februari 1921 i Peoria, Illinois, USA, död 4 februari 2006 i Washington D.C. , USA, var en amerikansk-judisk feminist, debattör, aktivist och författare. Friedan blev känd genom publiceringen av boken The Feminine Mystique år 1963. Hon presenterade sig då som en vanlig hemmafru som kommit till insikt om att denna roll var otillfredsställande för kvinnor. Senare har den amerikanske forskaren Daniel Horowitz skrivit en omfattande och mycket väl mottagen biografi, i vilken han hävdar att Friedan i själva verket aldrig var en regulär hemmafru. Hon var länge yrkesverksam och efter att hon gift sig fortsatte hon att arbeta som frilansjournalist. I den feminina mystiken talar Friedan bland annat om "problemet utan namn", hemmafrusjukan. Friedan analyserade de sociala och ekonomiska mekanismerna som påtvingade kvinnorna rollen som enbart hemmafru och mor. Dessa mekanismer var särskilt starka under tiden efter andra världskriget när soldaterna hade återvänt hem och återtog de platser och roller i samhället som hade intagits av kvinnor under männens frånvaro. Friedan protesterade mot detta rolltvång som hon upplevde kvävande och hennes bok hade en enorm betydelse för den moderna kvinnorörelsens uppsving, i Amerika och många andra länder, bl a Sverige. Ett av de slående exemplen i hennes analys var beskrivningen av hur städmedelsproducenterna framgångsrikt försökte skapa en bild av hemmets städning som en expertuppgift för hemmafruarna. Ett ökat antal städprodukter skulle skapa ett behov av specialrengöringsmedel för varje vrå i hemmet och det skulle vara hemmafruarnas uppgift att känna till dem och använda dem rätt. Detta skulle i sin tur medverka till att ge hemmafruarna en upplevelse av att vara experter på sin uppgift och av att vara behövda i hemmet. Friedan var med och grundade National Organization for Women och var dess första ordförande 1966-1970. Hon avled i sitt hem i Washington på sin 85-årsdag.
|
| rdfs:comment
|
- Betty Friedan [ˈfɹiːdən] war eine US-amerikanische Feministin und Publizistin.
- Betty Friedan. Fue una teórica y líder del movimiento feminista estadounidense de los años 60 y 70. En 1963 escribió el ensayo La mística de la feminidad, en el que critica el rol femenino en la sociedad contemporánea, ya que provoca numerosas formas de alienación. Este ensayo influenció profundamente al movimiento feminista los siguientes años.
- Betty Friedan, oli yhdysvaltalainen, juutalaistaustainen feministi. Hänellä oli suuri vaikutus feminismin ns. toisen aallon syntyyn ja hän perusti National Organization for Women -järjestön.
- Betty Friedan, est une féministe et écrivaine américaine.
- Betty Friedan è stata una teorica e leader del movimento femminista statunitense degli anni sessanta e settanta. Nel 1963 scrisse il saggio La mistica della femminilità, testo di critica del ruolo femminile all'interno della società contemporanea che, secondo l'autrice, era all'origine di numerose forme di alienazione. Il saggio influenzò profondamente il femminismo internazionale degli anni successivi.
- Betty Friedan, geboren als Bettye Naomi Goldstein was een Joods-Amerikaanse feministe, sociaal activiste en publiciste. Friedan was in haar puberteit een actief marxiste en radicalistisch Joods activiste. Al op de campus van de High School Smith College waar ze studeerde, gaf ze een eigen krant uit. Haar studie psychologie aan de universiteit van Berkeley in Californië rondde ze niet af. Kort daarop werd ze journaliste voor linkse en vakbondsbladen.
- Betty Naomi Goldstein Friedan var en amerikansk-jødisk feminist, debattant, aktivist og forfatter.
- Betty Friedan – feministka, działaczka społeczna i pisarka amerykańska. W 1942 r. ukończyła z wyróżnieniem college, przez rok kontynuowała studia na uniwersytecie w Berkeley, gdzie zajmowała się psychologią. Po roku opuściła Berkeley, by pracować jako reporterka. W 1947 r. wyszła za mąż za Carla Friedana, z którym rozwiodła się 22 lata później. Stała się jedną z ikon amerykańskiego feminizmu drugiej fali, m. in.
- Betty Naomi Goldstein, mais conhecida como Betty Friedan, foi uma importante ativista feminista estado-unidense do século XX. Participou também de movimentos marxistas e judaicos.
- Файл:Betty Friedan 1960. jpg Фридан, Бетти Бетти Фридан — одна из лидеров американского феминизма. Фридан выступала за полное полноправие женщин, от равной с мужчинами заработной платы до участия в политической жизни страны, и отмену запрета на аборты.
- Betty Naomi Goldstein Friedan, född 4 februari 1921 i Peoria, Illinois, USA, död 4 februari 2006 i Washington D.C. , USA, var en amerikansk-judisk feminist, debattör, aktivist och författare. Friedan blev känd genom publiceringen av boken The Feminine Mystique år 1963. Hon presenterade sig då som en vanlig hemmafru som kommit till insikt om att denna roll var otillfredsställande för kvinnor.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
