| dbpprop:abstract
|
- Benjamin Jonson (c. 11 June 1572 – 6 August 1637) was an English Renaissance dramatist, poet and actor. A contemporary of William Shakespeare, he is best known for his satirical plays, particularly Volpone, The Alchemist, and Bartholomew Fair, which are considered his best, and his lyric poems. A man of vast reading and a seemingly insatiable appetite for controversy, Jonson had an unparalleled breadth of influence on Jacobean and Caroline playwrights and poets.
- Ben Jonson, eigentlich Benjamin Jonson, war ein englischer Bühnenautor und Dichter.
- Ben Jonson va ser un dramaturg i poeta anglès de gran prestigi. Conegut pel seu gust polèmic i les seves crítiques artístiques, destacà sobretot en la sàtira. Va ser un rival de William Shakespeare en el teatre i de John Donne en la poesia (ell mateix provocava les comparacions en els seus pròlegs).
- Benjamin Jonson fue un dramaturgo, poeta y actor inglés del Renacimiento. Sus obras más conocidas son Volpone y El alquimista además de sus poemas líricos. Jonson leía mucho y tenía un apetito aparentemente insaciable por la controversia. Tuvo una influencia tal en los dramaturgos y poetas de las épocas Jacobina y Carolina que no cabe paralelismo posible.
- Ben Jonson oli englantilainen draamakirjailija, runoilija ja näyttelijä. William Shakespearen aikalaisena hän on parhaiten tunnettu satiirisista näytelmistään.
- Benjamin Jonson est un dramaturge anglais de la Renaissance. Inventeur de la « comédie des humeurs », il est notamment connu pour ses pièces Volpone et L'Alchimiste et son amitié et sa rivalité avec William Shakespeare.
- Fájl:Benjamin Jonson by Abraham van Blyenberch. jpg Ben Jonsonról készült festmény. Benjamin Jonson angol drámaíró, költő és színész volt, William Shakespeare kortársa.
- Fu una figura di primo piano del teatro elisabettiano.
- ファイル:Benjamin Jonson by Abraham van Blyenberch. jpg ベン・ジョンソン（1617年） ベン・ジョンソン（Ben Jonson, 1572年6月11日 - 1637年8月6日）は、17世紀イギリスの劇作家・詩人で、シェイクスピアと同時代人。1616年桂冠詩人になった。 彼はロンドンに生まれ、ウェストミンスター文法学校に学び、そこで古典についての学殖の基礎を身につけた。 代表作に「錬金術師」「エピシーン」「ヴォルポーネ」などがある。 シェイクスピアの追悼文を書いていることでも知られる。 「言葉は人を最もよく表す。だから何か言いたまえ、そうすれば君がわかるだろう」
- Benjamin (Ben) Jonson was een Engels toneelschrijver, dichter, acteur, en vriend en tijdgenoot van William Shakespeare. Shakespeare speelde in een van Jonsons vroege stukken, Every Man in his Humour (1598). Jonson werd geboren in Westminster, een maand na het overlijden van zijn vader. Zijn moeder hertrouwde twee jaar later met een metselaar. Jonson ging naar school in St. Martin’s Lane, en later naar de school in Westminster, waar hij onder andere les kreeg van William Camden. Er wordt gezegd dat hij hierna naar de universiteit in Cambridge ging, alhoewel hij zelf beweert na school gelijk een vak (waarschijnlijk metselen) te hebben beoefend. Hiervan had hij al snel genoeg; hij werd soldaat en werkte een tijdlang in de Lage Landen. Ben Jonson trouwde, en uit de gegevens van St. Martin’s Church blijkt dat zijn oudste dochter, Maria, overleed in november 1593, toen ze slechts zes maanden oud was. Zijn oudste zoon Benjamin overleed 10 jaar later aan de pest en zijn tweede zoon, eveneens Benjamin geheten, overleed in 1635. In de zomer van 1597 had hij een vast contract in de toneelgroep Lord Admiral’s acting company, die in het theater The Rose optrad onder leiding van Philip Henslowe. Hij was in die tijd ook al bezig zijn eigen stukken te schrijven voor de Lord Admiral’s spelers, en hij wordt genoemd in 1598 door Merès in Palladis Tamia als een van de beste schrijvers van tragedies. In datzelfde jaar zet hij een van de beroemdste Engelse komedies op de planken, Every Man in his Humour. In 1597 werd het stuk The Isle of Dogs, dat hij had geschreven met Thomas Nashe, door het gezelschap Pembroke's Men opgevoerd in Francis Langleys theater The Swan. Het stuk veroorzaakte een schandaal en Jonson werd korte tijd gevangengezet. Voor het einde van 1598 kwam hij wederom in de problemen. In een duel op 22 september in Hogsden Fields had hij een acteur van Henslowes groep, Gabriel Spenser, gedood, en hij ging hiervoor naar de gevangenis, met de dreiging van dood door ophanging. Aldaar werd hij bezocht door een katholieke priester, en in de 12 jaar hierna was hij een gelovig man. Hij bekende schuld, en na een korte tijd in de gevangenis werd hij vrijgelaten onder een wet die gold voor geestelijken, en voornamelijk in Engeland, iedereen die kon lezen en schrijven. De wet gaf aan dat iedereen die onder de 'kerk' viel, niet onder seculiere wetten kon worden berecht. Jonson gaf zijn bezittingen weg en kreeg een brandmerk op zijn linkerduim. Binnen een paar maanden werkte hij weer voor Henslowe, en in 1601 werd hij door deze gevraagd om Thomas Kyd’s The Spanish Tragedy te bewerken voor toneel. Aan het begin van de regeringsperiode van Jacobus I paste Jonson zich snel aan aan de specifieke vraag die verrees vanuit het hof. Naar aanleiding van het succes van zijn toneelstukken en maskerades (zoals The Satyr en Masque of Blackness) werd hem af en toe gevraagd voor het hof te werken. Vanaf 1606 was hij samen met Inigo Jones verantwoordelijk voor het "schilderen en timmeren" voor toneelstukken, en liet al snel zien dat hij een meester was in het schrijven van drama waardoor hij, meer dan enig andere dichter voor John Milton, een plaats verwierf in de geschiedenis van de Engelse poëzie en literatuur. Zijn kunde als een toneelschrijver was op het hoogtepunt tijdens de eerste helft van de regeerperiode van Jacobus I, en tegen 1616 had hij vrijwel al zijn meesterwerken uitgebracht. Hieronder vallen de tragedie Catiline (1611), welke maar een matig succes genoot, de komedies Volpone (gespeeld in 1605, uitgebracht in schrift in 1607), Epicoene, or the Silent Woman (1609), The Alchemist (1610), Bartholomew Fair (1614) en The Devil is an Ass (1616). In dezelfde periode produceerde hij ook verschillende maskerades, meestal in samenwerking met Inigo Jones. In 1616 werd hem een pensioen van 100 mark per jaar toegekend. Hij werd hiermee de eerste Poet Laureate. Dit teken van koninklijke onderscheiding zal hem er waarschijnlijk toe gezet hebben een verzameling van zijn werk uit te brengen (1616). In 1618 ging hij naar het land van zijn voorouders, Schotland, en verbleef daar een jaar. De Schotse dichter William Drummond verleende hem onderdak, en schreef een boek over zijn gesprekken met Jonson, Conversations. In een nawoord dat is toegevoegd door Drummond wordt Jonson beschreven als a great lover and praiser of himself, a contemner and scorner of others. (Iemand die veel van zichzelf houdt en graag anderen beschimpt. ) Tegen het einde van de regeerperiode van Jacobus I was Jonson niet zo welvarend. Hij was zwak geworden door ziekte, en de brand die zijn bibliotheek vernielde was een zware slag. Hij beschrijft zijn verlies in Exercration upon Vulcan. Hij was echter een veelzijdig man, en raakte pas uit de gratie toen koning Karel I van Engeland de troon besteeg in 1625. Hij hield zich na The Sad Shepherd uit de dertiger jaren eigenlijk niet meer bezig met toneel. Jonson is begraven in de Westminster Abbey, met op zijn graf de inscriptie "O Rare Ben Jonson".
- Benjamin Jonson var en engelsk renessansedramatiker, poet og skuespiller. Han var en god venn av William Shakespeare, og er best kjent for sine skuespill Volpone og The Alchemist, og sine lyriske dikt. Han var svært belest, og hadde en tilsynelatende umettelig apetittt for kontroverser. Jonsons hadde en meget sterk innflytelse på flere senere generasjoner av engelske forfattere.
- Ben Jonson, właściwie Benjamin Jonson - angielski dramaturg, poeta i aktor. Urodzony w Westminster. Jego ojciec umarł na miesiąc przed urodzeniem Bena, matka ponownie wyszła za mąż dwa lata później, za mistrza murarskiego. Jonson chodził do szkoły w St. Martin's Lane, później został posłany do Westminster School, gdzie jednym z jego nauczycieli był William Camden. Mówi się, że następnie poszedł na Uniwersytet w Cambridge, lecz sam Jonson twierdził, że od razu po szkole zajął się handlem. Wkrótce miał handlu dosyć, prawdopodobnie zajął się murarką, potem zaś spędził jakiś czas w Niderlandach jako żołnierz. Ben Jonson ożenił się przed 1592 - brak dokładnych informacji na ten temat. Księgi parafialne St. Martin's Church twierdzą, że jego najstarsza córka Mary umarła w listopadzie 1593 w wieku sześciu miesięcy, a jego najstarszy syn Benjamin zmarł na dżumę dziesięć lat później (wkrótce potem Jonson napisał wiersz On My First Sonne), drugi syn, także Benjamin, zmarł w 1635. Przez mniej więcej następnych pięć lat Jonson żył z dala od swej żony, przebywając w gościnie u Lorda Aubigny. Do lata 1597 roku Jonson miał angaż w grupie aktorskiej Lorda Admirała, następnie występował pod kierownictwem Philipa Henslowe'a w teatrze The Rose. Do tego czasu Jonson pisał już oryginalne, nieadaptowane z innych źródeł sztuki dla grupy Lorda Admirała i zyskał dzięki temu renomę. Prawdopodobnie jego najwcześniejszym zachowanym dziełem jest nie datowana komedia The Case Is Altered. W 1597 r. został uwięziony za współpracę w pisaniu sztuki The Isle of Dogs. Wszystkie jej egzemplarze zostały zniszczone, więc dokładna natura oskarżenia jest nieznana. Było to pierwsze z kilku starć Jonsona z władzami. W 1598 roku osiągnął pierwszy wielki sukces, związany z wystawieniem sztuki Every Man in His Humour. W pierwszej obsadzie znalazł się jego przyjaciel, William Szekspir. Kontynuacja tej sztuki z następnego roku, Every Man out of His Humour, próba naśladownictwa Arystofanesa, nie była już udanym przedsięwzięciem scenicznym. Przed końcem 1598 roku Jonson ponownie znalazł się w więzieniu - groziło mu nawet powieszenie. 22 września w Hogsden Fields zabił w pojedynku aktora grupy Henslowe'a - Gabriela Spensera. W więzieniu odwiedził pisarza rzymskokatolicki duchowny, w wyniku czego przeszedł na katolicyzm (należał do Kościoła 12 lat). Uniknął powieszenia dzięki wstawiennictwu katolickiego kleru, w zamian za zrzeczenie się na korzyść kościoła całego majątku. Został też napiętnowany na lewym kciuku. Ani więzienie, ani konwersja nie wpłynęły ujemnie na jego reputację - w ciągu kilku miesięcy powrócił do pracy dla Henslowe'a. W 1601 Henslowe przydzielił Jonsonowi niewdzięczne zadanie adaptacji Spanish Tragedy autorstwa Thomasa Kyda - podjęcie się tego przez pisarza sugeruje jego trudności finansowe w tym okresie. Na początku panowania Jakuba I w 1603, Jonson dołączył do innych poetów i dramatopisarzy uradowanych rządami nowego króla. Szybko dostosował się do zwiększonego popytu na tzw. maski - rodzaj kostiumowych przedstawień alegorycznych oraz inne rozrywki wprowadzone zarówno przez króla jak i jego małżonkę, Annę Duńską. Kłopoty z władzami pojawiły się znowu. W 1603 r. Jonsona przesłuchiwał The Privy Council (Tajna Rada), w sprawie sztuki politycznej osadzonej w Cesarstwie Rzymskim, Sejanus. W 1605 r. znów trafił do więzienia, wraz z Johnem Marstonem i George'em Chapmanem, za wyszydzenie we wspólnej produkcji teatralnej Eastward Ho! szkockich ziomków króla. Wraz z sukcesem sztuk i masek, takich jak The Satyr (1603) i Masque of Blackness (1605), Jonson pisał coraz mniej dla publicznych teatrów, a coraz więcej dla dworu. Od 1606 był na dworze, wraz z Inigo Jonesem, odpowiedzialny za "malarstwo i stolarkę" - czyli kwestie artystyczne. Szczytowe osiągnięcia dramatopisarskie Jonsona przypadły na lata pierwszej połowy panowania Jakuba I - do 1616 roku wystawił prawie wszystkie swoje najgenialniejsze sztuki. Były to: tragedia Catiline (wystawiona i wydrukowana w 1611), komedie Volpone (wystawiona w 1605, wydrukowana w 1607), Epicoene or the Silent Woman, The Alchemist, Bartholomew Fair i The Devil is an Ass (1616). Ta ostatnia, choć uważana obecnie za znakomitą, była niepowodzeniem i Jonson zaniechał pisania sztuk dla publicznych teatrów na całe dziesięć lat. Podczas tego okresu napisał kilka masek, zwykle wystawiając je na dworze królewskim we współpracy z Inigo Jonesem. Rok 1616 przyniósł Jonsonowi roczną pensję w wysokości 100 marek, za przyjęcie funkcji nadwornego poety rodziny królewskiej. Od tego czasu mówi się o oficjalnym tytule Poet Laureate, który jako pierwszy otrzymał właśnie Jonson. Ta oznaka królewskich względów zachęciła go do wydania w tym samym roku pierwszego tomu dzieł zebranych. W roku 1618 Jonson wyruszył pieszo do ziemi swych przodków - Szkocji. Spędził tam ponad rok, a najlepiej wspominał gościnność tamtejszego poety, Williama Drummonda z Hawthornden. Drummond zapisał większość swych rozmów z Jonsonem w pamiętniku, co pozwoliło na uzyskanie pewnej wiedzy na temat osobowości Jonsona, jego poglądów itp. Jonson przedstawiał swe opinie zwięźle, choć z egzaltacją. Drummond opisał go jako zakochanego w sobie samochwalca, mającego innych w pogardzie. Podczas pobytu w Szkocji Jonson otrzymał honorowe obywatelstwo Edynburga, a po powrocie do Anglii - honorowy tytuł magistra nauk humanistycznych Uniwersytetu Oksfordzkiego. Powrócił do pisania typowych sztuk w latach 20. XVII wieku, lecz nie są one uznawane za najlepsze. Są za to z pewnością ważnym źródłem dla studiów kulturoznawczych dotyczących epoki Karola I. The Staple of News ukazuje na przykład początki angielskiego dziennikarstwa. Wielkim ciosem dla pisarza był pożar jego biblioteki w 1623 roku - swoje rozgoryczenie wyraził w utworze Execration upon Vulcan. W 1628 otrzymał posadę miejskiego kronikarza Londynu, nie wywiązywał się jednak rzetelnie ze swoich zadań. Jako że w tym samym roku przeszedł wylew, który znacznie nadszarpnął jego stan fizyczny, posada kronikarza ostatecznie stała się synekurą. W ostatnich latach życia był materialnie zależny od swego przyjaciela i mecenasa, Williama Cavendisha, księcia Newcastle. Jonson był autorem wszechstronnym, w niełaskę popadł wraz ze wstąpieniem na tron króla Karola I w 1625. Śmierć zastała go w trakcie pisania kolejnej sztuki, The Sad Shepherd - choć istnieją tylko dwa jej akty, cechuje się ona nowatorstwem i mogła być zapowiedzią zmiany kierunku w twórczości Jonsona. Pisarza pochowano w Westminster Abbey, z inskrypcją "O Rare Ben Jonson", co można przetłumaczyć z angielskiego jako "O, wspaniały Benie Jonsonie!" - istnieje też inna interpretacja, sugerująca grę słów opartą na łacińskim orare - 'modlić się', a więc można by ów napis przetłumaczyć "Pomódlcie się za Bena Jonsona", co mogłoby wskazywać na jego powrót na łono katolicyzmu na łożu śmierci. Jonsona często porównywano z Shakespearem, na korzyść tego drugiego. Twierdzono, iż Jonsonowi brakło poetyckiego wyrazu, nie posiadał też szekspirowskiego daru tworzenia realistycznych postaci w swych dramatach. Jonson jednak nie dążył do pisania w stylu podobnym Shakespeare'owi - przeciwnie, otwarcie go krytykował. Nie znosił popularnego stylu dramatycznego i pragnął go zreformować. Wzorował się na autorach starożytnych, a jego postaciami były typy takie jak u Teofrasta lub w zamierzony sposób ilustrujące starożytną teorię dotyczącą temperamentu, opartą na proporcjach humorów w organizmie. Jonson wykazywał się w swej twórczości bogactwem inwencji i dowcipu, posiadał też silną i wojowniczą osobowość. Po ponownym otwarciu teatrów z chwilą restauracji monarchii w osobie Karola II, to raczej Jonson niż Shakespeare, miał dominujący wpływ na kształtowanie się angielskiego dramatu. Wystudiowany klasycyzm Jonsona popadł w niełaskę w XVIII wieku, kiedy z nadejściem romantyzmu to w Shakespearze ujrzano "wielkiego poetę natury".
- Benjamin Jonson foi um dramaturgo inglês mais conhecido como Ben Jonson.
- Benjamin Jonson a fost un actor, dramaturg şi poet englez din perioada Renaşterii engleze. Contemporan cu William Shakespeare, Ben Jonson este cel mai bine cunoscut pentru piesele sale satirice, şi în special pentru Volpone şi Alchimistul, considerate a fi cele mai bune scrieri dramatice ale sale, şi pentru poemele sale lirice. Un om foarte erudit cu un apetit neobosit pentru controverse, Jonson a avut o influenţă de neegalat asupra literaturii iacobiene şi a celei caroliniene, respectiv asupra scriitorilor, poeţilor şi dramaturgilor care pot fi incluşi în aceste două curente ulterioare ale literaturii de limbă engleză.
- Файл:Benjamin Jonson by Abraham van Blyenberch. jpg Бен Джонсон Бен Джонсон — английский поэт и драматург, теоретик драмы.
- För sprintern, se Ben Johnson. Ben Jonson, eg. Benjamin Jonson, född 11 juni 1572 i London, död 6 augusti 1637, var en engelsk poet och dramatiker, näst Shakespeare den mest betydande författaren under den elisabetanska perioden.
- Jonson Ben, (gerçek ismi ile Benjamin Jonson - d. 1572 / ö. 1637), yaşamının İngiltere'de oyuncu ve yazar olarak adını duyurana kadarki bölümü hakkında pek fazla bir şey bilinmemektedir. 1598 yılında Every man in his humour adlı komedisi William Shakespeare'in kurduğu tiyatro topluluğu tarafından oynanmıştır. Shakespeare ile Jonson özel yaşamlarında da birbirlerinin yakın arkadaşlarındandır. 1604 yılında I. James tarafından saraya çağırılmış bu işte 20 yılını harcamıştır, artık sarayda gözden düşünce yeni komediler yazmaya karar vermişse de eski gücünü yitirdiğini farketmiştir.
- 本·琼森（Ben Jonson，约1572年6月11日－1637年8月6日），英格兰文艺复兴剧作家、诗人和演员。他的作品以讽刺剧见长，《福尔蓬奈》（Volpone）和《炼金士》（The Alchemist）为其代表作，他的抒情诗也很出名。
|
| rdfs:comment
|
- Benjamin Jonson (c. 11 June 1572 – 6 August 1637) was an English Renaissance dramatist, poet and actor. A contemporary of William Shakespeare, he is best known for his satirical plays, particularly Volpone, The Alchemist, and Bartholomew Fair, which are considered his best, and his lyric poems. A man of vast reading and a seemingly insatiable appetite for controversy, Jonson had an unparalleled breadth of influence on Jacobean and Caroline playwrights and poets.
- Ben Jonson, eigentlich Benjamin Jonson, war ein englischer Bühnenautor und Dichter.
- Ben Jonson va ser un dramaturg i poeta anglès de gran prestigi. Conegut pel seu gust polèmic i les seves crítiques artístiques, destacà sobretot en la sàtira. Va ser un rival de William Shakespeare en el teatre i de John Donne en la poesia (ell mateix provocava les comparacions en els seus pròlegs).
- Benjamin Jonson fue un dramaturgo, poeta y actor inglés del Renacimiento. Sus obras más conocidas son Volpone y El alquimista además de sus poemas líricos. Jonson leía mucho y tenía un apetito aparentemente insaciable por la controversia. Tuvo una influencia tal en los dramaturgos y poetas de las épocas Jacobina y Carolina que no cabe paralelismo posible.
- Ben Jonson oli englantilainen draamakirjailija, runoilija ja näyttelijä. William Shakespearen aikalaisena hän on parhaiten tunnettu satiirisista näytelmistään.
- Benjamin Jonson est un dramaturge anglais de la Renaissance. Inventeur de la « comédie des humeurs », il est notamment connu pour ses pièces Volpone et L'Alchimiste et son amitié et sa rivalité avec William Shakespeare.
- Fájl:Benjamin Jonson by Abraham van Blyenberch. jpg Ben Jonsonról készült festmény. Benjamin Jonson angol drámaíró, költő és színész volt, William Shakespeare kortársa.
- Fu una figura di primo piano del teatro elisabettiano.
- ファイル:Benjamin Jonson by Abraham van Blyenberch.
- Benjamin (Ben) Jonson was een Engels toneelschrijver, dichter, acteur, en vriend en tijdgenoot van William Shakespeare. Shakespeare speelde in een van Jonsons vroege stukken, Every Man in his Humour (1598). Jonson werd geboren in Westminster, een maand na het overlijden van zijn vader. Zijn moeder hertrouwde twee jaar later met een metselaar. Jonson ging naar school in St. Martin’s Lane, en later naar de school in Westminster, waar hij onder andere les kreeg van William Camden.
- Benjamin Jonson var en engelsk renessansedramatiker, poet og skuespiller. Han var en god venn av William Shakespeare, og er best kjent for sine skuespill Volpone og The Alchemist, og sine lyriske dikt. Han var svært belest, og hadde en tilsynelatende umettelig apetittt for kontroverser. Jonsons hadde en meget sterk innflytelse på flere senere generasjoner av engelske forfattere.
- Ben Jonson, właściwie Benjamin Jonson - angielski dramaturg, poeta i aktor. Urodzony w Westminster. Jego ojciec umarł na miesiąc przed urodzeniem Bena, matka ponownie wyszła za mąż dwa lata później, za mistrza murarskiego. Jonson chodził do szkoły w St. Martin's Lane, później został posłany do Westminster School, gdzie jednym z jego nauczycieli był William Camden.
- Benjamin Jonson foi um dramaturgo inglês mais conhecido como Ben Jonson.
- Benjamin Jonson a fost un actor, dramaturg şi poet englez din perioada Renaşterii engleze. Contemporan cu William Shakespeare, Ben Jonson este cel mai bine cunoscut pentru piesele sale satirice, şi în special pentru Volpone şi Alchimistul, considerate a fi cele mai bune scrieri dramatice ale sale, şi pentru poemele sale lirice.
- Файл:Benjamin Jonson by Abraham van Blyenberch. jpg Бен Джонсон Бен Джонсон — английский поэт и драматург, теоретик драмы.
- För sprintern, se Ben Johnson. Ben Jonson, eg. Benjamin Jonson, född 11 juni 1572 i London, död 6 augusti 1637, var en engelsk poet och dramatiker, näst Shakespeare den mest betydande författaren under den elisabetanska perioden.
- Jonson Ben, (gerçek ismi ile Benjamin Jonson - d. 1572 / ö. 1637), yaşamının İngiltere'de oyuncu ve yazar olarak adını duyurana kadarki bölümü hakkında pek fazla bir şey bilinmemektedir. 1598 yılında Every man in his humour adlı komedisi William Shakespeare'in kurduğu tiyatro topluluğu tarafından oynanmıştır. Shakespeare ile Jonson özel yaşamlarında da birbirlerinin yakın arkadaşlarındandır. 1604 yılında I.
- 本·琼森（Ben Jonson，约1572年6月11日－1637年8月6日），英格兰文艺复兴剧作家、诗人和演员。他的作品以讽刺剧见长，《福尔蓬奈》（Volpone）和《炼金士》（The Alchemist）为其代表作，他的抒情诗也很出名。
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
