| dbpprop:abstract
|
- According to Tacitus, the Battle of Mons Graupius took place in 83 or 84 AD. Gnaeus Julius Agricola, the Roman governor and Tacitus' father-in-law, had sent his fleet ahead to panic the Caledonians, and, with light infantry reinforced with British auxiliaries, reached the site, which he found occupied by the enemy. Even though the Romans were outnumbered in their campaign against the tribes of Britain, they often had difficulties in getting their foes to face them in open battle. The Caledonians were the last to be subdued. After many years of avoiding the fight, the Caledonians were forced to join battle when the Romans marched on the main granaries of the Caledonians, just as they had been filled from the harvest. The Caledonians had no choice but to fight, or starve over the next winter.
- Die Schlacht am Mons Graupius fand im Jahr 83 oder 84 statt. Gnaeus Iulius Agricola, der römische Statthalter, hatte seine Flotte ausgesandt, die Kaledonier in Angst und Schrecken zu versetzen, und war mit leichter Infanterie, unterstützt von britischen Hilfstruppen, nach Norden marschiert. Obgleich die Römer auf ihrem Feldzug gegen die britischen Stämme zahlenmäßig unterlegen waren, hatten sie Schwierigkeiten, ihre Gegner zur offenen Schlacht zu stellen. Die Kaledonier waren die letzten, die noch zu unterwerfen waren, nachdem sie viele Jahre den Kampf vermieden hatten. Doch nun gelang es den Römern, die Schlacht durch einen Angriff auf die Getreidespeicher der Kaledonier zu erzwingen, gerade als diese mit der Ernte gefüllt waren: Die Kaledonier hatten keine Wahl, sie mussten kämpfen, um nicht im nächsten Winter zu hungern. Die kaledonischen Horden waren kein gleichwertiger Gegner für die disziplinierten römischen Legionen. Es wird geschätzt, dass sich 20.000 Römer 60.000 kaledonischen Kriegern gegenüber sahen, dazu die übliche Ansammlung von Frauen und Kindern. Die etwa 8.000 verbündeten Infanteristen standen im Zentrum der Schlachtreihe, 3000 Kavalleristen auf den Flügeln. Die Legionäre hielten sich als Reserve vor dem Schutzwall ihres Lagers auf. Die kaledonische Armee unter Calgacus stand auf höherem Grund, ihr Voraustrupp in der Ebene, die übrigen stufenförmig aufgestellt, den Hang hinauf in Forme eines Hufeisens. Nach einem kurzen Geplänkel mit Wurfgeschossen, befahl Agricola den Hilfstruppen, auf den Feind vorzurücken. Die Kaledonier wurden den Hügel hinauf gedrängt, die auf dem Gipfel versuchten einen Zangenangriff, wurden aber selbst von der römischen Kavallerie in die Zange genommen. Die Kaledonier wurden umfassend überwältigt und flohen in den nahegelegenen Wald, wohin die gut organisierten römischen Einheiten ihnen erbarmungslos nachsetzten. Es wird behauptet, die römischen Legionen hätten in die Schlacht nicht eingegriffen, wären die ganze Zeit in der Reserve, und die erfolgreichen Hilfstruppen Bataver gewesen. Nach Tacitus (der Schwiegersohn des römischen Kommandeurs war) verloren 10.000 Kaledonier ihr Leben gegenüber 360 Toten auf römischer Seite. Es ist allerdings wahrscheinlich, dass Tacitus’ Schilderung der Schlacht eine politisch motivierte Übertreibung gewesen ist, entweder von Tacitus selbst oder von Agricola. Nach dieser Schlacht wurde proklamiert, Agricola habe endlich alle britischen Stämme unterworfen. Kurz darauf wurde er nach Rom zurückgerufen, so dass seine Siege im hohen Norden nicht konsequent ausgenutzt wurden. Das Schlachtfeld konnte nicht lokalisiert werden, müsste aber im schottischen Hochland liegen. Bennachie in Aberdeenshire an der Grenze zwischen den Highlands und den Lowlands wurde als der genaue Ort vorgeschlagen. Dafür spricht auch eine neulich vorgeschlagene Etymologie: Wenn Graupius auf ein piktisches Wort verwandt mit Walisisch crib (Kamm) - ein in der Topographie aller keltischen Sprachen beliebtes Element - zurückgeht, so bezeichnet es eine Hügelkette mit genau der Form, die wir bei Bennachie beobachten. Ein Schreib- oder Lesefehler der frühen Neuzeit ergab die Form Grampius, die sich befestigte und zum heutigen Namen der Grampian Mountains, später auch des Verwaltungsbezirks Grampian Region führte.
- La cridada batalla de Mons Graupius (o del mont Graupius, per a alguns) va tenir lloc en el any 84, en la zona dels munts Grampianos, en Escòcia, en el marc de la conquesta romana de Britània. En aquesta data, un exèrcit romà format per uns 20.000 homes, al comandament de Gneu Juli Agrícola, va vèncer a uns 30.000 membres de les tribus caledonias, al comandament del cap Calgaco, causant-los unes deu mil baixes (segons arreplega l'historiador Cornelio Tàcit, font principal de les informacions sobre la batalla i gendre i biògraf d'Agrícola) en canvi de tan sols 360 baixes pròpies. En concret, el relat de Tàcit apareix en la seua obra De vita et moribus Iulii Agricolae. Les hipòtesis més habituals sobre el lloc que es va produir l'episodi bèl·lic ho situen en l'erm de Murdoch, en la zona dels munts Grampianos, adduint per a això la troballa en el lloc de restes arqueològiques corresponents a romans i a britans, així com dos túmuls funeraris. La Batalla del mont Graupius va suposar el recolzament definitiu a la conquesta romana de Britània, encara que posteriorment el poder de Roma no s'estenguera al territori escocès, degut essencialment a motius econòmics i de política interna romana. Després del resultat victoriós de la batalla, el governador Agrícola va ser cridat a Roma pel emperador Domiciano, que temia l'augment de la popularitat d'Agrícola entre el Senat de Roma i la plebe de la ciutat. Formalment, no obstant això, l'excusa per a la cridada era l'excessiu cost econòmic de la campanya.
- La llamada batalla de Mons Graupius (o del monte Graupius, para algunos) tuvo lugar en el año 84, en la zona de los montes Grampianos, en Escocia, en el marco de la conquista romana de Britania. En dicha fecha, un ejército romano formado por unos 20.000 hombres, al mando de Cneo Julio Agrícola, venció a unos 30.000 miembros de las tribus caledonias, al mando del jefe Calgaco, causándoles unas diez mil bajas (según recoge el historiador Cornelio Tácito, fuente principal de las informaciones sobre la batalla y yerno y biógrafo de Agrícola) a cambio de tan sólo 360 bajas propias. En concreto, el relato de Tácito aparece en su obra De vita et moribus Iulii Agricolae. Las hipótesis más habituales sobre el lugar en que se produjo el episodio bélico lo sitúan en el páramo de Murdoch, en la zona de los montes Grampianos, aduciendo para ello el hallazgo en el lugar de restos arqueológicos correspondientes a romanos y a britanos, así como dos túmulos funerarios. La batalla del monte Graupius supuso el espaldarazo definitivo a la conquista romana de Britania, aunque posteriormente el poder de Roma no se extendiese al territorio escocés, debido esencialmente a motivos económicos y de política interna romana. Tras el resultado victorioso de la batalla, el gobernador Agrícola fue llamado a Roma por el emperador Domiciano, que temía el aumento de la popularidad de Agrícola entre el Senado de Roma y la plebe de la ciudad. Formalmente, sin embargo, la excusa para la llamada era el excesivo coste económico de la campaña.
- La bataille du mont Graupius a opposé en l'an 83 l'armée romaine dirigée par Julius Agricola aux Pictes ou Calédoniens de Calgacus dans le sud de la Calédonie. Bien que vainqueurs, les Romains n'osèrent pas s'aventurer plus loin en territoire picte. Le lieu précis de la bataille fait encore l'objet de débats.
- La battaglia del monte Graupio ebbe luogo nell'84 in Scozia. Il resoconto ci perviene dalle parole di Publio Cornelio Tacito che nel suo De vita et moribus Iulii Agricolae (Vita di Agricola) narra la biografia del suocero. Nel cursus honorum di Gneo Giulio Agricola figura anche il governatorato della Britannia, che durò sei anni. In questo periodo, Agricola diede una maggiore stabilità al dominio romano nell'isola, tanto da suscitare l'invidia dell'imperatore Domiziano, che lo richiamò con la scusa di onorarlo per poi arrestarne la carriera.
- グラウピウス山の戦い（ラテン語：Montis Graupii pugna、英語：Battle of Mons Graupius）は帝政ローマ期の83年または84年にブリタンニア北部で行われたローマ軍とカレドニア人（ピクト人）との間の戦いである。ボウディッカを首謀者とした反乱と並ぶ規模のローマに対する反乱として知られる。「モンス・グラウピウスの戦い」とも呼ばれる。
- De slag bij Mons Graupius was een veldslag tussen generaal Gnaius Iulius Agricola en de Caledoniërs in de omgeving van Bennachie in Aberdeenshire in het jaar 84. De Caledoniërs werden verslagen.
- Slaget ved Mons Graupius ble utkjempet i år 84, alternativt i 83. Romerske styrker, omkring 20 000 mann, møtte omkring 30 000 caledonere og deres allierte. Slagmarken ligger på et ukjent sted, antagelig i det skotske høylandet. Den romerske guvernøren i provinsen Britannia, Gnaeus Julius Agricola, sendte flåte- og landstyrker nordover for å møte caledonerne, som utgjorde en trussel mot provinsens nordlige grense. Da de nådde fram fant de at kelterne sto klare til å møte dem. Felttoget og slaget er godt dokumentert av Tacitus, som var Agricolas svigersønn. Romerne var i undertall, men hadde likevel problemer med å få fienden til å møte dem i åpent slag. Dette skyldes antagelig tidligere erfaringer; hver gang romerne fikk lagt tilrette for et større slag endte det i nederlag for kelterne. Caledonerne var den siste større gruppe som gjorde motstand, og de trakk seg unna hver gang det så ut til at man kunne få istand et avgjørende slag. Romerne presset dem tilslutt til å møtes på slagmarken ved å gå mot kornlagerne deres rett etter innhøstingen. Valget sto dermed mellom å kjempe eller å sulte gjennom vinteren. I slaget stilte Agricola opp støtteinfanteriet, omkring 8000 mann, i midten, mens 3000 ryttere var plassert på flankene. Legionærene ble holdt reserve. Den caledonske hæren under Calgacus sto høyere i lende. Fortroppen sto på flat mark, mens resten var oppmarsjert i hesteskoformasjon i en bakke. Etter en innledende utveksling av piler og spyd beordret Agricola støttetroppene framover. Caledonerne ble presset oppover bakken. De som sto øverst forsøkte å ramme den romerske flanken, men ble selv rammet av romersk kavaleri og jaget på flukt. De forsøkte å nå et skogområde, men ble forfulgt av god organiserte romerske enheter. Ifølge Tacitus falt 360 romere og 10 000 caledonere; dette kan være overdrevet, men det er ingen tvil om at det var svært stor ubalanse i tapstallene. Omkring 20 000 caledonere kom unna, og romerske speidere var ute av stand til å finne dem neste dag. Etter slaget ble det proklamert at Agricola hadde underlagt seg alle stammer i Britannia. Han ble kort tid etter kalt tilbake til Roma, og erstattet av Sallustius Lucullus. Årene etter viste at man ikke hadde lykkes med å pasifisere all motstand i nord, noe som gjentatte ganger skulle få alvorlige konsekvenser. Tacitus skrev at etter slaget var Britannia fullstendig erobret, og umiddelbart overlevert («perdomita Britannia et statim missa»). Dette stemmer ikke med utviklingen i de neste tiårene, da det stadig var mindre kamper, og det ble bygget fort flere steder, som Glenfortene og Inchtuthil. Den senere romerske innsatsen fokuserte på å stenge caledonerne ute, og ikke å slå dem fullstendig. Enkelte tviler på om seieren i det hele tatt var så viktig, og det er en mulighet for at Agricola overdrev betydningen, godt hjulpet av Tacitus. Det er usikkert hvor slagmarken lå, men Bennachie i Aberdeenshire er foreslått og har en del støtte blant historikere. Stedet ligger på grensen mellom høy- og lavlandet.
- W roku 84 n.e. pod Mons Graupius zjednoczone siły rzymskie liczące razem ok. 22 000 ludzi dowodzone przez Agrykolę pokonały ok. 30-tysięczną armię Kaledończyków dowodzonych przez Calgacusa. W r. 84 n.e. rzymski namiestnik Gnejusz Juliusz Agrykola wysłał swoją flotę wspartą lekką piechotą wojowników brytyjskich do Kaledonii i pomaszerował na północ kraju w kierunku Szkocji. Pomimo że Rzymianie znacznie ustępowali liczebnie plemionom szkockim nie łatwo było im zmusić przeciwnika do otwartej bitwy. Kaledończycy byli ostatnim nie ujarzmionym plemieniem, które długie lata unikało walk z Rzymianami. W końcu Rzymianom udało się zwabić przeciwnika poprzez atak na spichlerze zbożowe Kaledończyków. Ci nie mieli już wyboru i chcąc uniknąć głodu w zimie zdecydowali się stanąć zbrojnie naprzeciwko Rzymian. Hordy Kaledończyków nie były równorzędnym przeciwnikiem dla zdyscyplinowanych legionów rzymskich. Szacuje się że naprzeciwko 22 000 Rzymian stanęło 30 000 wojowników oraz towarzyszących im kobiet i dzieci. W centrum szyku stanęło 8000 wojowników sprzymierzonej z Rzymianami piechoty Batawów. Kawaleria rzymska rozlokowała się natomiast na wzgórzach. Legioniści jako rezerwa ukryli się za wałami własnego obozu. Armia kaledońska pod dowództwem Calgacusa stała na pobliskim wzniesieniu, natomiast straż przednia Kaledończyków zeszła na równinę. Szyk pozostałych oddziałów przypominał podkowę. Bitwę rozpoczął wzajemny ostrzał z włóczni i strzał. Następnie Agrykola nakazał piechocie sprzymierzeńców atak na przeciwnika. Kaledończycy zepchnięci w kierunku wzgórza próbowali kontratakować ze szczytu wzniesienia, dostali się jednak sami w kleszcze kawalerii rzymskiej z obu skrzydeł. Pokonani Kaledończycy zaczęli uciekać do pobliskiego lasu, ścigani przez dobrze zorganizowanych kawalerzystów. Legioniści nie brali udziału w bitwie, zajmując podczas bitwy stanowiska w obozie. Zwycięstwo Rzymian odniesiono głównie dzięki piechocie Batawów. W bitwie poległo około 10 000 Kaledończyków oraz 367 wojowników po stronie rzymskiej. Dane o stratach Rzymian podane przez historyków rzymskich są z pewnością zaniżone; musiały być one zapewne większe. Tym zwycięstwem Agrykola złamał siłę plemin kalegońskich na całe pokolenie. Krótko potem został on odwołany do Rzymu. Wkrótce okazało się, że okupowanie północnej Szkocji nie ma sensu, a Kaledończycy, gdy wrócili do pełni sił, stali się prawdziwym zagrożeniem dla Rzymian w północnej Brytanii.
- Битва у Граупийских гор произошла в 83 году между Римскими легионами под началом Юлия Агриколы и британскими племенами Каледонии.
- Slaget vid Mons Graupius utkämpades år 84 alternativt 83 e Kr. i det område som utgjorde de romerska styrkornas nordligaste gräns, vid infarten till de skotska högländerna och romarnas uppmarschområde. Romerska styrkor om cirka 20 000 man mötte 30 000 kaledonska (en av många piktiska stammar) och deras allierade och vann en överlägsen seger fastän långtidseffekterna inte blev bestående. Lokalisationen för slaget vid Mons Graupius är okänt, men vissa forskare har föreslagit området kring Inchtuthill (senare omdöpt till Delvine) i grevskapet Perth, eller Bennachie i Aberdeenshire. De romerska styrkorna bestod av romerska legionärer och stödtrupper under generalen och guvernören i den romerska provinsen Britannia, Gnaeus Julius Agricola vilka i provinsens nordligaste utsträckning mötte kaledoner, de keltiska folkstammar som tillhörde pikterna (lat. Picti de bemålade) vilka var den sista större stammen att underkasta sig romersk styre och utgjorde ett hot mot romarnas vidare expansionspolitik. Även om slaget anses vara en lysande framgång för romarna, kom inte kelterna eller pikterna att böja sig för romerskt styre, Fälttåget och slaget är skildrat av Tacitus (Acricolas svärsson) vilken skrev en levnadsteckning över honom, De vita et moribus Julii Agricolæ, vilket Vilhelm Lundström översatt till svenska 1896.
|
| rdfs:comment
|
- According to Tacitus, the Battle of Mons Graupius took place in 83 or 84 AD. Gnaeus Julius Agricola, the Roman governor and Tacitus' father-in-law, had sent his fleet ahead to panic the Caledonians, and, with light infantry reinforced with British auxiliaries, reached the site, which he found occupied by the enemy. Even though the Romans were outnumbered in their campaign against the tribes of Britain, they often had difficulties in getting their foes to face them in open battle.
- Die Schlacht am Mons Graupius fand im Jahr 83 oder 84 statt. Gnaeus Iulius Agricola, der römische Statthalter, hatte seine Flotte ausgesandt, die Kaledonier in Angst und Schrecken zu versetzen, und war mit leichter Infanterie, unterstützt von britischen Hilfstruppen, nach Norden marschiert. Obgleich die Römer auf ihrem Feldzug gegen die britischen Stämme zahlenmäßig unterlegen waren, hatten sie Schwierigkeiten, ihre Gegner zur offenen Schlacht zu stellen.
- La cridada batalla de Mons Graupius (o del mont Graupius, per a alguns) va tenir lloc en el any 84, en la zona dels munts Grampianos, en Escòcia, en el marc de la conquesta romana de Britània.
- La llamada batalla de Mons Graupius (o del monte Graupius, para algunos) tuvo lugar en el año 84, en la zona de los montes Grampianos, en Escocia, en el marco de la conquista romana de Britania.
- La bataille du mont Graupius a opposé en l'an 83 l'armée romaine dirigée par Julius Agricola aux Pictes ou Calédoniens de Calgacus dans le sud de la Calédonie. Bien que vainqueurs, les Romains n'osèrent pas s'aventurer plus loin en territoire picte. Le lieu précis de la bataille fait encore l'objet de débats.
- La battaglia del monte Graupio ebbe luogo nell'84 in Scozia. Il resoconto ci perviene dalle parole di Publio Cornelio Tacito che nel suo De vita et moribus Iulii Agricolae (Vita di Agricola) narra la biografia del suocero. Nel cursus honorum di Gneo Giulio Agricola figura anche il governatorato della Britannia, che durò sei anni.
- グラウピウス山の戦い（ラテン語：Montis Graupii pugna、英語：Battle of Mons Graupius）は帝政ローマ期の83年または84年にブリタンニア北部で行われたローマ軍とカレドニア人（ピクト人）との間の戦いである。ボウディッカを首謀者とした反乱と並ぶ規模のローマに対する反乱として知られる。「モンス・グラウピウスの戦い」とも呼ばれる。
- De slag bij Mons Graupius was een veldslag tussen generaal Gnaius Iulius Agricola en de Caledoniërs in de omgeving van Bennachie in Aberdeenshire in het jaar 84. De Caledoniërs werden verslagen.
- Slaget ved Mons Graupius ble utkjempet i år 84, alternativt i 83. Romerske styrker, omkring 20 000 mann, møtte omkring 30 000 caledonere og deres allierte. Slagmarken ligger på et ukjent sted, antagelig i det skotske høylandet. Den romerske guvernøren i provinsen Britannia, Gnaeus Julius Agricola, sendte flåte- og landstyrker nordover for å møte caledonerne, som utgjorde en trussel mot provinsens nordlige grense. Da de nådde fram fant de at kelterne sto klare til å møte dem.
- W roku 84 n.e. pod Mons Graupius zjednoczone siły rzymskie liczące razem ok. 22 000 ludzi dowodzone przez Agrykolę pokonały ok. 30-tysięczną armię Kaledończyków dowodzonych przez Calgacusa. W r. 84 n.e. rzymski namiestnik Gnejusz Juliusz Agrykola wysłał swoją flotę wspartą lekką piechotą wojowników brytyjskich do Kaledonii i pomaszerował na północ kraju w kierunku Szkocji.
- Битва у Граупийских гор произошла в 83 году между Римскими легионами под началом Юлия Агриколы и британскими племенами Каледонии.
- Slaget vid Mons Graupius utkämpades år 84 alternativt 83 e Kr. i det område som utgjorde de romerska styrkornas nordligaste gräns, vid infarten till de skotska högländerna och romarnas uppmarschområde. Romerska styrkor om cirka 20 000 man mötte 30 000 kaledonska (en av många piktiska stammar) och deras allierade och vann en överlägsen seger fastän långtidseffekterna inte blev bestående.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
