The Battles of Rawicz refer to armed anti-German rebellion of ethnic Polish residents of the town of Rawicz (German: Rawitsch), located in Province of Posen of the German Empire. The two battles took place in February 1919, during the Greater Poland Uprising (1918–19), and resulted in Polish defeat. After the two failed attempts, most of the Polish-German fighting took place in villages and towns around Rawicz, such as Bojanowo, Kąkolewo and Miejska Górka. On February 10 German forces tried to break the siege of Rawicz, but failed to do so. On February 19, a truce was signed by both sides.

Property Value
dbo:abstract
  • Walki o Rawicz zbrojne wystąpienia polskich mieszkańców Wielkopolski południowej przeciwko państwu niemieckiemu wkrótce po zakończeniu I wojny światowej. Powstanie wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 w Poznaniu. Przed wybuchem powstania niektóre gminy już wcześniej zniosły władzę niemiecką. Powstańcy w krótkim czasie opanowali Wielkopolskę z wyjątkiem północnych i południowo-zachodnich jej rubieży. Do 5 stycznia powstańcy opanowali: Czarnków, Jutrosin, Kruszwicę, Miejską Górkę, Strzelno, Wolsztyn, okrążyli Rawicz. Dla południowej części Wielkopolski na wniosek Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu utworzono 10 listopada 1918 Powiatową Radę Ludową w Rawiczu. Członkiem Rady był m. in. Ignacy Busza - zastępca komisarza Straży Ludowej, późniejszy dowódca powstania w Rawickiem. Rada prowadziła działalność polityczną i propagandową . Wybuch powstania w Rawickiem zapoczątkowało wystąpienie ludności w Miejskiej Górce 5 stycznia 1919. Dowództwo powstania podjęło decyzję zdobycia powiatowego Rawicza. Rawicz leżał w polu działania wielkopolskiego Frontu Południowego - dowódca Frontu ppor. Władysław Wawrzyniak. Dwie bitwy, stoczone w dniach 3/4 luty, 5/6 luty o Rawicz, zakończyły się niepowodzeniem. Siły powstańcze na Froncie Południowym liczyły ok. 2100 powstańców. Niemcy mieli w Rawiczu ok. 2,5 tys. żołnierzy, na wielkopolskim Froncie Południowym: cały garnizon leszczyński, 6 pułk grenadierów poznańskich, 1 pułk grenadierów wrocławskich, 1 i 4 pułk ułanów w Miliczu. Dysponowali także pociągiem pancernym, patrolującym trasę Leszno - Rawicz, oraz samolotem obserwacyjnym. Łącznie siły niemieckie w rejonie Frontu to ok. 15 tys. żołnierzy. Walki toczyły się w sąsiedztwie miasta, w okolicach Sarnowy, Słupi Kapitulnej, Zielonej Wsi. Dębna Polskiego. Powstańcy byli w okopach blisko miasta, jak mówią historycy widzieli jego zabudowania, słyszeli dźwięk dzwonów, jednak Rawicz do końca Powstania Wielkopolskiego pozostawał pod zarządem niemieckim. 19 lutego 1919 zawarto zawieszenie broni w walkach o Rawicz. Nie opanowanie przez powstańców centrum powiatu rawickiego - Rawicza, nie zaprzestało walk wokół Rawicza na Froncie Południowym. Walki toczyły się w takich miejscowościach jak: Bojanowo, Kąkolewo, Poniec, Miejska Górka, Gościejewice, Słupia Kapitulna, Sowiny. 9 lutego udało się zatrzymać Niemców na wschód od Trzciela, 10 lutego zatrzymano atak niemiecki którego celem było przebicia pierścienia okrążenia pod Rawiczem, 10 lutego miała też miejsce krwawa bitwa o Słupię Kapitulną. Walki powstańcze na tym terenie zakończyły się 16 lutego 1919 r. po rozejmie w Trewirze, który rozszerzał na front powstańczy zasady rozejmu kończącego I wojnę światową z 11 listopada 1918. W połowie lutego 1919 alianci zachodni wymusili w Trewirze na Niemcach wstrzymanie działań przeciw Polakom w Wielkopolsce. Między oddziałami polskimi i niemieckimi wyznaczono linię demarkacyjną. Mimo przerwaniu działań dowództwo Polskie nie było pewne sukcesu i wzmacniało w miarę możliwości siły powstańcze na poszczególnych frontach. W połowie marca 1919 roku służbę lotniczą pełniła 2 Wielkopolska Eskadra Lotnicza, pod pod dowództwem podporucznika pilota Edmunda Norwid - Kudła znalazła się na Froncie Południowym. Lotnicy wykonywali loty rozpoznawcze z lotniska Klęka w okolicy Nowego Miasta n/Wartą . Eskadra przekraczała , w celach rozpoznawczych, granicę ze Śląskiem. Piloci w czasie lotów rozrzucali ulotki dla ludności polskiej. Na początku czerwca 1919 do działań bojowych przebazowano 3 Wielkopolską Eskadrę Lotniczą z bazowaniem na lotnisko w Górze k/Jarocina. Działała ona na pograniczu wielkopolsko - śląskim, rozpoznając ruchy wojsk niemieckich. Oprócz tego lotnicy rozrzucali ulotki dla ludności polskiej na Górnym Śląsku. eskadra utraciła na tym obszarze dwa samoloty. Załoga jednego z samolotów została wzięta do niewoli, drugiego samolotu zdołała się przedrzeć do wojsk powstańczych. Obszary opanowane przez powstańców do 28 czerwca 1919 r. zostały przyznane Polsce, w tym południowe połacie Wielkopolski, jednak dopiero po ratyfikacji Traktatu Wersalskiego. W czasie trwania zawieszenia broni, na wniosek Polaków, w Rawiczu Niemcy usunęli dwa pomniki Wilhelma II i Fryderyka II. 16 stycznia 1920 r. żołnierze i ludność niemiecka demonstracyjnie wyjechali z Rawicza do Wrocławia. 17 stycznia w Rawiczu pojawili się ułani polscy. 17 stycznia 1920 r. po wejściu w życie Traktatu Wersalskiego, miasto Rawicz znalazło się ponownie w granicach Rzeczypospolitej. Na cześć powstania w Rawickim w 1926 r. odsłonięto w Rawiczu Pomnik Żołnierza (zwany przed wojną "pomnikiem powstańców") u którego stóp, na granitowej płycie umieszczono napis "Bojownikom powstań narodowych o wolna i niepodległą Polskę". Pomnik ten w czasie II wojny okupant zniszczył. Został on odrestaurowany w 1980 r. Na cmentarzu komunalnym w Rawiczu w 1947 r. odsłonięto odbudowany obelisk (także zniszczony w czasie wojny) z napisem " Wyrazy hołdu dla spoczywających tu Powstańców Wielkopolskich z r. 1918 - 19, żołnierzy Wojska Polskiego i byłych więźniów politycznych walczących o wolność Ojczyzny". Na terenie powiatu rawickiego w takich miejscowościach jak: Miejska Górka, Słupia Kapitulna, Golejewko, Zielona Wieś, Zakrzewo, Pakosław, Jutrosin, Szymanów i inne, jest wiele pomników, tablic pamiątkowych, mogił zbiorowych i indywidualnych upamiętniających walki powstańców wielkopolskich. Walki o Rawicz i okoliczne miejscowości w Powstaniu Wielkopolskim 1918-19 roku upamiętniono na jednej z tablic na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie napisem "RAWICZ 9 II 1919" (pl)
  • The Battles of Rawicz refer to armed anti-German rebellion of ethnic Polish residents of the town of Rawicz (German: Rawitsch), located in Province of Posen of the German Empire. The two battles took place in February 1919, during the Greater Poland Uprising (1918–19), and resulted in Polish defeat. The Greater Poland Uprising began on December 27, 1918, in Poznań (Posen). In a short time, Polish rebels captured most of Province of Posen (Provinz Posen), except for northern and southwestern areas. By January 5, Polish forces besieged Rawicz, after the rebellion had reached nearby town of Miejska Górka (Gorchen). Polish leaders decided to capture Rawicz, which was a very important railroad junction, and the seat of a county. Rawicz was located in operational area of Polish Southern Front, commanded by Colonel Władysław Wawrzyniak, and his units tried to capture the town of February 3–4, and then February 5–6, 1919. Both attempts failed, due to German numerical superiority (2,500 German soldiers reinforced by an armoured train, vs. 2,100 Polish soldiers). Furthermore, several German units were stationed in nearby Lower Silesia, and their total forces were estimated at 15,000. After the two failed attempts, most of the Polish-German fighting took place in villages and towns around Rawicz, such as Bojanowo, Kąkolewo and Miejska Górka. On February 10 German forces tried to break the siege of Rawicz, but failed to do so. On February 19, a truce was signed by both sides. On February 16, 1919, the uprising ended after a truce was signed at Trier. German administration remained in Rawicz until January 16, 1920, when German civil servants and soldiers left the town. On January 17, 1920, Rawicz officially returned to Poland. In 1926, a Monument of the Soldier was unveiled in Rawicz. It was destroyed by Germans during World War Two, and rebuilt in 1980. In 1947, a commemorative obelisk was unveiled at Rawicz Cemetery. The Battles of Rawicz are commemorated on the Tomb of the Unknown Soldier, Warsaw, with the inscription "RAWICZ 9 II 1919". (en)
dbo:thumbnail
dbo:wikiPageID
  • 44480279 (xsd:integer)
dbo:wikiPageRevisionID
  • 726123750 (xsd:integer)
dct:subject
rdfs:comment
  • Walki o Rawicz zbrojne wystąpienia polskich mieszkańców Wielkopolski południowej przeciwko państwu niemieckiemu wkrótce po zakończeniu I wojny światowej. Powstanie wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 w Poznaniu. Przed wybuchem powstania niektóre gminy już wcześniej zniosły władzę niemiecką. Powstańcy w krótkim czasie opanowali Wielkopolskę z wyjątkiem północnych i południowo-zachodnich jej rubieży. Do 5 stycznia powstańcy opanowali: Czarnków, Jutrosin, Kruszwicę, Miejską Górkę, Strzelno, Wolsztyn, okrążyli Rawicz. Dla południowej części Wielkopolski na wniosek Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu utworzono 10 listopada 1918 Powiatową Radę Ludową w Rawiczu. Członkiem Rady był m. in. Ignacy Busza - zastępca komisarza Straży Ludowej, późniejszy dowódca powstania w Rawickiem. Rada prowadziła d (pl)
  • The Battles of Rawicz refer to armed anti-German rebellion of ethnic Polish residents of the town of Rawicz (German: Rawitsch), located in Province of Posen of the German Empire. The two battles took place in February 1919, during the Greater Poland Uprising (1918–19), and resulted in Polish defeat. After the two failed attempts, most of the Polish-German fighting took place in villages and towns around Rawicz, such as Bojanowo, Kąkolewo and Miejska Górka. On February 10 German forces tried to break the siege of Rawicz, but failed to do so. On February 19, a truce was signed by both sides. (en)
rdfs:label
  • Walki o Rawicz (pl)
  • Battle of Rawicz (en)
owl:sameAs
prov:wasDerivedFrom
foaf:depiction
foaf:isPrimaryTopicOf
is foaf:primaryTopic of