| dbpprop:abstract
|
- The Belarusian Latin alphabet (also known as Latsinka or Łacinka, from, informal for the Latin alphabet in general) — the common name of the several historically existing systems of rendering the Belarusian (Cyrillic) text in Latin script. It is used, occasionally, in its current form, by certain authors, groups and promoters in the Nasha Niva weekly, the journal, and some of the Belarusian diaspora press on the Internet. It is not, as such, the Romanisation system, as it imposes knowing certain accompanying orthographic conventions. - colspan=3* Cyrillic е, ё, і, ю, я are equivalent to je, jo, ji, ju, ja initially or after a vowel, to e, o, i, u, a after the consonants ć, dź, l, ń, ś, ź, and to ie, io, i, iu, ia after other consonants. }
- Łacinka, das weißrussische lateinische Alphabet, wird seit dem 17. Jahrhundert neben dem kyrillischen Alphabet für das Weißrussische verwendet und war zeitweise auch als offizielles Alphabet gebräuchlich.
- El alfabeto łacinka es una variante del alfabeto latino que se utiliza para escribir el idioma bielorruso. Los primeros textos que utilizaban el alfabeto łacinka aparecieron en el siglo XVI. Su uso oficial concluyó con la incorporación de Bielorrusia a la Unión Soviética en 1921; al final de la Segunda Guerra Mundial era prácticamente inexistente. Tras la caída de la Unión Soviética y la independencia de Bielorrusia algunos grupos han defendido la revitalización del alfabeto łacinka, pero en la actualidad muy pocos lo hacen. El alfabeto łacinka está relacionado con los actuales alfabetos Alfabeto polacopolaco y Alfabeto lituanolituano, siendo su rasgo más notable la letra Ŭ (U breve), que no se encuentra en ninguno de los otros dos alfabetos (aunque se utiliza en esperanto). El alfabeto łacinka es el siguiente: A/a, B/b, C/c, Ć/ć, Č/č, D/d, Dz/dz, Dź/dź, Dž/dž, E/e, F/f, G/g, H/h, Ch/ch, I/i, J/j, K/k, L/l, ŁŁ/ł, M/m, N/n, Ń/ń, O/o, P/p, R/r, S/s, Ś/ś, Š/š, T/t, U/u, ŬŬ/ŭ, V/v, Y/y, Z/z, Ź/ź, Ž/ž - colspan=3* En cirílico е, ё, і, ю, я son iguales a je, jo, ji, ju, ja al incio de una palabra o después de una vocal, a e, o, i, u, a después de las consonantes ć, dź, l, ń, ś, ź, y a ie, io, i, iu, ia después de las otras consonantes restantes. }
- L'alphabet łacinka est une variante de l'alphabet latin servant à écrire la langue biélorusse (ou biélorussienne). L'alphabet łacinka comprend les lettres suivantes :
- A łacinka ábécé a belarusz nyelv tradicionális, latin betűs írásmódja. A belarusz nyelvet eredetileg cirill betűkkel írták, de a reformáció idején áttértek a latin betűs írásmódra, melyet łacinkának neveztek. Az első ilyen mű a Witanie na Pierwszy Wiazd z Krolowca do Kadlubka Saskiego Wilenskiego volt, melyet 1642-ben adtak ki Vilniusban (akkoriban Wilno). Az 1700-as évek elejétől a mai Fehéroroszország lengyel területté vált, és az államnyelv is a lengyel lett. Emellett korlátozott lehetőséggel a łacinka is használatban maradt. Később, a 19. század folyamán a belarusz irodalmi nyelvvé vált, és hosszú ideig vita tárgya volt a helyesírás. Három irányzat vetélkedett: az egyik a lengyel helyesíráson alapult, a másik az oroszon, a harmadik pedig a łacinka volt. Végül is a század végére általánossá vált a ma is használt cirill betűs írás. Azóta csak a belarusz emigráció használja a latin írást. 1991-től, az ország függetlenné válástól kezdve ismét elindult egy mozgalom a latin írás visszaállításért. A legnagyobb probléma azonban az, hogy nem sikerült megegyezésre jutni a pontos helyesírásról.
- Il Łacinka è una variante dell'alfabeto latino utilizzato per la scrittura del bielorusso. Fu praticamente creato nell'Ottocento per occidentalizzare la Bielorussia, ma coll'annessione all'Unione Sovietica fu soppresso a favore dell'alfabeto cirillico. Attualmente, specialmente dopo l'indipendenza dalla Russia, il Lacinka viene promosso da alcune organizzazioni bielorusse favorevoli all'Occidente ed all'Unione europea.
- Łacinka (soms Lacinika of Wit-Russisch abeceda) is de naam van het Latijnse alfabet dat gebruikt wordt om Wit-Russisch te schrijven. Het Wit-Russisch wordt meestal geschreven met het cyrillische alfabet. Het Łacinka kent ten opzichte van het standaard Latijnse alfabet een aantal extra letters, zoals de š en de č.
- Białoruska łacinka (лацінка) – wariant alfabetu łacińskiego, który został przystosowany do zapisu języka białoruskiego. Pierwsze teksty pisane w łacince pochodzą z XVI w.. Oficjalnie przestał być używany po przyłączeniu Białorusi do Związku Radzieckiego. Łacinka białoruska zbudowana była w oparciu o alfabet łaciński używany w Rzeczypospolitej Obojga Narodów z dodatkiem znaków charakterystycznych dla alfabetu husyckiego oraz litery ŭ. Po upadku Związku Radzieckiego i odzyskaniu niepodległości przez Białoruś rozpoczęto pracę nad przywróceniem łacinki do zapisu języka białoruskiego, ale używana jest bardzo rzadko. Posługuje się nią na przykład środowisko skupione wokół tygodnika Nasza Niwa i pisma Arche oraz zespół N.R.M. - większość tytułów ich płyt i piosenek jest zapisana właśnie łacinką. Łacinka popularna jest wśród opozycjonistów i białoruskich internautów przebywających na emigracji.
- O alfabeto łacinka é uma variante do alfabeto latino que é utilizado para escrever o idioma bielorusso. Os primeiros textos que utilizavam o alfabeto łacinka apareceram no século XVI. Seu uso oficial terminou com a incorporação da Bielorússia à União Soviética em 1921; ao final da Segunda Guerra Mundial era praticamente inexistente. Com a queda da União Soviética e a independência da Bielorrússia alguns grupos defenderam a volta do alfabeto łacinka, porém hoje muito poucos fazem. O alfabeto łacinka está relacionado com os atuais alfabetos polonês e lituano, sendo seu exemplo mais notável a letra Ŭ (U breve), que não se encontra em nenhum dos outros alfabetos (embora seja utilizado no esperanto). O alfabeto łacinka é o seguinte: A/a, B/b, C/c, Ć/ć, Č/č, D/d, Dz/dz, Dź/dź, Dž/dž, E/e, F/f, G/g, H/h, Ch/ch, I/i, J/j, K/k, L/l, Ł/ł, M/m, N/n, Ń/ń, O/o, P/p, R/r, S/s, Ś/ś, Š/š, T/t, U/u, Ŭ/ŭ, V/v, Y/y, Z/z, Ź/ź, Ž/ž Site do bielorusso łacinka (em inglês) Site inteiramente dedicado ao bielorusso lacinka e totalmente escrito em lacinka Keyboard Lithuaniae 1009—2009 i Litwinska-biełaruskaja lacinskaja abeceda (in Belarusian)
- Файл:Belarusian Latin Alphabet in Minsk. jpg Указатель «Раковское предместье» в Минске с использованием лацинки Белорусский латинский алфавит, также известный как лацинка — письменность белорусского языка на основе латиницы. Используется с XVII века. Первоначально был построен по модели польской письменности. «Лацинкой» были написаны некоторые произведения белорусской литературы XIX века, на ней издавалась первая газета на белорусском языке «Мужыцкая праўда»; параллельно с кириллицей на ней выходила «Наша нива» (1906—1915). Существовало несколько вариантов этой письменности. Неслоговое «у» первоначально обозначалось, как и полная гласная, буквой u (иногда ее особое произношение выражалось другим шрифтом). В 1920-е годы «лацинка» подверглась существенной переработке: вместо польских обозначений cz, sz, ż для шипящих [ч], [ш], [ж] были введены буквы č, š, ž с гачеком чешско-хорватского образца. Чуть позже вместо w стали писать v. Однако сохранилась польская буква ł (для обозначения твёрдого). В настоящее время «лацинка» имеет распространение среди белорусской диаспоры, особенно в США и Канаде, и в политической среде. Следует отличать белорусскую латиницу (как орфографическую систему) от латинской транслитерации белорусской кириллицы и от различных систем белорусского транслита. Современная белорусская латиница представляет собой традиционный латинский алфавит с добавлением букв č, š, ž, ć, ś, ź, ń, ŭ, ł.
- Білоруська латинська абетка (також відома як «Беларуська латинка» чи «Biełaruskaja Łacinka», від слова «латинка», неформальної назви латинської абетки взагалі) — спільна назва кількох історичних система запису білоруського текст латинською графікою. Використовується, час від часу, у сучасній формі, деякими авторами, зацікавленими групами та пропагандистами у тижневику Наша Ніва, часописі Архэ, частково у пресі білоруської діаспори, а також у Тенетах. Ця абетка не є системою романізації (транслітерації) білоруської мови алфавіт, оскільки потребує запровадження певних орфографічних узгоджень.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
