| dbpprop:abstract
|
- The Battle of Stallupönen, fought between Russian and German armies on August 17, 1914, was the opening battle of World War I on the Eastern Front. It was a minor German success, but did little to upset the Russian timetable.
- Das Gefecht bei Stallupönen fand zu Beginn des Ersten Weltkrieges am 17. August 1914 im Vorfeld der Schlacht bei Gumbinnen statt. Für die Verteidigung im Osten war auf deutscher Seite die 8. Armee bestimmt worden. Diese war zu diesem Zweck Anfang August 1914 in Ostpreußen aufmarschiert und war gerade im Begriff, sich nördlich der Masurischen Seen, entlang der Angerapp zu formieren. Hier erwartete man das Vorgehen der 1. russischen Armee aus Richtung Osten.
- La batalla de Stallupönen fou la primera batalla lliurada al front oriental de la Primera Guerra Mundial, que tingué lloc el 17 d'agost de 1914 entre el I exèrcit rus sota el comandament de Paul von Rennenkampf i el 1r cos del VIII exèrcit alemany, sota el comandament de Hermann von François.
- La batalla de Stalluponen, que se produjo entre los días 17 de agosto y 23 de agosto de 1914 en Stalluponen, en la Prusia oriental alemana, supuso la primera victoria de los ejércitos alemanes sobre los ejércitos rusos en el frente del este durante la Primera Guerra Mundial. Siendo resultado de las tácticas agresivas del general alemán Herman von François para defender la Prusia oriental ante los avances de los ejércitos zaristas, tanto la planificación como el resultado de la batalla resultaron completamente inesperados para ambos beligerantes.
- La bataille de Stalluponen est la première victoire allemande sur le front de l'Est pendant la Première Guerre mondiale.
- A stallupöneni csata az első világháború keleti frontjának egyik kisebb csatája volt melyben egy német hadtest meglepetésszerű támadást indított az orosz 1. hadsereg ellen 1914. augusztus 17-én. Ez a csata volt a német-orosz ellenségeskedések nyitánya a keleti fronton. Az ütközet eredménye egy látványos, de kicsi német siker volt, mely azonban nem sokban lassította le az orosz inváziót.
- La battaglia di Stallupönen ebbe luogo durante la prima Guerra Mondiale sul fronte orientale il 17 agosto 1914.
- De Slag om Stalluponen was de eerste veldslag aan het Oostfront in de Eerste Wereldoorlog. De slag vond plaats op 17 augustus 1914 en werd uitgevochten tussen het Keizerrijk Rusland en het Duitse Keizerrijk.
- Slaget ved Stallupönen var den første militære konfrontasjonen på østfronten under første verdenskrig. Uten at dette var direkte planlagt av noen av partene, møttes russiske og tyske styrker hverandre 17. august 1914 ved byen Stallupönen i Øst-Preussen ikke langt fra grensen mot Litauen som da var en del av Det russiske keiserdømmet.
- Bitwa pod Stołupianami w ramach operacji wschodniopruskiej w 1914 roku Po wybuchu wojny jednostki niemieckiej 8 Armii zakończyły mobilizację i koncentrację w wyznaczonych im rejonach. Wobec braku aktywności Rosjan na lewym brzegu Wisły i w Poznańskiem, jasne stało się, iż decydujące uderzenie rosyjskie zostanie wymierzone w Prusy Wschodnie. W tej sytuacji dowódca 8 Armii, generał Maximilian von Prittwitz und Gaffron (1848-1917) nakazał przerzucenie części swych sił na ten obszar, obsadzając jednostkami 3 Dywizji Rezerwy i 6 Brygady Landwehry linię jezior mazurskich między Mikołajkami (Nikolaiken) a Lecem. Zakładając, że pierwsze uderzenie wykona rosyjska 1 Armia, koncentrująca się Wileńszczyźnie, generał von Prittwitz gros swoich sił ustawił w kierunku na północny wschód, a więc I Korpus Rezerwy na linii rzeki Węgorapy (Angerapp) z prawym skrzydłem opartym na jeziorze Mamry (Maurer See), XVII Korpus, przerzucony do Wystrucia (Insterburg, obecnie Czerniachowsk) zajmował pozycje w rejonie Darkiejmów (Angerapp, Darkehmen, obecnie Oziersk), a I Korpusowi wyznaczył osłonę linii między Gąbinem (Gumbinnen, obecnie Gusiew) a Wystruciem. Zadaniem XX Korpusu była osłona Prus Wschodnich od południa, to znaczy na spodziewanym kierunku natarcia 2 Armii rosyjskiej. Ugrupowanie niemieckie, mimo założenia aktywnych działań przeciwko Rosjanom i pobicia ich armii częściami, miało więc w istocie rzeczy charakter kordonowy, sprowadzający się do osłony zagrożonych kierunków. Rosjanie, naciskani energicznie przez ambasadora Francji w Petersburgu, przystąpili do wykonywania swych zobowiązań sojuszniczych, to znaczy koncentracji sił przeciwko Niemcom. 1 i 2 Armia otrzymały rozkazy, aby osiągnąć pozycje wyjściowe do ofensywy 13 sierpnia 1914, nawet bez służb kwatermistrzowskich, których mobilizacja nie mogła być zakończona przed 19 sierpnia. Najwcześniej pełną gotowość bojową osiągnęła kawaleria, która przeprowadziła szereg wypadów rozpoznawczych na terytorium Prus Wschodnich. Dowództwo rosyjskie nie wykorzystało jednak swej ogromnej przewagi w tym rodzaju wojsk, powierzając kawalerii głównie osłonę granicy i nie używając jej w większej masie w celu zniszczenia niemieckiej komunikacji kolejowej lub rozpoznania koncentracji nieprzyjaciela. W pierwszej fazie działań kawaleria rosyjska stoczyła jedynie kilka potyczek. Trzeba jednak stwierdzić, że nawet te słabe i nieudolne działania jazdy wzbudziły lęk wśród ludności cywilnej w centrum Niemiec, co stało się głównie za sprawą prasy, informującej o brutalności Kozaków (według opinii przeciętnego Niemca cała kawaleria rosyjska składała się z jednostek kozackich). Rozpoczęły się też pierwsze naciski kół dworskich, domagających się ratowania tej prowincji. 10 sierpnia armie rosyjskie otrzymały instrukcje Naczelnego Dowództwa, nakazujące rozpoczęcie ofensywy najpierw przez 1 Armię, która miała ściągnąć na siebie większość sił niemieckich i związać je na północ od Wielkich Jezior Mazurskich, zaś 2 Armia miała obejść od zachodu tę barierę wodną, rozbić siły niemieckie między Wisłą a jeziorami i udaremnić odwrót wojsk niemieckich za Wisłę. Warunkiem powodzenia tego planu miała być koordynacja działań obu armii rosyjskich: Między armiami 1 i 2 powinna istnieć ścisła łączność przez wysunięcie przed front jezior mazurskich dostatecznie silnej osłony. Dowódca 1 Armii, generał Paul von Rennenkampf, który zakończył koncentrację swoich głównych sił, zgodnie z planem, 17 sierpnia rozpoczął ofensywę. Poprzedził ją wypad wykonany 12 sierpnia przez 1 Dywizję Kawalerii wspieraną przez dywizję piechoty, zakończony zdobyciem oddalonego o 8 km od granicy Olecka (Margrabowa, Treuburg). Ofensywa Rennenkampfa rozpoczęła się wówczas, gdy koncentracja 2 Armii gen. Aleksandra Samsonowa nie była jeszcze w pełni zakończona. Poza tym, brak linii kolejowych wschód-zachód, to jest z terytorium Królestwa Polskiego do Prus Wschodnich, zmuszał 2 Armię do forsownych marszów jeszcze przed osiągnięciem granicy. Łączność pomiędzy jego armią [Samsonowa] i armią Rennekampfa było co najmniej niepewna, podobnie zresztą jak i z główną kwaterą gen. J. Żylińskiego na tyłach, skąd miano koordynować ruchy ich obu. Precyzja w obliczaniu czasu nie była w każdym razie wybitną cechą Rosjan. Po przeprowadzonych podczas manewrów w kwietniu przed wojną grach wojennych, będących sprawdzianem planu kampanii, z udziałem większości tych samych dowódców i sztabów, które miały stanąć w polu już w sierpniu, rosyjski Sztab Generalny był przygnębiony wynikłymi trudnościami. Chociaż gry wojenne, w których [Władimir] Suchomlinow objął rolę naczelnego wodza, wykazały, że Pierwsza Armia ruszyła zbyt wcześnie - gdy nadeszła wojna, trzymano się skrupulatnie tego samego planu bez jakichkolwiek zmian. Odliczając dwa dni na przyspieszenie startu armii Rennekampfa [raczej na rozpoczęcie o dwa dni wcześniej, zgodnie z planem, działań zaczepnych] i cztery dni na marsz Samsonowa, otrzymałoby się okres sześciu dni, w których armia niemiecka miałaby stawiać czoła tylko jednej armii rosyjskiej. Tak więc już na początku kampanii zawiodła koordynacja poczynań armii rosyjskich, będąca przecież podstawą osiągnięcia sukcesu. Te początkowe trudności zostały dodatkowo pogłębione na skutek decyzji dowódcy Frontu Północno-Zachodniego, generała Żylińskiego, który po otrzymaniu omówionej wcześniej instrukcji Stawki, przesunął pas działania 2 Armii jeszcze bardziej na zachód w celu wykonania głębszego obejścia sił niemieckich. Wbrew planom niemieckim, zakładającym natarcie rosyjskie między Puszczą Romincką na północy a Suwałkami na południu, okazało się, że 1 Armia większością lub nawet całością swych sił zamierza obejść kompleks leśny Puszczy Romnickiej od północy. Z tego powodu dowódca 8 Armii zarządził obronę linii Węgorapy. Nie podporządkował się temu rozkazowi dowódca I Korpusu, generał Herman von François, który mimo nakazanej mu koncentracji w rejonie Wystrucia i Gąbina, wysunął się na wschód i pierwszego dnia ofensywy rosyjskiej rozpoczął walkę. Do starcia doszło 17 sierpnia pod Stołupianami (Stollupoenen, Ebenrode), położonymi zaledwie 8 km od granicy rosyjskiej. Niesubordynacja generała wynikała przede wszystkim z pobudek patriotycznych - jego korpus składał się z żołnierzy pochodzących z Prus Wschodnich - ale złożyła się na nią także i postawa von Prittwitza, który nie potrafił zdecydować się na aktywne działania przeciw Rosjanom i już na początku kampanii rozpoczął odwrót. Tak więc mimo stanowczych wezwań dowódcy 8 Armii, generał von François rozpoczął bitwę. Jego przeciwnikiem był III Korpus rosyjski, wysunięty o około cztery godziny marszu przed siły 1 Armii, z dużą, bo 18-kilometrową luką na lewym skrzydle. Wokół Stołupianów doszło wkrótce do zaciętych starć, w których Rosjanie mieli zdecydowaną przewagę liczebną. Gen. von François wykorzystał jednak wspomnianą wcześniej lukę na skrzydle rosyjskim, zajmowanym przez 27 Dywizję Piechoty, rzucając w nią część sił 2 Dywizji Piechoty. Niemcy wyszli w ten sposób na tyły III Korpusu i rozstrzygnęli starcie na swoją korzyść, zadając 27 Dywizji znaczne straty - utraciła ona 63 oficerów i 6664 żołnierzy. To pierwsze poważniejsze starcie w kampanii ujawniło z całą mocą słabości rosyjskiego dowództwa, które nie potrafiło skoordynować marszu korpusów, wysuwając jeden z nich znacznie do przodu. Zupełnie nie wykorzystano znajdującego się opodal pola bitwy korpusu kawalerii Chana Nachiczewańskiego, który spokojnie zatrzymał się na nocleg. Wszystko to źle wróżyło dalszym operacjom. Starcie pod Stołupianami ostatecznie uświadomiło generałowi von Prittwitzowi, że Rosjanie zamierzają obejść Puszczę Romnicką od północy. W rezultacie, mając oddziały ustawione na linii Węgorapy od Węgoborka po Gąbin, stał on frontalnie przed nieprzyjacielem, który nawet sięgał jeszcze dalej na północ. W ten sposób dowódca armii ponosił skutki swego kordonowego ugrupowania, straciwszy od razu z chwilą niesprawdzenia się przewidywań całą możność manewru.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
